‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
‘Bekend maakt bemind’: Amsterdamse stadsdelen krijgen middelen voor dialoog en verbinding. Deze kop las ik in het Parool van vrijdag 20 februari 2026. De raadsleden Sheher Khan van Denk en Itay Garmy van Volt werken al enkele jaren samen om de dialoog in de stad te bevorderen. Daar gaat nu een schepje bovenop dankzij een ruimhartige subsidie. Dialoog, een nobel streven waar niemand op tegen kan zijn. Alleen, zo vroeg ik me af, is dialoog … [Lees verder]
Of toch niet? In de multireligieuze havenstad Kochi in Zuid-India moet ik er met een loep naar zoeken. De stad is vervuld met kunst, dankzij de vermaarde Kochi Muziris Biennale (de reden waarom ik hier ben) en met streetart. Muren zijn vrolijk beschilderd, zeker bij scholen, maar ook op vervallen gebouwen staan ware kunstwerken. Kochi is een toeristenplek, zeker in dit seizoen als het weer nog net te behappen is en met de Biennale als … [Lees verder]
Met hun film en boek De verdwenen stad documenteerden Willy Lindwer en wijlen Guus Luijters in 2024 de rol van het Amsterdamse gemeentelijk openbaar vervoer. Door het inzichtelijk maken van de deportatie met gewone trams is door de auteurs duidelijk gemaakt dat de gemeentelijke Amsterdamse overheid meewerkte aan de vervolging van haar eigen, Joodse, bevolking. Ook in Rotterdam reden die trams. Ook in Rotterdam kon de Joodse bevolking worden gesegregeerd, geconcentreerd in een gemeentelijke loods … [Lees verder]
Israël is de verstoteling onder de volkeren. Er zijn schurkenstaten en roversnesten waar geen mens ooit aanstoot aan neemt. Maar die landen zijn niet onontkoombaar interessant. Israël wel. En dat zal het weten ook. De redactie van De Vrijdagavond vroeg twee hoogleraren die zich in het publieke domein uitspreken over het beleid van Israël hoe zij staan tegenover een academische / culturele boycot van Israël.Hier het pleidooi van emeritus-hoogleraar sociale wetenschappen Abram de Swaan, lid … [Lees verder]
Pianist en dirigent Gerrit van Weezel kwam in 1906 op Gerard Doustraat 162 wonen, rechtstreeks uit Bath en Münster, met zijn vrouw Liesje Schrijver en hun kinderen Rosalie en Jacob. Gerrit van Weezel (Amsterdam 1882-1942 Auschwitz) ontving zijn eerste muziekonderwijs van zijn oom Andries de Rosa. Gerrit was de oudste zoon van Rachel de Rosa en diamantslijper Jacob van Weezel uit de ‘Jodenkerkstraat’ (Nieuwe Kerkstraat). In 1889 trad hij voor het eerst met een orkest … [Lees verder]
Schilder en beeldhouwer Karl Carvalho huurde vanaf 1952 de derde verdieping van Gerard Doustraat 56b In 1957 verhuisde Karl (1916-1972) met zijn tweede vrouw naar Altea bij Alicante, om in 1961 voorgoed terug te keren naar ‘de zolder’. Twee jaar later scheidde hij om voor een derde keer te huwen. Na de veelgeprezen Cultuuratlas van Amsterdam: Oud-Zuid schreef cultuurhistoricus Michel Didier Cultuuratlas van Amsterdam: De Pijp over een bij uitstek joodse wijk en een broedplaats … [Lees verder]
“Een klarinet die zingt als een menselijke stem, de trompet die een melodie laat glanzen, terwijl accordeon en saxofoon warme klanklagen weven waar bas en percussie een stevig fundament onder leggen”. Zo omschreef muziekjournalist Jonah Falke liefdevol de sound van Klezmer. Of zoals Janfie van Strien, een van de leden van de Amsterdam Klezmerband, tegen mij zei: “Het is pure muziek zonder fratsen, een ode aan de Jiddische cultuur”. Donderdag 19 maart is de presentatie van de … [Lees verder]
