Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
‘Bekend maakt bemind’: Amsterdamse stadsdelen krijgen middelen voor dialoog en verbinding. Deze kop las ik in het Parool van vrijdag 20 februari 2026. De raadsleden Sheher Khan van Denk en Itay Garmy van Volt werken al enkele jaren samen om de dialoog in de stad te bevorderen. Daar gaat nu een schepje bovenop dankzij een ruimhartige subsidie. Dialoog, een nobel streven waar niemand op tegen kan zijn. Alleen, zo vroeg ik me af, is dialoog … [Lees verder]
De geschiedenis van Joden in Noord-Afrika en West-Azië kent diepe culturele verbondenheid met de rijkgeschakeerde Arabische omgeving. Eeuwenlang was er sprake van intensieve relaties, uitwisseling en wederzijdse verrijking. Dit was zichtbaar in gedeelde talen, culturele tradities en economische betrokkenheid. Tegelijkertijd is die geschiedenis getekend door breuken, uitsluiting en geweld. In de loop van de twintigste eeuw raakte dit gelaagde verleden bovendien ideologisch vertekend, geïdealiseerd of juist onderdrukt. Dankzij het groeiende zelfbewustzijn van de Mizrachiem, Joden … [Lees verder]
Zolang als ik mij kan herinneren is jazz mijn favoriete muziek. Ik ben er dan ook heel trots op dat ik een handshake away opgroeide van de iconische tenorsaxofonist Coleman Hawkins. Dat heb ik te danken aan mijn vader zl”. Als jonge Amsterdammer ging hij in de jaren dertig naar een Amsterdams café waar de toen wereldberoemde Amerikaanse saxofonist Coleman Hawkins zou spelen. Mijn vader bleek de enige bezoeker waardoor ‘de Hawk’ en hij met … [Lees verder]
Het toneel van Carré was leeg op deze 4e mei. Stoelen en lessenaars staan klaar voor musici die niet zullen komen. De voorstelling is afgelast – en gaat toch door zonder de uitvoerenden. In Nog niet afgelast staat Thea Kapteijn (Maria Kraakman) als uitvoerend producent nu alleen op het podium en reconstrueert wat er misging, waarom de voorstelling moest worden afgelast. Ze speelt de repetities na, de gesprekken, noemt de momenten waarop de samenwerking begon … [Lees verder]
Samen met mijn kleindochters Sophie en Isa (tien en twaalf jaar) ben ik gevraagd of we mee willen werken aan NPO Zapp, direct na het Jeugdjournaal van 4 mei. De special zal gaan over vlucht, verzet en verraad. Wij zijn gevraagd voor het onderdeel vlucht. Mijn vader, hun overgrootvader, vluchtte van Oostenrijk naar Nederland na de Anschluss in 1938. Hij was in het voorlaatste jaar van zijn gymnasium. Er worden thuis, samen met de meisjes, … [Lees verder]
Als voetballiefhebber zijn transferperiodes zonder twijfel spannende tijden. Welke speler gaat waarheen? Krijgt mijn club eindelijk die langverwachte nummer 6? Ook bij ons om de hoek speelt zich zo’n transferperiode af, maar dan in de wereld van de sjoels. Op een paar honderd meter van elkaar staan twee centrale sjoels. De Yeshurun Synagogue is van oudsher de officiële centrale sjoel. Hier komt traditioneel ook de opperrabbijn op de Hoge Feestdagen. Het gebouw stamt nog uit … [Lees verder]
Ies Vorst (1938-2023), Morénoe Harav Mosje Jitschak ben More Morénoe Harav Rabbi Levi, was geen mens die zich op zijn rabbinale positie voorstond. Ies Vorst was bescheiden en beoogde eigenlijk maar één ding: het goede te doen, voor de mensheid en voor de mensen. Ies Vorst was geschoold in het jodendom, uiteraard. Maar hij bezat meer dan kennis. Ies Vorst bezat een natuurlijke gave om inspiratie over te brengen, mensen met hun gevoelens van verdriet, … [Lees verder]
In de aanloop naar 4 en 5 mei kunnen we ons jaarlijks tegoed doen aan een nieuwe oogst boeken over de Tweede Wereldoorlog. Het boek dat ik hier wil bespreken – Denkdwang / Hoe Ludwik Fleck de nazi’s misleidde door Pim van Gool – zou daar qua timing en onderwerp wellicht bij horen, maar ik betwijfel of dat de bedoeling was en in ieder geval overstijgt het ’t genre naar alle kanten. Centraal staat het verhaal van een kleine … [Lees verder]
In de trein van het Ben-Gurion vliegveld naar Herzliya kwam ik tegenover een modern-orthodoxe man te zitten. Dat zag ik aan het gebedenboek dat hij in zijn hand hield. Met hem en andere passagiers ontstond een vrolijk gesprek. We hebben echt gelachen. ‘Kom je uit Holland,’ vroeg de aardige en (volgens mijn vrouw) aantrekkelijk uitziende man. ‘Zo uit de film weggelopen’, zei ze na afloop. De aardige man stelde zich voor: ‘Jitschak.’ ‘Salomon’ antwoordde ik. … [Lees verder]
Maandag 17 augustus 1942 ‘Nee, ik hou je niet voor de gek. Maar denk je dat ik allemaal kan bijhouden wat er gebeurt in de buurt?’ ‘Waarom heb je mij niet verteld over al die Joden die vorige maand naar dat kamp in Drenthe zijn gestuurd? En dat de meeste van hen de volgende dag op de trein zijn gezet naar Polen?’ Luuc haalt geërgerd zijn schouders op. ‘Ik zeg je toch, ik houd het … [Lees verder]
In 2005 riep Kofi Annan 27 januari 1945 de dag van de bevrijding van Auschwitz uit tot de internationale dag van herdenking van de Holocaust. Nooit Meer Auschwitz. Nooit meer oorlog. Dit jaar worden met tien Europese partners voorstellingen voor jongeren over de Holocaust op en rond de 27ste januari. Initiatiefnemer van dit internationaal geworden project is de stichting Theater na de Dam. “Wat zo mooi is, is dat theater een vrijplaats is voor ideeën … [Lees verder]
Betje:
of bij amazon.com, in ieder geval de Kindle editie. en ik dacht ook het boek, maar dan komen er nog…
Betje:
wel bij amazon.nl
Diedericke Oudesluijs:
Merci. Op het ogenblik schrijf ik over Sachsenhausen (nu in het Duits, mijn vorige boek was in het Nederlands). Ik…
Frans Lavell:
Bedankt voor je uitgebreide reactie Tamar! De onbekendheid van Leendert Schijveschuurder is overigens onbegrijpelijk. Hij vertegenwoordigt echt de allereerste moord…
Sid Bachrach:
Thank you for your reaction.Often discussions as in court cases look for minor points to correct and semantic wording. Yes,…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
