20 juli 2024

Opinie

New York Times roept Hamas op: “it’s time to surrender” 

Midden-Oosten

Maandag 15 juni verscheen een diepgravend artikel in de New York Times en sindsdien kun je met je gezond verstand maar één optie bepleiten: Hamas moet zich direct overgeven. Dat en niets anders moet de inzet zijn van de internationale gemeenschap. Deze oorlog gaat Hamas nooit winnen, terwijl de bevolking van Gaza steeds meer lijdt. En dat komt op het conto van slechts één partij: Hamas. Het klopt, ik ben een zionist. En omdat ik … [Lees verder]

De kunstacademie, het lichaam en de intifada

Opinie

Als ik het woord ‘intifada’ hoor, denk ik aan het opblazen van stadsbussen door zelfmoordterroristen of aan de gruwelaanval van 7 oktober.  Het lijkt erop dat niet iedereen deze associaties heeft met dit voor mij zo angstaanjagende ‘i-woord’ zo merkte ik tijdens de eindexamenexpositie van de Amsterdamse Gerrit Rietveld Academie.  De duizenden bezoekers van deze graduation show werden dit jaar verwelkomd door wapperende Palestijnse vlaggen. Op een zijgebouw hangt een kleurrijk spandoek met in sierlijke … [Lees verder]

Voor wie is het nieuwe Holocaustmuseum?

Geschiedenis

Ik was gespannen toen ik voor het eerst naar het Nationaal Holocaustmuseum ging, net zoals bij de Namenwand een paar jaar geleden op de Weesperstraat. Bang voor de waarheid, bang voor de confrontatie met het verleden. Het is echt gebeurd, hier is een tastbaar bewijs. De mannen en vrouwen op die paar fotootjes thuis, hebben echt bestaan. Zij zijn vermoord om wie zij waren net als al die meer dan honderdduizend andere Nederlandse Joden. Levend … [Lees verder]

Een huis van verlies. Het Nationaal Holocaustmuseum als echo van de Ondergang van Jacques Presser

Geschiedenis

Het begin en het einde van een tentoonstelling vormen vaak een sleutel om de belangrijkste boodschap of de centrale betekenis ervan te vatten. Dat geldt ook voor het pas geopende Nationaal Holocaustmuseum aan de Plantage Middenlaan – en dan blijkt direct dat dit museum in meerdere opzichten afwijkt van veel gelijknamige instellingen elders. Het eerste beeld dat de bezoeker bij binnenkomst te zien krijgt, is een levensgrote zwart-wit foto van een kleine jongen in korte … [Lees verder]

Vraag niet wat ik schaterend heb misdreven

Literatuur

Een aantal jaren geleden liep ik door de ultra orthodoxe wijk Jeruzalem Mea Shearim. Ik probeerde erachter te komen waar het aan de muur geplakte dagboek over ging: een jom avelut (rouwdag) voor een zekere Chacham (geleerde). Of een Dajan?  Plots wist ik het: onze Nederlandse dichter en schrijver van de eerste homoseksuele roman, Jacob Israël de Haan! Een uitermate veelzijdige, maar ook gekwelde persoonlijkheid. Zijn homosexualiteit was voor hem geen reden tot trots, maar … [Lees verder]

Nieuws

Midden-Oosten

Herverkiezing Trump blokkeert voor langere tijd oplossing Israëlisch-Palestijns conflict 

Het is goed nieuws voor Benjamin Netanyahu dat oud-president Donald Trump de aanslag op zijn leven heeft overleefd. Nu Trump met bloedend oor en gebalde vuist aan de dood is ontsnapt lijkt zijn herverkiezing tot Republikeinse president een gelopen race. Netanyahu is president Joe Biden kilo’s dankbaarheid verschuldigd. Biden kwam na 7 oktober zelfs naar Jeruzalem om het zichtbare bewijs te leveren van zijn diepe vriendschap voor Israël en het Joodse volk. Van hem kreeg … [Lees verder]

Midden-Oosten

New York Times roept Hamas op: “it’s time to surrender” 

Maandag 15 juni verscheen een diepgravend artikel in de New York Times en sindsdien kun je met je gezond verstand maar één optie bepleiten: Hamas moet zich direct overgeven. Dat en niets anders moet de inzet zijn van de internationale gemeenschap. Deze oorlog gaat Hamas nooit winnen, terwijl de bevolking van Gaza steeds meer lijdt. En dat komt op het conto van slechts één partij: Hamas. Het klopt, ik ben een zionist. En omdat ik … [Lees verder]

