Rabbinaal protest tegen het geweld van heetgebakerde jonge Joodse kolonisten tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse boeren en bewoners op de Westelijke Jordaanoever in Israël. Als liberaal-orthodoxe rabbijn, 84 jaar oud, en al jarenlang lid van de Rabbinical Council of America (een organisatie van meer dan duizend orthodoxe rabbijnen in Noord-Amerika), protesteer ik met klem tegen en veroordeel ik het geweld dat soms zelfs tot moord leidt, dat door messiaans-gedreven jonge Joodse kolonisten wordt gepleegd tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse … [Lees verder]
Mijn hele leven ben ik geïnteresseerd in politiek. Eerst in Nederland. Ik probeerde altijd dicht tegen de politiek aan te schuren, al wist ik goed dat ik nooit de tijd zou hebben om zelf professioneel politicus te worden. Hoewel ik inmiddels al meer dan vijf jaar in Israël woon, heb ik nog steeds contacten in de Nederlandse politiek. Die belangstelling is nooit verdwenen. Als een vlieg op de muur Ik moest daaraan denken toen ik … [Lees verder]
Met de tennisrackets in de achterbak reed ik over de Amstelveenseweg. Vlak voor de oprit naar de A10 rijd ik op de tweede baan rechts zodat ik rechtdoor kan richting Amstelveen. Nog geen vijftig meter voor het viaduct blijken die twee rijbanen afgesloten en wijst een verlichte pijl de oprit op. Ik schrik me rot. Er is geen andere optie. De auto’s voor me maken de bocht al richting oprit. Ik weet dat ik de … [Lees verder]
Het begrip ‘Joods-christelijke traditie’ is in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog met oprecht goede bedoelingen omkranst. Het staat voor veelsoortige ontmoetingen tussen Joden en christenen, vooral in zogeheten ‘leerhuizen’, in een poging elkaar na eeuwen Jodenvervolging en discriminatie beter te leren kennen. Daarbij ging (en gaat) het vooral om de kennismaking met de door christenen vergeten Joodse wortels van het christendom en om het zoeken naar wat de beide tradities gemeenschappelijk hebben. Er is … [Lees verder]
Bloeme Evers heeft Amsterdam zien veranderen, zoals ook haar eigen leven drastisch zou veranderen. De tragische dood van zoon Sem werd naast haar eigen oorlogservaringen een tweede rode draad in haar leven. Zoon Raph zegt daarover in Bloeme’s raadsel (documentaire van Erga Netz, uitgezonden op 14 december 2017, anderhalf jaar na haar overlijden): het overlijden van Sem was een trigger waardoor ze eindelijk het rouwproces over de Tweede Wereldoorlog kon beginnen. Na de oorlog moest iedereen … [Lees verder]
In de jaren zestig waren wij als kinderen benieuwd of we bij een kerkgenootschap waren aangesloten zoals heel wat vriendjes en vriendinnetjes. Het antwoord was duidelijk: nee. Maar als jullie dat zouden willen, gaan jullie zelf maar op onderzoek uit en uitvinden wat bij jullie past. Zo leerden we al vroeg zelfstandig na te denken over dergelijke zaken. Dit is geheel in lijn met de filosofische ideeën van onze grootvader Leo Polak: autonoom nadenken, dat … [Lees verder]
De 61e Biënnale van Venetië staat dit jaar niet alleen in het teken van kunst, maar evenzeer van politieke frictie. Al maanden vóór de opening laaiden discussies op over de deelname van Israël, vergezeld van boycotoproepen en acties van de Art Not Genocide Alliance (ANGA). Ook de aanwezigheid van Russische kunstenaars bleef niet zonder gevolgen: in mei 2026 trad de centrale jury af na onenigheid over zowel de prijsuitreiking als de betrokkenheid van Israël en … [Lees verder]
“Ze zegt dat je volgende week vooral het geluid hard moet zetten.” Op dit spannende moment lieten we je vorige week achter. We beloofden een video waarin Bar Vingerling op het terras van Tony’s Coffee enkele karakteristieke Portugese melodieën a capella voordraagt.* Maar Bar kwam met een beter idee. Hij wil die opname samen met David Nunes Nabarro maken, zodat niet alleen de muziek, maar ook het verhaal achter deze eeuwenoude Portugese traditie verteld … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
Sheila Gogol bracht an American smile in de joodse community van Amsterdam. Een glimlach waar een onwaarschijnlijk optimistisch wereldbeeld achter schuilging. Laat dat nu precies zijn wat joods Nederland nodig had een halve eeuw na de Holocaust toen Sheila haar eerste stappen zette in het georganiseerde deel van deze gemeenschap. Sheila Gogol heft het glas; foto van haar Facebookpagina Ik ontmoette Sheila begin jaren negentig aan de rafelranden van de joodse gemeenschap, vaak informele clubs … [Lees verder]
Maandag 25 Mei was het de sterfdag van onze dochter Gilat terwijl we twee dagen later haar jaartijd hadden. Al zestien jaar hebben we van Pesach tot aan Sjavoeot onze eigen Omertelling en verdriet, want op de tweede dag Pesach werd ze opgenomen in het ziekenhuis om niet meer thuis te komen. Onze rouwperiode eindigde met Sjavoeot zeven weken later. Alhoewel, rouwen stopt nooit, iedere dag huil ik om haar, maar iedere dag lach ik … [Lees verder]
Er zijn zeer extremistische religieuze en ook seculaire Israëli’s die dromen van wederopbouw van de nederzettingen in Gaza die in 2005 op last van premier Ariël Sharon werden ontruimd. Een van hen is de minister van nationale veiligheid Itamar ben Gvir die deze droom hardop droomt en geen Palestijnen meer in Gaza wil zien. Voorverkiezingen in Michigan Het viel me op dat de Amerikaanse president Joe Biden Ben Gvir deze week bij naam noemde toen … [Lees verder]
In de aanloop naar 4 en 5 mei kunnen we ons jaarlijks tegoed doen aan een nieuwe oogst boeken over de Tweede Wereldoorlog. Het boek dat ik hier wil bespreken – Denkdwang / Hoe Ludwik Fleck de nazi’s misleidde door Pim van Gool – zou daar qua timing en onderwerp wellicht bij horen, maar ik betwijfel of dat de bedoeling was en in ieder geval overstijgt het ’t genre naar alle kanten. Centraal staat het verhaal van een kleine … [Lees verder]
Donderdag 2 mei start een nieuw Joods filmfestival: Oy Vey brengt eigenzinnige en eigentijdse Joodse cinema naar Amsterdam. “Joodse kunstenaars hebben zich door de eeuwen verspreid over de wereld, vaak onvrijwillig en als gevolg van oorlog en verdrijving. Dit heeft geleid tot een uniek en divers Joods-zijn, inclusief talen zoals Yiddish, Ladino, Judeo-Arabisch en uiteenlopende rituele en folkloristische gebruiken. Wij nemen de fluïditeit van Joods-zijn en de verbeelding hiervan in films, voorbij aan landsgrenzen, als … [Lees verder]
Konstance:
En natuurlijk mag ik de allerbeste vriend van Lilly, Levie, niet vergeten! Chapeau!
Sid Bachrach:
Gandhi had a long correspondence with Martin Buber in which you will find other advice then what Arkush and Tzvi…
Peres Yehuda Tieleman Winter:
Volledig met columnist eens. De Israelische overheid gaat hiermee zwaar in de fout.
Alfred Kersaan:
Mooi artikel. Ik word weer blij als ik dit lees. Dankjewel.
Jan de Boer:
satursa7@gmail.com Heb jaren bij foto Tahl gewerkt.
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
