Sla de Bijbel open, en je vindt prachtige teksten en gruwelijke verhalen. Allemaal Gods woord, toch? Voor Joden bestaat er naast de schriftelijke leer een mondelinge, en die interpreteert alle teksten en checkt ze op hun relevantie vandaag. Want het is lang geleden dat Hij of Zij sprak. Begin dit jaar is de Australische film Leviticus uitgebracht, die nu ook in Nederland te zien is. Het blijkt een romantische horrorfilm te zijn over twee homoseksuele … [Lees verder]
Twintig jaar geleden, op 12 augustus 2006, kwam Uri Grossman om bij een operatie van het Israëlische leger in Zuid-Libanon. Dat gaf aanleiding om aandacht te vragen voor zijn vader David Grossman, een van mijn favoriete schrijvers. Grossman is een uitgesproken criticus van het beleid van de Israëlische regering. Hij heeft, na lang geweigerd te hebben het woord genocide in de mond te nemen, vorig jaar zomer dat woord voor het eerst gebruikt. Zoals hij stelde: … [Lees verder]
Rabbinaal protest tegen het geweld van heetgebakerde jonge Joodse kolonisten tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse boeren en bewoners op de Westelijke Jordaanoever in Israël. Als liberaal-orthodoxe rabbijn, 84 jaar oud, en al jarenlang lid van de Rabbinical Council of America (een organisatie van meer dan duizend orthodoxe rabbijnen in Noord-Amerika), protesteer ik met klem tegen en veroordeel ik het geweld dat soms zelfs tot moord leidt, dat door messiaans-gedreven jonge Joodse kolonisten wordt gepleegd tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse … [Lees verder]
Mijn hele leven ben ik geïnteresseerd in politiek. Eerst in Nederland. Ik probeerde altijd dicht tegen de politiek aan te schuren, al wist ik goed dat ik nooit de tijd zou hebben om zelf professioneel politicus te worden. Hoewel ik inmiddels al meer dan vijf jaar in Israël woon, heb ik nog steeds contacten in de Nederlandse politiek. Die belangstelling is nooit verdwenen. Als een vlieg op de muur Ik moest daaraan denken toen ik … [Lees verder]
Met de tennisrackets in de achterbak reed ik over de Amstelveenseweg. Vlak voor de oprit naar de A10 rijd ik op de tweede baan rechts zodat ik rechtdoor kan richting Amstelveen. Nog geen vijftig meter voor het viaduct blijken die twee rijbanen afgesloten en wijst een verlichte pijl de oprit op. Ik schrik me rot. Er is geen andere optie. De auto’s voor me maken de bocht al richting oprit. Ik weet dat ik de … [Lees verder]
Joden bidden in de synagoge op Jom Kipoer (Grote Verzoendag) het schilderij van Maurycy Gottlieb (1856-1879) is misschien wel het beroemdste en meest gereproduceerde Joodse schilderij ooit. Het toont een sfeervolle Joodse gebedsdienst in Oost-Europa op de heiligste dag van het Joodse jaar en verbeeldt het Europese Joodse leven van de negentiende eeuw. Gottlieb verwerkte er bovendien autobiografische elementen in. Sinds 1939 hangt dit iconische werk in het Tel Aviv Museum of Art. Geboren in … [Lees verder]
Arnold Schönberg emigreerde in 1933 naar de VS. In 1938 componeerde hij zijn Kol Nidrei. Ik denk dat daarin motieven uit zijn persoonlijke en maatschappelijke leven verwerkt zijn.* Over de tekst van het Kol Nidrei is veel te doen geweest, wel is bekend dat in joodse kring de uitleg luidt dat die woorden alleen betrekking hebben op de verplichtingen van iemand jegens God. *zie ook het inleidende verhaal: Eigenzinnige en verrassende versie van Kol Nidrei … [Lees verder]
Wat als de geschiedenis niet vooruitgaat, maar ons achterwaarts de toekomst in blaast? En wat als juist de herinnering aan wat Europa heeft verwoest de enige voorwaarde is om die toekomst te kunnen denken? In het werk van Walter Benjamin komen die twee vragen samen. Zijn ‘Engel van de Geschiedenis’ is niet simpelweg een symbool voor het verleden of voor de catastrofe. Het is een joods-messiaans beeld dat het Europese vooruitgangsgeloof op zijn kop zet: … [Lees verder]
