Mijn hele leven ben ik geïnteresseerd in politiek. Eerst in Nederland. Ik probeerde altijd dicht tegen de politiek aan te schuren, al wist ik goed dat ik nooit de tijd zou hebben om zelf professioneel politicus te worden. Hoewel ik inmiddels al meer dan vijf jaar in Israël woon, heb ik nog steeds contacten in de Nederlandse politiek. Die belangstelling is nooit verdwenen. Als een vlieg op de muur Ik moest daaraan denken toen ik … [Lees verder]
Met de tennisrackets in de achterbak reed ik over de Amstelveenseweg. Vlak voor de oprit naar de A10 rijd ik op de tweede baan rechts zodat ik rechtdoor kan richting Amstelveen. Nog geen vijftig meter voor het viaduct blijken die twee rijbanen afgesloten en wijst een verlichte pijl de oprit op. Ik schrik me rot. Er is geen andere optie. De auto’s voor me maken de bocht al richting oprit. Ik weet dat ik de … [Lees verder]
Het begrip ‘Joods-christelijke traditie’ is in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog met oprecht goede bedoelingen omkranst. Het staat voor veelsoortige ontmoetingen tussen Joden en christenen, vooral in zogeheten ‘leerhuizen’, in een poging elkaar na eeuwen Jodenvervolging en discriminatie beter te leren kennen. Daarbij ging (en gaat) het vooral om de kennismaking met de door christenen vergeten Joodse wortels van het christendom en om het zoeken naar wat de beide tradities gemeenschappelijk hebben. Er is … [Lees verder]
Bloeme Evers heeft Amsterdam zien veranderen, zoals ook haar eigen leven drastisch zou veranderen. De tragische dood van zoon Sem werd naast haar eigen oorlogservaringen een tweede rode draad in haar leven. Zoon Raph zegt daarover in Bloeme’s raadsel (documentaire van Erga Netz, uitgezonden op 14 december 2017, anderhalf jaar na haar overlijden): het overlijden van Sem was een trigger waardoor ze eindelijk het rouwproces over de Tweede Wereldoorlog kon beginnen. Na de oorlog moest iedereen … [Lees verder]
Al heel jong keken wij naar cowboy- en Indianenfilms. Toen al wist ik dat we gemanipuleerd werden door te moeten denken dat er altijd ‘bad guys’ waren. In dit geval de Indianen. Dit bleef een terugkerend thema in de Amerikaanse politiek: altijd waren er bad guys. In de jaren vijftig had je de commies (communisten) met de beruchte verhoren en rechtszaken onder senator Joe McCarthy. Later had je president Bush met zijn ‘As van het Kwaad’ … [Lees verder]
“Ze zegt dat je volgende week vooral het geluid hard moet zetten.” Op dit spannende moment lieten we je vorige week achter. We beloofden een video waarin Bar Vingerling op het terras van Tony’s Coffee enkele karakteristieke Portugese melodieën a capella voordraagt.* Maar Bar kwam met een beter idee. Hij wil die opname samen met David Nunes Nabarro maken, zodat niet alleen de muziek, maar ook het verhaal achter deze eeuwenoude Portugese traditie verteld … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
“Levie, waarom hoor ik dit nú pas?” “Wat bedoel je, Lilly?” “Dat er een musical over de zwager van onze familie speelt en niemand mij heeft uitgenodigd!”Ik kijk haar aan. “Welke zwager?” Lilly zucht diep, zoals alleen een ruwharige teckel met sefardische ambities dat kan. “Baruch Spinoza natuurlijk. De broer van Rebecca d’Espinosa. En Rebecca trouwde volgens onze familielegende met Samuel de Casseres. Dat maakt Spinoza zo ongeveer de zwager van de hele misjpoge. Ik … [Lees verder]
