1 juli 2022
  • Nieuws

    Witzen en verhalen, vieren en treuren

    Grappen uit de oude doos of van verre hebben soms wat uitleg nodig. We lachen er niet spontaan om of snappen er niets van. Helpt uitleg van die grappen? Of helpt uitleg alleen voor wie de witz toch al kende? Na de reacties op haar verhaal over de witzen van ... [Lees verder]
  • Nieuws uit de Joodse wereld

    Zeven jaar nieuw Portugees-Joods leven

    Bendigamos is een nieuwe loot aan de stam van het Nederlandse Jodendom en het eigenwijze neefje van de PIG (Portugees-Joodse gemeente). Het werd zeven jaar geleden opgericht in 2015. Onlangs was het groot feest. Ruim honderdvijftig sjoelgangers vierden de verjaardag in het Moadon (clubhuis van Haboniem) op de grens van ... [Lees verder]
  • Parasja

    Buiten je eigen belang treden of toch niet?

    Leiderschap is het actuele thema. Ongeacht over welk maatschappelijk thema we spreken, van Oekraïne tot Trump, van stikstof tot Toeslagenaffaire, uiteindelijk komt het gesprek doorgaans uit op dezelfde diagnose: er is een leiderschapscrisis. Een curieuze conclusie omdat die suggereert dat de leider of leiders almachtig zijn om een situatie te ... [Lees verder]
  • Opinie

    1 juli Keti Koti Vrij

    Gaat het alweer over slavernij? Het is al zo lang geleden… stop met slachtoffer zijn. Wat hebben wij ermee te maken? En waren het niet Afrikanen die Afrikanen verkochten? En vroeger bij de Romeinen was er ook al slavernij… Deze teksten hoor je telkens weer als iemand ervoor pleit om ... [Lees verder]
  • Verhalen

    Sneeuwman, een diepgevroren raadsel

    Mijn vrouw Tamara, haar moeder Helge en ik waren op vakantie in Tel Aviv. We nodigden onze goede vrienden Mosjé en Mirjam uit voor een diner in een goed restaurant. Vraagt Mosjé, wij hebben een logé, een vriendin van mijn vrouw, mogen we haar ook meenemen?  Vanzelfsprekend. Kennen we haar ... [Lees verder]

Opinie

1 juli Keti Koti Vrij

Opinie

Gaat het alweer over slavernij? Het is al zo lang geleden… stop met slachtoffer zijn. Wat hebben wij ermee te maken? En waren het niet Afrikanen die Afrikanen verkochten? En vroeger bij de Romeinen was er ook al slavernij… Deze teksten hoor je telkens weer als iemand ervoor pleit om 1 juli tot nationale herdenkings-en feestdag te maken. “Laten we er wel over praten”, zo besluit het filmpje waar ik bovenstaande citaten uit pluk. Herdenking … [Lees verder]

Wie wil er een witz van Horowitz?

Nieuws uit de Joodse wereld

Martin Buber schijnt ooit gezegd te hebben, dat wie alleen humor heeft, het gevaar loopt een cynicus te worden. En wie alleen geloof heeft, moet uitkijken dat ie geen kwezel wordt. Het is de balans tussen beide, die een mens dichter bij het goede leven brengt. Moet ik daarom in mijn bibliografie van “alles wat tussen 1790 en nu in Nederland is gedrukt ter ondersteuning van de Joodse religieuze levenspraktijk” behalve sidoeriem en choemasjiem – … [Lees verder]

Diep gevoelde excuses openen weg naar herstel 

Opinie

In onderlinge realties gaat maar al te vaak de bekende songtitel op: sorry seems to be the hardest word. Zoals Elton John in 1979 componeerde: What have I got to do?When sorry seems to be the hardest wordOoh yeah, sorry seems to be the hardest word In het Jodendom ligt op deze aarde de uitdaging de relaties tussen mensen onderling goed te houden. Niet de ‘verticale’ relatie met G’d staat centraal in een mensenleven, maar … [Lees verder]

