Twintig jaar geleden, op 12 augustus 2006, kwam Uri Grossman om bij een operatie van het Israëlische leger in Zuid-Libanon. Dat gaf aanleiding om aandacht te vragen voor zijn vader David Grossman, een van mijn favoriete schrijvers. Grossman is een uitgesproken criticus van het beleid van de Israëlische regering. Hij heeft, na lang geweigerd te hebben het woord genocide in de mond te nemen, vorig jaar zomer dat woord voor het eerst gebruikt. Zoals hij stelde: … [Lees verder]
Rabbinaal protest tegen het geweld van heetgebakerde jonge Joodse kolonisten tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse boeren en bewoners op de Westelijke Jordaanoever in Israël. Als liberaal-orthodoxe rabbijn, 84 jaar oud, en al jarenlang lid van de Rabbinical Council of America (een organisatie van meer dan duizend orthodoxe rabbijnen in Noord-Amerika), protesteer ik met klem tegen en veroordeel ik het geweld dat soms zelfs tot moord leidt, dat door messiaans-gedreven jonge Joodse kolonisten wordt gepleegd tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse … [Lees verder]
Mijn hele leven ben ik geïnteresseerd in politiek. Eerst in Nederland. Ik probeerde altijd dicht tegen de politiek aan te schuren, al wist ik goed dat ik nooit de tijd zou hebben om zelf professioneel politicus te worden. Hoewel ik inmiddels al meer dan vijf jaar in Israël woon, heb ik nog steeds contacten in de Nederlandse politiek. Die belangstelling is nooit verdwenen. Als een vlieg op de muur Ik moest daaraan denken toen ik … [Lees verder]
Met de tennisrackets in de achterbak reed ik over de Amstelveenseweg. Vlak voor de oprit naar de A10 rijd ik op de tweede baan rechts zodat ik rechtdoor kan richting Amstelveen. Nog geen vijftig meter voor het viaduct blijken die twee rijbanen afgesloten en wijst een verlichte pijl de oprit op. Ik schrik me rot. Er is geen andere optie. De auto’s voor me maken de bocht al richting oprit. Ik weet dat ik de … [Lees verder]
Het begrip ‘Joods-christelijke traditie’ is in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog met oprecht goede bedoelingen omkranst. Het staat voor veelsoortige ontmoetingen tussen Joden en christenen, vooral in zogeheten ‘leerhuizen’, in een poging elkaar na eeuwen Jodenvervolging en discriminatie beter te leren kennen. Daarbij ging (en gaat) het vooral om de kennismaking met de door christenen vergeten Joodse wortels van het christendom en om het zoeken naar wat de beide tradities gemeenschappelijk hebben. Er is … [Lees verder]
In de jaren zestig waren wij als kinderen benieuwd of we bij een kerkgenootschap waren aangesloten zoals heel wat vriendjes en vriendinnetjes. Het antwoord was duidelijk: nee. Maar als jullie dat zouden willen, gaan jullie zelf maar op onderzoek uit en uitvinden wat bij jullie past. Zo leerden we al vroeg zelfstandig na te denken over dergelijke zaken. Dit is geheel in lijn met de filosofische ideeën van onze grootvader Leo Polak: autonoom nadenken, dat … [Lees verder]
De 61e Biënnale van Venetië staat dit jaar niet alleen in het teken van kunst, maar evenzeer van politieke frictie. Al maanden vóór de opening laaiden discussies op over de deelname van Israël, vergezeld van boycotoproepen en acties van de Art Not Genocide Alliance (ANGA). Ook de aanwezigheid van Russische kunstenaars bleef niet zonder gevolgen: in mei 2026 trad de centrale jury af na onenigheid over zowel de prijsuitreiking als de betrokkenheid van Israël en … [Lees verder]
“Ze zegt dat je volgende week vooral het geluid hard moet zetten.” Op dit spannende moment lieten we je vorige week achter. We beloofden een video waarin Bar Vingerling op het terras van Tony’s Coffee enkele karakteristieke Portugese melodieën a capella voordraagt.* Maar Bar kwam met een beter idee. Hij wil die opname samen met David Nunes Nabarro maken, zodat niet alleen de muziek, maar ook het verhaal achter deze eeuwenoude Portugese traditie verteld … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
Donderdag 6 juli was het Sjiwa Asar beTammoez, het begin van de drie weken durende rouwperiode voor de verwoesting van de Tempel. Een gepast moment om je te verdiepen in de betekenis van de Tempel en de Tempelbouw. Met een sterk verlangen om de verwoesting niet meer te moeten herdenken, doch het herstel te vieren. Een bericht, onlangs in de Times of Israel, over verwaarloosde houten balken biedt een fascinerend historisch beeld van het oude … [Lees verder]
Als iemand mijn opa ooit op de sjofar heeft horen blazen, dan zal hij dat zijn hele leven niet vergeten. Met de drie hoofdtonen blies hij ieder jaar zijn longen mee naar buiten door de sjofar heen. Langzaam liep hij rood aan, nadat de gemeenschap eerst zijn broches aanhoorde en het gebed daaraan voorafgaand. Dat op zich al was een belevenis. Mijn grootvader zette zich voor tweehonderd procent in voor het wel en wee van … [Lees verder]
Holocaust-wetenschapper Diana Popescu stelt in de publicatie Visitor Experience at Holocaust Memorials and Museums (2023) drie lijnen voor om de bezoekersbeleving in holocaustmusea te duiden: (1) de emotie die bezoekers ervaren in hun ontmoeting met de plek, de objecten en de getuigenissen, (2) de transformatie die bezoekers in reactie daarop in doen en denken doormaken en (3) de mate waarin bezoekers zelf regie krijgen en nemen in deze ervaring. Aan de hand van de door … [Lees verder]
Hoe maak je havdala, of hoe bak je challes? Hoe steek je kaarsen aan op vrijdagavond? Ben je, of voel je je een beetje Joods analfabeet dan is hulp nabij. Sinds een tijdje zijn ze te bestellen bij de Liberaal Joodse Gemeente in Amsterdam: Judaism in a box, of anders, Jodendom à la IKEA. Toegankelijk en laagdrempelig. Er is een vijftal boxen in de maak die gezamenlijk de kern van de Joodse jaarcylus vormen: de … [Lees verder]
Ze straalde wijsheid uit door Deborah Juliard De cheder ochel (eetzaal) zat vol. Overal zaten chanichiem en madrichiem* klaar om gevoed te worden. Tafels vol met kinderen waarvan de een nog luidruchtiger was dan de ander. Toen ik om me heen keek, viel mijn oog op een specifieke tafel, waar slechts één persoon zat. Een schattig en vriendelijk meisje, zo op het eerste gezicht. Ze zat rustig om zich heen te kijken. Naast haar bevond … [Lees verder]
Sid Bachrach:
Thanks Maria. Good to see that we can agree and wish to pursue Justice as we have been inspired by…
Ron Manheim:
Men mag vooral de nauwe relaties van Turlije met de politieke Islam niet over het hoofd zien. Lees bijv.: Heiko…
Maria Cuartas:
Dank opnieuw voor de reactie, heer Bachrach. Food for thought en kan niet anders dan het met je eens zijn.…
E. D. Koster:
Volledig mee eens.
Bloom:
Discussie gesloten
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
