Bloeme Evers heeft Amsterdam zien veranderen, zoals ook haar eigen leven drastisch zou veranderen. De tragische dood van zoon Sem werd naast haar eigen oorlogservaringen een tweede rode draad in haar leven. Zoon Raph zegt daarover in Bloeme’s raadsel (documentaire van Erga Netz, uitgezonden op 14 december 2017, anderhalf jaar na haar overlijden): het overlijden van Sem was een trigger waardoor ze eindelijk het rouwproces over de Tweede Wereldoorlog kon beginnen. Na de oorlog moest iedereen … [Lees verder]
Al heel jong keken wij naar cowboy- en Indianenfilms. Toen al wist ik dat we gemanipuleerd werden door te moeten denken dat er altijd ‘bad guys’ waren. In dit geval de Indianen. Dit bleef een terugkerend thema in de Amerikaanse politiek: altijd waren er bad guys. In de jaren vijftig had je de commies (communisten) met de beruchte verhoren en rechtszaken onder senator Joe McCarthy. Later had je president Bush met zijn ‘As van het Kwaad’ … [Lees verder]
Een interessant fenomeen doet zich voor: Israël is opvallend eensgezind. Van rechts tot links is men het erover eens dat de huidige deal met Iran slecht uitpakt voor het land. Volgens velen is er maar één schuldige: premier Netanyahu. Hij heeft gegokt en verloren. Met grote risico’s heeft hij president Trump ervan overtuigd dat een soort blitzkrieg mogelijk was. Aanvankelijk zag het er veelbelovend uit. Binnen 24 uur werd een groot deel van de Iraanse … [Lees verder]
Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
“Levie, waarom hoor ik dit nú pas?” “Wat bedoel je, Lilly?” “Dat er een musical over de zwager van onze familie speelt en niemand mij heeft uitgenodigd!”Ik kijk haar aan. “Welke zwager?” Lilly zucht diep, zoals alleen een ruwharige teckel met sefardische ambities dat kan. “Baruch Spinoza natuurlijk. De broer van Rebecca d’Espinosa. En Rebecca trouwde volgens onze familielegende met Samuel de Casseres. Dat maakt Spinoza zo ongeveer de zwager van de hele misjpoge. Ik … [Lees verder]
“Itamar Ben-Gvir zit aan Netanyahoe’s kant van het spectrum. Zij delen een aantal grondideeën over de staat Israël en de toekomst daarvan.” Aldus hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet in de recente aflevering, nummer 72 alweer, van de boeiende podcastserie Wallet&van Weezel. “Een deel van het Israëlische electoraat gaat hiervoor. Veel meer dan voor de andere radicaal in de regering, Bezalel Smotrich.” “Daarom”, zo denkt Wallet, “zal Netanyahoe Ben-Gvir nodig hebben als hij na de verkiezingen weer … [Lees verder]
Wat een waagstuk! De Israëlische cineast Hagai Levi is bij ons bekend van de televisieserie ‘In therapie’ met Jacob Derwig in de hoofdrol. Levie wilde niet de zoveelste Sjoa-film maken, geen duplicaat van ‘Schindler’s List.’ Maar hij wilde wel de dagboeken van Etty Hillesum verfilmen, geschreven in de oorlogsjaren door een jonge joodse vrouw in Amsterdam. Hoe deed hij dat? Hagai Levi kwam op het idee om voor de enscenering niet het jaar 1941 of … [Lees verder]
Voor het eerst sinds twaalf jaar zijn er geen gijzelaars meer in Gaza, levend noch dood. Als dat echt tot je doordringt, begrijp je niet hoe Israël zich al die jaren, vooral voor 7 oktober, zo terughoudend heeft kunnen opstellen. Volgens de Joodse traditie is een gesneuvelde of vermoorde gijzelaar net zo belangrijk als een levende. Dat bleek ook de afgelopen weken. Om fase twee van het vredesakkoord in te gaan, moest de Rafah-grens open. … [Lees verder]
Het is hoog tijd dat Israel zijn kaarten op tafel legt en aangeeft hoe het slepende conflict met de Palestijnen te beëindigen. De verwarring omtrent de Israëlische intenties in Gaza en op de westelijke Jordaanoever is groter dan ooit. Is er een geheim plan dat met allerlei tussenstapjes wordt uitgevoerd? Zo ja, is de Amerikaanse president Donald Trump ervan op de hoogte? In het verleden was het samenspel van de Israelische diplomatie met steun van … [Lees verder]
Hoe leven hun families verder? Hoe vinden ze de kracht om elke dag op te staan met die ondraaglijke onzekerheid? Meer dan een jaar volgde ik Rachel, de moeder van Hersh Goldberg-Polin. Haar kijk op de wereld en haar speeches gaven ons allen een les in Tikun Olam – het streven naar een betere wereld. De dag dat bekend werd dat Hersh was vermoord, voelde het alsof iemand uit mijn eigen omgeving was gevallen. Het … [Lees verder]
“Waar ik woon, is boven de vierde Eik en Linde”, aldus Paul Verberne, de huidige bewoner van de ruimte boven het roemruchte café. De vorige locaties waren in Artis en op de Plantage Middenlaan nummer 23. Sinds begin jaren zeventig, toen Verberne het pand met een compagnon kocht, bevindt het café zich op nummer 22. Dat is direct naast de Hollandsche Schouwburg en tegenover het recent geopende Nationale Holocaust Museum. “Toen ik hier kwam wonen … [Lees verder]
Er waren tijden dat een bestand betekende dat vechtende partijen tijdelijk de wapens neerlegden op weg naar een vredesverdrag. Die tijden zijn voorbij waardoor een staakt-het-vuren in het Midden-Oosten zijn betekenis zienderogen verliest. De Verenigde Staten en Iran hebben een virtueel bestand gesloten dat dagelijks door beide partijen wordt geschonden. Er zijn geen handtekeningen gezet, er zijn geen handen geschud. Het is een ‘lekkend bestand,’ een nieuw begrip in de diplomatieke geschiedenis. Libanon en Israël … [Lees verder]
Michael Minco:
Oh ja, de wetenschap van de ironie. Benieuwd welke leerstoel invulling geeft aan dit onderzoeksgebied in het kader van uw…
Matthijs Graafland:
De woorden zondebok en bad guys hebben gemeenschappelijk dat het om ‘zondaars’ gaat -wie kent dat woord nog- Het verschil…
Shlomo van der Hal:
Dankjewel voor je mooie stukje. Wij in [noord] Israel hebben geen last van selectieve herinnering, wel van het enorme kabaal…
Linda Horn:
Dag Rene, Alles goed met jullie hoop ik? In mijn eerste boek over Berg en Schwarz is beschreven dat ze…
Rene Peters:
Linda, mooi dat je een boek over je vader hebt geschreven. Onlangs kwam ik erachter dat Else Berg en Mommie…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
