Al heel jong keken wij naar cowboy- en Indianenfilms. Toen al wist ik dat we gemanipuleerd werden door te moeten denken dat er altijd ‘bad guys’ waren. In dit geval de Indianen. Dit bleef een terugkerend thema in de Amerikaanse politiek: altijd waren er bad guys. In de jaren vijftig had je de commies (communisten) met de beruchte verhoren en rechtszaken onder senator Joe McCarthy. Later had je president Bush met zijn ‘As van het Kwaad’ … [Lees verder]
Een interessant fenomeen doet zich voor: Israël is opvallend eensgezind. Van rechts tot links is men het erover eens dat de huidige deal met Iran slecht uitpakt voor het land. Volgens velen is er maar één schuldige: premier Netanyahu. Hij heeft gegokt en verloren. Met grote risico’s heeft hij president Trump ervan overtuigd dat een soort blitzkrieg mogelijk was. Aanvankelijk zag het er veelbelovend uit. Binnen 24 uur werd een groot deel van de Iraanse … [Lees verder]
Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
“Levie, waarom hoor ik dit nú pas?” “Wat bedoel je, Lilly?” “Dat er een musical over de zwager van onze familie speelt en niemand mij heeft uitgenodigd!”Ik kijk haar aan. “Welke zwager?” Lilly zucht diep, zoals alleen een ruwharige teckel met sefardische ambities dat kan. “Baruch Spinoza natuurlijk. De broer van Rebecca d’Espinosa. En Rebecca trouwde volgens onze familielegende met Samuel de Casseres. Dat maakt Spinoza zo ongeveer de zwager van de hele misjpoge. Ik … [Lees verder]
“Itamar Ben-Gvir zit aan Netanyahoe’s kant van het spectrum. Zij delen een aantal grondideeën over de staat Israël en de toekomst daarvan.” Aldus hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet in de recente aflevering, nummer 72 alweer, van de boeiende podcastserie Wallet&van Weezel. “Een deel van het Israëlische electoraat gaat hiervoor. Veel meer dan voor de andere radicaal in de regering, Bezalel Smotrich.” “Daarom”, zo denkt Wallet, “zal Netanyahoe Ben-Gvir nodig hebben als hij na de verkiezingen weer … [Lees verder]
Wat een waagstuk! De Israëlische cineast Hagai Levi is bij ons bekend van de televisieserie ‘In therapie’ met Jacob Derwig in de hoofdrol. Levie wilde niet de zoveelste Sjoa-film maken, geen duplicaat van ‘Schindler’s List.’ Maar hij wilde wel de dagboeken van Etty Hillesum verfilmen, geschreven in de oorlogsjaren door een jonge joodse vrouw in Amsterdam. Hoe deed hij dat? Hagai Levi kwam op het idee om voor de enscenering niet het jaar 1941 of … [Lees verder]
Eindelijk was het zover, mijn vriend Willy Lindwer werd tachtig jaar. Het werd vrijdag 20 maart gevierd met een uitgebreide receptie en een boek voor hem van zijn vrienden, een waar Liber Amicorum. Willy ken ik al vanaf mijn kindertijd. Hij is weliswaar drie jaar ouder, maar als je in sjoel met een paar jongens bent dan speel je met elkaar. We groeiden op in dezelfde buurt. De oude Jodenbuurt. Hij op de Nieuwe Keizersgracht … [Lees verder]
In 1937 schreef mijn oudtante Clara Joachimsthal twee ‘brieven uit Weenen’ over het moeilijke bestaan van Joodse jongeren in een verdeeld Europa. Wat zegt haar stem uit het verleden over de vragen van nu? Op 14 januari 1937 vertrok Clara op 29-jarige leeftijd van Amsterdam naar Wenen. Ze was psychologisch pedagoge en zou gaan werken met Joodse jongeren in een stad die op het punt stond het donker in te glijden. Wat ze daar meemaakte, … [Lees verder]
Ik ben ervan overtuigd dat premier Benjamin Netanyahu de gijzelaars in de tunnels van Gaza heeft geofferd voor zoals hij het zelf definieerde ‘een totale zege op Hamas, ‘nitsachon moeglat.’ Uit beschikbare informatie blijkt dat Netanyahu onderhandelingen over een uitwisseling van gijzelaars tegen Palestijnse gevangenen heeft gesaboteerd. In een soort van verstandsverbijstering hield en houdt hij vast aan het idee dat totale vernietiging van Hamas in het zuiden van Gaza ook samengaat met het bevrijden … [Lees verder]
De Vrijdagavond vroeg dr. Machiel Keestra (Central Diversity Officer van de Universiteit van Amsterdam en filosoof) om zijn ervaringen in deze zeer rumoerige week te beschrijven en de dilemma’s waar de universiteit voor staat inzichtelijk te maken. De afgelopen week was waarschijnlijk voor veel lezers van De Vrijdagavond een moeilijke week. De Nationale Dodenherdenking ging gepaard met vele veiligheidsmaatregelen door de oplopende maatschappelijke spanningen en polarisatie vanwege de oorlog tussen Israël en Hamas. Hetzelfde gold … [Lees verder]
Terwijl het raketgevaar in Jeruzalem nog dreigend was, kwam ik in de Israëlische hoofdstad in de nieuwe Nationale Bibliotheek voor een verrassing te staan. Door een glazen vitrine keek ik naar het handschrift van de bedankbrief die stadhouder Willem de vijfde en zijn vrouw Wilhelmina van Pruissen in 1768 aan de Joodse gemeenschap in Amsterdam stuurde. Dat was naar aanleiding van een ontvangst in de synagoge. Dit bijzondere document staat voor de historische verbondenheid van … [Lees verder]
Rene Andringa:
Zoals ik het nu begrepen heb na dit artikel gaat het om een verkeerde blik van iemand die diepgewortelde jaloezie…
Binjamin Heyl:
Ik ben ook dankbaar dat ik Bloeme vijftien jaar heb mogen begeleiden van haar huis naar sjpoel.
Freek van Beetz:
Nog altijd dankbaar dat ik deze bijzondere vrouw heb leren kennen, als mede-redactielid van de Joodse Wachter
Anita H S Frank:
Beste Tamar, Het is een interessant onderwerp dat je aansnijdt, het wel of niet benoemen van iemands Joodse identiteit. Je…
Heleen:
Mooi
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
