Aangekondigd onder de titel ‘Begrijpt u Israël?’ woonde ik twee avonden bij van een lezingenserie georganiseerd door Joden zeggen nee. De doelstelling om Israël begrijpelijker te maken is zeker in deze tijd zinvol, doch beide avonden hebben helaas niet tot beter inzicht geleid. Ook tussen historici blijken inzichten ernstig te verschillen. Ik ontdekte onjuistheden, gekleurde beeldvorming of onvoldoende informatie. Het vormden storende dissonanten. Aan de hand van een documentaire van Hans Fels over de moord … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
Bestaan er Joodse honden? Niet honden van Joodse eigenaren. Maar honden die daadwerkelijk zijn opgegroeid met eeuwenoude Portugees-Joodse synagogale muziek en melancholische herinneringen? Ik begin inmiddels serieus te vermoeden van wel. Sterker nog: ik vermoed dat mijn ruwharige teckel én vaste co-writer Lilly la Paz mogelijk de enige levende specialist is in historisch Amsterdamse Sefardische hondenmuziektradities. Dat klinkt krankzinnig.Dat dacht ik zelf aanvankelijk ook. Tot ik de laatste maanden merkte dat er iedere ochtend exact … [Lees verder]
Na Jewish Jazz en Luister Eens is het tijd voor een nieuw project: een eerbetoon aan Barbra Streisand, Bette Midler, Carole King, Janis Ian en Amy Winehouse. Eén keer raden wat de overeenkomst is tussen deze wereldberoemde zangeressen… Inderdaad, allen zijn joods. Valt het op? Voor de meeste mensen niet. Doet het er toe? Voor mij wel. Hun joodse thema’s en spirit is onmiskenbaar aanwezig in hun werk. Ik herken het in hun scheppingsdrang, hun … [Lees verder]
De geschiedenis van Joden in Noord-Afrika en West-Azië kent diepe culturele verbondenheid met de rijkgeschakeerde Arabische omgeving. Eeuwenlang was er sprake van intensieve relaties, uitwisseling en wederzijdse verrijking. Dit was zichtbaar in gedeelde talen, culturele tradities en economische betrokkenheid. Tegelijkertijd is die geschiedenis getekend door breuken, uitsluiting en geweld. In de loop van de twintigste eeuw raakte dit gelaagde verleden bovendien ideologisch vertekend, geïdealiseerd of juist onderdrukt. Dankzij het groeiende zelfbewustzijn van de Mizrachiem, Joden … [Lees verder]
Zolang als ik mij kan herinneren is jazz mijn favoriete muziek. Ik ben er dan ook heel trots op dat ik een handshake away opgroeide van de iconische tenorsaxofonist Coleman Hawkins. Dat heb ik te danken aan mijn vader zl”. Als jonge Amsterdammer ging hij in de jaren dertig naar een Amsterdams café waar de toen wereldberoemde Amerikaanse saxofonist Coleman Hawkins zou spelen. Mijn vader bleek de enige bezoeker waardoor ‘de Hawk’ en hij met … [Lees verder]
Het toneel van Carré was leeg op deze 4e mei. Stoelen en lessenaars staan klaar voor musici die niet zullen komen. De voorstelling is afgelast – en gaat toch door zonder de uitvoerenden. In Nog niet afgelast staat Thea Kapteijn (Maria Kraakman) als uitvoerend producent nu alleen op het podium en reconstrueert wat er misging, waarom de voorstelling moest worden afgelast. Ze speelt de repetities na, de gesprekken, noemt de momenten waarop de samenwerking begon … [Lees verder]
Het Israel van de Asjkenazische seculiere en socialistische pioniers botst over de constitutionele crisis met de demografische doorbraak van Mizrachiem (joden uit de Arabische landen en Noord Afrika). Ook botst het met orthodoxe joden en fanatieke religieuze zionisten. Het is een machtsstrijd die zich verschuilt achter de vraag of de juridische hervormingen die de ultra rechtse regering onder Netanyahoe wil doordrukken de democratie castreert. Vlijmscherp mes De voorgestelde juridische revolutie ontzegt het Hooggerechtshof als waakhond … [Lees verder]
‘Katholiek worden is een koud kunstje’, meende zijn moeder. ‘Je hoeft enkel die idiote katechismus in je kop te stampen.’ En dus ging ze overstag, ook uit angst alleen te blijven, nu ze deze ooit roomse jongen stevig beet had. ‘Wat antwoorden onthouden. Iets met Jezus.’ Geen jarenlange talmoed-thorales, maar een pater die na elke geslaagde overhoring zijn vieze zweethanden op het hoofd van de bekeerling legde en die daarna afveegde aan zijn steeds minder … [Lees verder]
Mordechai en Haman “Alle dienaren van de koning die zich in de poort van de koning bevonden, knielden en bogen voor Haman want zo had de koning bevolen. Maar Mordechai knielde niet en boog niet”. (Esther; 3, 2) In het Estherverhaal dat tijdens het Poerimfeest wordt gelezen zien we hoe Mordechai het aandurfde om Haman, de topminister van koning Achasjwerosj, te trotseren. Haman ontstak in grote woede en besloot – nadat hij kennis had genomen … [Lees verder]
De Hamas-moordenaars die op Simchat Tora het zuiden van Israël overvielen, vermorzelden niet alleen Joden ook het uitzicht op een Palestijnse staat. Ik ben al ruim twee weken in Israël, een land dat ik van onder tot boven ken, maar nooit, nooit heb ik hier zoveel verachting voor Palestijnen gehoord. Het pogrom dat de moordenaars van Hamas in de kibboetsen hebben aangericht komt als een boemerang op de Palestijnse zaak terug. Het is de Hamas … [Lees verder]
Maandag 15 juni verscheen een diepgravend artikel in de New York Times en sindsdien kun je met je gezond verstand maar één optie bepleiten: Hamas moet zich direct overgeven. Dat en niets anders moet de inzet zijn van de internationale gemeenschap. Deze oorlog gaat Hamas nooit winnen, terwijl de bevolking van Gaza steeds meer lijdt. En dat komt op het conto van slechts één partij: Hamas. Het klopt, ik ben een zionist. En omdat ik … [Lees verder]
Marcel Mock:
Een bijzondere, ook vernauwde reactie met dito woordgebruik van deze auteur. Komt hij van een andere planeet? Zie bijvoorbeeld zijn…
Shlomo van der Hal:
Zo Hella, lekker leeg gelopen vanuit je Amsterdamse luie stoeltje? Israel is verre van perfect maar God alle Jezus moet…
Peres Yehuda Tieleman Winter:
Tijdens het lezen van de column wist direct dat dit alleen van Bouman kon zijn. Anti-Netanyahu, anti-Trump, Een en al…
Sid Bachrach:
That many Israelis and Jews around the world were in a traumatic shock after October 7th is a reality that…
Channa Kistemaker:
Ik was bij de lezing aanwezig en zag een solide wetenschapper, die een heldere duiding gaf van een sociaal proces…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
