Al heel jong keken wij naar cowboy- en Indianenfilms. Toen al wist ik dat we gemanipuleerd werden door te moeten denken dat er altijd ‘bad guys’ waren. In dit geval de Indianen. Dit bleef een terugkerend thema in de Amerikaanse politiek: altijd waren er bad guys. In de jaren vijftig had je de commies (communisten) met de beruchte verhoren en rechtszaken onder senator Joe McCarthy. Later had je president Bush met zijn ‘As van het Kwaad’ … [Lees verder]
Een interessant fenomeen doet zich voor: Israël is opvallend eensgezind. Van rechts tot links is men het erover eens dat de huidige deal met Iran slecht uitpakt voor het land. Volgens velen is er maar één schuldige: premier Netanyahu. Hij heeft gegokt en verloren. Met grote risico’s heeft hij president Trump ervan overtuigd dat een soort blitzkrieg mogelijk was. Aanvankelijk zag het er veelbelovend uit. Binnen 24 uur werd een groot deel van de Iraanse … [Lees verder]
Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
“Levie, waarom hoor ik dit nú pas?” “Wat bedoel je, Lilly?” “Dat er een musical over de zwager van onze familie speelt en niemand mij heeft uitgenodigd!”Ik kijk haar aan. “Welke zwager?” Lilly zucht diep, zoals alleen een ruwharige teckel met sefardische ambities dat kan. “Baruch Spinoza natuurlijk. De broer van Rebecca d’Espinosa. En Rebecca trouwde volgens onze familielegende met Samuel de Casseres. Dat maakt Spinoza zo ongeveer de zwager van de hele misjpoge. Ik … [Lees verder]
“Itamar Ben-Gvir zit aan Netanyahoe’s kant van het spectrum. Zij delen een aantal grondideeën over de staat Israël en de toekomst daarvan.” Aldus hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet in de recente aflevering, nummer 72 alweer, van de boeiende podcastserie Wallet&van Weezel. “Een deel van het Israëlische electoraat gaat hiervoor. Veel meer dan voor de andere radicaal in de regering, Bezalel Smotrich.” “Daarom”, zo denkt Wallet, “zal Netanyahoe Ben-Gvir nodig hebben als hij na de verkiezingen weer … [Lees verder]
Wat een waagstuk! De Israëlische cineast Hagai Levi is bij ons bekend van de televisieserie ‘In therapie’ met Jacob Derwig in de hoofdrol. Levie wilde niet de zoveelste Sjoa-film maken, geen duplicaat van ‘Schindler’s List.’ Maar hij wilde wel de dagboeken van Etty Hillesum verfilmen, geschreven in de oorlogsjaren door een jonge joodse vrouw in Amsterdam. Hoe deed hij dat? Hagai Levi kwam op het idee om voor de enscenering niet het jaar 1941 of … [Lees verder]
Op 18 september 2024 overleed, op 96-jarige leeftijd, Avraham Roet. Ik leerde Avraham in 2005 kennen toen het bestuur van de stichting SAMO, de rechtsopvolgster van SMO, werd samengesteld. Als bestuurder had Avraham een duidelijk doel voor ogen. Dat doel kon hij bereiken met een combinatie van kennis, volharding, charme en humor. Af en toe waren er meningsverschillen, maar die werden altijd op een prettige manier uitgesproken. Een compromis sluiten, ging hij nooit uit de weg. Ook na … [Lees verder]
Dagboek Van Oekraïne naar Warschau deel 2 Deel 1 van dit dagboek In die ene koffer zit hun hele leven dag 3 Zonder cape Bekend is de Superheld met een rode cape die redding brengt in de meest nijpende omstandigheden. Hier in Warschau lopen superhelden niet in een rode cape maar in een winterjack. Hun ‘superpower’ is vriendelijkheid, geduld en vooral doorzettingsvermogen. Eén van hen is Tamara, die voor de Jewish Agency werkt. Ze is altijd … [Lees verder]
Het is ontegenzeglijk waar: de Sjoa en de daaraan onvermijdelijk gekoppelde gedachte ‘Dat nooit meer’ hebben een grote stimulans betekend voor het idee van mensenrechten. Het is beslist niet toevallig dat in het eerste decennium na de Tweede Wereldoorlog het internationale recht als discipline, de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en de VN-afdeling voor de mensenrechten tot stand kwamen.Het is ook niet toevallig dat Joden een grote rol speelden in de totstandkoming … [Lees verder]
We rouwen om Neerlands grootste dirigent Bernard Haitink (Amsterdam, 4 maart 1929 – Londen, 21 oktober 2021). In de BBC documentaire The Enigmatic Maestro, uitgezonden in 2019 ter gelegenheid van zijn 90ste verjaardag, wordt verwezen naar zijn Joodse achtergrond via zijn grootmoeder Rozetta Jeannette Hijmans, een aspect van zijn leven dat maar weinigen kenden. In het Nederlands heet de documentaire De Mysterieuze Meester, en mysterieus was zeker zijn gezins- en familieleven. Wel vertelt hij als … [Lees verder]
De TV-film laat drie chanoeka vierende gezinnen zien. Zij vertellen hoe zij het jodendom beleven, ieder op eigen wijze. Onder hen de hoofdredacteur van De Vrijdagavond Robbert Baruch uit Den Haag. Verder horen we Ruben Vis, algemeen secretaris van het NIK en gewaardeerd schrijver van deze krant, uitleg geven over het chanoekaverhaal. Burgemeester Ahmed Aboutaleb van Rotterdam brengt een ontroerende chanoekagroet en we zien rabbijn Vorst Jr de brachot uitspreken. De film wordt omlijsd door … [Lees verder]
Shlomo van der Hal:
Dankjewel voor je mooie stukje. Wij in [noord] Israel hebben geen last van selectieve herinnering, wel van het enorme kabaal…
Linda Horn:
Dag Rene, Alles goed met jullie hoop ik? In mijn eerste boek over Berg en Schwarz is beschreven dat ze…
Rene Peters:
Linda, mooi dat je een boek over je vader hebt geschreven. Onlangs kwam ik erachter dat Else Berg en Mommie…
Rene Andringa:
Zoals ik het nu begrepen heb na dit artikel gaat het om een verkeerde blik van iemand die diepgewortelde jaloezie…
Binjamin Heyl:
Ik ben ook dankbaar dat ik Bloeme vijftien jaar heb mogen begeleiden van haar huis naar sjpoel.
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
