Met hun film en boek De verdwenen stad documenteerden Willy Lindwer en wijlen Guus Luijters in 2024 de rol van het Amsterdamse gemeentelijk openbaar vervoer. Door het inzichtelijk maken van de deportatie met gewone trams is door de auteurs duidelijk gemaakt dat de gemeentelijke Amsterdamse overheid meewerkte aan de vervolging van haar eigen, Joodse, bevolking. Ook in Rotterdam reden die trams. Ook in Rotterdam kon de Joodse bevolking worden gesegregeerd, geconcentreerd in een gemeentelijke loods … [Lees verder]
Israël is de verstoteling onder de volkeren. Er zijn schurkenstaten en roversnesten waar geen mens ooit aanstoot aan neemt. Maar die landen zijn niet onontkoombaar interessant. Israël wel. En dat zal het weten ook. De redactie van De Vrijdagavond vroeg twee hoogleraren die zich in het publieke domein uitspreken over het beleid van Israël hoe zij staan tegenover een academische / culturele boycot van Israël.Hier het pleidooi van emeritus-hoogleraar sociale wetenschappen Abram de Swaan, lid … [Lees verder]
De oproep tot een culturele en academische boycot van Israël wint ook in Nederland terrein. Dat is geen toeval. Wie het conflict al langer volgt, ziet een situatie die moreel ontwricht en politiek vastgelopen is. Beelden uit Gaza en berichten over geweld en rechteloosheid op de Westelijke Jordaanoever voeden het gevoel dat gewone kritiek tekortschiet. Cultuur, zo luidt het argument, kan niet neutraal blijven wanneer de politiek ontspoort. Die redenering verdient het serieus genomen te … [Lees verder]
Mensen herkennen is nooit mijn sterkste kant geweest, en eerlijk gezegd wordt dat met de jaren alleen maar slechter. De sjoel waar ik dagelijks kom, ligt midden in het hotelgebied van Jeruzalem. Dat betekent een constante stoet toeristen, voorbijgangers en tijdelijke gezichten. Wanneer mensen mij aankijken bij binnenkomst, probeer ik bewust vriendelijk te zijn, ook als ik geen idee heb wie ze zijn. Vaak komt de herkenning pas zodra ik met iemand begin te praten. … [Lees verder]
Een beladen familieverhaal waar anderen mee aan de haal gaan: het is een pijnlijk punt. Als lid van de familie Joachimsthal weet ik hoe absurd de dingen zijn die je soms meemaakt. ‘Hoe blijf je eigenaar over je eigen familiegeschiedenis? En waarom is dat zo belangrijk?’ Deze vragen rijzen bij Judith Zilversmit nadat ze ontdekt dat een Nederlandse historica samen met een Belgische vrouw zich bezighoudt met de oorlogsgeschiedenis van haar familie. De historica wil … [Lees verder]
Wat sidder je, mijn land? Word jij soms net als wij verscheurd? Enkele maanden geleden maakte ik kennis met de Jiddisch-Litouwse dichter Abraham Sutzkever. Hij bracht als geen ander de overrompeling van het getto van Vilnius onder woorden. Ik leerde zijn werk kennen dankzij Almut Seiffert, een vijfentachtigjarige vertaalster in Dortmund en werd overweldigd door de poëzie van zijn leven. Met hulp van Almut heb ik me gewaagd aan de vertaling van een veertigtal gedichten. … [Lees verder]
These are interesting times, to say the least, for Jews, for whom the rallying cry Am Yisrael Chai has gained renewed relevance. These are even more interesting times for Jews whose motto seems to be Am Yisrael High, and who are creating what is being called a new Judaism inspired by psychedelic drugs. The Swiss chemist Albert Hoffman, who synthesized lysergic diethylamide in 1938 and accidentally discovered its hallucinogenic properties in 1943, called LSD “medicine … [Lees verder]
Als jonge criticus werkte Bernard Canter (Utrecht, 1871- Scheveningen, 1956) enige tijd op het advocatenkantoor van voormalig Tachtiger Willem Paap. Tot Paap hem ontsloeg, omdat hij voor een deurwaarder bestemd geld had gebruikt voor Spaanse les. Daarop waagde Canter zich aan een literaire carrière, hetgeen bij sommige Tachtigers flink wat antisemitisch vuil losweekte. Willem Paap, evenals Frederik van Eeden en Ko van Looij lieten zich regelmatig antisemitisch uit, zelfs over hun mede-Tachtigers Arnold Aletrino, Isaac Israels en … [Lees verder]
