Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel ga ik in op de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en vraag me af of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hier bespreek ik onduidelijkheden in het Advies en vraag me af de Nederlandse Staat al dan niet onbewust antisemitisme … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
‘Bekend maakt bemind’: Amsterdamse stadsdelen krijgen middelen voor dialoog en verbinding. Deze kop las ik in het Parool van vrijdag 20 februari 2026. De raadsleden Sheher Khan van Denk en Itay Garmy van Volt werken al enkele jaren samen om de dialoog in de stad te bevorderen. Daar gaat nu een schepje bovenop dankzij een ruimhartige subsidie. Dialoog, een nobel streven waar niemand op tegen kan zijn. Alleen, zo vroeg ik me af, is dialoog … [Lees verder]
Of toch niet? In de multireligieuze havenstad Kochi in Zuid-India moet ik er met een loep naar zoeken. De stad is vervuld met kunst, dankzij de vermaarde Kochi Muziris Biennale (de reden waarom ik hier ben) en met streetart. Muren zijn vrolijk beschilderd, zeker bij scholen, maar ook op vervallen gebouwen staan ware kunstwerken. Kochi is een toeristenplek, zeker in dit seizoen als het weer nog net te behappen is en met de Biennale als … [Lees verder]
Met hun film en boek De verdwenen stad documenteerden Willy Lindwer en wijlen Guus Luijters in 2024 de rol van het Amsterdamse gemeentelijk openbaar vervoer. Door het inzichtelijk maken van de deportatie met gewone trams is door de auteurs duidelijk gemaakt dat de gemeentelijke Amsterdamse overheid meewerkte aan de vervolging van haar eigen, Joodse, bevolking. Ook in Rotterdam reden die trams. Ook in Rotterdam kon de Joodse bevolking worden gesegregeerd, geconcentreerd in een gemeentelijke loods … [Lees verder]
Samen met mijn kleindochters Sophie en Isa (tien en twaalf jaar) ben ik gevraagd of we mee willen werken aan NPO Zapp, direct na het Jeugdjournaal van 4 mei. De special zal gaan over vlucht, verzet en verraad. Wij zijn gevraagd voor het onderdeel vlucht. Mijn vader, hun overgrootvader, vluchtte van Oostenrijk naar Nederland na de Anschluss in 1938. Hij was in het voorlaatste jaar van zijn gymnasium. Er worden thuis, samen met de meisjes, … [Lees verder]
Als voetballiefhebber zijn transferperiodes zonder twijfel spannende tijden. Welke speler gaat waarheen? Krijgt mijn club eindelijk die langverwachte nummer 6? Ook bij ons om de hoek speelt zich zo’n transferperiode af, maar dan in de wereld van de sjoels. Op een paar honderd meter van elkaar staan twee centrale sjoels. De Yeshurun Synagogue is van oudsher de officiële centrale sjoel. Hier komt traditioneel ook de opperrabbijn op de Hoge Feestdagen. Het gebouw stamt nog uit … [Lees verder]
Lang voordat Amsterdam het statige Concertgebouw kreeg, vormde de Koningszaal in Natura Artis Magistra een bruisend muzikaal middelpunt. Die geschiedenis is de afgelopen jaren nieuw leven ingeblazen: na een zorgvuldige restauratie is de zaal weer toegankelijk — en blijkt zij niet alleen visueel indrukwekkend, maar ook akoestisch uitzonderlijk. Het was buurtbewoner en topcellist Roeland Duijne die dat ontdekte. Samen ontwikkelden wij een kamermuziekserie die zowel ambitieus als toegankelijk is: Kamukoza — Kamermuziek in de Koningszaal. … [Lees verder]
Slagerszoon Moos Cohen (Tiel, 1901 – 1942 Auschwitz) volgde de Rijksacademie in Amsterdam in plaats van de opleiding tot rabbijn. Cohens eerste adres in Mokum was van 1921-22 de Karel du Jardinstraat 48, aan de zuidzijde van De Pijp. Moos had rabbinaal onderricht ontvangen en had zelfs overwogen rabbijn te worden, maar ging in 1921 toch naar de Rijksakademie, om die pas zeven jaar later te verlaten. Studerend aan de Rijksacademie op de Stadhouderskade 86 tekende hij … [Lees verder]
