Verklaringen van premier Netanyahu dat Iran binnen enkele weken een ballistische raket kan uitrusten met een kernbom zijn ongegrond. Die loze waarschuwing roept herinneringen op aan het tekenfilmpje waarmee de Amerikaanse minister van defensie Colin Powell in 2003 wilde aantonen dat Irak chemische wapens produceert en bezit. Nooit bewezen. Als Netanyahu naar Amos Yadlin, oud-hoofd van de Israelische Mossad zou hebben geluisterd, zou hij hebben geweten dat Iran nog ver van een kernwapen is verwijderd. … [Lees verder]
‘Bekend maakt bemind’: Amsterdamse stadsdelen krijgen middelen voor dialoog en verbinding. Deze kop las ik in het Parool van vrijdag 20 februari 2026. De raadsleden Sheher Khan van Denk en Itay Garmy van Volt werken al enkele jaren samen om de dialoog in de stad te bevorderen. Daar gaat nu een schepje bovenop dankzij een ruimhartige subsidie. Dialoog, een nobel streven waar niemand op tegen kan zijn. Alleen, zo vroeg ik me af, is dialoog … [Lees verder]
Of toch niet? In de multireligieuze havenstad Kochi in Zuid-India moet ik er met een loep naar zoeken. De stad is vervuld met kunst, dankzij de vermaarde Kochi Muziris Biennale (de reden waarom ik hier ben) en met streetart. Muren zijn vrolijk beschilderd, zeker bij scholen, maar ook op vervallen gebouwen staan ware kunstwerken. Kochi is een toeristenplek, zeker in dit seizoen als het weer nog net te behappen is en met de Biennale als … [Lees verder]
Met hun film en boek De verdwenen stad documenteerden Willy Lindwer en wijlen Guus Luijters in 2024 de rol van het Amsterdamse gemeentelijk openbaar vervoer. Door het inzichtelijk maken van de deportatie met gewone trams is door de auteurs duidelijk gemaakt dat de gemeentelijke Amsterdamse overheid meewerkte aan de vervolging van haar eigen, Joodse, bevolking. Ook in Rotterdam reden die trams. Ook in Rotterdam kon de Joodse bevolking worden gesegregeerd, geconcentreerd in een gemeentelijke loods … [Lees verder]
Israël is de verstoteling onder de volkeren. Er zijn schurkenstaten en roversnesten waar geen mens ooit aanstoot aan neemt. Maar die landen zijn niet onontkoombaar interessant. Israël wel. En dat zal het weten ook. De redactie van De Vrijdagavond vroeg twee hoogleraren die zich in het publieke domein uitspreken over het beleid van Israël hoe zij staan tegenover een academische / culturele boycot van Israël.Hier het pleidooi van emeritus-hoogleraar sociale wetenschappen Abram de Swaan, lid … [Lees verder]
“Een klarinet die zingt als een menselijke stem, de trompet die een melodie laat glanzen, terwijl accordeon en saxofoon warme klanklagen weven waar bas en percussie een stevig fundament onder leggen”. Zo omschreef muziekjournalist Jonah Falke liefdevol de sound van Klezmer. Of zoals Janfie van Strien, een van de leden van de Amsterdam Klezmerband, tegen mij zei: “Het is pure muziek zonder fratsen, een ode aan de Jiddische cultuur”. Donderdag 19 maart is de presentatie van de … [Lees verder]
Vrijheid van kunst blijkt fragiel waar macht regeert. Alsof taal en kunst alleen onder toezicht mogen bestaan. In tijden waarin leiders als Trump, Netanyahu en de onlangs omgebrachte ayatollah Khamenei de toon zetten, is het steevast de kunst die als eerste de nek wordt omgedraaid. Benjamin Netanyahu De verhouding tussen Israëls premier Netanyahu* en de kunstwereld is al jaren gespannen. Kritische instellingen ondervinden overheidscontrole en pogingen tot censuur. Meermaals probeerde Netanyahu wetgeving door te voeren … [Lees verder]
Of Mordechai zo’n vijfhonderd jaar vóór het begin van de gangbare jaartelling daadwerkelijk aan zijn beeldschone nichtje heeft gevraagd waar zijn nagelschaartje lag, zullen we nooit weten. In het Poerimspiel zondag 1 maart voor een uitverkochte zaal in De Balie, was het een geestige vondst die de relatie tussen Esther en Mordechai meteen kleur gaf. Wie er niet bij was, heeft iets bijzonders gemist. Laten we hopen op een reprise volgend jaar. Met dit initiatief … [Lees verder]
