Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
Bestaan er Joodse honden? Niet honden van Joodse eigenaren. Maar honden die daadwerkelijk zijn opgegroeid met eeuwenoude Portugees-Joodse synagogale muziek en melancholische herinneringen? Ik begin inmiddels serieus te vermoeden van wel. Sterker nog: ik vermoed dat mijn ruwharige teckel én vaste co-writer Lilly la Paz mogelijk de enige levende specialist is in historisch Amsterdamse Sefardische hondenmuziektradities. Dat klinkt krankzinnig.Dat dacht ik zelf aanvankelijk ook. Tot ik de laatste maanden merkte dat er iedere ochtend exact … [Lees verder]
Na Jewish Jazz en Luister Eens is het tijd voor een nieuw project: een eerbetoon aan Barbra Streisand, Bette Midler, Carole King, Janis Ian en Amy Winehouse. Eén keer raden wat de overeenkomst is tussen deze wereldberoemde zangeressen… Inderdaad, allen zijn joods. Valt het op? Voor de meeste mensen niet. Doet het er toe? Voor mij wel. Hun joodse thema’s en spirit is onmiskenbaar aanwezig in hun werk. Ik herken het in hun scheppingsdrang, hun … [Lees verder]
De geschiedenis van Joden in Noord-Afrika en West-Azië kent diepe culturele verbondenheid met de rijkgeschakeerde Arabische omgeving. Eeuwenlang was er sprake van intensieve relaties, uitwisseling en wederzijdse verrijking. Dit was zichtbaar in gedeelde talen, culturele tradities en economische betrokkenheid. Tegelijkertijd is die geschiedenis getekend door breuken, uitsluiting en geweld. In de loop van de twintigste eeuw raakte dit gelaagde verleden bovendien ideologisch vertekend, geïdealiseerd of juist onderdrukt. Dankzij het groeiende zelfbewustzijn van de Mizrachiem, Joden … [Lees verder]
Zolang als ik mij kan herinneren is jazz mijn favoriete muziek. Ik ben er dan ook heel trots op dat ik een handshake away opgroeide van de iconische tenorsaxofonist Coleman Hawkins. Dat heb ik te danken aan mijn vader zl”. Als jonge Amsterdammer ging hij in de jaren dertig naar een Amsterdams café waar de toen wereldberoemde Amerikaanse saxofonist Coleman Hawkins zou spelen. Mijn vader bleek de enige bezoeker waardoor ‘de Hawk’ en hij met … [Lees verder]
Het toneel van Carré was leeg op deze 4e mei. Stoelen en lessenaars staan klaar voor musici die niet zullen komen. De voorstelling is afgelast – en gaat toch door zonder de uitvoerenden. In Nog niet afgelast staat Thea Kapteijn (Maria Kraakman) als uitvoerend producent nu alleen op het podium en reconstrueert wat er misging, waarom de voorstelling moest worden afgelast. Ze speelt de repetities na, de gesprekken, noemt de momenten waarop de samenwerking begon … [Lees verder]
Wereldwijd staat de Februaristaking van 25 februari 1941 bekend als eerste uiting van verzet tegen de bezettende macht van Hitler-Duitsland en van solidariteit met de Joodse bevolking. Het aandeel van Joden zelf bleef lang onderbelicht. De historicus Ben Braber, die menig studie wijdde aan het Joods verzet, presenteerde onlangs zijn jongste werk Omdat ik geen lam voor de wolven wil zijn. Braber weerlegt de hardnekkige mythe over het gebrek aan verzet van Joden tegen bezetting … [Lees verder]
Te zien dinsdag 1 augustus om 23.10 op NPO 2 De Britse schrijver en acteur Stephen Fry maakte in maart van dit jaar voor Channel 4 de documentaire Willem and Frieda – Defying the Nazis. De documentaire wordt in deze Pride week uitgezonden door de KRO-NCRV onder de naam Willem en Frieda. Daarin brengt de Engelse schrijver, acteur en presentator Fry de heldhaftige activiteiten van twee Nederlandse verzetshelden, celliste Frieda Belinfante en kunstschilder Willem Arondéus, tot leven. … [Lees verder]
Op de tweede dag van de Grote Verzoendagoorlog in 1973 waarschuwde minister van Defensie Moshe Dayan dat ‘Het Derde Huis’ (na twee verwoeste tempels) dreigt te vallen. Dayan zou hebben gepleit voor het in stelling brengen van Israëls atoomwapen. Nu is het de opperbevelhebber van Israëls strijdkrachten generaal Eyal Zamir die de noodklok luidt, ook in oorlogstijd. Hij waarschuwde premier Netanyahu en zijn ministers in het veiligheidskabinet dat Tsahal, het leger, op punt van instorten staat. … [Lees verder]
Leo Mock z”l heeft ons een fraaie bundel nagelaten over magie, een niet alledaags onderwerp. Of juist wel alledaags, maar beseffen we het niet? We zijn meer door magie omringd dan we denken. Afkloppen op ongeverfd hout, wanneer zeggen we dat? Gaat u eens bij uzelf te rade wanneer dat wordt gezegd. Een voorbeeld, stel dat ik zeg: ‘ik heb het hele jaar nog geen ziekte gekregen’. Op zo’n moment zeggen we afkloppen. Antropologen, kenners … [Lees verder]
‘Wandering Jew’ springt geregeld in m’n hoofd tijdens zo’n wandelsessie. Ik heb het nooit ter sprake gebracht, want krijg er wat kriebelige associaties bij waar ik m’n wandelmaat niet mee wil lastigvallen. … [Lees verder]
Yotam Bar-Ephraim:
Dank voor deze aanvulling. Wat ik hiermee bedoelde is dat dit inderdaad om situaties gaat die volgens Chazal nooit zullen…
Geert ter Horst:
Dit is werkelijke volledige nonsense. Joden zijn geen bezetters van hun eigen land. Maar ik ga niet verder met u…
Barend Elburg:
citaat: een beperkt aantal mitswot waarvan Chazal hebben gezegd dat ze niet relevant zijn (een ander voorbeeld is de ‘ben…
Barend Elburg:
Van een (ex) hoogleraar had ik een wat objectievere benadering verwacht. Ondanks de verwoede pogingen van Bibi om een onderzoekscommissie…
Rob Pijpers:
Beste Abraham de Swaan, ik las met belangstelling uw bijdrage. Maar waarom, o waarom toch maakt u gewag van `de…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
