Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
“Itamar Ben-Gvir zit aan Netanyahoe’s kant van het spectrum. Zij delen een aantal grondideeën over de staat Israël en de toekomst daarvan.” Aldus hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet in de recente aflevering, nummer 72 alweer, van de boeiende podcastserie Wallet&van Weezel. “Een deel van het Israëlische electoraat gaat hiervoor. Veel meer dan voor de andere radicaal in de regering, Bezalel Smotrich.” “Daarom”, zo denkt Wallet, “zal Netanyahoe Ben-Gvir nodig hebben als hij na de verkiezingen weer … [Lees verder]
Wat een waagstuk! De Israëlische cineast Hagai Levi is bij ons bekend van de televisieserie ‘In therapie’ met Jacob Derwig in de hoofdrol. Levie wilde niet de zoveelste Sjoa-film maken, geen duplicaat van ‘Schindler’s List.’ Maar hij wilde wel de dagboeken van Etty Hillesum verfilmen, geschreven in de oorlogsjaren door een jonge joodse vrouw in Amsterdam. Hoe deed hij dat? Hagai Levi kwam op het idee om voor de enscenering niet het jaar 1941 of … [Lees verder]
Marie de Roode-Heijermans (Rotterdam, 1859–1937, Amsterdam) was de oudere zus van toneelschrijver Herman Heijermans. De kunstenares Marie was lid van de Cercle des Femmes Peintres, een Brusselse vereniging van beeldend kunstenaressen die actief was tussen 1888 en 1893. In 1903 richtte ze met een aantal gelijkgestemden, zoals haar broer Herman, P.L. Tak en Floor Wibaut, de vereniging Kunst aan het Volk op. In 1899 trouwde ze met de journalist Justus Jan de Roode, die later … [Lees verder]
Clairy Polak was een gerespecteerde journalist in Nederland, bekend om haar compromisloze interviewstijl. De documentaire “Clairy Polak: autonoom tot aan het einde” verkent haar journalistieke carrière en persoonlijke leven, waaronder haar invloedrijke familiegeschiedenis, haar liefde voor Nico Commijs, en haar besluit om alleen en op eigen voorwaarden te sterven na het krijgen van kanker. … [Lees verder]
Bestaan er Joodse honden? Niet honden van Joodse eigenaren. Maar honden die daadwerkelijk zijn opgegroeid met eeuwenoude Portugees-Joodse synagogale muziek en melancholische herinneringen? Ik begin inmiddels serieus te vermoeden van wel. Sterker nog: ik vermoed dat mijn ruwharige teckel én vaste co-writer Lilly la Paz mogelijk de enige levende specialist is in historisch Amsterdamse Sefardische hondenmuziektradities. Dat klinkt krankzinnig.Dat dacht ik zelf aanvankelijk ook. Tot ik de laatste maanden merkte dat er iedere ochtend exact … [Lees verder]
Tijdens de Tweede Wereldoorlog hoopte een groep van ruim 650 Nederlandse joden op een veilig verblijf in Barneveld. Echter, ze werden op 29 september 1943 afgevoerd naar kamp Westerbork. Op 29 september 2023 werd herdacht dat deze deportatie precies tachtig jaar geleden plaatsvond.1 In aanwezigheid van enkele overlevenden en vele nazaten van de Barneveldgroep vond de herdenking plaats in Kasteel de Schaffelaar in Barneveld. De sprekers, onder wie burgemeester Jacco van der Tak, vertelden over … [Lees verder]
Wereldwijd staat de Februaristaking van 25 februari 1941 bekend als eerste uiting van verzet tegen de bezettende macht van Hitler-Duitsland en van solidariteit met de Joodse bevolking. Het aandeel van Joden zelf bleef lang onderbelicht. De historicus Ben Braber, die menig studie wijdde aan het Joods verzet, presenteerde onlangs zijn jongste werk Omdat ik geen lam voor de wolven wil zijn. Braber weerlegt de hardnekkige mythe over het gebrek aan verzet van Joden tegen bezetting … [Lees verder]
Eindelijk was het zover, mijn vriend Willy Lindwer werd tachtig jaar. Het werd vrijdag 20 maart gevierd met een uitgebreide receptie en een boek voor hem van zijn vrienden, een waar Liber Amicorum. Willy ken ik al vanaf mijn kindertijd. Hij is weliswaar drie jaar ouder, maar als je in sjoel met een paar jongens bent dan speel je met elkaar. We groeiden op in dezelfde buurt. De oude Jodenbuurt. Hij op de Nieuwe Keizersgracht … [Lees verder]
Naar mijn weten is er in Israël en daarbuiten geen aandacht besteed aan een opmerkelijk verschijnsel tijdens de opening van de Olympische Spelen in Tokio. Wel werd er in Israel en ook daarbuiten veel aandacht besteeds voor het historische besluit van het Olympische comité tijdens de officiële opening van de Spelen de moord te gedenken op de Israelische sportlieden in München in 1972. In de openingstoespraak werd echter niet vermeld dat het Palestijnse terroristen waren … [Lees verder]
Deze week staat in het teken van herdenken. Het begon met de herdenkingen van de verschrikkingen van 7 oktober en sluit af met Jizkor op Jom Kippoer. Herdenken doet ieder enerzijds op zijn of haar eigen manier, anderzijds is het ook iets gemeenschappelijks dat ons verbindt. In de meeste sjoels wordt vier keer per jaar het Jizkor-gebed uitgesproken. Het is een bijzonder moment waarin we onze overleden dierbaren herdenken. Maar Jizkor in sjoel is meer … [Lees verder]
Kees Maaswinkel:
Bezalel Smotrich, de harde minister van Financiën, begreep onmiddellijk dat het ‘akkoord slecht is voor Israël en de vrije wereld.’…
Geert ter Horst:
Trump kon kennelijk het geduld niet opbrengen — zoals hij nergens geduld voor kan opbrengen — om Iran door middel…
Itamar Engelsman:
Beste Salomon, Als iemand die vak kritiek uitoefent op jouw stukjes wil ik je dit keer zeggen dat, alhoewel ik…
Renée Citroen:
Beste Klaas (oud-schoolgenoot van het Nieuwe Lyceum), de acteurs zijn uitstekend en de citaten van Etty komen ook goed uit…
Bloom:
Zeker is er meer, veel meer te zeggen over Meyer Sluyser. Wilt u het proberen?
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