Vrijheid van kunst blijkt fragiel waar macht regeert. Alsof taal en kunst alleen onder toezicht mogen bestaan. In tijden waarin leiders als Trump, Netanyahu en de onlangs omgebrachte ayatollah Khamenei de toon zetten, is het steevast de kunst die als eerste de nek wordt omgedraaid. Benjamin Netanyahu De verhouding tussen Israëls premier Netanyahu* en de kunstwereld is al jaren gespannen. Kritische instellingen ondervinden overheidscontrole en pogingen tot censuur. Meermaals probeerde Netanyahu wetgeving door te voeren … [Lees verder]
Of Mordechai zo’n vijfhonderd jaar vóór het begin van de gangbare jaartelling daadwerkelijk aan zijn beeldschone nichtje heeft gevraagd waar zijn nagelschaartje lag, zullen we nooit weten. In het Poerimspiel zondag 1 maart voor een uitverkochte zaal in De Balie, was het een geestige vondst die de relatie tussen Esther en Mordechai meteen kleur gaf. Wie er niet bij was, heeft iets bijzonders gemist. Laten we hopen op een reprise volgend jaar. Met dit initiatief … [Lees verder]
Onlangs stuurde mijn oud-klasgenoot Barbara Hainowitz een column door van Thomas Friedman, misschien wel de invloedrijkste journalist/columnist in de wereld.* Friedman werkt bij de New York Times en is een kenner van de politiek in het Midden-Oosten. Bovendien won hij drie Pulitzer prijzen. Het is bekend dat hij een directe ingang heeft bij president Biden en dat de president regelmatig proefballonnetjes laat opgaan via Friedman. Toen ik zijn artikel las was dit ook het eerste … [Lees verder]
Een van de grote problemen van deze tijd is fake news. Feitenvervalsing is van alle tijden, maar door de social media is de schaal dermate enorm dat heel grote delen van het publiek eraan worden blootgesteld. Waardoor de vervalsingen onvergelijkelijk veel meer effect hebben dan vroeger. In de vreselijke oorlog tussen de Palestijnse terreurorganisaties en Israël speelt fake een rol van betekenis. Vaak een lugubere rol. Zo maakt het Palestijns Ministerie van Gezondheid in Gaza … [Lees verder]
De EU vreest voor een rampjaar als Rusland in reactie op de sancties nog deze zomer de gaskraan naar het Europese continent afsluit. Bij zo’n scenario komen de Europeanen de komende winter letterlijk en figuurlijk in de kou te zitten. Of toch een beetje gaswarmte? Wie had voor het uitbreken van de Russische invasie van Oekraïne kunnen bedenken dat Israel de bibberende Europeanen de helpende hand kan reiken? Plotseling blijken de voor de kust van … [Lees verder]
In de golf van nieuws en emoties staan de Nederlandse parlementsverkiezingen in Israël buiten spel. De naam Wilders is hier wel bekend als een vriend van Israël en scherpe criticus van de islam. Dat valt hier goed tegen de achtergrond van het wel door gedrongen antisemitisme in Nederland. Daar wordt door Israëli’s die ik ontmoet wel naar gevraagd. Maar geen woord over de verkiezingen van 29 oktober. Na de vrijlating van levende gegijzelden is het … [Lees verder]
Afgelopen maandagavond vond in de LJG Amsterdam een bijeenkomst plaats om 7 oktober te herdenken. Een van de sprekers daar was schrijver en theatermaker Tamar van der Ven. Zij vertelde hoe zij het het afgelopen jaar heeft ervaren. Overzichtelijk en eenzaam Een jaar geleden was ik net afgestudeerd aan de schrijfopleiding op de toneelschool. Zin om als beginnend schrijver mijn weg binnen de kunsten te vinden. Toen kwam 7 oktober. En eigenlijk weet ik al … [Lees verder]
Siegfried De Leeuw:
Toen ca 55 jaar geleden gedurende de zomer 3 weken op een Jeshivah leerde, was de eerste (of tweede?) vraag…
Bloom:
U schrijft: "Halve waarheid hele leugen." Over wie of wat heeft u het?
Alfred Fass:
Halve waarheid hele leugen. Wel toevallig dat Mehahem Begin niet genoemd wordt.
Alfred Fass:
Wat een mooi artikel! heel interessant.
Frank:
Ondanks tegenzin en verdriet kan ik alleen maar zeggen: eens
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
