Twintig jaar geleden, op 12 augustus 2006, kwam Uri Grossman om bij een operatie van het Israëlische leger in Zuid-Libanon. Dat gaf aanleiding om aandacht te vragen voor zijn vader David Grossman, een van mijn favoriete schrijvers. Grossman is een uitgesproken criticus van het beleid van de Israëlische regering. Hij heeft, na lang geweigerd te hebben het woord genocide in de mond te nemen, vorig jaar zomer dat woord voor het eerst gebruikt. Zoals hij stelde: … [Lees verder]
Rabbinaal protest tegen het geweld van heetgebakerde jonge Joodse kolonisten tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse boeren en bewoners op de Westelijke Jordaanoever in Israël. Als liberaal-orthodoxe rabbijn, 84 jaar oud, en al jarenlang lid van de Rabbinical Council of America (een organisatie van meer dan duizend orthodoxe rabbijnen in Noord-Amerika), protesteer ik met klem tegen en veroordeel ik het geweld dat soms zelfs tot moord leidt, dat door messiaans-gedreven jonge Joodse kolonisten wordt gepleegd tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse … [Lees verder]
Mijn hele leven ben ik geïnteresseerd in politiek. Eerst in Nederland. Ik probeerde altijd dicht tegen de politiek aan te schuren, al wist ik goed dat ik nooit de tijd zou hebben om zelf professioneel politicus te worden. Hoewel ik inmiddels al meer dan vijf jaar in Israël woon, heb ik nog steeds contacten in de Nederlandse politiek. Die belangstelling is nooit verdwenen. Als een vlieg op de muur Ik moest daaraan denken toen ik … [Lees verder]
Met de tennisrackets in de achterbak reed ik over de Amstelveenseweg. Vlak voor de oprit naar de A10 rijd ik op de tweede baan rechts zodat ik rechtdoor kan richting Amstelveen. Nog geen vijftig meter voor het viaduct blijken die twee rijbanen afgesloten en wijst een verlichte pijl de oprit op. Ik schrik me rot. Er is geen andere optie. De auto’s voor me maken de bocht al richting oprit. Ik weet dat ik de … [Lees verder]
Het begrip ‘Joods-christelijke traditie’ is in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog met oprecht goede bedoelingen omkranst. Het staat voor veelsoortige ontmoetingen tussen Joden en christenen, vooral in zogeheten ‘leerhuizen’, in een poging elkaar na eeuwen Jodenvervolging en discriminatie beter te leren kennen. Daarbij ging (en gaat) het vooral om de kennismaking met de door christenen vergeten Joodse wortels van het christendom en om het zoeken naar wat de beide tradities gemeenschappelijk hebben. Er is … [Lees verder]
In de jaren zestig waren wij als kinderen benieuwd of we bij een kerkgenootschap waren aangesloten zoals heel wat vriendjes en vriendinnetjes. Het antwoord was duidelijk: nee. Maar als jullie dat zouden willen, gaan jullie zelf maar op onderzoek uit en uitvinden wat bij jullie past. Zo leerden we al vroeg zelfstandig na te denken over dergelijke zaken. Dit is geheel in lijn met de filosofische ideeën van onze grootvader Leo Polak: autonoom nadenken, dat … [Lees verder]
De 61e Biënnale van Venetië staat dit jaar niet alleen in het teken van kunst, maar evenzeer van politieke frictie. Al maanden vóór de opening laaiden discussies op over de deelname van Israël, vergezeld van boycotoproepen en acties van de Art Not Genocide Alliance (ANGA). Ook de aanwezigheid van Russische kunstenaars bleef niet zonder gevolgen: in mei 2026 trad de centrale jury af na onenigheid over zowel de prijsuitreiking als de betrokkenheid van Israël en … [Lees verder]
“Ze zegt dat je volgende week vooral het geluid hard moet zetten.” Op dit spannende moment lieten we je vorige week achter. We beloofden een video waarin Bar Vingerling op het terras van Tony’s Coffee enkele karakteristieke Portugese melodieën a capella voordraagt.* Maar Bar kwam met een beter idee. Hij wil die opname samen met David Nunes Nabarro maken, zodat niet alleen de muziek, maar ook het verhaal achter deze eeuwenoude Portugese traditie verteld … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
Het is een vrij koude lenteochtend in 2023. In haar boshut in het Gooi interviewt Annemiek Schrijver mij voor haar wekelijkse tv-programma De Verwondering. Al snel ging het met haar over mijn Joodse roots en hoe de vrijdagavonden bij ons thuis verliepen. Met aan tafel Maurits, mijn vader die vier jaar lang ondergedoken had gezeten in Amstelveen zonder ook maar enig familielid te hebben overgehouden, allemaal dood gemaakt in de kampen. Met mijn opa David … [Lees verder]
Afgelopen twee jaar hebben we Rebecca op nieuwe manieren leren kennen. Nieuwe verhalen gehoord, manieren waarop Rebecca invloed heeft gehad op jullie leven. Op die manier hebben we Rebecca de afgelopen twee jaar dicht bij ons gehouden. Iedereen die daaraan bijgedragen heeft, wil ik hiervoor bedanken. We kwamen vaak op het moadon van Haboniem, waar de herdenkingsbijeenkomst voor Rebecca plaatsvond. We gingen hier van jongs af aan naartoe voor activiteiten. Om te leren, keten en … [Lees verder]
Er zijn zeer extremistische religieuze en ook seculaire Israëli’s die dromen van wederopbouw van de nederzettingen in Gaza die in 2005 op last van premier Ariël Sharon werden ontruimd. Een van hen is de minister van nationale veiligheid Itamar ben Gvir die deze droom hardop droomt en geen Palestijnen meer in Gaza wil zien. Voorverkiezingen in Michigan Het viel me op dat de Amerikaanse president Joe Biden Ben Gvir deze week bij naam noemde toen … [Lees verder]
De glorietijd van Tsahal, het Israëlische leger, is voorbij. Soldaten werden na de oorlog van 1967 op handen gedragen, kregen voorrang in het openbaar verkeer en waren, als het uniform weer in de kast was opgeborgen, trotse burgers. Dat was na die wonderlijk snelle overwinning in zes dagen op drie Arabische legers in de zomer van 1967. Die glans werd doffer na de oorlog in oktober 1973 toen Israel zich liet verrassen en de minister … [Lees verder]
Als columnist voor een Joods medium voel ik me verplicht te bekennen dat ik emotioneel en ook feitelijk in de war ben over Israël. Dagelijks moet ik zowel goed als pijnlijk nieuws verwerken, begrijpen en beoordelen. Op het moment dat ik met deze column begon, zag ik op mijn tv-scherm dat het alarm in Tel Aviv afging. Een paar minuten later, meldde de tv-zender Khan 11 dat een ballistische raket die vanuit Jemen door Houti’s … [Lees verder]
Kees Maaswinkel:
Goed stuk, helder denker die rabbijn Shaul Magid
Sid Bachrach:
Mooi Tzvi, wij zijn het een keer eens met elkaar. Ons daden zijn de basis, belangrijke dan ideologie.
Peres Yehuda Tieleman Winter:
Verhelderend
Mari Martens:
Dank je wel voor deze interessante post.
Sid Bachrach:
Thank you for publishing this interview. When I first worked on a kibbutz in 1970, it is true we all…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
