Bloeme Evers heeft Amsterdam zien veranderen, zoals ook haar eigen leven drastisch zou veranderen. De tragische dood van zoon Sem werd naast haar eigen oorlogservaringen een tweede rode draad in haar leven. Zoon Raph zegt daarover in Bloeme’s raadsel (documentaire van Erga Netz, uitgezonden op 14 december 2017, anderhalf jaar na haar overlijden): het overlijden van Sem was een trigger waardoor ze eindelijk het rouwproces over de Tweede Wereldoorlog kon beginnen. Na de oorlog moest iedereen … [Lees verder]
Al heel jong keken wij naar cowboy- en Indianenfilms. Toen al wist ik dat we gemanipuleerd werden door te moeten denken dat er altijd ‘bad guys’ waren. In dit geval de Indianen. Dit bleef een terugkerend thema in de Amerikaanse politiek: altijd waren er bad guys. In de jaren vijftig had je de commies (communisten) met de beruchte verhoren en rechtszaken onder senator Joe McCarthy. Later had je president Bush met zijn ‘As van het Kwaad’ … [Lees verder]
Een interessant fenomeen doet zich voor: Israël is opvallend eensgezind. Van rechts tot links is men het erover eens dat de huidige deal met Iran slecht uitpakt voor het land. Volgens velen is er maar één schuldige: premier Netanyahu. Hij heeft gegokt en verloren. Met grote risico’s heeft hij president Trump ervan overtuigd dat een soort blitzkrieg mogelijk was. Aanvankelijk zag het er veelbelovend uit. Binnen 24 uur werd een groot deel van de Iraanse … [Lees verder]
Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
“Levie, waarom hoor ik dit nú pas?” “Wat bedoel je, Lilly?” “Dat er een musical over de zwager van onze familie speelt en niemand mij heeft uitgenodigd!”Ik kijk haar aan. “Welke zwager?” Lilly zucht diep, zoals alleen een ruwharige teckel met sefardische ambities dat kan. “Baruch Spinoza natuurlijk. De broer van Rebecca d’Espinosa. En Rebecca trouwde volgens onze familielegende met Samuel de Casseres. Dat maakt Spinoza zo ongeveer de zwager van de hele misjpoge. Ik … [Lees verder]
“Itamar Ben-Gvir zit aan Netanyahoe’s kant van het spectrum. Zij delen een aantal grondideeën over de staat Israël en de toekomst daarvan.” Aldus hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet in de recente aflevering, nummer 72 alweer, van de boeiende podcastserie Wallet&van Weezel. “Een deel van het Israëlische electoraat gaat hiervoor. Veel meer dan voor de andere radicaal in de regering, Bezalel Smotrich.” “Daarom”, zo denkt Wallet, “zal Netanyahoe Ben-Gvir nodig hebben als hij na de verkiezingen weer … [Lees verder]
Wat een waagstuk! De Israëlische cineast Hagai Levi is bij ons bekend van de televisieserie ‘In therapie’ met Jacob Derwig in de hoofdrol. Levie wilde niet de zoveelste Sjoa-film maken, geen duplicaat van ‘Schindler’s List.’ Maar hij wilde wel de dagboeken van Etty Hillesum verfilmen, geschreven in de oorlogsjaren door een jonge joodse vrouw in Amsterdam. Hoe deed hij dat? Hagai Levi kwam op het idee om voor de enscenering niet het jaar 1941 of … [Lees verder]
Terug in de tijd. Hij was tien. Alleen al de voorafgaande vreselijk koude winters maakten de zomer van 1964 warm en bevrijdend. DWS werd kampioen, de Beatles traden op in Blokker, en zijn broer werd van het Heeswijkse internaat geschopt omdat hij daar om onnaspeurbare redenen op een pleemuur ‘was je billen met soda!’ had geschreven. Ajax bestond nog niet. Althans in zijn Zuid. Daar waren de Blauwzwarten van Door Wilskracht Sterk dé jongetjesclub. Of … [Lees verder]
Deze toespraak hield Lodewijk Asscher op maandag 11 december bij de Chanoekaviering van Chabad en Maccabi op het George Gershwinplein in Amsterdam-Zuid. We vieren Chanoeka Na duisternis komt licht. Een klein vlammetje als teken van een nieuw begin. Dat maakt dit feest zo mooi en zo belangrijk. Ik ben als kind van een joods kind dat gered werd, opgevoed in het besef dat het een wonder is dat wij leven. En dat dit verplichting schept: … [Lees verder]
Ze straalde wijsheid uit door Deborah Juliard De cheder ochel (eetzaal) zat vol. Overal zaten chanichiem en madrichiem* klaar om gevoed te worden. Tafels vol met kinderen waarvan de een nog luidruchtiger was dan de ander. Toen ik om me heen keek, viel mijn oog op een specifieke tafel, waar slechts één persoon zat. Een schattig en vriendelijk meisje, zo op het eerste gezicht. Ze zat rustig om zich heen te kijken. Naast haar bevond … [Lees verder]
‘Vergeet nooit dat je zelf ooit vreemdeling bent geweest’ De Tsedakado-winkel is geïnspireerd op een Londens initiatief met de titel ‘Choose Love’. Inmiddels is het ook uitgewaaierd naar New York en LA. Het gaat om een echte winkel in het centrum van de stad, gecombineerd met een webwinkel. Alles in de winkel is gericht op steun aan vluchtelingen. Het is de diametrale tegenhanger van het PVV-partijprogramma en ook daarom absoluut de moeite waard. Het assortiment … [Lees verder]
Sara, ik hoorde dat je je katje kwijt bent, heb je hem alweer? Zo vroeg de buurvrouw van Saartje Simons-Levie nadat ze het gezin uit volle borst Chad Gadja had horen zingen. Dit verhaal speelt zich af tijdens Pesach in het vooroorlogse Hoogezand bij de familie van slager Simson Simons (1867-1935). Oost-Groningen kende voor de Tweede Wereldoorlog verschillende Joodse gemeenten, die deels al in de 17e eeuw ontstonden. Deze Oost-Groningse kehillot (Joodse gemeenten) waren ver … [Lees verder]
Harry Polak:
Graag gedaan.
Mieke Hagens:
Dag, Toen ik op zoek was naar de moderne variant van het vredeoffer/ dankoffer kwam ik uit bij uw website…
Ruth Feigenbaum:
Ik geniet van je verhaal! Dankjewel!
Barteline Swildens:
Weer een erg mooi verhaal. Dank je wel Ephraïm. Ik val altijd als een hongerig dier aan op je anekdotische…
Simone Haller:
Wat een heerlijk verhaal om het weekend mee te beginnen! Dank je wel.
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