Even een boompje opzetten over… Bloesem in de maand Nisan

Opinie

De eerste dagen van Pesach zijn voorbij en mensen trekken erop uit. Zo ook onze eindredacteur en aan haar beelden en die van mijn dochter Juta voeg ik een joods gebruik toe.  “Wanneer iemand zijn huis verlaat in de maand Nisan en bomen in bloei waarneemt, spreekt hij een bracha* uit.” Birkat ha-Ilanot: “…שלא חסר בעולמו דבר וברא בו בריות טובות ואילנות טובים להנות בהם בני אדם” “… Dat er niets in Zijn wereld ontbreekt … [Lees verder]

Waarom oorlog? Einstein en Freud bogen zich er al over

Opinie

Velen proberen de huidige oorlog te duiden. De deskundigen verschijnen met te grote regelmaat op de buis. Het ene moment maakt Mart de Kruif, oud commandant Landstrijdkrachten, ons duidelijk dat de Russische opmars stagneert, het andere moment komt bijzonder hoogleraar oorlogsstudies Frans Osinga met het verbluffende inzicht dat de munitie opraakt. En ondertussen is er zo verschrikkelijk veel onverteerbaar en ondraaglijk leed. Waarom? De vraag is of we het duiden van de oorlog wel over … [Lees verder]

Nieuws

Nieuws

Witzen en verhalen, vieren en treuren

Grappen uit de oude doos of van verre hebben soms wat uitleg nodig. We lachen er niet spontaan om of snappen er niets van. Helpt uitleg van die grappen? Of helpt uitleg alleen voor wie de witz toch al kende? Na de reacties op haar verhaal over de witzen van Horowitz van vorige week, zoekt Channa Kistemaker het uit in Pas op met je grappen! Dankzij deze serie (er volgen hopelijk meer witzen uit de … [Lees verder]

Nieuws uit de Joodse wereld

Zeven jaar nieuw Portugees-Joods leven

Bendigamos is een nieuwe loot aan de stam van het Nederlandse Jodendom en het eigenwijze neefje van de PIG (Portugees-Joodse gemeente). Het werd zeven jaar geleden opgericht in 2015. Onlangs was het groot feest. Ruim honderdvijftig sjoelgangers vierden de verjaardag in het Moadon (clubhuis van Haboniem) op de grens van Amsterdam en Amstelveen met een interessante mix van een sjabbatdienst, een feestelijke kidoesj met buitenlandse sprekers én een tafeltennistoernooi. De Vrijdagavond was er bij en … [Lees verder]

Nieuws uit de Joodse wereld

Nieuwe Torarol nodig, want er was ‘niet één wetrol welke mogt gebruikt worden’

Na mijn artikel over de inwijding van de nieuwe Torarol in Middelburg werd ik door dr. Jan Kouwen uit Zierikzee geattendeerd op het verslag van de inwijding en de voorgeschiedenis ervan van een nieuwe Torarol in Middelburg uit 1861. Het verslag is geschreven door Jonas Metz, die zijn stuk ondertekent met zijn naam en de toevoeging ‘president secretaris der Nederl. Israel. Hoofdsynagoge Middelburg’. Kouwen promoveerde aan de Faculteit voor Protestantse theologie en religiestudies in Brussel … [Lees verder]

Kunst & Cultuur

Paps, ik wist niet dat jij nog kon bidden

Literatuur

‘Papa, wanneer vertrek je naar Europa?’ ‘Je bedoelt mijn definitieve vertrek naar Leuven? Dat duurt nog even. Ik wacht nu op de uitwerking van de laatste tekeningen voor die kliniek daar door de architecten. Dan wordt het koffers pakken en ik ben weg. Maar tegen dat het zover is, is de sneeuw hier wel weer gesmolten. Professor Zelig Zelmanovitch is een roman vanLody B. van de KampVerschijnt in feuilletonvorm in De VrijdagavondAflevering 13 De komende maanden blijft … [Lees verder]

Pas op met je grappen en: eet tot je zweet!