Wat doe je als kind wanneer je vader en je halfzus aan tafel herinneringen ophalen aan ‘tante Etty’? Zo zou je haar hebben genoemd als zij nog in leven was geweest. Zoals je andere vriendinnen van je vader aansprak met ‘tante’ ook al waren zij geen familie: tante Mien, tante Eefje, tante Dé… Maar dat was het nu juist: je zou nooit ‘tante Etty’ zeggen omdat zij niet was teruggekeerd. Zo werd dat toen gezegd. Duidelijker: … [Lees verder]
Wat sidder je, mijn land? Word jij soms net als wij verscheurd? Enkele maanden geleden maakte ik kennis met de Jiddisch-Litouwse dichter Abraham Sutzkever. Hij bracht als geen ander de overrompeling van het getto van Vilnius onder woorden. Ik leerde zijn werk kennen dankzij Almut Seiffert, een vijfentachtigjarige vertaalster in Dortmund en werd overweldigd door de poëzie van zijn leven. Met hulp van Almut heb ik me gewaagd aan de vertaling van een veertigtal gedichten. … [Lees verder]
In de fraai gerestaureerde Gerard Dousjoel in de Amsterdamse Pijp hield De Vrijdagavond haar derde lezers- en auteursbijeenkomst. De aanwezigen kregen een vol programma voorgeschoteld, en moesten zelf ook aan de slag met een schrijfopdracht die alle gemoederen in beweging bracht. Maar eerst was het tijd voor het jaarverslag van De Vrijdagavond van 5785 (najaar 2024 – najaar 2025). “Het gaat goed met De Vrijdagavond”, zo opende eindredacteur en samensteller van De Vrijdagavond Wanda Bloemgarten … [Lees verder]
De Israëlische legerwoordvoerder heeft bevestigd dat Hamas twee gegijzelde jonge kinderen heeft vermoord, evenals de moeder. Er waren geruchten, ook in de Israëlische media dat de kinderen Ariel en Kfir tijdens een Israëlisch bombardement op Gaza werden gedood. De legerwoordvoerder ontkende dat met klem. De kinderen, zei hij, werden gewurgd en op onbeschrijfelijke wijze ook mishandeld om ‘die misdaad te verduisteren’. In de hypergevoelige en getraumatiseerde Israëlische samenleving kwam de moord op de kinderen en … [Lees verder]
Mijn ouders zaten jarenlang in Nederland bij de Chevre Kediesje. Dit is een aparte groep mannen en vrouwen die samenkomen wanneer er iemand in de gemeenschap overlijdt. De mannen wassen de mannen ritueel, en de vrouwen doen hetzelfde voor de vrouwen. Dit gebeurt in volledige stilte, en ze worden opgeroepen bij nacht en ontij om deze mooie mitswe te vervullen. Deze ultieme daad wordt ook wel een chesed shel emet genoemd, omdat degene die gewassen … [Lees verder]
De Vrijdagavond plaats een aantal reacties van onze auteurs, te beginnen met de Israël-cultuur producer Erga Netz. Later vandaag (zondag 8 oktober) verschijnt een extra Nieuwsbrief met alle reacties voor onze abonnees. So far four people that I know, via friends and family. Murdered. Yesterday morning a friend writes from his ‘safe-room’ in his Kibbutz near Gaza, that he and his wife keep there, quite, while they hear terrorists walking about inside their home. There … [Lees verder]
Onze auteurs reageren op de aanval van Hamas, wij plaatsen zoveel mogelijk reacties, want onze lezers zullen dezelfde shock ervaren. Correspondent Ankie Rechess gaf commentaar in Buitenhof dat grote indruk op me maakte, zo schrijft Anita Frank me. Sinds vanochtend bestookt Hamas vanuit de Gazastrook met raketten verschillende doelen in Israël met doden en gewonden als gevolg. Waar Israël verrast lijkt te zijn door de plotse golf van geweld spreekt de leider van de militaire … [Lees verder]
Annet de Graaf:
Interessante onderwerpen, maar helaas is Amsterdam te ver voor mij. Zijn de lezingen later nog terug te zien op YouTube…
harry mock:
Steeds meer bewoners van "Joodse Huizen" verdiepen zich in de geschiedenis van het huis waarin zij nu wonen . De…
Shlomo van der Hal:
ik schrijf dit bericht vanuit een schuilkelder in Israel omdat iran raketten afvuurt. interessante thema's die jullie aankaarten maar jammer…
Peres Yehuda Tieleman Winter:
Waarom niet horen dat Israel oorlog voert uit de noodzakelijke zelfbescherming. Bouman komt met zijn column mede aan de politisering…
Maxov Max:
Het Joodse volk heeft het niet gemakkelijk. Nu niet, en vroeger ook vaak niet. Door de tijd heen zijn ze…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
