Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
‘Bekend maakt bemind’: Amsterdamse stadsdelen krijgen middelen voor dialoog en verbinding. Deze kop las ik in het Parool van vrijdag 20 februari 2026. De raadsleden Sheher Khan van Denk en Itay Garmy van Volt werken al enkele jaren samen om de dialoog in de stad te bevorderen. Daar gaat nu een schepje bovenop dankzij een ruimhartige subsidie. Dialoog, een nobel streven waar niemand op tegen kan zijn. Alleen, zo vroeg ik me af, is dialoog … [Lees verder]
De geschiedenis van Joden in Noord-Afrika en West-Azië kent diepe culturele verbondenheid met de rijkgeschakeerde Arabische omgeving. Eeuwenlang was er sprake van intensieve relaties, uitwisseling en wederzijdse verrijking. Dit was zichtbaar in gedeelde talen, culturele tradities en economische betrokkenheid. Tegelijkertijd is die geschiedenis getekend door breuken, uitsluiting en geweld. In de loop van de twintigste eeuw raakte dit gelaagde verleden bovendien ideologisch vertekend, geïdealiseerd of juist onderdrukt. Dankzij het groeiende zelfbewustzijn van de Mizrachiem, Joden … [Lees verder]
Zolang als ik mij kan herinneren is jazz mijn favoriete muziek. Ik ben er dan ook heel trots op dat ik een handshake away opgroeide van de iconische tenorsaxofonist Coleman Hawkins. Dat heb ik te danken aan mijn vader zl”. Als jonge Amsterdammer ging hij in de jaren dertig naar een Amsterdams café waar de toen wereldberoemde Amerikaanse saxofonist Coleman Hawkins zou spelen. Mijn vader bleek de enige bezoeker waardoor ‘de Hawk’ en hij met … [Lees verder]
Het toneel van Carré was leeg op deze 4e mei. Stoelen en lessenaars staan klaar voor musici die niet zullen komen. De voorstelling is afgelast – en gaat toch door zonder de uitvoerenden. In Nog niet afgelast staat Thea Kapteijn (Maria Kraakman) als uitvoerend producent nu alleen op het podium en reconstrueert wat er misging, waarom de voorstelling moest worden afgelast. Ze speelt de repetities na, de gesprekken, noemt de momenten waarop de samenwerking begon … [Lees verder]
Samen met mijn kleindochters Sophie en Isa (tien en twaalf jaar) ben ik gevraagd of we mee willen werken aan NPO Zapp, direct na het Jeugdjournaal van 4 mei. De special zal gaan over vlucht, verzet en verraad. Wij zijn gevraagd voor het onderdeel vlucht. Mijn vader, hun overgrootvader, vluchtte van Oostenrijk naar Nederland na de Anschluss in 1938. Hij was in het voorlaatste jaar van zijn gymnasium. Er worden thuis, samen met de meisjes, … [Lees verder]
Als voetballiefhebber zijn transferperiodes zonder twijfel spannende tijden. Welke speler gaat waarheen? Krijgt mijn club eindelijk die langverwachte nummer 6? Ook bij ons om de hoek speelt zich zo’n transferperiode af, maar dan in de wereld van de sjoels. Op een paar honderd meter van elkaar staan twee centrale sjoels. De Yeshurun Synagogue is van oudsher de officiële centrale sjoel. Hier komt traditioneel ook de opperrabbijn op de Hoge Feestdagen. Het gebouw stamt nog uit … [Lees verder]
Afgelopen maandagavond vond in de LJG Amsterdam een bijeenkomst plaats om 7 oktober te herdenken. Een van de sprekers daar was schrijver en theatermaker Tamar van der Ven. Zij vertelde hoe zij het het afgelopen jaar heeft ervaren. Overzichtelijk en eenzaam Een jaar geleden was ik net afgestudeerd aan de schrijfopleiding op de toneelschool. Zin om als beginnend schrijver mijn weg binnen de kunsten te vinden. Toen kwam 7 oktober. En eigenlijk weet ik al … [Lees verder]
Interview met Dina-Perla Dina-Perla is small business owner: schrijfster / spreker / trainer, consultant marketing & communicatie en eigenaar van een shared home hotel. En joods, op haar eigen manier. Na haar breuk met de orthodoxie vond zij haar eigen jodendom/spiritualiteit. Een reden voor mij om haar te benaderen voor een interview. Dina-Perla gefeliciteerd met de nieuwe editie van je boek Exodus uit de vuurtoren. Vertel. Bedankt voor de uitnodiging en jullie gefeliciteerd met dit … [Lees verder]
In de muren van de Hollandsche Schouwburg komen glazen bollen, een beetje druppelvormig, waarachter portretten te zien zijn en verhalen te horen van hen die hier gevangen werden gezet totdat de deportatietram hen verder wegbracht. Aan de overkant van de straat wordt de voormalige kweekschool omgebouwd tot een museum. De binnenplaats van dit museum grenst aan de crèche waar de joodse kinderen vastzaten en van waaruit ze, als het maar even kon, werden weggesmokkeld door … [Lees verder]
Het nimmer eindigende Israelische drama is met Netanyahoe en zijn uitdagers weer in een draaikolk gekomen. De politieke maar ook persoonlijke emoties lopen hoog op over Netanyahoe’s besluit Ronan Bar te ontslaan. Bar is hoofd van de Shin-Beth, de binnenlandse veiligheidsdienst. Na het ontslag van de minister van defensie Galant en chefstaf Halevi rijst in de politiek en media de vraag op of Netanyahoe uit is op ongebreidelde macht zonder pottenkijkers. Presidentieel zoals Trump Geen … [Lees verder]
“Mijn vader had zich heel lang verzet tegen het aanschaffen van de gehate rugzakken. Hij had als veel mensen heel lang optimistisch geroepen ‘kop-op-de-Engelsen-zijn-er-binnen-zes-weken’, maar mijn moeder was zoals veel vrouwen in de oorlog praktischer van aard en de rugzakken waren er op het moment dat we ze nodig hadden toch.” Zo begon Izak Salomons zijn oorlogsherinneringen in het boekje ‘In blauwe trams en groene barakken.’ Vorig jaar vroeg ik hem deze herinneringen voor De … [Lees verder]
Tamar Lange:
Beste Frans Lavell, Ik ken het verhaal van Leendert Schijveschuurder niet, maar op grond van uw beschrijving lijkt het me…
Gideon Goudsmit:
Goed verwoord en absoluut waar , dank om dit zo naar buiten te brengen Gideon Goudsmit
Ingrid Grau:
Wat leuk dat is Hanneke Raaff weer op de de foto zie . In mijn Jeugd was mevrouw de Miranda…
M.J. Prins:
Kan het kloppen dat er een dependance van de A.J.P.-puddingfabriek in Amsterdam heeft gestaan, die zonder de initialen A.J.P ook…
Itamar Engelsman:
Je mag het ook demografie noemen maar die demografie beïnvloed uiteindelijk de democratie ook.
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
