Het begrip ‘Joods-christelijke traditie’ is in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog met oprecht goede bedoelingen omkranst. Het staat voor veelsoortige ontmoetingen tussen Joden en christenen, vooral in zogeheten ‘leerhuizen’, in een poging elkaar na eeuwen Jodenvervolging en discriminatie beter te leren kennen. Daarbij ging (en gaat) het vooral om de kennismaking met de door christenen vergeten Joodse wortels van het christendom en om het zoeken naar wat de beide tradities gemeenschappelijk hebben. Er is … [Lees verder]
Bloeme Evers heeft Amsterdam zien veranderen, zoals ook haar eigen leven drastisch zou veranderen. De tragische dood van zoon Sem werd naast haar eigen oorlogservaringen een tweede rode draad in haar leven. Zoon Raph zegt daarover in Bloeme’s raadsel (documentaire van Erga Netz, uitgezonden op 14 december 2017, anderhalf jaar na haar overlijden): het overlijden van Sem was een trigger waardoor ze eindelijk het rouwproces over de Tweede Wereldoorlog kon beginnen. Na de oorlog moest iedereen … [Lees verder]
Al heel jong keken wij naar cowboy- en Indianenfilms. Toen al wist ik dat we gemanipuleerd werden door te moeten denken dat er altijd ‘bad guys’ waren. In dit geval de Indianen. Dit bleef een terugkerend thema in de Amerikaanse politiek: altijd waren er bad guys. In de jaren vijftig had je de commies (communisten) met de beruchte verhoren en rechtszaken onder senator Joe McCarthy. Later had je president Bush met zijn ‘As van het Kwaad’ … [Lees verder]
Een interessant fenomeen doet zich voor: Israël is opvallend eensgezind. Van rechts tot links is men het erover eens dat de huidige deal met Iran slecht uitpakt voor het land. Volgens velen is er maar één schuldige: premier Netanyahu. Hij heeft gegokt en verloren. Met grote risico’s heeft hij president Trump ervan overtuigd dat een soort blitzkrieg mogelijk was. Aanvankelijk zag het er veelbelovend uit. Binnen 24 uur werd een groot deel van de Iraanse … [Lees verder]
Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
“Ze zegt dat je volgende week vooral het geluid hard moet zetten.” Op dit spannende moment lieten we je vorige week achter. We beloofden een video waarin Bar Vingerling op het terras van Tony’s Coffee enkele karakteristieke Portugese melodieën a capella voordraagt.* Maar Bar kwam met een beter idee. Hij wil die opname samen met David Nunes Nabarro maken, zodat niet alleen de muziek, maar ook het verhaal achter deze eeuwenoude Portugese traditie verteld … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
“Levie, waarom hoor ik dit nú pas?” “Wat bedoel je, Lilly?” “Dat er een musical over de zwager van onze familie speelt en niemand mij heeft uitgenodigd!”Ik kijk haar aan. “Welke zwager?” Lilly zucht diep, zoals alleen een ruwharige teckel met sefardische ambities dat kan. “Baruch Spinoza natuurlijk. De broer van Rebecca d’Espinosa. En Rebecca trouwde volgens onze familielegende met Samuel de Casseres. Dat maakt Spinoza zo ongeveer de zwager van de hele misjpoge. Ik … [Lees verder]
“Itamar Ben-Gvir zit aan Netanyahoe’s kant van het spectrum. Zij delen een aantal grondideeën over de staat Israël en de toekomst daarvan.” Aldus hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet in de recente aflevering, nummer 72 alweer, van de boeiende podcastserie Wallet&van Weezel. “Een deel van het Israëlische electoraat gaat hiervoor. Veel meer dan voor de andere radicaal in de regering, Bezalel Smotrich.” “Daarom”, zo denkt Wallet, “zal Netanyahoe Ben-Gvir nodig hebben als hij na de verkiezingen weer … [Lees verder]
Het ziet er somber uit voor de wanhopige ouders van nog 121 levende en/of dode gijzelaars in de tunnels van Hamas in Gaza. Tenzij Benjamin Netanyahu zijn hoofd buigt voor de werkelijkheid. Anders ziet het ernaar uit dat de gijzelaars ten dode zijn opgeschreven. Vanaf het begin van de gijzelaarscrisis was het voor mij duidelijk dat Netanyahu vanuit een strategisch perspectief vasthoudt aan de totale vernietiging van Hamas. Van een tijdelijk of langer bestand met … [Lees verder]
Bij het aansteken van het eerste chanoeka-lichtje voelden we ons heel wat beter vergeleken met vorig jaar. Weliswaar schieten de Houthi’s nog raketten en drones in onze richting, maar we zijn over onze bestaansangst heen. Israël is er nog, wij zijn er nog, een aantal vijanden zijn stevig verzwakt en er is zelfs weer enige hoop dat de nog bijna honderd door Hamas gegijzelden thuis zullen komen, dood of – liever – levend maar in … [Lees verder]
Hartelijk welkom bij de tweede Evelien Gans Lezing. Mijn naam is Heleen Gans, ik ben Eveliens jongere zus. Althans, dat was ik, want ik ben inmiddels drie jaar ouder dan zij is geworden … Zaterdagavond 3 mei vond in De Balie in Amsterdam de tweede Evelien Gans lezing plaats. Deze lezing is vernoemd naar de historica Evelien (1951-2018) gespecialiseerd in contemporaine Joodse geschiedenis en antisemitisme.Hoofdspreker op 3 mei was historicus Simon Schama. Zijn lezing baseerde hij … [Lees verder]
In de Amsterdamse Jodenbuurt bepalen na 1945 de Joodse buurtbewoners niet langer het straatbeeld. De meesten zijn gedeporteerd en vermoord. Veel panden zijn ingestort of onherstelbaar beschadigd door houtroof in de laatste oorlogsmaanden. In veel gevallen is renovatie niet meer mogelijk. In de naoorlogse jaren worden grote delen van de buurt stukje bij beetje gesloopt. Vlooienburg wordt letterlijk met de grond gelijkgemaakt, de smalle Weesperstraat wordt vervangen door een brede, drukke verkeersader en ook de … [Lees verder]
Kinderen kunnen zeggen: “de Joodse president van Oekraïne Zelensky heeft de pik op Israël”. Als het even kan geselt hij Jeruzalem op een onaangename, arrogante wijze. Zonder rekening te houden met Israëls kwetsbare positie in het Midden Oosten. Hij is als jood en Oekraïense nationalist diep teleurgesteld over de weigering van Israël zijn strijdkrachten uit te rusten met onder meer het Iron Dome antiraketsysteem. Alsof hij daarmee denkt de oorlog te kunnen winnen van Rusland. … [Lees verder]
Manja Ressler:
Mijn familie komt ook uit Krakau, aan moeders kant. Mijn grootvader Mendel Mayer Ressler z"l werd geboren in Nowy Sacz,…
George Knottnerus:
Wat een prachtige beschrijving van de herontdekking en openbaarmaking van het werk van Etty Hillesum! Een ware missie en queeste…
Annelien Kisch:
. Ik ben de dochter van ds. Kleys Kroon en woon al meer dan 60 jaar in Israel. Ik ken…
Eva:
Je zult daar meer Israeli's tegenkomen die een huis in Paphos hebben gekocht omdat ze arr naar toe zijn gegaan…
Renée Citroen:
Het graf van Lodewijk Ernst Visser z.l. bevindt zich op de Joodse Begraafplaats Overveen.
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
