Mijn hele leven ben ik geïnteresseerd in politiek. Eerst in Nederland. Ik probeerde altijd dicht tegen de politiek aan te schuren, al wist ik goed dat ik nooit de tijd zou hebben om zelf professioneel politicus te worden. Hoewel ik inmiddels al meer dan vijf jaar in Israël woon, heb ik nog steeds contacten in de Nederlandse politiek. Die belangstelling is nooit verdwenen. Als een vlieg op de muur Ik moest daaraan denken toen ik … [Lees verder]
Met de tennisrackets in de achterbak reed ik over de Amstelveenseweg. Vlak voor de oprit naar de A10 rijd ik op de tweede baan rechts zodat ik rechtdoor kan richting Amstelveen. Nog geen vijftig meter voor het viaduct blijken die twee rijbanen afgesloten en wijst een verlichte pijl de oprit op. Ik schrik me rot. Er is geen andere optie. De auto’s voor me maken de bocht al richting oprit. Ik weet dat ik de … [Lees verder]
Het begrip ‘Joods-christelijke traditie’ is in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog met oprecht goede bedoelingen omkranst. Het staat voor veelsoortige ontmoetingen tussen Joden en christenen, vooral in zogeheten ‘leerhuizen’, in een poging elkaar na eeuwen Jodenvervolging en discriminatie beter te leren kennen. Daarbij ging (en gaat) het vooral om de kennismaking met de door christenen vergeten Joodse wortels van het christendom en om het zoeken naar wat de beide tradities gemeenschappelijk hebben. Er is … [Lees verder]
Bloeme Evers heeft Amsterdam zien veranderen, zoals ook haar eigen leven drastisch zou veranderen. De tragische dood van zoon Sem werd naast haar eigen oorlogservaringen een tweede rode draad in haar leven. Zoon Raph zegt daarover in Bloeme’s raadsel (documentaire van Erga Netz, uitgezonden op 14 december 2017, anderhalf jaar na haar overlijden): het overlijden van Sem was een trigger waardoor ze eindelijk het rouwproces over de Tweede Wereldoorlog kon beginnen. Na de oorlog moest iedereen … [Lees verder]
Al heel jong keken wij naar cowboy- en Indianenfilms. Toen al wist ik dat we gemanipuleerd werden door te moeten denken dat er altijd ‘bad guys’ waren. In dit geval de Indianen. Dit bleef een terugkerend thema in de Amerikaanse politiek: altijd waren er bad guys. In de jaren vijftig had je de commies (communisten) met de beruchte verhoren en rechtszaken onder senator Joe McCarthy. Later had je president Bush met zijn ‘As van het Kwaad’ … [Lees verder]
De 61e Biënnale van Venetië staat dit jaar niet alleen in het teken van kunst, maar evenzeer van politieke frictie. Al maanden vóór de opening laaiden discussies op over de deelname van Israël, vergezeld van boycotoproepen en acties van de Art Not Genocide Alliance (ANGA). Ook de aanwezigheid van Russische kunstenaars bleef niet zonder gevolgen: in mei 2026 trad de centrale jury af na onenigheid over zowel de prijsuitreiking als de betrokkenheid van Israël en … [Lees verder]
“Ze zegt dat je volgende week vooral het geluid hard moet zetten.” Op dit spannende moment lieten we je vorige week achter. We beloofden een video waarin Bar Vingerling op het terras van Tony’s Coffee enkele karakteristieke Portugese melodieën a capella voordraagt.* Maar Bar kwam met een beter idee. Hij wil die opname samen met David Nunes Nabarro maken, zodat niet alleen de muziek, maar ook het verhaal achter deze eeuwenoude Portugese traditie verteld … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
“Levie, waarom hoor ik dit nú pas?” “Wat bedoel je, Lilly?” “Dat er een musical over de zwager van onze familie speelt en niemand mij heeft uitgenodigd!”Ik kijk haar aan. “Welke zwager?” Lilly zucht diep, zoals alleen een ruwharige teckel met sefardische ambities dat kan. “Baruch Spinoza natuurlijk. De broer van Rebecca d’Espinosa. En Rebecca trouwde volgens onze familielegende met Samuel de Casseres. Dat maakt Spinoza zo ongeveer de zwager van de hele misjpoge. Ik … [Lees verder]
Onlangs mailde Siem Eikelenboom van Follow the Money ons met de vraag of stichting HalloJoods – de stichting die De Vrijdagavond uitgeeft – belegt in Israëlische staatsobligaties. Zonder verdere intro, uitleg, context kregen we dit: Het antwoord is natuurlijk: nee. De Vrijdagavond is een onafhankelijk online tijdschrift dat draait op vrijwillige inzet, idealen, schrijvers en lezers. Niet op beleggingsportefeuilles. Onze begroting sluit elk jaar nét niet; alles gaat op aan lopende kosten. En dan kijken … [Lees verder]
Deze week kondigde IJsmultinational Ben & Jerry’s aan dat zij stopt met de verkoop van ijsjes op de ‘bezette gebieden’. Volgens het bedrijf sluit verkoop buiten de groene lijn niet aan bij de waarden die het bedrijf wil uitdragen. Het besluit volgt op een groeiend protest van een aantal vinnige Amerikaanse mensenrechten-organisaties. In Israël leidt het statement tot een politieke melt-down, maar dan wel één van zeldzame eensgezindheid. Er wordt gehakt gemaakt van de ijsmakers. … [Lees verder]
De ernstige en onvoorspelbare crisis rond Oekraïne is voor Israel een hoofdpijndossier. Hoe strijk je de plooien glad tussen Moskou, Washington en Kiev? Landen waarmee Israel goede en belangrijke betrekkingen onderhoudt. De Amerikaanse president Jo Biden kijkt begrijpelijk met een scheef oog naar de bijzondere betrekkingen tussen Jeruzalem en Moskou. Israel is immers in grote mate afhankelijk van de Verenigde Staten. Dat is het lot van een klein land dat in een moeilijke omgeving uit … [Lees verder]
Eén voor een noemen buurtbewoners de naam van een weggevoerd persoon. In hun hand een rijkgekleurd bordje met deze naam. Zij leggen het bordje bij het juiste huisnummer in het stratenpatroon dat is het gelegd op het ronde pleintje van de Pesthuislaan van het voormalige Wilhelmina Gasthuis in Amsterdam. Er klinkt een belletje en de ‘neerlegger’ zegt: “dit is Lena Weissberger*. Ik herdenk je en breng je terug naar huis.” De buurtbewoners staan in een … [Lees verder]
Wie kan treffende illustraties maken bij onze artikelen? Eigenzinnig beeld passend bij De Vrijdagavond: onafhankelijk, breed georiënteerd, eigenwijs. Ben jij of ken je een ervaren illustrator die wil toetreden tot het team vrijwilligers dat De Vrijdagavond maakt? En geen bezwaar heeft tegen soms last minute werk? De beloning is groot: elke week komt jouw beeld in De Vrijdagavond. Stuur een berichtje met een link van je werk naar de redactie of reageer hieronder op dit … [Lees verder]
Alfred Kersaan:
Mooi artikel. Ik word weer blij als ik dit lees. Dankjewel.
Jan de Boer:
satursa7@gmail.com Heb jaren bij foto Tahl gewerkt.
Ephraim Goldstoff:
Dank je Albert
Marja Pinckaers:
Dank je wel. K ben wel eens op het terrein van dat klooster geweest. En ik zag de docu.
philip soesan:
Als Joodse baby/peuter uit Amsterdam heb ik ondergedoken gezeten in Valkenburg aan de Kloosterweg op een steenworp van het voormalige…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