“Itamar Ben-Gvir zit aan Netanyahoe’s kant van het spectrum. Zij delen een aantal grondideeën over de staat Israël en de toekomst daarvan.” Aldus hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet in de recente aflevering, nummer 72 alweer, van de boeiende podcastserie Wallet&van Weezel. “Een deel van het Israëlische electoraat gaat hiervoor. Veel meer dan voor de andere radicaal in de regering, Bezalel Smotrich.” “Daarom”, zo denkt Wallet, “zal Netanyahoe Ben-Gvir nodig hebben als hij na de verkiezingen weer … [Lees verder]
Toespraak van Mevrouw Paul, Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, bij de Nationale Herdenking Kristallnacht in de Portugese Synagoge, 9 november 2025 Excellenties, volksvertegenwoordigers, burgemeesters, Chief Rabbi Lau, Geachte aanwezigen, Elk jaar spreekt tijdens deze herdenking iemand van het kabinet om aan te geven hoe belangrijk de Nederlandse regering het vindt om stil te staan bij de gruwelijkheden van de Kristallnacht. En ook bij alle verschrikkingen van antisemitisme waar we tot op de dag van … [Lees verder]
Na mijn artikel over de inwijding van de nieuwe Torarol in Middelburg werd ik door dr. Jan Kouwen uit Zierikzee geattendeerd op het verslag van de inwijding en de voorgeschiedenis ervan van een nieuwe Torarol in Middelburg uit 1861. Het verslag is geschreven door Jonas Metz, die zijn stuk ondertekent met zijn naam en de toevoeging ‘president secretaris der Nederl. Israel. Hoofdsynagoge Middelburg’. Kouwen promoveerde aan de Faculteit voor Protestantse theologie en religiestudies in Brussel … [Lees verder]
Genesis/ Bereshiet 1:22Klassieke vertaling: En God zegende hen, zeggende: ‘Weest vruchtbaar en vermenigvuldigt u en vul de wateren in de zeeën; en het gevogelte zal vermenigvuldigen op de aarde: HertalingEn Elohiem zegende hen als volgt: ‘Weest vruchtbaar en vermenigvuldigt en vult de watermassa in de zeeën; en het gevogelte zal talrijk zijn op het land: Wanneer leven wordt gezegend om leven voort te brengen Voor het eerst in de schepping klinkt er een woord dat … [Lees verder]
De oorlog zonder einde heeft geen eind. Dat is de betekenis van het kabinetsbesluit de hele strook van Gaza te veroveren en voor onbepaalde tijd bezet te houden. En misschien nooit meer te verlaten. Want dat is het ultieme doel van de extreem-orthodoxe ministers Ben Gvir en Smotrich. Zonder tegenspraak van Netanyahu verlangen zij naar het stichten van nederzettingen in Gaza. Voor hen een onafscheidelijk deel van het beloofde land Eretz-Israël. Honderden potentiële kolonisten staan … [Lees verder]
Jaren geleden maakte ik samen met mijn jeugdvriendin Esther een bijzondere reis door Israël en Jordanië. Esther en ik kennen elkaar sinds de middelbare school, en we vatten het plan op om een tussenjaar te doen en de wereld rond te reizen. Zoals druiven plukken in Frankrijk, Summer Camp in de Verenigde Staten, kibboets in Israël. Uiteindelijk ging zij wel naar een kibboets, maar ik niet. Ik ging culturele antropologie studeren aan de Universiteit van … [Lees verder]
Marja Pinckaers:
Dank je wel. K ben wel eens op het terrein van dat klooster geweest. En ik zag de docu.
philip soesan:
Als Joodse baby/peuter uit Amsterdam heb ik ondergedoken gezeten in Valkenburg aan de Kloosterweg op een steenworp van het voormalige…
Debra Riezebeek:
Heel mooie verhaal. Ontroerend. Deb
Annet de Graaf:
Ik mis een grote naam uit de cosmeticawereld (en mijn favoriete merk): Josephine Esther Mentzer, geboren in 1908 in New…
Bloom:
Ja dank Simcha, dit gaat hier letterlijk (en figuurlijk) over ‘over het hoofd worden gezien’. Letterlijk - dat overkomt me…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
