Rabbinaal protest tegen het geweld van heetgebakerde jonge Joodse kolonisten tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse boeren en bewoners op de Westelijke Jordaanoever in Israël.
Als liberaal-orthodoxe rabbijn, 84 jaar oud, en al jarenlang lid van de Rabbinical Council of America (een organisatie van meer dan duizend orthodoxe rabbijnen in Noord-Amerika), protesteer ik met klem tegen en veroordeel ik het geweld dat soms zelfs tot moord leidt, dat door messiaans-gedreven jonge Joodse kolonisten wordt gepleegd tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse boeren en bewoners op de Westelijke Jordaanoever van Israël.
De schijnbare passiviteit van de reactie van de Israëlische regering, het leger en de politie, wijst op een onvergeeflijke onverschilligheid tegenover deze misdaden. Dit is religieus, moreel en ethisch onaanvaardbaar in een Israëlische staat die is gesticht op en nog steeds behoort te zijn gebaseerd op de hoogste roeping van menselijke waardigheid zoals de Thora voorschrijft.
Eerbied voor de vreemdeling
Minstens zesendertig keer roept de Thora op tot eerbied voor de vreemdeling en herinnert zij de Israëlieten, het Joodse volk, eraan dat zij uit eigen ervaring de pijn van discriminatie en haat als vreemdelingen kennen.
Dit ernstige falen van zowel de kolonisten als de autoriteiten vormt overduidelijk een Chillul Hashem – de ontheiliging van Gods heilige Naam – de zwaarste religieuze veroordeling die God oplegt aan hen die Zijn heilige woorden overtreden.
Mijn dierbare idealistische vriend Sid Bachrach sprak mij streng aan omdat ik mij niet eerder publiekelijk tegen deze misdaden had uitgesproken. Hij deed dat nadat ik hem een citaat had gestuurd van wat zijn ethische held, Gandhi, tien dagen na de Kristallnacht (10 november 1938) publiekelijk over het zionisme verklaarde:
“Palestina behoort aan de Arabieren in dezelfde zin als Engeland aan de Engelsen of Frankrijk aan de Fransen behoort. Het is verkeerd en onmenselijk om de Joden aan de Arabieren op te dringen. Wat er vandaag in Palestina gebeurt, kan door geen enkele morele gedragscode worden gerechtvaardigd… Het zou beslist een misdaad tegen de menselijkheid zijn de trotse Arabieren te beroven van Palestina om het geheel of gedeeltelijk aan de Joden terug te geven als hun nationale tehuis.”
Allan Arkush schreef in het tijdschrift Jewish Review of Books (zomer 2026) hierover:
“Gandhi raadde de Joden zelfs aan het zionisme te vervangen door geweldloos verzet, satyagraha, waarmee hij zelfs zijn meest toegewijde Joodse volgelingen van zich vervreemdde, die het verschil begrepen tussen de Britse Raj en het Derde Rijk.”
Sid vroeg mij vervolgens het verleden niet langer op te rakelen en mij te richten op de huidige wreedheden, waardoor hij zich schaamt Jood te zijn.
Daarom verbind ik mij nu van harte met hem en stem ik ermee in dat de huidige Chillul Hashem-misdaden juist door religieuze Joden en rabbijnen krachtig veroordeeld behoren te worden, en dat ik ertoe ben overgegaan om deze verklaring te schrijven en onder mijn contacten te verspreiden.
Gandhi’s opvatting
Tegelijkertijd ben ik – met respect – oneens met Sid dat Gandhi’s opvatting slechts achterhaalde geschiedenis zou zijn. Integendeel, zij vormt vandaag de dag een belangrijk onderdeel van de golf van toenemend antisemitisme en antizionisme in de media.
Velen, zo niet de meesten, weten niet dat dit Gandhi’s negatieve visie op Israël als Joodse staat. Zij idealiseren hem vooral als een moreel voorbeeld en humanitair icoon vanwege wat hij voor India en Zuid-Afrika betekende. Maar zijn houding ten aanzien van Israël klinkt nog altijd door in talkshows, op internet, in kranten en tijdschriften.
Legitieme terugkeer
De legitieme terugkeer van het Joodse volk naar zijn historische vaderland beschouwen als een ‘opdringing aan Arabieren’ is een schoolvoorbeeld van antizionisme en vormt de kern van anti-Israëlische propaganda die onder meer dagelijks door Al Jazeera wordt uitgezonden.
Rabbi Dr. Tzvi Marx, Vught, Nederland, 29 juli 2026
cover: screenshot uit BBC World Service video hierboven. Tekst op T-shirt: ‘Hier zijn we voor het eeuwige volk’
Volledig met columnist eens. De Israelische overheid gaat hiermee zwaar in de fout.
Gandhi had a long correspondence with Martin Buber in which you will find other advice then what Arkush and Tzvi quote. See https://in.mfa.lt/en/about-us/honorary-consuls/news/139/mahatma-gandhis-jewish-soulmate:778 about Gandhi’s best Jewish friend Hermann Kallenbach. Here is stated “While Gandhi objected to Zionism, Kallenbach was able to modify his view. By 1939, he accepted the rights of the Jews and sympathized with their suffering. The issue was complicated in the light of the communal tensions between Hindus and Muslims”. If Arkush finds it so important at this moment to put down Gandhi who had no crystal ball to know about concentration camps, that is a nice escape from acknowledging and condemning the violence of the Settler Youth in the West Bank.Gandhi has nothing to do with what Tzvi calls modern day Anti-Semitism or Anti-Zionism. By the way the American Jewish peace group Jewish Voice for Peace calls itself Anti-Zionist.As I wrote in my article for De Vrijdagavond, Are we the Bad Guys? See: https://devrijdagavond.com/2026/06/23/opinie/zijn-de-joden-nog-steeds-de-zondebok-of-zijn-ze-de-bad-guys-geworden/
it is about time we look at ourselves and not to digging up a quote from more than 90 years ago to support some members of our tribes obsession with cancelling any criticism of Israeli politicians and government as “Anti-Semetic” or Anti- Zionist”.