Wat opviel bij de pro-Palestijnse protesten bij de Chanoekaconcerten in het Concertgebouw, is dat er alleen maar werd geschreeuwd. Akelige woorden als kindermoordenaars, verkrachters, kolonialisten en nog meer kregen musici en bezoekers te horen. Ieder gesprek werd onmogelijk. Zoals ik 12 november in deze krant schreef: Het Concertgebouw is gelukkig op zijn schreden teruggekeerd om het Chanoekaconcert van B’nai B’rith te cancelen. ’s Middags werd het familieconcert een feestje, met een Veegpietrabbijn – de componist Bob … [Lees verder]
Wekelijks ging ik met de trein naar Amsterdam, huurde een fiets, ging naar mijn vaders atelier in de Jordaan en werd een klein beetje Amsterdammer. Ik had een sleutel van zijn huis en werd onveranderlijk met een brede glimlach en een blij bronzen ‘hallooo!’ begroet door een naakte oude man in bed. “Wil je koffie, een stuk marsepein of een pijpje?”, vroeg ik dan altijd. “Allemaal!”, was steevast het antwoord. Het was een routine die eigenlijk … [Lees verder]
Van 9 tot en met 14 december wordt de jaarlijkse Jerusalem Filmweek gehouden, net als ieder jaar tijdens Chanoeka. Vanwege de oorlog werd er getwijfeld of het dit jaar moest doorgaan. Uiteindelijk is besloten om het festival door te laten gaan met een aangepast programma. Zoals ieder jaar wordt de chanoekia aangestoken, maar de films, documentaires en lezingen leggen dit jaar meer nadruk op de joodse identiteit omdat daar deze dagen meer behoefte aan is. … [Lees verder]
Maandag 25 Mei was het de sterfdag van onze dochter Gilat terwijl we twee dagen later haar jaartijd hadden. Al zestien jaar hebben we van Pesach tot aan Sjavoeot onze eigen Omertelling en verdriet, want op de tweede dag Pesach werd ze opgenomen in het ziekenhuis om niet meer thuis te komen. Onze rouwperiode eindigde met Sjavoeot zeven weken later. Alhoewel, rouwen stopt nooit, iedere dag huil ik om haar, maar iedere dag lach ik … [Lees verder]
“Alleen God kan een boom maken, waarschijnlijk omdat het zo moeilijk is om erachter te komen hoe je de bast erop krijgt,” aldus Woody Allen. De wereld is op de een of andere manier ontstaan – een feit dat universeel wordt erkend. Maar hoe beantwoord je de vraag van een kind over waar en hoe het allemaal precies begon? Het Bijbelse verhaal van de schepping in zes dagen van en de zevende dag van rust … [Lees verder]
Zondagavond 25 augustus bezocht ik in de prachtige zeventiende eeuwse Amstelkerk aan het Amstelveld vlakbij de Utrechtsestraat in Amsterdam een concert gegeven door The Jewish Amsterdam Chamber Ensemble. Dit Ensemble onder de bezielende leiding van Barry Mehler, had als speciale gast het Israëlische strijkkwartet Ensemble Finale uitgenodigd. Dit fameuze Israelische strijkkwartet was in Nederland om een masterclass te volgen van de Jerusalem String Quartet. Het concert was een groot succes in een uitverkochte zaal. Het was een … [Lees verder]
Rosj Chodesj Adar II (het begin van de maand Adar) begon maandag 11 maart. Over deze maand wordt gezegd dat het een hele vreugdevolle periode moet zijn. Dit komt omdat in het midden van de maand Poerim (joods carnaval) wordt gevierd. In het algemeen een heel leuk en mooi feest, maar laat ik eerlijk zijn, ik heb er geen zin in. Dit jaar ben ik niet in de mood om lollig te doen. Het hele … [Lees verder]
Eva:
Precies. Pas als er een Staatscommissie, niet ingesteld door de huidige regering -die immers baat heeft bij witwassen - onderzoek…
Abram De Swaan:
Reactie op Jessica Roitman: Jessica Roitman en ik zijn het erover eens dat Israël 'een democratie in verval' is waar…
Binjamin Heyl:
Ongeacht of we voor of tegen welke boycot ook zijn, de weg naar een rechtvaardige vrede voor alle betrokkenen, is…
Barend Elburg:
Mee eens dat je een deskundige niet uitzoekt op zijn/haar politieke ideeën. Overigens is dit in exacte wetenschappen makkelijker te…
Geert ter Horst:
Goed stuk! Inderdaad, politiek is de kunst om je belangen te behartigen en het middel daartoe is macht. Redelijk overleg…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
