Sla de Bijbel open, en je vindt prachtige teksten en gruwelijke verhalen. Allemaal Gods woord, toch? Voor Joden bestaat er naast de schriftelijke leer een mondelinge, en die interpreteert alle teksten en checkt ze op hun relevantie vandaag. Want het is lang geleden dat Hij of Zij sprak. Begin dit jaar is de Australische film Leviticus uitgebracht, die nu ook in Nederland te zien is. Het blijkt een romantische horrorfilm te zijn over twee homoseksuele … [Lees verder]
Twintig jaar geleden, op 12 augustus 2006, kwam Uri Grossman om bij een operatie van het Israëlische leger in Zuid-Libanon. Dat gaf aanleiding om aandacht te vragen voor zijn vader David Grossman, een van mijn favoriete schrijvers. Grossman is een uitgesproken criticus van het beleid van de Israëlische regering. Hij heeft, na lang geweigerd te hebben het woord genocide in de mond te nemen, vorig jaar zomer dat woord voor het eerst gebruikt. Zoals hij stelde: … [Lees verder]
Rabbinaal protest tegen het geweld van heetgebakerde jonge Joodse kolonisten tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse boeren en bewoners op de Westelijke Jordaanoever in Israël. Als liberaal-orthodoxe rabbijn, 84 jaar oud, en al jarenlang lid van de Rabbinical Council of America (een organisatie van meer dan duizend orthodoxe rabbijnen in Noord-Amerika), protesteer ik met klem tegen en veroordeel ik het geweld dat soms zelfs tot moord leidt, dat door messiaans-gedreven jonge Joodse kolonisten wordt gepleegd tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse … [Lees verder]
Mijn hele leven ben ik geïnteresseerd in politiek. Eerst in Nederland. Ik probeerde altijd dicht tegen de politiek aan te schuren, al wist ik goed dat ik nooit de tijd zou hebben om zelf professioneel politicus te worden. Hoewel ik inmiddels al meer dan vijf jaar in Israël woon, heb ik nog steeds contacten in de Nederlandse politiek. Die belangstelling is nooit verdwenen. Als een vlieg op de muur Ik moest daaraan denken toen ik … [Lees verder]
Met de tennisrackets in de achterbak reed ik over de Amstelveenseweg. Vlak voor de oprit naar de A10 rijd ik op de tweede baan rechts zodat ik rechtdoor kan richting Amstelveen. Nog geen vijftig meter voor het viaduct blijken die twee rijbanen afgesloten en wijst een verlichte pijl de oprit op. Ik schrik me rot. Er is geen andere optie. De auto’s voor me maken de bocht al richting oprit. Ik weet dat ik de … [Lees verder]
Joden bidden in de synagoge op Jom Kipoer (Grote Verzoendag) het schilderij van Maurycy Gottlieb (1856-1879) is misschien wel het beroemdste en meest gereproduceerde Joodse schilderij ooit. Het toont een sfeervolle Joodse gebedsdienst in Oost-Europa op de heiligste dag van het Joodse jaar en verbeeldt het Europese Joodse leven van de negentiende eeuw. Gottlieb verwerkte er bovendien autobiografische elementen in. Sinds 1939 hangt dit iconische werk in het Tel Aviv Museum of Art. Geboren in … [Lees verder]
Arnold Schönberg emigreerde in 1933 naar de VS. In 1938 componeerde hij zijn Kol Nidrei. Ik denk dat daarin motieven uit zijn persoonlijke en maatschappelijke leven verwerkt zijn.* Over de tekst van het Kol Nidrei is veel te doen geweest, wel is bekend dat in joodse kring de uitleg luidt dat die woorden alleen betrekking hebben op de verplichtingen van iemand jegens God. *zie ook het inleidende verhaal: Eigenzinnige en verrassende versie van Kol Nidrei … [Lees verder]
Wat als de geschiedenis niet vooruitgaat, maar ons achterwaarts de toekomst in blaast? En wat als juist de herinnering aan wat Europa heeft verwoest de enige voorwaarde is om die toekomst te kunnen denken? In het werk van Walter Benjamin komen die twee vragen samen. Zijn ‘Engel van de Geschiedenis’ is niet simpelweg een symbool voor het verleden of voor de catastrofe. Het is een joods-messiaans beeld dat het Europese vooruitgangsgeloof op zijn kop zet: … [Lees verder]
