Sla de Bijbel open, en je vindt prachtige teksten en gruwelijke verhalen. Allemaal Gods woord, toch? Voor Joden bestaat er naast de schriftelijke leer een mondelinge, en die interpreteert alle teksten en checkt ze op hun relevantie vandaag. Want het is lang geleden dat Hij of Zij sprak. Begin dit jaar is de Australische film Leviticus uitgebracht, die nu ook in Nederland te zien is. Het blijkt een romantische horrorfilm te zijn over twee homoseksuele … [Lees verder]
Twintig jaar geleden, op 12 augustus 2006, kwam Uri Grossman om bij een operatie van het Israëlische leger in Zuid-Libanon. Dat gaf aanleiding om aandacht te vragen voor zijn vader David Grossman, een van mijn favoriete schrijvers. Grossman is een uitgesproken criticus van het beleid van de Israëlische regering. Hij heeft, na lang geweigerd te hebben het woord genocide in de mond te nemen, vorig jaar zomer dat woord voor het eerst gebruikt. Zoals hij stelde: … [Lees verder]
Rabbinaal protest tegen het geweld van heetgebakerde jonge Joodse kolonisten tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse boeren en bewoners op de Westelijke Jordaanoever in Israël. Als liberaal-orthodoxe rabbijn, 84 jaar oud, en al jarenlang lid van de Rabbinical Council of America (een organisatie van meer dan duizend orthodoxe rabbijnen in Noord-Amerika), protesteer ik met klem tegen en veroordeel ik het geweld dat soms zelfs tot moord leidt, dat door messiaans-gedreven jonge Joodse kolonisten wordt gepleegd tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse … [Lees verder]
Mijn hele leven ben ik geïnteresseerd in politiek. Eerst in Nederland. Ik probeerde altijd dicht tegen de politiek aan te schuren, al wist ik goed dat ik nooit de tijd zou hebben om zelf professioneel politicus te worden. Hoewel ik inmiddels al meer dan vijf jaar in Israël woon, heb ik nog steeds contacten in de Nederlandse politiek. Die belangstelling is nooit verdwenen. Als een vlieg op de muur Ik moest daaraan denken toen ik … [Lees verder]
Met de tennisrackets in de achterbak reed ik over de Amstelveenseweg. Vlak voor de oprit naar de A10 rijd ik op de tweede baan rechts zodat ik rechtdoor kan richting Amstelveen. Nog geen vijftig meter voor het viaduct blijken die twee rijbanen afgesloten en wijst een verlichte pijl de oprit op. Ik schrik me rot. Er is geen andere optie. De auto’s voor me maken de bocht al richting oprit. Ik weet dat ik de … [Lees verder]
Joden bidden in de synagoge op Jom Kipoer (Grote Verzoendag) het schilderij van Maurycy Gottlieb (1856-1879) is misschien wel het beroemdste en meest gereproduceerde Joodse schilderij ooit. Het toont een sfeervolle Joodse gebedsdienst in Oost-Europa op de heiligste dag van het Joodse jaar en verbeeldt het Europese Joodse leven van de negentiende eeuw. Gottlieb verwerkte er bovendien autobiografische elementen in. Sinds 1939 hangt dit iconische werk in het Tel Aviv Museum of Art. Geboren in … [Lees verder]
Arnold Schönberg emigreerde in 1933 naar de VS. In 1938 componeerde hij zijn Kol Nidrei. Ik denk dat daarin motieven uit zijn persoonlijke en maatschappelijke leven verwerkt zijn.* Over de tekst van het Kol Nidrei is veel te doen geweest, wel is bekend dat in joodse kring de uitleg luidt dat die woorden alleen betrekking hebben op de verplichtingen van iemand jegens God. *zie ook het inleidende verhaal: Eigenzinnige en verrassende versie van Kol Nidrei … [Lees verder]
Wat als de geschiedenis niet vooruitgaat, maar ons achterwaarts de toekomst in blaast? En wat als juist de herinnering aan wat Europa heeft verwoest de enige voorwaarde is om die toekomst te kunnen denken? In het werk van Walter Benjamin komen die twee vragen samen. Zijn ‘Engel van de Geschiedenis’ is niet simpelweg een symbool voor het verleden of voor de catastrofe. Het is een joods-messiaans beeld dat het Europese vooruitgangsgeloof op zijn kop zet: … [Lees verder]
