Bij het openen van mijn computer schoot de volgende tekst voorbij: ‘Netanyahu hoopt dat Saoedi-Arabië nog vóór de algemene verkiezingen op 27 oktober diplomatieke betrekkingen met Israël zal aanknopen.’
Zou dat het wondermiddel zijn dat hem, tegen de voorspellingen van de opiniepeilingen in, aan de macht houdt? Afgaande op de diplomatieke realiteit heeft de machtige kroonprins Mohammed bin Salman erkenning van Israël afhankelijk gesteld van de stichting van een Palestijnse staat. Voor Israël is dat een onaanvaardbare voorwaarde.
Toch lijkt er iets veranderd waarop Netanyahu zijn hoop vestigt. De Iraanse aanvallen op Saoedi-Arabië en andere Golfstaten spelen in de kaart van zijn opvatting dat Israël een supermacht is in het Midden-Oosten, en zelfs daarbuiten, in dit strategisch zo belangrijke en olierijke gebied.
Wapenleveranties aan Arabische staten
Israël heeft deze door Iran bestookte soennitische Arabische staten met indrukwekkende wapenleveranties aan zich weten te binden. In Haaretz las ik dat Elbit, Rafael en andere Israëlische defensiebedrijven in 2025 voor 19 miljard dollar aan hoogwaardige wapensystemen hebben verkocht aan Saoedi-Arabië, Qatar, de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein en Marokko.
Tot de geleverde systemen behoren spionagedrones die ook kunnen worden bewapend, geavanceerde optische apparatuur en het Iron Dome-luchtverdedigingssysteem voor de Emiraten.
De levering van deze wapens gaat gepaard met de inzet van Israëlische militaire instructeurs. Daardoor ontstaat een afhankelijkheidsrelatie tussen de afnemers en Israël. Dat is een nieuwe ontwikkeling in het Midden-Oosten, die als gevolg van de oorlog van de VS en Israël tegen Iran in verschillende fasen aan de oppervlakte is gekomen. Dat geldt ook voor Saoedi-Arabië, dat, in tegenstelling tot enkele bovengenoemde Golfstaten, geen deel uitmaakt van de Abraham-akkoorden.
Die afhankelijkheid zou voor de kroonprins aanleiding kunnen zijn om over zijn aarzelingen heen te stappen en de staat Israël te erkennen, zonder dat daaraan het prijskaartje van een Palestijnse staat naast Israël hangt.
Vredesraad voor Gaza
Misschien is er nog een andere aanleiding. De Vredesraad voor Gaza kwam, na het bezoek van Netanyahu aan Trump, met een verrassend plan om de Gordiaanse knoop rond Gaza te ontwarren. De essentie ervan is dat Hamas wordt ontwapend en dat een internationale vredesmacht wordt gevormd door Kazachstan, Turkije, Indonesië, Kosovo, Albanië en Marokko.
De Vredesraad, waarin ook de Nederlandse topdiplomaat Sigrid Kaag zitting heeft, legt een verband tussen de ontwapening van Hamas en de terugtrekking van Israël uit Gaza. Uiteindelijk zou de Gazastrook worden herbouwd en een Palestijns bestuur krijgen, zonder deelname van Hamas.
Voor Netanyahu moet het een klap in het gezicht zijn geweest dat Trump met dit voor de Israëlische premier onaanvaardbare plan van de Vredesraad naar buiten kwam. Werd Netanyahu hierdoor verrast, of was hij vooraf ingelicht over wat Trump een ‘historisch plan’ noemde?
Luchtaanvallen op Hamas
Het Israëlische antwoord is hard. De luchtaanvallen op Hamas, dat nog ongeveer dertig procent van de Gazastrook in handen heeft, zijn heviger geworden. De Israëlische jacht op de Hamas-terroristen die op 7 oktober Israël overvielen en er dood en verderf zaaiden, gaat onverminderd door, bestand of niet.
Is deze Israëlische obstructie van het vredesplan voor Gaza voor de kroonprins aanleiding om af te zien van diplomatieke betrekkingen met Jeruzalem?
Mocht Netanyahu de sterke oppositie binnen zijn regering negeren en alsnog instemmen met een gefaseerde ontruiming van Gaza in ruil voor de ontwapening van Hamas, dan gebeurt misschien het onverwachte. Dan zet de kroonprins een historische stap die Netanyahu op 27 oktober mogelijk aan de macht houdt.
cover: Françoise Nick
Geef als eerste een reactie