‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
‘Bekend maakt bemind’: Amsterdamse stadsdelen krijgen middelen voor dialoog en verbinding. Deze kop las ik in het Parool van vrijdag 20 februari 2026. De raadsleden Sheher Khan van Denk en Itay Garmy van Volt werken al enkele jaren samen om de dialoog in de stad te bevorderen. Daar gaat nu een schepje bovenop dankzij een ruimhartige subsidie. Dialoog, een nobel streven waar niemand op tegen kan zijn. Alleen, zo vroeg ik me af, is dialoog … [Lees verder]
Of toch niet? In de multireligieuze havenstad Kochi in Zuid-India moet ik er met een loep naar zoeken. De stad is vervuld met kunst, dankzij de vermaarde Kochi Muziris Biennale (de reden waarom ik hier ben) en met streetart. Muren zijn vrolijk beschilderd, zeker bij scholen, maar ook op vervallen gebouwen staan ware kunstwerken. Kochi is een toeristenplek, zeker in dit seizoen als het weer nog net te behappen is en met de Biennale als … [Lees verder]
Met hun film en boek De verdwenen stad documenteerden Willy Lindwer en wijlen Guus Luijters in 2024 de rol van het Amsterdamse gemeentelijk openbaar vervoer. Door het inzichtelijk maken van de deportatie met gewone trams is door de auteurs duidelijk gemaakt dat de gemeentelijke Amsterdamse overheid meewerkte aan de vervolging van haar eigen, Joodse, bevolking. Ook in Rotterdam reden die trams. Ook in Rotterdam kon de Joodse bevolking worden gesegregeerd, geconcentreerd in een gemeentelijke loods … [Lees verder]
Israël is de verstoteling onder de volkeren. Er zijn schurkenstaten en roversnesten waar geen mens ooit aanstoot aan neemt. Maar die landen zijn niet onontkoombaar interessant. Israël wel. En dat zal het weten ook. De redactie van De Vrijdagavond vroeg twee hoogleraren die zich in het publieke domein uitspreken over het beleid van Israël hoe zij staan tegenover een academische / culturele boycot van Israël.Hier het pleidooi van emeritus-hoogleraar sociale wetenschappen Abram de Swaan, lid … [Lees verder]
Samen met mijn kleindochters Sophie en Isa (tien en twaalf jaar) ben ik gevraagd of we mee willen werken aan NPO Zapp, direct na het Jeugdjournaal van 4 mei. De special zal gaan over vlucht, verzet en verraad. Wij zijn gevraagd voor het onderdeel vlucht. Mijn vader, hun overgrootvader, vluchtte van Oostenrijk naar Nederland na de Anschluss in 1938. Hij was in het voorlaatste jaar van zijn gymnasium. Er worden thuis, samen met de meisjes, … [Lees verder]
Als voetballiefhebber zijn transferperiodes zonder twijfel spannende tijden. Welke speler gaat waarheen? Krijgt mijn club eindelijk die langverwachte nummer 6? Ook bij ons om de hoek speelt zich zo’n transferperiode af, maar dan in de wereld van de sjoels. Op een paar honderd meter van elkaar staan twee centrale sjoels. De Yeshurun Synagogue is van oudsher de officiële centrale sjoel. Hier komt traditioneel ook de opperrabbijn op de Hoge Feestdagen. Het gebouw stamt nog uit … [Lees verder]
Lang voordat Amsterdam het statige Concertgebouw kreeg, vormde de Koningszaal in Natura Artis Magistra een bruisend muzikaal middelpunt. Die geschiedenis is de afgelopen jaren nieuw leven ingeblazen: na een zorgvuldige restauratie is de zaal weer toegankelijk — en blijkt zij niet alleen visueel indrukwekkend, maar ook akoestisch uitzonderlijk. Het was buurtbewoner en topcellist Roeland Duijne die dat ontdekte. Samen ontwikkelden wij een kamermuziekserie die zowel ambitieus als toegankelijk is: Kamukoza — Kamermuziek in de Koningszaal. … [Lees verder]
