Twintig jaar geleden, op 12 augustus 2006, kwam Uri Grossman om bij een operatie van het Israëlische leger in Zuid-Libanon. Dat gaf aanleiding om aandacht te vragen voor zijn vader David Grossman, een van mijn favoriete schrijvers. Grossman is een uitgesproken criticus van het beleid van de Israëlische regering. Hij heeft, na lang geweigerd te hebben het woord genocide in de mond te nemen, vorig jaar zomer dat woord voor het eerst gebruikt. Zoals hij stelde: … [Lees verder]
Rabbinaal protest tegen het geweld van heetgebakerde jonge Joodse kolonisten tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse boeren en bewoners op de Westelijke Jordaanoever in Israël. Als liberaal-orthodoxe rabbijn, 84 jaar oud, en al jarenlang lid van de Rabbinical Council of America (een organisatie van meer dan duizend orthodoxe rabbijnen in Noord-Amerika), protesteer ik met klem tegen en veroordeel ik het geweld dat soms zelfs tot moord leidt, dat door messiaans-gedreven jonge Joodse kolonisten wordt gepleegd tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse … [Lees verder]
Mijn hele leven ben ik geïnteresseerd in politiek. Eerst in Nederland. Ik probeerde altijd dicht tegen de politiek aan te schuren, al wist ik goed dat ik nooit de tijd zou hebben om zelf professioneel politicus te worden. Hoewel ik inmiddels al meer dan vijf jaar in Israël woon, heb ik nog steeds contacten in de Nederlandse politiek. Die belangstelling is nooit verdwenen. Als een vlieg op de muur Ik moest daaraan denken toen ik … [Lees verder]
Met de tennisrackets in de achterbak reed ik over de Amstelveenseweg. Vlak voor de oprit naar de A10 rijd ik op de tweede baan rechts zodat ik rechtdoor kan richting Amstelveen. Nog geen vijftig meter voor het viaduct blijken die twee rijbanen afgesloten en wijst een verlichte pijl de oprit op. Ik schrik me rot. Er is geen andere optie. De auto’s voor me maken de bocht al richting oprit. Ik weet dat ik de … [Lees verder]
Het begrip ‘Joods-christelijke traditie’ is in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog met oprecht goede bedoelingen omkranst. Het staat voor veelsoortige ontmoetingen tussen Joden en christenen, vooral in zogeheten ‘leerhuizen’, in een poging elkaar na eeuwen Jodenvervolging en discriminatie beter te leren kennen. Daarbij ging (en gaat) het vooral om de kennismaking met de door christenen vergeten Joodse wortels van het christendom en om het zoeken naar wat de beide tradities gemeenschappelijk hebben. Er is … [Lees verder]
In de jaren zestig waren wij als kinderen benieuwd of we bij een kerkgenootschap waren aangesloten zoals heel wat vriendjes en vriendinnetjes. Het antwoord was duidelijk: nee. Maar als jullie dat zouden willen, gaan jullie zelf maar op onderzoek uit en uitvinden wat bij jullie past. Zo leerden we al vroeg zelfstandig na te denken over dergelijke zaken. Dit is geheel in lijn met de filosofische ideeën van onze grootvader Leo Polak: autonoom nadenken, dat … [Lees verder]
De 61e Biënnale van Venetië staat dit jaar niet alleen in het teken van kunst, maar evenzeer van politieke frictie. Al maanden vóór de opening laaiden discussies op over de deelname van Israël, vergezeld van boycotoproepen en acties van de Art Not Genocide Alliance (ANGA). Ook de aanwezigheid van Russische kunstenaars bleef niet zonder gevolgen: in mei 2026 trad de centrale jury af na onenigheid over zowel de prijsuitreiking als de betrokkenheid van Israël en … [Lees verder]