Een ingelijste brief aan Jettie van Thijn was de aanleiding voor een zoektocht door journalist Tom Egbers naar deze onbekende Rotterdams-joodse vrouw die op 25-jarige leeftijd werd vermoord in Auschwitz. Die brief uit 1935 hangt in het kantoor van theatermaker Ruud de Graaf, wiens moeder de brief aan haar hartsvriendin Jettie schreef. Ruuds moeder bleef haar hele leven over Jettie spreken, maar er is niets tastbaars van haar vriendin overgebleven, zelfs geen foto. Wie was … [Lees verder]
Een paar weken geleden kwam ik ’s ochtends vroeg samen met Mini bij Gan Hashalom, tuin van de vrede, een openbaar speeltuintje. Ik ontmoet er elke dag twee vrienden die ook hun honden uitlaten. We praten er gedurende tien minuten het nieuws van de dag door. Toen Mini en ik aan kwamen lopen stond een van hen verbijsterd naar de stoep voor de ingang te kijken en hij probeerde met zijn schoen iets weg te … [Lees verder]
De Vrijdagavond vroeg Oleh Chadasj Jair Eisenmann hoe hij deze zware tijd ervaart in zijn nieuwe vaderland. Hij geeft een ontroerend kijkje in zijn leven in Jeruzalem in oorlogstijd. Al bijna drie jaar wonen mijn vrouw Tali en ik in Jeroesalajim. Tijdens covid kwamen we tot de conclusie dat we eigenlijk niet veel meer te zoeken hebben in Amsterdam, hoewel ik een geboren en getogen Amsterdammer ben. We vonden en vinden dat er meer toekomst in … [Lees verder]
Hij rolt zichzelf op, steekt zijn stekels uit, sluit zich af van de wereld en voelt zich veilig. Deze metafoor wordt of is al Israëls werkelijkheid aan het begin van het grote militaire offensief tegen Hamas in de stad Gaza. Als Netanyahu had geluisterd naar stafchef generaal Zamir en vele andere kopstukken uit de Mossad, zou hij zich niet in dit heilloze avontuur hebben gestort. Maar waarom zou hij naar waarschuwende stemmen luisteren? Op de … [Lees verder]
Dit jaar ging ik naar Eindhoven om Tisja Beav te vieren. Veel te vieren in vreugdevolle zin is er natuurlijk niet op de droevigste dag op de Joodse kalender. Op Tisja Beav herdenken we de verwoesting van de eerste en tweede Tempel in Jeruzalem en de rampen die het Joodse volk in de eeuwen daarna hebben getroffen. Tisja Beav is een van de dagen in het jaar dat er wel sjoeldienst is, maar het niet … [Lees verder]
Het messiaans zionisme heeft de nieuwe Israëlische regering onder premier Benjamin Netanyahu naar zijn hand gezet. Nooit eerder is zo duidelijk het recht van het Joodse volk op heel Erets-Israël, het Land van Israel, de politieke doctrine van een regering in Jeruzalem geworden. ‘De regering zal het stichten van nederzettingen in alle delen van het Land van Israel in Galilea, de Negev, de Golan en Judea en Samaria aanmoedigen.’ Als uitvloeisel van deze principiële stellingname … [Lees verder]
Marcel Mock:
Dank voor je reactie, Sara, In deel 2 ga ik nader in op specifieke aspecten van het Advies, inclusief mogelijke…
Marcel Mock:
Dank voor je reactie, Denise, Ik las tevens de reactie van je zuster Renée op Jonet en de uitspraak van…
Annet de Graaf:
Ach ja, de hasbara uit Israël. De Arabieren hebben zich sinds 1881 verzet tegen de komst van de joden, maar…
Sara de Vries:
Het zou Nederland niet misstaan om de Roofkunst naar Yad Vashem in de hoofdstad van Israel, Jerusalem over te brengen…
Kees Kok:
Een zinnetje uit 'Juden auf Wanderschaft' van Joseph Roth, 1927!, bijna honderd jaar geleden, is me altijd bijgebleven: 'En toch…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