Not to recall the history of anti-zionism by prominent influencers like Ghandi is a strange argument given that memory and in particular national memory is a cornerstone of Jewish values. “ZACHOR” REMEMBER that we were slaves in Egypt, that we were liberated at Pesach from Pharoah, in Persia from Haman, on Tisha BAv the destructiin of the Temple, etc. etc. How can we be asked to trivialize the denial of our Jewish national right in the Land by someone so great in other ways yet so accusative of the establishment of a Jewish national state on the fact that he spoke to Buber who himself was not keen on such an establishment? We Jews must never forget or trivialize the long list of anti-zionists or anti-semites. Besides knowing yourself as Socrates advises,you should know your enemies as the Torah recommends, no, commands: “remember Amalek!”
Sorry Tzvi but Gandhi is not your or any Jew’s enemy. As quoted above by Gandhi’s best Jewish friend, Hermann Kallenbach, in 1939 Gandhi recognized the rights of the Jewish people. May I remind you historically not all Jews world wide even in the U.S. were pro-Zionist before 1948.Does anyone that has a different opinion than yours your enemy? Is Buber also your enemy? I am grateful that you spoke out a Jewish “Fatwa” of Chillul Hashem concerning the settler youth’s crimes, yet you walk on thin ice when quoting Amalek, which the youth settler’s and Ben-Gvir, Bibi and Co. swear to as well. No, Tzvi Gandhi is not our enemy. He gave advice on the basis of how British rulers divided Hindus and Muslims in India/Pakistan. This is what he warned about in Palestine pre 1948. Gandhi was also consequent in his belief and practice of non-violence. Gandhi gave up his life by proposing that India’s head of state should be a Muslim, thus his assassination by a fellow Hindu. Time to let Gandhi rest, though I am glad for your condemnation for the Settler Youth even if meant “roasting” and “bashing” Gandhi. If this is what led you to speak out against injustice, then I am sure Gandhi would be smiling and thank you for speaking up.
Het is zeer betreurenswaardig dat niet alle rabbijnen unaniem en eensgezind veroordelen wat in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever gebeurt. En hoewel ik tegen dit regeringsbeleid ben vraag ik me toch af is Netnjahoe uit de lucht komen vallen? Ik dacht van niet. Juist als een sterke partij kan Israel een rechtvaardige vrede tot stand brengen voor alle betrokkenen. De macht van religieuze leiders moeten we niet onderschatten. Het zou de plicht moeten zijn van de religieuze leiders van jodendom, christendom en islam de handen ineen te slaan om tot een rechtvaardige vrede te komen voor alle betrokkenen. Drie godsdiensten die hun mond vol hebben over liefde en vrede,recht en gerechtigheid. In Amsterdam zijn we begonnen om elke maand samen te komen: joden, christenen en moslims en iedereen die mee wil doen. We eten, praten, discussieren en jawel we bidden samen. Het zou de religieuze leiders van jodendom, christendom en islam sieren wanneer zij joden, christenen en moslims oproepen om samen te bidden tegen antisemitisme, moslimhaat en christenvervolging; samen bidden voor een werekld waar het goed wonen is voor al wat leeft. Mijn verzoeken aan joods-christelijke-islamitische organisaties zijn mislukt. We zijn maar begonnen buiten de synagogen, kerken en moskeen om.
Rabbis for Human Rights en de Reform rabbijn Arik Ascherman, die Torah Tsedek in Israel
heeft opgericht, spreken zich niet alleen uit tegen het geweld van messianistische fanatici op de Westoever, maar bieden door hun fysieke aanwezigheid ook ‘protective presence’ aan de Palestijnse schaapherders en kleine landbouwers. Acherman keert vaak met verwondingen terug. Beide bewegingen smeken om donaties, om vrijwilligers naar de gebieden te kunnen vervoeren en om de geleden schade van Palestijnen te kunnen vergoeden.
Wanneer je regelmatig op Facebook vertoeft en ook op sites als Jonet en Joods.nl dan verlies je bijna de hoop in de mensheid. Zoveel haat. Dat past toch niet bij de Joodse normen en waarden? Tenminste, zo ben ik niet opgevoed.
En dan lees ik dit artikel van rabbijn Zwi Marx en de bovenstaande reacties en is de hoop weer terug.
Dank u!
In dit vraagstuk is het volgens mij moeilijk greep te krijgen op de feiten. Onlangs heeft Melanie Phillips er op Substack iets over geschreven onder de titel: The Settler Violence Libel. Ook, enige tijd geleden, Gadi Taub, in Tablet Magazine: The Settler Violence Myth. Zolang de opinies over de feiten zo ver uit elkaar liggen als deze titels ten opzichte van het bovenstaande aangeven, blijf ik sceptisch.