Twintig jaar geleden, op 12 augustus 2006, kwam Uri Grossman om bij een operatie van het Israëlische leger in Zuid-Libanon. Dat gaf aanleiding om aandacht te vragen voor zijn vader David Grossman, een van mijn favoriete schrijvers. Grossman is een uitgesproken criticus van het beleid van de Israëlische regering. Hij heeft, na lang geweigerd te hebben het woord genocide in de mond te nemen, vorig jaar zomer dat woord voor het eerst gebruikt. Zoals hij stelde: … [Lees verder]
Rabbinaal protest tegen het geweld van heetgebakerde jonge Joodse kolonisten tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse boeren en bewoners op de Westelijke Jordaanoever in Israël. Als liberaal-orthodoxe rabbijn, 84 jaar oud, en al jarenlang lid van de Rabbinical Council of America (een organisatie van meer dan duizend orthodoxe rabbijnen in Noord-Amerika), protesteer ik met klem tegen en veroordeel ik het geweld dat soms zelfs tot moord leidt, dat door messiaans-gedreven jonge Joodse kolonisten wordt gepleegd tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse … [Lees verder]
Mijn hele leven ben ik geïnteresseerd in politiek. Eerst in Nederland. Ik probeerde altijd dicht tegen de politiek aan te schuren, al wist ik goed dat ik nooit de tijd zou hebben om zelf professioneel politicus te worden. Hoewel ik inmiddels al meer dan vijf jaar in Israël woon, heb ik nog steeds contacten in de Nederlandse politiek. Die belangstelling is nooit verdwenen. Als een vlieg op de muur Ik moest daaraan denken toen ik … [Lees verder]
Met de tennisrackets in de achterbak reed ik over de Amstelveenseweg. Vlak voor de oprit naar de A10 rijd ik op de tweede baan rechts zodat ik rechtdoor kan richting Amstelveen. Nog geen vijftig meter voor het viaduct blijken die twee rijbanen afgesloten en wijst een verlichte pijl de oprit op. Ik schrik me rot. Er is geen andere optie. De auto’s voor me maken de bocht al richting oprit. Ik weet dat ik de … [Lees verder]
Het begrip ‘Joods-christelijke traditie’ is in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog met oprecht goede bedoelingen omkranst. Het staat voor veelsoortige ontmoetingen tussen Joden en christenen, vooral in zogeheten ‘leerhuizen’, in een poging elkaar na eeuwen Jodenvervolging en discriminatie beter te leren kennen. Daarbij ging (en gaat) het vooral om de kennismaking met de door christenen vergeten Joodse wortels van het christendom en om het zoeken naar wat de beide tradities gemeenschappelijk hebben. Er is … [Lees verder]
Al lange tijd ben ik gefascineerd door de joodse opvatting van het ‘Jeruzalem van boven’ en het ‘Jeruzalem van beneden’. Het hemelse, volmaakte Jeruzalem tegenover de onvolmaakte aardse stad. Binnen dit kader wil ik enkele beelden analyseren van een zwevend huis in de lucht als een symbool van omgekeerd lezen. Jonathan Swift Gulliver’s Travels Eerst Jonathan Swifts Gulliver’s Travels uit 1726. Swift is een Anglo-Ierse, christelijke geestelijke en deken van de Sint-Patricks kathedraal. Hij bedacht … [Lees verder]
In de jaren zestig waren wij als kinderen benieuwd of we bij een kerkgenootschap waren aangesloten zoals heel wat vriendjes en vriendinnetjes. Het antwoord was duidelijk: nee. Maar als jullie dat zouden willen, gaan jullie zelf maar op onderzoek uit en uitvinden wat bij jullie past. Zo leerden we al vroeg zelfstandig na te denken over dergelijke zaken. Dit is geheel in lijn met de filosofische ideeën van onze grootvader Leo Polak: autonoom nadenken, dat … [Lees verder]
De 61e Biënnale van Venetië staat dit jaar niet alleen in het teken van kunst, maar evenzeer van politieke frictie. Al maanden vóór de opening laaiden discussies op over de deelname van Israël, vergezeld van boycotoproepen en acties van de Art Not Genocide Alliance (ANGA). Ook de aanwezigheid van Russische kunstenaars bleef niet zonder gevolgen: in mei 2026 trad de centrale jury af na onenigheid over zowel de prijsuitreiking als de betrokkenheid van Israël en … [Lees verder]
