Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
‘Bekend maakt bemind’: Amsterdamse stadsdelen krijgen middelen voor dialoog en verbinding. Deze kop las ik in het Parool van vrijdag 20 februari 2026. De raadsleden Sheher Khan van Denk en Itay Garmy van Volt werken al enkele jaren samen om de dialoog in de stad te bevorderen. Daar gaat nu een schepje bovenop dankzij een ruimhartige subsidie. Dialoog, een nobel streven waar niemand op tegen kan zijn. Alleen, zo vroeg ik me af, is dialoog … [Lees verder]
Of toch niet? In de multireligieuze havenstad Kochi in Zuid-India moet ik er met een loep naar zoeken. De stad is vervuld met kunst, dankzij de vermaarde Kochi Muziris Biennale (de reden waarom ik hier ben) en met streetart. Muren zijn vrolijk beschilderd, zeker bij scholen, maar ook op vervallen gebouwen staan ware kunstwerken. Kochi is een toeristenplek, zeker in dit seizoen als het weer nog net te behappen is en met de Biennale als … [Lees verder]
Het toneel van Carré was leeg op deze 4e mei. Stoelen en lessenaars staan klaar voor musici die niet zullen komen. De voorstelling is afgelast – en gaat toch door zonder de uitvoerenden. In Nog niet afgelast staat Thea Kapteijn (Maria Kraakman) als uitvoerend producent nu alleen op het podium en reconstrueert wat er misging, waarom de voorstelling moest worden afgelast. Ze speelt de repetities na, de gesprekken, noemt de momenten waarop de samenwerking begon … [Lees verder]
Samen met mijn kleindochters Sophie en Isa (tien en twaalf jaar) ben ik gevraagd of we mee willen werken aan NPO Zapp, direct na het Jeugdjournaal van 4 mei. De special zal gaan over vlucht, verzet en verraad. Wij zijn gevraagd voor het onderdeel vlucht. Mijn vader, hun overgrootvader, vluchtte van Oostenrijk naar Nederland na de Anschluss in 1938. Hij was in het voorlaatste jaar van zijn gymnasium. Er worden thuis, samen met de meisjes, … [Lees verder]
Als voetballiefhebber zijn transferperiodes zonder twijfel spannende tijden. Welke speler gaat waarheen? Krijgt mijn club eindelijk die langverwachte nummer 6? Ook bij ons om de hoek speelt zich zo’n transferperiode af, maar dan in de wereld van de sjoels. Op een paar honderd meter van elkaar staan twee centrale sjoels. De Yeshurun Synagogue is van oudsher de officiële centrale sjoel. Hier komt traditioneel ook de opperrabbijn op de Hoge Feestdagen. Het gebouw stamt nog uit … [Lees verder]
Lang voordat Amsterdam het statige Concertgebouw kreeg, vormde de Koningszaal in Natura Artis Magistra een bruisend muzikaal middelpunt. Die geschiedenis is de afgelopen jaren nieuw leven ingeblazen: na een zorgvuldige restauratie is de zaal weer toegankelijk — en blijkt zij niet alleen visueel indrukwekkend, maar ook akoestisch uitzonderlijk. Het was buurtbewoner en topcellist Roeland Duijne die dat ontdekte. Samen ontwikkelden wij een kamermuziekserie die zowel ambitieus als toegankelijk is: Kamukoza — Kamermuziek in de Koningszaal. … [Lees verder]
Slagerszoon Moos Cohen (Tiel, 1901 – 1942 Auschwitz) volgde de Rijksacademie in Amsterdam in plaats van de opleiding tot rabbijn. Cohens eerste adres in Mokum was van 1921-22 de Karel du Jardinstraat 48, aan de zuidzijde van De Pijp. Moos had rabbinaal onderricht ontvangen en had zelfs overwogen rabbijn te worden, maar ging in 1921 toch naar de Rijksakademie, om die pas zeven jaar later te verlaten. Studerend aan de Rijksacademie op de Stadhouderskade 86 tekende hij … [Lees verder]
In Qatar stuiten Israelische journalisten tot hun verbazing en ergernis op vijandschap van de voetballiefhebbers uit de Arabische wereld. We schreven eerder over de uitzinnige Arabische geluks explosie na de overwinning van Saoedi-Arabië op Argentinië. Volgens een verslag in de Jerusalem Post (29 november, 2022) ontweken deze voetbalfans de Israelische journalisten en als ze wel iets terug zeiden, beweren ze dat Israel niet bestaat maar Palestina is. In Doha en omgeving ervaren Israelische journalisten dat … [Lees verder]
Tijdens de Kol Nidre-droosje (toespraak) van onze rabbijn Nechemia Steinberger moest ik terugdenken aan 7 oktober 2023 – Simchat Thora. We waren net in sjoel en het alarm was al afgegaan. Onze rabbijn kwam met zijn telefoon en rugzak naar sjoel. “Ik was al gebeld dat ik klaar moest staan, daarom heb ik alles meegenomen,” zei hij. Nog geen uur later vertrok hij. We hebben hem drie maanden niet gezien. Zijn vrouw en kinderen spraken … [Lees verder]
Op een rustig moment gedurende covid opende Onno Hoes, voormalig burgemeester van Maastricht, in zijn garage een versleten kartonnen doos die zijn nieuwsgierigheid prikkelde. Wat Hoes vond in die doos vertelde hij op de herdenking van de bevrijding van het vernietigingskamp Auschwitz afgelopen 27 januari in Maastricht. In Limburg werd stilgestaan bij de zeker 565 Limburgers die in het vernietigingskamp Auschwitz zijn omgebracht. Zichtbaar en voelbaar Het was een doos vol leven, met familiefoto’s, dagboeken, … [Lees verder]
Bendigamos is een nieuwe loot aan de stam van het Nederlandse Jodendom en het eigenwijze neefje van de PIG (Portugees-Joodse gemeente). Het werd zeven jaar geleden opgericht in 2015. Onlangs was het groot feest. Ruim honderdvijftig sjoelgangers vierden de verjaardag in het Moadon (clubhuis van Haboniem) op de grens van Amsterdam en Amstelveen met een interessante mix van een sjabbatdienst, een feestelijke kidoesj met buitenlandse sprekers én een tafeltennistoernooi. De Vrijdagavond was er bij en … [Lees verder]
Mijn boek De Man met de Glimlach is gedrukt, maar het schrijfproces kachelt nog door in mijn hoofd. Met een optimistisch oog op een tweede druk voeg ik soms nog iets toe aan het manuscript. Dit is op zich een groot verschil met film. Wanneer in de filmmontage ‘het beeld op slot gaat’, verandert er inhoudelijk niets meer. Dit boek was een persoonlijk gedreven zoektocht. Het tragische verhaal van Aäron Cohen, de opa die ik nooit heb … [Lees verder]
Geert ter Horst:
Er is geen Nederlands volk meer, dat is de kern van het probleem. Daarom is er niet langer sprake van…
Sid Bachrach:
Yes, Jessica having also grown up with Memorial Day in the U.S. May 4th in the Netherlands has always stood…
Marcel Mock:
Dank voor je reactie, Sara, In deel 2 ga ik nader in op specifieke aspecten van het Advies, inclusief mogelijke…
Marcel Mock:
Dank voor je reactie, Denise, Ik las tevens de reactie van je zuster Renée op Jonet en de uitspraak van…
Annet de Graaf:
Ach ja, de hasbara uit Israël. De Arabieren hebben zich sinds 1881 verzet tegen de komst van de joden, maar…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