“Ze zegt dat je volgende week vooral het geluid hard moet zetten.” Op dit spannende moment lieten we je vorige week achter. We beloofden een video waarin Bar Vingerling op het terras van Tony’s Coffee enkele karakteristieke Portugese melodieën a capella voordraagt.* Maar Bar kwam met een beter idee. Hij wil die opname samen met David Nunes Nabarro maken, zodat niet alleen de muziek, maar ook het verhaal achter deze eeuwenoude Portugese traditie verteld … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
Zaterdag 30 september reikte Frits Spits in het radioprogramma De Taalstaat aan Ewoud Sanders de Taalboekenprijs 2023 uit voor zijn boek ‘Het n-woord’. “Een gedegen historische zoektocht en een heel zorgvuldig gebruik van het omstreden n-woord”, zo omschreef Frits Spits het winnende boek. Deze prijs wordt jaarlijks uitgereikt ‘aan het beste Vlaamse of Nederlandse taalboek – een boek dat bedoeld is voor een breed publiek, en dat oorspronkelijk, goed geschreven en taalkundig relevant is’. Het … [Lees verder]
Het nieuws uit Israël is overrompelend en zorgwekkend. Door mijn beheersing van Ivriet en toegang tot Israelische media word ik er dagelijks mee geconfronteerd. Bovendien heb ik mijn naaste familiebanden als bron. Ik zie de afbraak van de humanistisch zionistische waarden en daarvan af te leiden de ondermijning van de democratie. Ik volg vaak debatten in de Knesset, het parlement. Die debatten ontaarden geregeld in scheldpartijen en ruwe beledigingen. Het doet me pijn en zet … [Lees verder]
In zijn eerste reisverslag vertelt Eric Ottenheijm, specialist in Joods-christelijke interacties in de Oudheid, hoe hij bij toeval twee weken lang terechtkwam in de charedische wijk Ge’ula. In dit tweede deel gaat het over de betekenis van de ‘Klaagmuur’ en de relatie tussen orthodoxe religiebeleving en de seculiere staat die de auteur waarneemt op Tisha B’av In Jeruzalem zijn is niet denkbaar zonder een bezoekje aan de Kotel HaMa’ariv, de Westelijke Muur. Dat was een deel … [Lees verder]
De EU vreest voor een rampjaar als Rusland in reactie op de sancties nog deze zomer de gaskraan naar het Europese continent afsluit. Bij zo’n scenario komen de Europeanen de komende winter letterlijk en figuurlijk in de kou te zitten. Of toch een beetje gaswarmte? Wie had voor het uitbreken van de Russische invasie van Oekraïne kunnen bedenken dat Israel de bibberende Europeanen de helpende hand kan reiken? Plotseling blijken de voor de kust van … [Lees verder]
We rouwen om Neerlands grootste dirigent Bernard Haitink (Amsterdam, 4 maart 1929 – Londen, 21 oktober 2021). In de BBC documentaire The Enigmatic Maestro, uitgezonden in 2019 ter gelegenheid van zijn 90ste verjaardag, wordt verwezen naar zijn Joodse achtergrond via zijn grootmoeder Rozetta Jeannette Hijmans, een aspect van zijn leven dat maar weinigen kenden. In het Nederlands heet de documentaire De Mysterieuze Meester, en mysterieus was zeker zijn gezins- en familieleven. Wel vertelt hij als … [Lees verder]
M. Stijner:
Amen Het is zó verrijkend dit alles te mogen lezen! Dank jullie wel!
Bertien Minco:
Amen
Etienne Denneboom:
Voor mijn opleiding tot bar mitswa (in 1968) kreeg ik in de voorafgaande jaren les van 'meneer Caneel', elke woensdagmiddag…
Frans Lavell:
Veel Joden worden boos als je wilt verhalen over het vreedzame samenleven van Moslims en Joden in het Islamitische Spanje…
Kees Maaswinkel:
Hoezou zou de acceptatie van het door Trump voorgelegde 15 punten vredesplan in het nadeel van Israel zijn? Het is…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