Nieuws

Een authentieke stem is niet meer. Bij het overlijden van arts en auteur Eldad Kisch

De medisch specialist en vredesactivist Eldad Kisch overleed toch nog onverwachts op 12 juni jongstleden. Onze samenwerking voor De Vrijdagavond begon recent en was heel beloftevol. Op 25 juni schreef Kisch: “Ik demonstreer met mijn speciale vlag waarop staat: End the War en het gele teken van de gijzelaars. Ik sta daar in een zee van Israelische vlaggen.” Zijn tweede en laatste artikel verscheen op 9 juli. Kisch schreef op een originele manier over de … [Lees verder]

Kunst & Cultuur

Vlooienburg en Uilenburg, luister en het rijke Joodse verleden komt terug

Geschiedenis

Podcastreeks De Joodse Stad In acht delen neemt De Vrijdagavond de levendige podcasts over van het collectief dat De Joodse Stad onderzoekt. Dat collectief bestaat uit grote spelers in de stad: de faculteit der Geesteswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam (UvA), het Joods Cultureel Kwartier (JCK) en de gemeente Amsterdam. Zij willen de geschiedenis van Joods Amsterdam een nieuw podium geven. Dat doen ze naast veel onderzoek met activiteiten zoals het Loofhuttenfeest op het Waterlooplein … [Lees verder]

‘Het eind dat niemand keren kan’, het lot van Jacob Israël de Haan

Geschiedenis

Zaterdag 29 juni organiseerde het Amsterdamse debatcentrum De Balie in de reeks ‘Publieke Intellectuelen’ een avond over Jacob Israël de Haan met documentairemakers Emile Fallaux en Saskia van Schaik, schrijvers Maurits de Bruijn en Abdelkader Benali en hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde Jacqueline Bel. Vooral de bijdrage van filmmaker Emile Fallaux maakte indruk. In 2009 maakte Fallaux samen met pedagoge Saskia van Schaik de documentaire: ‘Het eind dat niemand keren kan’ over de laatste vier jaren … [Lees verder]

Boekenjoden op het Binnenhof

Kunst en Cultuur

Op de dag van de beëdiging van het nieuwe kabinet vertelt Ewoud Sanders het verhaal van de twee joodse boekhandelaren op het Binnenhof. Een kraam werd bemand door de broers David (1823-1904) en Jozef Blok (1832-1905). Jozef werd beroemd door de tekening die Vincent van Gogh maakte van deze ‘boekenjood van het Binnenhof.’ Dit artikel is een verkort hoofdstuk uit Boeken op het Binnenhof .* Vincent van Gogh ontmoet Jozef Blok Begin januari 1882 liep Vincent … [Lees verder]

Het orkest van Auschwitz, een muzikale lauriertak

Kunst en Cultuur

Op 24 juni vond er een bijzonder concert plaats in het Auditorium van het Holocaustmuseum. Centrale gast was Leo Geyer, een veelzijdige musicus en onderzoeker. Ruim zeven jaar deed hij onderzoek in de archieven van Auschwitz-Birkenau en nu zet hij zich in om de gevonden bladmuziek van het orkest dat ooit in Auschwitz speelde te ontsluiten voor het publiek. Niet zonder succes want inmiddels greep hij met dit project wereldwijde aandacht. Zijn ambitie is om … [Lees verder]

Tip Top Theater herleeft in examenvoorstelling van Stijn Schootstra

Geschiedenis

Toen fotografe Miriam van Praag vernam dat een student van de Amsterdamse toneelschool een stuk voorbereidde over de Friese verzetsman Piet Wessendorp, de operateur van het Tip Top Theater van Van Praags overgrootvader Joseph Kroonenberg, wilde zij daarheen. Samen met haar 91-jarige moeder en vele andere familieleden woonde ze deze emotionerende eindexamenvoorstelling bij. De Vrijdagavond plaats hier naast haar foto’s haar authentieke verslag. De voorstelling vond plaats op de historische plek van het Tip Top, … [Lees verder]

Nieuws

Herverkiezing Trump blokkeert voor langere tijd oplossing Israëlisch-Palestijns conflict 

