Beeldende kunst en fotografie

Tussen nabijheid en breuk: Joods-Arabische identiteit opnieuw zichtbaar

De geschiedenis van Joden in Noord-Afrika en West-Azië kent diepe culturele verbondenheid met de rijkgeschakeerde Arabische omgeving.  Eeuwenlang was er sprake van intensieve relaties, uitwisseling en wederzijdse verrijking. Dit was zichtbaar in gedeelde talen, culturele tradities en economische betrokkenheid.  Tegelijkertijd is die geschiedenis getekend door breuken, uitsluiting en geweld.  In de loop van de twintigste eeuw raakte dit gelaagde verleden bovendien ideologisch vertekend, geïdealiseerd of juist onderdrukt.  Dankzij het groeiende zelfbewustzijn van de Mizrachiem, Joden … [Lees verder]

Beeldende kunst en fotografie

Karl Carvalho schilderde op een zolder in De Pijp

Schilder en beeldhouwer Karl Carvalho huurde vanaf 1952 de derde verdieping van Gerard Doustraat 56b In 1957 verhuisde Karl (1916-1972) met zijn tweede vrouw naar Altea bij Alicante, om in 1961 voorgoed terug te keren naar ‘de zolder’. Twee jaar later scheidde hij om voor een derde keer te huwen. Na de veelgeprezen Cultuuratlas van Amsterdam: Oud-Zuid schreef cultuurhistoricus Michel Didier Cultuuratlas van Amsterdam: De Pijp over een bij uitstek joodse wijk en een broedplaats … [Lees verder]

Beeldende kunst en fotografie

Rembrandts buren en trammelant in kelders

In zeventiende-eeuws Amsterdam speelt het dagelijks leven zich vooral af op straat. Buurtfuncties als wonen, werken en ontspannen lopen meer dan tegenwoordig in elkaar over. Bovendien verplaatst bijna iedereen zich te voet, zodat buurtgenoten, vriend en vijand elkaar voortdurend tegenkomen.  Zo ook op en rond de Sint-Antoniesbreestraat, waar Rembrandt zich als jonge en succesvolle schilder vestigt. Het is een straat met statige panden en een bonte mengeling van bewoners: autochtone Amsterdammers en nieuwkomers waaronder Sefardische en … [Lees verder]

Beeldende kunst en fotografie

Emmy Andriesse, de bekendste oorlogsfotografe van Nederland, hoofdpersoon in overtuigende roman van Brigitte de Swart

Als er een Käthe Kollwitz van de fotografie bestond, dan heette ze Emmy Andriesse. Net als Kollwitz, de Duitse beeldende kunstenares, was sociaal onrecht een kernthema van de joodse Andriesse. Beide kunstenaars werden gecanceld door de nazi’s. Vernieuwend was Emmy Andriesse omdat ze dit socialistisch maatschappijbeeld combineerde met een realistische, niet esthetiserende, blik op de fotografie. Zij werd er wereldberoemd mee, vooral in fotografisch en sociaal-bewogen Nederland. Tegen opkomend fascisme Andriesse (1914 – 1953) deed … [Lees verder]