De Hoge Feestdagen staan voor de deur met daarin een speciale plek voor het Kol Nidrei. De versie met de Asjkenazische melodie van Max Bruch staat in de wereld van de klassieke muziek hoog aangeschreven. Bruch gebruikte de melodie daarvan in het eerste deel van zijn Kol Nidrei. Het ís ook prachtige muziek, heerlijk om naar te luisteren en heerlijk om te spelen.* Hoe geliefd de melodie ook is, de joodse componist Arnold Schönberg (Wenen, … [Lees verder]
Sedje, zoals ik mijn oudtante vroeger mocht noemen, was in mijn ogen zo’n beetje alles tegelijk: een zelfstandige en originele vrouw, verzetsstrijdster, overlevende van de Shoah, maar bovenal kunstenaar, met een opmerkelijke ondernemerslust. Sedje Frank werd in 1923 geboren in Rotterdam. Als kind tekende en schilderde ze al veel. Geïnspireerd door de violist Nathan Milstein begon ze bovendien viool te spelen. De beeldende kunst en de muziek zouden uiteindelijk de twee pijlers van haar leven … [Lees verder]
Abdullah vanuit zijn verwoeste woning in Gaza: Hamas voert een tiranniek bewind dat ons tot slaven heeft gemaakt. Ik weet niet wie Abdullah is. Als ik hem moet geloven is hij een moedige Palestijn in Gaza die zijn leven op het spel zet om Hamas als een duivelse organisatie te ontmaskeren. Dat wisten Israeli’s al lang. Het is echter goed en belangrijk dat deze Abdullah dat doet in een artikel in Haaretz van dinsdag 6 … [Lees verder]
“Er werden liederen gezongen dat was bijna belangrijker dan brood. Omdat het een soort kracht was”, aldus Shura Lipovsky over het Jiddische lied in het vooroorlogse Amsterdam. Lipovsky: Muziek opent een venster in bepaalde delen van de ziel. De melodieën hebben me altijd ergens mee naartoe gevoerd, naar wat ik belangrijk vind. Soms tederheid, soms verdriet, diepere gevoelens die kunnen stromen wanneer je deze muziek hoort. In de Jiddische cultuur werd alles in het leven … [Lees verder]
In de fraai gerestaureerde Gerard Dousjoel in de Amsterdamse Pijp hield De Vrijdagavond haar derde lezers- en auteursbijeenkomst. De aanwezigen kregen een vol programma voorgeschoteld, en moesten zelf ook aan de slag met een schrijfopdracht die alle gemoederen in beweging bracht. Maar eerst was het tijd voor het jaarverslag van De Vrijdagavond van 5785 (najaar 2024 – najaar 2025). “Het gaat goed met De Vrijdagavond”, zo opende eindredacteur en samensteller van De Vrijdagavond Wanda Bloemgarten … [Lees verder]
De duizenden Israeli die met Cypriotische vliegtuigen vanaf Tel Aviv naar Qatar vlogen, hebben de grootste sensatie uit de geschiedenis van de wereldkampioenschappen voetbal gezien en gevoeld. Het onvoorstelbare gebeurde: het Saoedische voetbalelftal versloeg grootmeester Argentinië. Het psychologisch effect van dit wonder op het groene gras liet niet lang op zich wachten. Alsof het een zege was op het arrogante Westen juichten in de grote Arabische wereld de van trots dronken massa’s in de straten … [Lees verder]
Poerim is niet ongestoord aan ons is voorbijgegaan, want zoals alles, wordt in Amerika Poerim groots gevierd. We luisterden naar de megille in de Altneu Shul. Dit is denk ik de snelst groeiende gemeente van de wereld met officieus als laatste nieuws: ze hebben waarschijnlijk een eigen gebouw. Eerst werd Maariw gedawent en een half uur later werd de megille in een theater gelaaind. Op het podium stond degene die voorging (de Baal Hakore) in … [Lees verder]
Elly Waterman:
Interessant artikel over dit schilderij, waarover ik eerder las in Crescas, in een artikel van Diklah Zohar. Ik heb een…
Max:
Toen Marokko in 1956 onafhankelijk werd van Frankrijk, zorgde het proces van arabisering en de strikte overheidscontrole op Joodse organisaties…
Max:
Sommige mensen begrijpen nog steeds niet dat wolven en schapen niet samengaan!
Kees Maaswinkel:
Volg alleen betrouwbare bronne. Helemaal mee eens! Ook Al Jazeera - dat in Israel niet mag worden bekeken! - is…
Herman Duizend:
Ook in Wenen hebben wij een pauze met kiddoesj!
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