Midden-Oosten

Het is goed nieuws voor Benjamin Netanyahu dat oud-president Donald Trump de aanslag op zijn leven heeft overleefd. Nu Trump met bloedend oor en gebalde vuist aan de dood is ontsnapt lijkt zijn herverkiezing tot Republikeinse president een gelopen race. Netanyahu is president Joe Biden kilo’s dankbaarheid verschuldigd. Biden kwam na 7 oktober zelfs naar Jeruzalem om het zichtbare bewijs te leveren van zijn diepe vriendschap voor Israël en het Joodse volk. Van hem kreeg … [Lees verder]

New York Times roept Hamas op: “it’s time to surrender” 

Midden-Oosten

Maandag 15 juni verscheen een diepgravend artikel in de New York Times en sindsdien kun je met je gezond verstand maar één optie bepleiten: Hamas moet zich direct overgeven. Dat en niets anders moet de inzet zijn van de internationale gemeenschap. Deze oorlog gaat Hamas nooit winnen, terwijl de bevolking van Gaza steeds meer lijdt. En dat komt op het conto van slechts één partij: Hamas. Het klopt, ik ben een zionist. En omdat ik … [Lees verder]

Een authentieke stem is niet meer. Bij het overlijden van arts en auteur Eldad Kisch

Nieuws

De medisch specialist en vredesactivist Eldad Kisch overleed toch nog onverwachts op 12 juni jongstleden. Onze samenwerking voor De Vrijdagavond begon recent en was heel beloftevol. Op 25 juni schreef Kisch: “Ik demonstreer met mijn speciale vlag waarop staat: End the War en het gele teken van de gijzelaars. Ik sta daar in een zee van Israelische vlaggen.” Zijn tweede en laatste artikel verscheen op 9 juli. Kisch schreef op een originele manier over de … [Lees verder]

Als de voorspellingen van de profeten uitkomen

Midden-Oosten

Het is de wereldpers ontgaan, maar op 7 juli is Yitschak Yifat op 81-jarige leeftijd overleden.  Niemand zou ooit van deze parachutist hebben gehoord ware het niet dat David Rubinger (de fotograaf van Time) hem en twee andere soldaten op 7 juni bij de Klaagmuur fotografeerde.  Daar stonden ze. Helmen op, zware baarden, dikke zwarte snorren. Ze keken het hoofd schuin gebogen naar de zojuist door hen veroverde Klaagmuur op het Jordaanse Legion. Ze voelden … [Lees verder]

Boekenjoden op het Binnenhof

Kunst en Cultuur

Op de dag van de beëdiging van het nieuwe kabinet vertelt Ewoud Sanders het verhaal van de twee joodse boekhandelaren op het Binnenhof. Een kraam werd bemand door de broers David (1823-1904) en Jozef Blok (1832-1905). Jozef werd beroemd door de tekening die Vincent van Gogh maakte van deze ‘boekenjood van het Binnenhof.’ Dit artikel is een verkort hoofdstuk uit Boeken op het Binnenhof .* Vincent van Gogh ontmoet Jozef Blok Begin januari 1882 liep Vincent … [Lees verder]

Verschillende auteurs vertellen over het Tora-gedeelte dat deze week wordt gelezen en geven hun eigenzinnige interpretatie

De bescheiden Moshe versus de inhalige Bil’am  

De parasha van deze week, Balak, gaat voornamelijk over de pogingen van Balak (de koning van Moav) om het Joodse volk te laten vervloeken door Bil’am, de zoon van Be’or – een niet-Joodse profeet.  Deze pogingen falen. Hoewel Bil’am inderdaad probeert het volk te vervloeken, zorgt Gd ervoor dat Bil’am het Joodse volk niet vervloekt, maar in plaats daarvan een aantal van de mooiste zegeningen uitspreekt die ooit aan ons geadresseerd zijn. Pas aan het einde van de parasha, wanneer Moav naar een minder spirituele manier grijpt om het Joodse volk te bestrijden, slagen ze in hun opzet: op advies ... [Lees verder]

Blijf op de hoogte

Iedere vrijdagochtend een e-mail met de nieuwste artikelen van De Vrijdagavond in je mailbox ontvangen? Schrijf je hieronder in.

Nieuw op De Vrijdagavond