schilderij met links opengeslagen Torarol en rechts Jezus die dew rol vasthoudt, schilderij van Marc Chagall
Opinie

‘Joods-christelijke traditie’ een onbruikbare term?

Het begrip ‘Joods-christelijke traditie’ is in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog met oprecht goede bedoelingen omkranst. Het staat voor veelsoortige ontmoetingen tussen Joden en christenen, vooral in zogeheten ‘leerhuizen’, in een poging elkaar na eeuwen Jodenvervolging en discriminatie beter te leren kennen. Daarbij ging (en gaat) het vooral om de kennismaking met de door christenen vergeten Joodse wortels van het christendom en om het zoeken naar wat de beide tradities gemeenschappelijk hebben. Er is … [Lees verder]

Geschiedenis

Abraham Sutzkever, dichter met een ‘miljoenig hart’

Wat sidder je, mijn land? Word jij soms net als wij verscheurd? Enkele maanden geleden maakte ik kennis met de Jiddisch-Litouwse dichter Abraham Sutzkever. Hij bracht als geen ander de overrompeling van het getto van Vilnius onder woorden. Ik leerde zijn werk kennen dankzij Almut Seiffert, een vijfentachtigjarige vertaalster in Dortmund en werd overweldigd door de poëzie van zijn leven. Met hulp van Almut heb ik me gewaagd aan de vertaling van een veertigtal gedichten. … [Lees verder]

Geschiedenis

Stefan Zweig: Jood, Duitser, wereldburger 

‘Zo hoor ik nergens meer bij; overal vreemdeling en in het beste geval gast; ook mijn eigenlijke vaderland, de keuze van mijn hart, Europa, ben ik kwijtgeraakt sinds het zichzelf voor de tweede keer in broederoorlogen verscheurt.’ Aldus de Joodse schrijver Stefan Zweig (1881-1942) in het voorwoord van De wereld van gisteren, zijn laatste en tevens beroemdste werk. Hij schreef het in 1941, in Brazilië, waarheen hij vanuit Europa was gevlucht voor de nazi’s. Enkele … [Lees verder]

Nieuws

Manès Sperber analyseerde in 1937 karakter en functioneren van de tiran 

Voor psychoanalyticus, schrijver en politiek theoreticus Manès Sperber (1905-1984) begon de toekomst in 1937. In dat jaar schreef Sperber het essay De tyrannis, Over de tiran een psychologische schets van de oorzaak, opkomst en heerschappij van de tiran.  Tirannen zijn van alle tijden, de altijd nieuwe veroorzakers van terreur. Daarin gaat het bij Sperber natuurlijk over Hitler en Stalin, al noemt hij die namen nergens. De Oost-Galiciër voorzag de komst van vernietigingskampen waar hij al … [Lees verder]