De Hoge Feestdagen staan voor de deur met daarin een speciale plek voor het Kol Nidrei. De versie met de Asjkenazische melodie van Max Bruch staat in de wereld van de klassieke muziek hoog aangeschreven. Bruch gebruikte de melodie daarvan in het eerste deel van zijn Kol Nidrei. Het ís ook prachtige muziek, heerlijk om naar te luisteren en heerlijk om te spelen.* Hoe geliefd de melodie ook is, de joodse componist Arnold Schönberg (Wenen, … [Lees verder]
Sedje, zoals ik mijn oudtante vroeger mocht noemen, was in mijn ogen zo’n beetje alles tegelijk: een zelfstandige en originele vrouw, verzetsstrijdster, overlevende van de Shoah, maar bovenal kunstenaar, met een opmerkelijke ondernemerslust. Sedje Frank werd in 1923 geboren in Rotterdam. Als kind tekende en schilderde ze al veel. Geïnspireerd door de violist Nathan Milstein begon ze bovendien viool te spelen. De beeldende kunst en de muziek zouden uiteindelijk de twee pijlers van haar leven … [Lees verder]
De redactie vroeg Karin Bek, bijna veertig jaar werkzaam in het voortgezet onderwijs, naar haar impressies over (de toename van) antisemitisme op school. Allerlei achtergronden Ik werk in het VO in en rondom Den Haag. In de klas zitten pubers met allerlei achtergronden, alle 37 jaar dat ik lesgeef. Al die jaren staat het dagboek van Anne Frank op de leeslijst en er is altijd wel één leerling die het daadwerkelijk leest. De verontwaardiging en … [Lees verder]
14 Elloel is het de tweede jaartijd van mijn vader, Leo Mock. Dit bewoog mij ertoe te reflecteren op de wijze waarop het Jodendom invulling geeft aan het rouwproces. Zoals met veel thema’s in het Jodendom, is er ook op dit gebied een breed scala aan regels, rituelen en gebruiken. Hoewel de detaillistische aard ten aanzien van sommige thema’s soms ingewikkeld kan zijn, ervoer ik het op dit vlak als een houvast die richting gaf … [Lees verder]
Meer dan een half miljoen Israëli’s hebben begrepen dat Netanyahu’s belofte de gegijzelden met militaire macht te bevrijden, een doodlopende weg is. Hamas-terroristen vermoorden eind vorige week zes Israeli’s in een tunnel in Gaza toen een elite commando-eenheid hen naderde. Wist Netanyahu niet dat er een staande Hamas-order is dat gegijzelden onder die omstandigheden moeten worden geëxecuteerd? Waarom houdt hij vast aan het waanidee dat de jacht op Hamasleider Yahua Sinwar in de tunnels uiteindelijk … [Lees verder]
Sallie Pinkhof was veel meer dan de persoonlijk secretaris van Abraham Asscher, de co-voorzitter van de Joodsche Raad. Hij was een begenadigd dichter, schrijver en filosoof die bescheiden op de achtergrond bleef. Zijn gedichtenbundel Bergen Belsen, geschreven met de dood letterlijk in de ogen, is misschien wel de meest schrijnende getuigenis van een verblijf in een concentratiekamp. Het is tijd voor een heruitgave van deze dichtbundel en een biografie van Sallie (Salomon Eliazer Pinkhof) en … [Lees verder]
Op deze vierde avond van chanoeka wil ik u in mijn hoedanigheid van Central Diversity Officer van de Universiteit van Amsterdam van harte welkom heten. Een bijzondere avond, om verschillende redenen. Laat ik beginnen met een persoonlijk perspectief. Als kind van een joodse moeder die de onderduik overleefde maar tijdens de oorlog haar ouders verloor, heb ik mijn joodse grootouders nooit gekend. Toch heb ik wel allerlei brieven en aantekeningen uit die tijd gevonden. Daaruit … [Lees verder]
Gershom Weijel:
Beth Edut in Nir Galim kan hier mogelijk helpen... 08-8568476 beit-haedut@beit-haedut.org.il. Ze hebben o.a veel informatie over Rotges met een…
Anita Frank:
HertogNadler heeft eenmaal een loofhut voor het Waterlooplein en het volgend jaar voor de Hoftuin, binnenplaats van de voormalige diaconie…
Ben:
In deze review wordt het soeka-kunstwerk bij de Rijksakademie in 2022 genoemd, met een mooie foto van de blauwdrukken erbij:…
Ben:
Interessant project. Het valt me wel op dat ik al een jaar eerder een thematisch vergelijkbaar kunstwerk had gezien in…
Robbert Baruch:
Alle documenten zijn te vinden op www.sefaria.org. En voor iedereen die even googelt op "spreuken der vaderen", "pirkei avot".
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
