Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
Clairy Polak was een gerespecteerde journalist in Nederland, bekend om haar compromisloze interviewstijl. De documentaire “Clairy Polak: autonoom tot aan het einde” verkent haar journalistieke carrière en persoonlijke leven, waaronder haar invloedrijke familiegeschiedenis, haar liefde voor Nico Commijs, en haar besluit om alleen en op eigen voorwaarden te sterven na het krijgen van kanker. … [Lees verder]
Bestaan er Joodse honden? Niet honden van Joodse eigenaren. Maar honden die daadwerkelijk zijn opgegroeid met eeuwenoude Portugees-Joodse synagogale muziek en melancholische herinneringen? Ik begin inmiddels serieus te vermoeden van wel. Sterker nog: ik vermoed dat mijn ruwharige teckel én vaste co-writer Lilly la Paz mogelijk de enige levende specialist is in historisch Amsterdamse Sefardische hondenmuziektradities. Dat klinkt krankzinnig.Dat dacht ik zelf aanvankelijk ook. Tot ik de laatste maanden merkte dat er iedere ochtend exact … [Lees verder]
Na Jewish Jazz en Luister Eens is het tijd voor een nieuw project: een eerbetoon aan Barbra Streisand, Bette Midler, Carole King, Janis Ian en Amy Winehouse. Eén keer raden wat de overeenkomst is tussen deze wereldberoemde zangeressen… Inderdaad, allen zijn joods. Valt het op? Voor de meeste mensen niet. Doet het er toe? Voor mij wel. Hun joodse thema’s en spirit is onmiskenbaar aanwezig in hun werk. Ik herken het in hun scheppingsdrang, hun … [Lees verder]
De geschiedenis van Joden in Noord-Afrika en West-Azië kent diepe culturele verbondenheid met de rijkgeschakeerde Arabische omgeving. Eeuwenlang was er sprake van intensieve relaties, uitwisseling en wederzijdse verrijking. Dit was zichtbaar in gedeelde talen, culturele tradities en economische betrokkenheid. Tegelijkertijd is die geschiedenis getekend door breuken, uitsluiting en geweld. In de loop van de twintigste eeuw raakte dit gelaagde verleden bovendien ideologisch vertekend, geïdealiseerd of juist onderdrukt. Dankzij het groeiende zelfbewustzijn van de Mizrachiem, Joden … [Lees verder]
Zolang als ik mij kan herinneren is jazz mijn favoriete muziek. Ik ben er dan ook heel trots op dat ik een handshake away opgroeide van de iconische tenorsaxofonist Coleman Hawkins. Dat heb ik te danken aan mijn vader zl”. Als jonge Amsterdammer ging hij in de jaren dertig naar een Amsterdams café waar de toen wereldberoemde Amerikaanse saxofonist Coleman Hawkins zou spelen. Mijn vader bleek de enige bezoeker waardoor ‘de Hawk’ en hij met … [Lees verder]
Vanuit Tel-Aviv richt ik de schijnwerper op premier Benjamin Netanyahu. Ik doe het in woorden. De Israëlische tv doet het met lenzen die het gezicht van de premier dichtbij brengen. Het viel me op dat het gelaat van de premier geen enkele uitdrukking liet zien toen de doden van de massamoord op 7 oktober officieel werden herdacht. Ook niet toen de vader van een gegijzelde – er zijn nog 110 gegijzelden van wie waarschijnlijk nog … [Lees verder]
Op zondag 25 januari 2026 overleed het oudste lid van Sjoel West, zangeres Jehudith Gartenberg z.l. Ruim vijf jaar geleden verhuisde Jehudith vanuit haar woning in Osdorp naar een verzorgingshuis in de Rivierenbuurt in Amsterdam-Zuid. Daar woonde ze naar volle tevredenheid. Jehudith Gartenberg was jarenlang een vaste deelneemster aan de sjoeldiensten en andere activiteiten van Sjoel West. Vanuit sjoel West is zij nog met regelmaat trouw in het bejaardentehuis bezocht. Al die tijd werd ze … [Lees verder]
De laatste tijd denk ik regelmatig aan Shlomo Steinshnajd uit de Oekraïne. Ik ontmoette hem voor het eerst in 1976 toen mijn vriendje Yaron (nog steeds mijn levenspartner) mij meenam om zijn grootouders te ontmoeten in kibboets Amiad. Sabba Shlomo was een kleine gespierde man van 66 jaar die naast het werk in de kibboets zijn eigen vruchtenwijn brouwde volgens oud Oekraïens recept. De flessen lagen te gisten onder zijn bed en natuurlijk mocht (moest) … [Lees verder]
Dit jaar ging ik naar Eindhoven om Tisja Beav te vieren. Veel te vieren in vreugdevolle zin is er natuurlijk niet op de droevigste dag op de Joodse kalender. Op Tisja Beav herdenken we de verwoesting van de eerste en tweede Tempel in Jeruzalem en de rampen die het Joodse volk in de eeuwen daarna hebben getroffen. Tisja Beav is een van de dagen in het jaar dat er wel sjoeldienst is, maar het niet … [Lees verder]
Israël voelt er kennelijk niets voor in navolging van de Verenigde Staten de Olympische Winterspelen in China diplomatiek te boycotten. Woensdag haalde Haaretz een hoog geplaatste beleidsmaker in Jeruzalem aan die dit besluit van president Jo Biden ‘bizar’ noemde. Dat zal wel niet goed vallen in Washington waar president Jo Biden schending van de mensenrechten in China aanvoert om deze mogendheid de les te lezen.Er is groeiende irritatie in Israël omdat Biden verwacht dat Israel, … [Lees verder]
Yotam Bar-Ephraim:
Dank voor deze aanvulling. Wat ik hiermee bedoelde is dat dit inderdaad om situaties gaat die volgens Chazal nooit zullen…
Geert ter Horst:
Dit is werkelijke volledige nonsense. Joden zijn geen bezetters van hun eigen land. Maar ik ga niet verder met u…
Marga van Ree:
Ik was ook aanwezig en heb met stijgende verbazing (die zich tot ergernis ontwikkelde) geluisterd. Ik ben het volledig met…
Marga van Ree:
Ik was ook aanwezig en heb met stijgende verbazing (die zich tot ergernis ontwikkelde) geluisterd. Ik ben het volledig met…
levie wagenhuis:
Ik heb begrepen dat teckels minuscuul kleine schubben zouden hebben Flora !?!
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