De Hoge Feestdagen staan voor de deur met daarin een speciale plek voor het Kol Nidrei. De versie met de Asjkenazische melodie van Max Bruch staat in de wereld van de klassieke muziek hoog aangeschreven. Bruch gebruikte de melodie daarvan in het eerste deel van zijn Kol Nidrei. Het ís ook prachtige muziek, heerlijk om naar te luisteren en heerlijk om te spelen.* Hoe geliefd de melodie ook is, de joodse componist Arnold Schönberg (Wenen, … [Lees verder]
Sedje, zoals ik mijn oudtante vroeger mocht noemen, was in mijn ogen zo’n beetje alles tegelijk: een zelfstandige en originele vrouw, verzetsstrijdster, overlevende van de Shoah, maar bovenal kunstenaar, met een opmerkelijke ondernemerslust. Sedje Frank werd in 1923 geboren in Rotterdam. Als kind tekende en schilderde ze al veel. Geïnspireerd door de violist Nathan Milstein begon ze bovendien viool te spelen. De beeldende kunst en de muziek zouden uiteindelijk de twee pijlers van haar leven … [Lees verder]
Uitbundiger dan ooit viert Israël de terugkeer van twintig levende gegijzelden uit de tunnels van Hamas. Het is een injectie van hoop en trots voor het door de oorlog verscheurde en getraumatiseerde Joodse land. Het begin ook van bezinning en herstel van de wonden van Israëls langste oorlog. De weerslag van deze oorlog op de Israëlische politiek, met verkiezingen in 2026 in het vooruitzicht, is onvoorspelbaar. In zijn beslist unieke rede in het plenum van … [Lees verder]
Na mijn artikel over de inwijding van de nieuwe Torarol in Middelburg werd ik door dr. Jan Kouwen uit Zierikzee geattendeerd op het verslag van de inwijding en de voorgeschiedenis ervan van een nieuwe Torarol in Middelburg uit 1861. Het verslag is geschreven door Jonas Metz, die zijn stuk ondertekent met zijn naam en de toevoeging ‘president secretaris der Nederl. Israel. Hoofdsynagoge Middelburg’. Kouwen promoveerde aan de Faculteit voor Protestantse theologie en religiestudies in Brussel … [Lees verder]
Zaterdag 30 september reikte Frits Spits in het radioprogramma De Taalstaat aan Ewoud Sanders de Taalboekenprijs 2023 uit voor zijn boek ‘Het n-woord’. “Een gedegen historische zoektocht en een heel zorgvuldig gebruik van het omstreden n-woord”, zo omschreef Frits Spits het winnende boek. Deze prijs wordt jaarlijks uitgereikt ‘aan het beste Vlaamse of Nederlandse taalboek – een boek dat bedoeld is voor een breed publiek, en dat oorspronkelijk, goed geschreven en taalkundig relevant is’. Het … [Lees verder]
Mirjam Reijnen overleefde de pogrom van 7 pogrom met haar man Raymond en hun drie kinderen in Nahal Oz, een kibboets op vijfhonderd meter van de grens met Gaza stad. Een maand na de pogrom beschreef ze de angst om met drie jonge kinderen 17 uur door te brengen in hun schuilkamer: De Dapperste kinderen van de wereld. Drie maanden later vertelde Mirjam over hun leven als je wereld is ingestort: Na de pogrom, vakantie, … [Lees verder]
Toespraak Aline Pennewaard namens CIDI, 8 oktober, Joods Cultureel Centrum, Amsterdam Ik kan u zeggen dat het een ruw ontwaken was gisterochtend, toen ik door mijn directeur Naomi Mestrum, die vanwege media verplichtingen helaas niet hier kan zijn vanavond, werd gebeld en hoorde wat er in Israël aan de gang was. Israël bijstaan Ons kantoor is aan het werk gegaan en dat is daarna eigenlijk nog niet gestopt. Via Twitter zijn we druk bezig geweest de … [Lees verder]
Robbert Baruch:
Alle documenten zijn te vinden op www.sefaria.org. En voor iedereen die even googelt op "spreuken der vaderen", "pirkei avot".
Hans van Niekerk:
Geen betaalbare Sreuken der Vaderen ? Het is een Grote SCHANDE ! Terwijl ● de Bhagavad Gita ● de Dhammapada…
Max:
Israël is het enige lichtpuntje en een baken van stabiliteit in het verder donkere Midden-Oosten, de enige democratie in die…
Max:
Wat een onzin. Wat heeft Rusland met Israël te maken?
Elly Waterman:
Interessant artikel over dit schilderij, waarover ik eerder las in Crescas, in een artikel van Diklah Zohar. Ik heb een…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
