Aangekondigd onder de titel ‘Begrijpt u Israël?’ woonde ik twee avonden bij van een lezingenserie georganiseerd door Joden zeggen nee. De doelstelling om Israël begrijpelijker te maken is zeker in deze tijd zinvol, doch beide avonden hebben helaas niet tot beter inzicht geleid. Ook tussen historici blijken inzichten ernstig te verschillen. Ik ontdekte onjuistheden, gekleurde beeldvorming of onvoldoende informatie. Het vormden storende dissonanten. Aan de hand van een documentaire van Hans Fels over de moord … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
Na Jewish Jazz en Luister Eens is het tijd voor een nieuw project: een eerbetoon aan Barbra Streisand, Bette Midler, Carole King, Janis Ian en Amy Winehouse. Eén keer raden wat de overeenkomst is tussen deze wereldberoemde zangeressen… Inderdaad, allen zijn joods. Valt het op? Voor de meeste mensen niet. Doet het er toe? Voor mij wel. Hun joodse thema’s en spirit is onmiskenbaar aanwezig in hun werk. Ik herken het in hun scheppingsdrang, hun … [Lees verder]
De geschiedenis van Joden in Noord-Afrika en West-Azië kent diepe culturele verbondenheid met de rijkgeschakeerde Arabische omgeving. Eeuwenlang was er sprake van intensieve relaties, uitwisseling en wederzijdse verrijking. Dit was zichtbaar in gedeelde talen, culturele tradities en economische betrokkenheid. Tegelijkertijd is die geschiedenis getekend door breuken, uitsluiting en geweld. In de loop van de twintigste eeuw raakte dit gelaagde verleden bovendien ideologisch vertekend, geïdealiseerd of juist onderdrukt. Dankzij het groeiende zelfbewustzijn van de Mizrachiem, Joden … [Lees verder]
Zolang als ik mij kan herinneren is jazz mijn favoriete muziek. Ik ben er dan ook heel trots op dat ik een handshake away opgroeide van de iconische tenorsaxofonist Coleman Hawkins. Dat heb ik te danken aan mijn vader zl”. Als jonge Amsterdammer ging hij in de jaren dertig naar een Amsterdams café waar de toen wereldberoemde Amerikaanse saxofonist Coleman Hawkins zou spelen. Mijn vader bleek de enige bezoeker waardoor ‘de Hawk’ en hij met … [Lees verder]
Het toneel van Carré was leeg op deze 4e mei. Stoelen en lessenaars staan klaar voor musici die niet zullen komen. De voorstelling is afgelast – en gaat toch door zonder de uitvoerenden. In Nog niet afgelast staat Thea Kapteijn (Maria Kraakman) als uitvoerend producent nu alleen op het podium en reconstrueert wat er misging, waarom de voorstelling moest worden afgelast. Ze speelt de repetities na, de gesprekken, noemt de momenten waarop de samenwerking begon … [Lees verder]
Samen met mijn kleindochters Sophie en Isa (tien en twaalf jaar) ben ik gevraagd of we mee willen werken aan NPO Zapp, direct na het Jeugdjournaal van 4 mei. De special zal gaan over vlucht, verzet en verraad. Wij zijn gevraagd voor het onderdeel vlucht. Mijn vader, hun overgrootvader, vluchtte van Oostenrijk naar Nederland na de Anschluss in 1938. Hij was in het voorlaatste jaar van zijn gymnasium. Er worden thuis, samen met de meisjes, … [Lees verder]
Wat bezielt premier Benjamin Netanyahu de humanitaire organisatie Artsen Zonder Grenzen en andere hulporganisaties uit Gaza te verbannen? De medische voorzieningen verkeren er volgens een woordvoerder van het Rode Kruis in Gaza in een noodsituatie. Ik vermoed dat deze maatregel een afleidingsmanoeuvre is voor de concessies die Netanyahu heeft moeten doen om het vredesplan van de Amerikaanse president te laten opstijgen. Dat plan houdt onder andere in het openen van de grenspost tussen Israel en Egypte bij … [Lees verder]
Je ogen bruinJe haren blondDezelfde neusDezelfde mondEn ik kan het niet gelovenZoals je op me lijktEn ik kan het niet bevattenZoals je naar de wereld kijkt Dit zijn de eerste regels uit mijn lied Vroeg of Laat. Lex Jasper (arrangeur, dirigent van vele orkesten en pianist van Paul van Vliet, Rita Reys en vele anderen) stuurde me de noten en de melodie op per Whatsapp. Vervolgens dichtte ik er vrolijk op los. Op een zeker moment vroeg … [Lees verder]
De Zemtsov Masterclasses voor kinderen van vluchtelingengezinnen uit het zuiden en noorden van Israël zullen plaatsvinden in het Ben Shemesh Youth Village van 21 juni tot en met 15 juli 2024. Als goede vriend van de muzikale familie rond Mikhail en Julia Zemtsov wil ik graag deze masterclasses onder de aandacht brengen. Ik leerde de Zemtsovs kennen via de in Nederland wonende Russisch-Joodse celliste Maya Fridman over wie deze krant al meerdere artikelen publiceerde. Zo … [Lees verder]
Het is alweer bijna zover, dan is het 4 en 5 mei. Dan gaan we in Nederland weer massaal herdenken en onze vrijheid vieren. We doen het ieder jaar, het is deel van ons DNA. We hebben het jarenlang voor en met onze ouders gedaan die het zelf allemaal hadden meegemaakt en doen het nu voor onszelf. Om niet te vergeten. Om onze vrijheid te koesteren en een signaal af te geven aan een veranderende … [Lees verder]
David Montezinos, de kinderloos gebleven bibliothecaris van Ets Haim, zei ooit dat zijn boeken zijn ‘papieren kinderen’ waren. Het echtpaar woonde in één van de huizen die rondom de Portugese Synagoge staan. Het is niet overgeleverd of zijn vrouw, Dina Cohen Belinfante, er ook zo over dacht. Als iemand naar haar man vroeg zei zij regelmatig, grappend: “Hij zit in de kluis” en doelde daarmee op de toen nog aanzienlijk kleinere leeszaal van de bibliotheek. … [Lees verder]
Albert Judell:
Prachtig en humoristisch geschreven. Geweldig
Eddy:
Hallo, ik zie nu pas op 22 mei uw reactie. Een tante van een kennis van mij was in FAL…
Frans lavell:
Het verhaal van de Machzor uit Worms lijkt als twee druppels water op de geschiedenis van de Sarajevo Hagada. In…
Frans lavell:
Ik ben blij met u. Want ik heb de hoop dat u me kunt helpen. Waarmee? Met tegenspraak tegen debunkers…
Linda Bouws:
Dank voor je mooie artikel!
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
