Twintig jaar geleden, op 12 augustus 2006, kwam Uri Grossman om bij een operatie van het Israëlische leger in Zuid-Libanon. Dat gaf aanleiding om aandacht te vragen voor zijn vader David Grossman, een van mijn favoriete schrijvers. Grossman is een uitgesproken criticus van het beleid van de Israëlische regering. Hij heeft, na lang geweigerd te hebben het woord genocide in de mond te nemen, vorig jaar zomer dat woord voor het eerst gebruikt. Zoals hij stelde: … [Lees verder]
Rabbinaal protest tegen het geweld van heetgebakerde jonge Joodse kolonisten tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse boeren en bewoners op de Westelijke Jordaanoever in Israël. Als liberaal-orthodoxe rabbijn, 84 jaar oud, en al jarenlang lid van de Rabbinical Council of America (een organisatie van meer dan duizend orthodoxe rabbijnen in Noord-Amerika), protesteer ik met klem tegen en veroordeel ik het geweld dat soms zelfs tot moord leidt, dat door messiaans-gedreven jonge Joodse kolonisten wordt gepleegd tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse … [Lees verder]
Mijn hele leven ben ik geïnteresseerd in politiek. Eerst in Nederland. Ik probeerde altijd dicht tegen de politiek aan te schuren, al wist ik goed dat ik nooit de tijd zou hebben om zelf professioneel politicus te worden. Hoewel ik inmiddels al meer dan vijf jaar in Israël woon, heb ik nog steeds contacten in de Nederlandse politiek. Die belangstelling is nooit verdwenen. Als een vlieg op de muur Ik moest daaraan denken toen ik … [Lees verder]
Met de tennisrackets in de achterbak reed ik over de Amstelveenseweg. Vlak voor de oprit naar de A10 rijd ik op de tweede baan rechts zodat ik rechtdoor kan richting Amstelveen. Nog geen vijftig meter voor het viaduct blijken die twee rijbanen afgesloten en wijst een verlichte pijl de oprit op. Ik schrik me rot. Er is geen andere optie. De auto’s voor me maken de bocht al richting oprit. Ik weet dat ik de … [Lees verder]
Het begrip ‘Joods-christelijke traditie’ is in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog met oprecht goede bedoelingen omkranst. Het staat voor veelsoortige ontmoetingen tussen Joden en christenen, vooral in zogeheten ‘leerhuizen’, in een poging elkaar na eeuwen Jodenvervolging en discriminatie beter te leren kennen. Daarbij ging (en gaat) het vooral om de kennismaking met de door christenen vergeten Joodse wortels van het christendom en om het zoeken naar wat de beide tradities gemeenschappelijk hebben. Er is … [Lees verder]
In de jaren zestig waren wij als kinderen benieuwd of we bij een kerkgenootschap waren aangesloten zoals heel wat vriendjes en vriendinnetjes. Het antwoord was duidelijk: nee. Maar als jullie dat zouden willen, gaan jullie zelf maar op onderzoek uit en uitvinden wat bij jullie past. Zo leerden we al vroeg zelfstandig na te denken over dergelijke zaken. Dit is geheel in lijn met de filosofische ideeën van onze grootvader Leo Polak: autonoom nadenken, dat … [Lees verder]
De 61e Biënnale van Venetië staat dit jaar niet alleen in het teken van kunst, maar evenzeer van politieke frictie. Al maanden vóór de opening laaiden discussies op over de deelname van Israël, vergezeld van boycotoproepen en acties van de Art Not Genocide Alliance (ANGA). Ook de aanwezigheid van Russische kunstenaars bleef niet zonder gevolgen: in mei 2026 trad de centrale jury af na onenigheid over zowel de prijsuitreiking als de betrokkenheid van Israël en … [Lees verder]
“Ze zegt dat je volgende week vooral het geluid hard moet zetten.” Op dit spannende moment lieten we je vorige week achter. We beloofden een video waarin Bar Vingerling op het terras van Tony’s Coffee enkele karakteristieke Portugese melodieën a capella voordraagt.* Maar Bar kwam met een beter idee. Hij wil die opname samen met David Nunes Nabarro maken, zodat niet alleen de muziek, maar ook het verhaal achter deze eeuwenoude Portugese traditie verteld … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
De tweede editie van het Joods filmfestival van Oy Vey in het Amsterdamse filmtheater Kriterion heeft als thematische titel HIER.LAND. Het is een moderne interpretatie van het Jiddische begrip doykheit: hier-zijn. Wat je zou kunnen vertalen met ‘overal thuis zijn’. Doykheit was een begrip dat werd gebruikt door de Bund, de Joodse socialistische beweging tussen de wereldoorlogen in de Jiddische sprekende gemeenschappen in Polen, het Balticum en verder oostelijk. Zij gebruikten Doykheit om hun idealen focus … [Lees verder]
De Amerikaanse president Donald Trump heeft zich ontworsteld aan de politieke greep van premier Benjamin Netanyahu. Met hem ging de Amerikaan de oorlog in tegen Iran. Zonder de Israelische leider erbij te betrekken maakte hij nu een einde aan de oorlog. Bezalel Smotrich, de harde minister van Financiën, begreep onmiddellijk dat het ‘akkoord slecht is voor Israël en de vrije wereld.’ Het akkoord is alsnog een bestand van zestig dagen. In die periode moeten alle … [Lees verder]
De doos stond in de berging, onder een dikke laag stof. Ik opende ‘m en wist het meteen. Dit is de doos waar het allemaal om gaat. Na het overlijden van mijn moeder Stelly afgelopen oktober zijn we snel gestart met het opruimen van haar flat. Talloze spullen, papieren en foto’s gaan door onze handen en worden verdeeld. Ik maak verhuisdozen waarop ik schrijf; familiearchief, nog uitzoeken, maar mis foto’s. Waar zijn ze? De boekjes … [Lees verder]
Zoals Hans Blom in de NRC van 9 december jongstleden adviseerde ben ik eerst maar eens zelf gaan kijken in het vernieuwde Verzetsmuseum voordat ik mij meng in de discussie over de nieuwe opstelling. Heel enthousiast kwam ik niet naar buiten en hieronder probeer ik te achterhalen waar dat nou door kwam. De vele Verzetsmusea in Nederland danken hun bestaan vooral aan de behoefte om na de oorlog het beeld te voeden van een moedig, … [Lees verder]
Als columnist voor een Joods medium voel ik me verplicht te bekennen dat ik emotioneel en ook feitelijk in de war ben over Israël. Dagelijks moet ik zowel goed als pijnlijk nieuws verwerken, begrijpen en beoordelen. Op het moment dat ik met deze column begon, zag ik op mijn tv-scherm dat het alarm in Tel Aviv afging. Een paar minuten later, meldde de tv-zender Khan 11 dat een ballistische raket die vanuit Jemen door Houti’s … [Lees verder]
Shulamiet Froukje Noot-Woudstra:
Ik woonde in Leek *Groningen. Eersr was ik opde Joodse school in Groningen en op 12 jarige leeftij d kreeg…
Joel Cahen:
En zo is het allemaal over Coos en Ina, ik hoop dat Joop zijn zoon en kinderen en kleinkinderen in…
M. Stijner:
Amen Het is zó verrijkend dit alles te mogen lezen! Dank jullie wel!
Bertien Minco:
Amen
Etienne Denneboom:
Voor mijn opleiding tot bar mitswa (in 1968) kreeg ik in de voorafgaande jaren les van 'meneer Caneel', elke woensdagmiddag…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