Slagerszoon Moos Cohen (Tiel, 1901 – 1942 Auschwitz) volgde de Rijksacademie in Amsterdam in plaats van de opleiding tot rabbijn. Cohens eerste adres in Mokum was van 1921-22 de Karel du Jardinstraat 48, aan de zuidzijde van De Pijp. Moos had rabbinaal onderricht ontvangen en had zelfs overwogen rabbijn te worden, maar ging in 1921 toch naar de Rijksakademie, om die pas zeven jaar later te verlaten. Studerend aan de Rijksacademie op de Stadhouderskade 86 tekende hij … [Lees verder]
Een ingelijste brief aan Jettie van Thijn was de aanleiding voor een zoektocht door journalist Tom Egbers naar deze onbekende Rotterdams-joodse vrouw die op 25-jarige leeftijd werd vermoord in Auschwitz. Die brief uit 1935 hangt in het kantoor van theatermaker Ruud de Graaf, wiens moeder de brief aan haar hartsvriendin Jettie schreef. Ruuds moeder bleef haar hele leven over Jettie spreken, maar er is niets tastbaars van haar vriendin overgebleven, zelfs geen foto. Wie was … [Lees verder]
Over het heen-en-weer rennen naar de schuilkelder ’s nachts en overdag wil ik het niet hebben. Ook niet over de enorme verwoestingen in Tel Aviv en oplopende dodental en honderden gewonden. Dit is de beginfase van een Iraanse raketoorlog tegen Israël in antwoord op tweehonderd Israëlische straaljagers die door het Iraanse luchtruim duiken op nucleaire installaties. En tevens de militaire top van Iran en een aantal prominente atoomgeleerden wegvaagden. Een dag na de grote Israëlische … [Lees verder]
4e International Holocaust Remembrance Day in teken van ‘Slachtoffers als getuigen’. Dit jaar per zoom. English text below Samen met de gemeente Den Haag en de ambassade van Israël in Nederland organiseert de Joodse culturele organisatie CHAJ voor de vierde keer een International Holocaust Remembrance Day herdenkingsevenement. Dit jaar staat de lezing in het teken van het thema ‘Slachtoffers als getuigen’ en wordt gehouden in Den Haag op maandag 31 januari 2022 om 16:30 uur. … [Lees verder]
Chanoeka 5785 in Jeruzalem Deze week begint Chanoeka. Een van de simpelste vragen uit de Gemara is Mai Chanoeka, wat is Chanoeka? Vaak is het zo dat met makkelijke vragen de langste antwoorden komen. Het verhaal is bekend, maar toch even in het kort: de Hellenisten (Grieken) hadden het land bezet. De Makkabeeën, een groep geleerden, pakten de strijd op. Het waren er een stuk minder dan de Hellenisten, maar ze wonnen toch door een … [Lees verder]
De eerste opperrabbijn van de kleine Joodse gemeenschap in Bazel (de meeste Bazelse Joden waren afkomstig uit de Elzas), Arthur Cohn, was instrumenteel voor het faciliteren van het historische eerste Zionisten Congres in 1897 in zijn stad. Toen ik enige maanden geleden een sjiwwe-bezoek bracht bij de Jeruzalemse tak van de Cohn-familie wegens het overlijden van de beroemde filmproducent Arthur Cohn, bleek hij tot mijn verrassing de kleinzoon te zijn van de Bazelse opperrabbijn met dezelfde … [Lees verder]
Vrijdagavond 30 augustus zat er een bijzondere gast aan tafel: voormalig premier Mark Rutte. Het was een bijzondere gelegenheid om Joodse tradities, gebruiken en waarden met Rutte te delen. We wilden een divers beeld laten zien en horen, daarom zaten er, naast ons gezin, enkele Joodse Hagenaars, jongeren en studenten (m/v) aan de sjabbat-tafel. Wat volgt komt uit de Dvar Torah die ik deze avond hield aan de hand van parasja Re’ee en de reactie daarop … [Lees verder]
Kees Kok:
Een zinnetje uit 'Juden auf Wanderschaft' van Joseph Roth, 1927!, bijna honderd jaar geleden, is me altijd bijgebleven: 'En toch…
leida:
Duidelijk
Joel E:
Prachtig stuk weer. Ik ook op deze dag van de arbeid.arbeid is de slaap van de arbeider zoet.
Peres Yehuda Tieleman Winter:
Dank je wel voor je column. Had het net nodig. Todah.
Denise Citroen:
De documentaire 'Verweesd Eigendom' op 6 mei NPO2 20:25 uur laat de stroeve behandeling van verzoeken om teruggave van roofgoed…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