“Ze zegt dat je volgende week vooral het geluid hard moet zetten.” Op dit spannende moment lieten we je vorige week achter. We beloofden een video waarin Bar Vingerling op het terras van Tony’s Coffee enkele karakteristieke Portugese melodieën a capella voordraagt.* Maar Bar kwam met een beter idee. Hij wil die opname samen met David Nunes Nabarro maken, zodat niet alleen de muziek, maar ook het verhaal achter deze eeuwenoude Portugese traditie verteld … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Het leven is de moeite waard om geleefd te worden. Ook als het ‘bonusjaren’ zijn, zoals Jacob (Jaap) Polak en zijn generatiegenoten het noemden. Onlangs overleed deze emeritushoogleraar verkeers- en vervoerseconomie en overtuigd sociaaldemocraat. Hij werd 88 jaar oud. Rechtvaardigheid, je inzetten voor de maatschappij, dat waren rode draden in zijn leven. Maar ook vormgeven aan de naoorlogse Joodse gemeenschap. Dus als er onvoldoende mannen waren om minjan te kunnen maken, bij sjoeldiensten of lewajot … [Lees verder]
Niet alleen corona, ook de oorlog in Oekraïne brengt opnieuw de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust prominent in het publieke discours. Nieuw dieptepunt zijn de recente uitspraken van de Russische minister Lavrov (“De grootste antisemieten zijn Joden” en “Ook Hitler had een Joodse grootvader”) tijdens een persconferentie met Italiaanse journalisten. Met deze valse beweringen leek Lavrov de oorlog in Oekraïne niet alleen te kwalificeren als een ‘oorlog tegen nazi’s’ (zoals Poetin zijn aanvalsoorlog noemt), ook … [Lees verder]
Tot grote teleurstelling van president Zelensky heeft Netanyahu Oekraïne niet met wapens gesteund in haar oorlog tegen de Russische agressor. De Oekraïense president heeft Netanyahu gesmeekt zijn land het door Israël ontwikkelde doeltreffende anti-luchtdoelraketsysteem Iron Drom te leveren. Netanyahu had daar geen oren naar. Daar had hij wel goede redenen voor. Netanyahu slaagde er namelijk in Poetin ervan te overtuigen dat het beheersen van het Syrische luchtruim van het grootste belang was – en nog steeds … [Lees verder]
Op vrijdagavond, bij het begin van sjabbat, krijgt volgens de Talmoed elke Jood van de Eeuwige een extra ziel, de nesjama jetera. Een ziel om dubbel zo vreugdevol mee te zijn op sjabbat, of, zoals mijn moeder vroeger zei: “om twee keer zo moe mee te worden.” Volgens rabbijn Arthur Green is deze extra ziel niet écht een ziel die we van buitenaf erbij krijgen, maar ons diepere verborgen en kwetsbare zelf, dat we ook … [Lees verder]
De Joodse Stad sluit haar eerste buurtproject over Vlooienburg en Uilenburg feestelijk af met een concert in de Mozes en Aäronkerk. ‘De Joodse Stad’ is een samenwerking tussen het Joods Cultureel Kwartier, de gemeente Amsterdam en de Faculteit der Geesteswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam onder leiding van de hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet. Waarom in de Mozes en Aäronkerk? In 1891 vierde pater J.J. Burgmeijer van deze kerk zijn vijfentwintigjarig jubileum. Dit jubileum werd … [Lees verder]
Matthijs Graafland:
Een schop onder tafel Bedankt, Edward van Voolen, voor de boekbespreking van Het systeem Netanyahu van Joseph Croitoru. Graag voeg…
Hans Bronwasser:
Doet mij terug gaan naar mijn jeugd , kastelen in de lucht alles komt weer terug
Edward van Voolen:
Dank voor deze mooie bijdrage
Bloom:
Etienne, zie de redactionele noot onder dit artikel van Edward van Voolen.
Ron Manheim:
Beste Lody, steeds weer lees ik jouw stukken met groot plezier. Nu opeens rijst bij mij de vraag, waarom in…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