Kunst en Cultuur

Laat ik er een multiple choice-vraag van maken: iemand vertelt een grap en de toehoorder schiet niet in de lach, maar uit z’n slof. Dat heeft de volgende oorzaak: de verteller heeft geen gevoel voor humor de toehoorder heeft geen gevoel voor humor ze hebben allebei geen gevoel voor humor ze hebben elk een ander gevoel voor humor Zo, nu snappen we tenminste waarom de “witz van Horowitz” onderaan mijn vorige stukje voor sommigen naar … [Lees verder]

Diamantgracht, een sieraad voor iedere bibliotheek

Geschiedenis

“Kunt u behulpzaam zijn met informatie over de diamantwereld toen en nu”? Dit vroeg een mij nog onbekende historicus Daniël Metz. Hij was bezig een boek te schrijven over de diamantindustrie vanaf het ontstaan tot heden. Ongeveer twee jaar later ligt het boek op de plank. Omdat ik al zo lang werkzaam ben als diamantair werd mij door De Vrijdagavond gevraagd om een recensie over ‘Diamantgracht’ te schrijven. Ik heb nog nooit een recensie geschreven. … [Lees verder]

Oerol: Zee, Zon, Wind en veel Theater

Kunst en Cultuur

Oerol is hèt feest voor de liefhebbers van locatietheater. Het strand, de bossen, de duinen, de polder, een stal, een café, werkelijk alles kan op elk moment van de dag als speellocatie dienen. Een strandopera bij zonsondergang, theater in het bos tijdens de nachtelijke uren of muziektheater in de vroege uren.  Je fietst je dagenlang een ongeluk en trotseert wind en eventueel de regen maar dat heb je er allemaal voor over. Je hoort tot … [Lees verder]

Als beloning kregen ze, toen ze in een houten kist hiernaartoe werden gebracht, de titel ‘oorlogsheld’

Literatuur

‘Nu plaatst u de get in de handen van uw vrouw’. Françoise en ik kijken elkaar aan terwijl zij de scheidingsbrief daadwerkelijk in ontvangst neemt. De middelste van de drie rabbijnen, aan de andere kant van de tafel, verklaart plechtig ‘Megoeresjes, hierbij bent u beiden gescheiden van elkaar’. Professor Zelig Zelmanovitch is een roman vanLody B. van de KampVerschijnt in feuilletonvorm in De VrijdagavondAflevering 12 Wij knikken elkaar even toe. Ja, zo hadden we het geloof ik … [Lees verder]

Verschillende auteurs vertellen over het Torah-gedeelte dat deze week wordt gelezen en geven hun eigenzinnige interpretatie

Buiten je eigen belang treden of toch niet?

Leiderschap is het actuele thema. Ongeacht over welk maatschappelijk thema we spreken, van Oekraïne tot Trump, van stikstof tot Toeslagenaffaire, uiteindelijk komt het gesprek doorgaans uit op dezelfde diagnose: er is een leiderschapscrisis. Een curieuze conclusie omdat die suggereert dat de leider of leiders almachtig zijn om een situatie te maken of te breken. Daarbij is het ook wat al te gemakkelijk, omdat als de leiders het verkeerd gedaan hebben, de ‘volgelingen’ vrijuit lijken te gaan. Dat een leider – in welke context dan ook – niet weg mag lopen voor verantwoordelijkheid, lijkt me evident. Hij of zij wordt doorgaans ... [Lees verder]

Blijf op de hoogte

Iedere vrijdagochtend een e-mail met de nieuwste artikelen van De Vrijdagavond in je mailbox ontvangen? Schrijf je hieronder in.

Nieuw op De Vrijdagavond

Feuilleton

Lees de roman Mokum op de Gracht van Lody van de Kamp als feuilleton op De Vrijdagavond. Iedere vrijdag een nieuwe aflevering.