Al dagen voor de Nederlandse première van NAZA was ik bezig met de vraag of ik deze documentaire wel wilde zien. In mijn hoofd zag ik bioscooppubliek met Palestijnse vlaggen. Was ik bang voor het zoveelste eenzijdige discours, waar 7 oktober er niet meer toe doet. Ik zag geschreeuw voor me tijdens en na de voorstelling en protesten (met geweld). En wat als de inhoud van de film heel schokkend en naar zou zijn? Wat … [Lees verder]
Ter gelegenheid van Dierendag vond staatssecretaris Silvio Erkens dat hij de dieren een cadeautje moest geven. In een televisie-uitzending pleitte hij ervoor het taboe op een verbod op koosjere slacht te doorbreken. Onbedwelmd ritueel slachten hoort volgens hem niet in Nederland thuis. Dat is een stevige uitspraak. Daarom is het misschien goed om eerst de geschiedenis erbij te pakken. Want wie zegt dat iets ‘niet in Nederland thuishoort’, zou zich ook moeten afvragen hoelang het … [Lees verder]
Drie jaar geleden begon Simchat Tora voor mij zoals ieder ander jaar. Zoals gebruikelijk ging ik al vroeg in de ochtend naar sjoel. Het hoogtepunt van vreugde na de Hoge Feestdagen en Soekot: een lange dienst, inclusief zeven hakafot: de vreugdedansen met de Torarollen. Mijn vrouw zou later met de kids volgen. Zoals in veel wijken in Jeruzalem was onze sjoel gevestigd in een lokaal van een school. Het lokaal was tegelijkertijd de mamad van … [Lees verder]
Ik ben er klaar mee. Vorige week woonde ik de Kol Nidre-dienst bij in het kleine universiteitsstadje aan de oostkust van de VS, waar ik woon met mijn Israëlische man. Het was een dienst van onze lokale joodse gemeenschap samen met de studentenvereniging Hillel. Midden in de Kol Nidre-dienst, op een feestdag die bedoeld is voor spirituele bezinning, nederigheid en vergeving, nam de rabbijn van Hillel het woord voor een politieke toespraak van twintig minuten. … [Lees verder]
Alle internationale media van televisie, kranten tot sociale media berichten er de laatste week over: Heidenau, een klein Oost-Duits stadje van 16.000 inwoners bij de grens met Tsjechië. Dit stadje besloot dat het leggen van struikelstenen op de openbare weg niet langer is toegestaan. Er zijn er zeven aangevraagd, waarvan er al vijf liggen. Het initiatief van het verbod komt van de officieel als rechts-radicale partij bestempelde AfD (Alternative für Deutschland), samen met de christelijk-democratische … [Lees verder]
Theater vind ik een tikje intimiderend. Het jargon, de aanname dat alles betekenisvol is, de theater-incrowd die lijkt neer te kijken op de rest van ons. Ik geef het grif toe. Ik ben een oppervlakkige kunstkenner. Eens per jaar ga ik naar het ballet, voor het afgezaagde stuk waar de snobistische danswereld haar neus voor ophaalt, De Notenkraker. Ga ik vaker, zoals dit jaar naar Het Zwanenmeer, dan is het een klassieker met de te … [Lees verder]
Joden bidden in de synagoge op Jom Kipoer (Grote Verzoendag) het schilderij van Maurycy Gottlieb (1856-1879) is misschien wel het beroemdste en meest gereproduceerde Joodse schilderij ooit. Het toont een sfeervolle Joodse gebedsdienst in Oost-Europa op de heiligste dag van het Joodse jaar en verbeeldt het Europese Joodse leven van de negentiende eeuw. Gottlieb verwerkte er bovendien autobiografische elementen in. Sinds 1939 hangt dit iconische werk in het Tel Aviv Museum of Art. Geboren in … [Lees verder]
Arnold Schönberg emigreerde in 1933 naar de VS. In 1938 componeerde hij zijn Kol Nidrei. Ik denk dat daarin motieven uit zijn persoonlijke en maatschappelijke leven verwerkt zijn.* Over de tekst van het Kol Nidrei is veel te doen geweest, wel is bekend dat in joodse kring de uitleg luidt dat die woorden alleen betrekking hebben op de verplichtingen van iemand jegens God. *zie ook het inleidende verhaal: Eigenzinnige en verrassende versie van Kol Nidrei … [Lees verder]
Wat als de geschiedenis niet vooruitgaat, maar ons achterwaarts de toekomst in blaast? En wat als juist de herinnering aan wat Europa heeft verwoest de enige voorwaarde is om die toekomst te kunnen denken? In het werk van Walter Benjamin komen die twee vragen samen. Zijn ‘Engel van de Geschiedenis’ is niet simpelweg een symbool voor het verleden of voor de catastrofe. Het is een joods-messiaans beeld dat het Europese vooruitgangsgeloof op zijn kop zet: … [Lees verder]
De Hoge Feestdagen staan voor de deur met daarin een speciale plek voor het Kol Nidrei. De versie met de Asjkenazische melodie van Max Bruch staat in de wereld van de klassieke muziek hoog aangeschreven. Bruch gebruikte de melodie daarvan in het eerste deel van zijn Kol Nidrei. Het ís ook prachtige muziek, heerlijk om naar te luisteren en heerlijk om te spelen.* Hoe geliefd de melodie ook is, de joodse componist Arnold Schönberg (Wenen, … [Lees verder]
Vrijdagmiddag 2 mei wordt een bijzondere dag in de geschiedenis van Go Ahead Eagles. Voor de poort van stadion de Adelaarshorst, al sinds mensenheugenis de thuisbasis van de roodgelen, wordt een standbeeld onthuld van Han Hollander. De joodse Han Hollander was een zoon van de club en de beroemdste, bekendste, vooroorlogse radioverslaggever van ons land. Niemand was populairder dan hij. Nou ja, misschien minister-president Colijn of Albert Plesman, de oprichter van de KLM. Maar Hollander zat … [Lees verder]
Arjen Lubach noemt het de ‘fabeltjesfuik’. Door de algoritmes die bepalen wat je allemaal te zien krijgt op het internet en op sociale media, krijgen we eigenlijk alleen nog maar dingen te zien en te lezen die onze eigen mening bevestigen. Als je eenmaal op YouTube op een filmpje met katten hebt geklikt, kan je erop rekenen dat je de rest van je leven suggesties krijgt om filmpjes van schattige haarballen te bekijken. Kattenfilmpjes zijn … [Lees verder]
Claim to Fame: de nachtmerrie van elke treifenist* Doorgewinterde soucher, ondernemer, raconteur, geshiewes van Amsterdam en omstreken, gevierd Mexicanjer, Mec-icoon en Mexi-kenner. Alsmede beroemd humorist en columnist van: Joods Journaal Weekblad Vriendin Krant op Zondag, en heden: De moppenpagina Joodse Humor op Facebook Dierbaar object: De bijzondere onderscheiding van de IDF van mijn omgekomen neef in de zesdaagse oorlog. Beschermengelen: Een gevoelige vraag, ik denk mijn doodgeboren broertjes en zusje (1947-’48) De ideale vrijdagavond: Met … [Lees verder]
Op 6 april 2022 verloor de Israëlische regering haar meerderheid in de Knesset. De aanleiding voor de crisis is ‘gerezen brood’. We zijn nauwelijks bekomen van een pandemie. De klimaatdoelen worden niet gehaald. In Europa woedt een oorlog waarvan nu al sporen van genocide zijn geopenbaard. In korte tijd waren er drie terroristische aanslagen in Israël. En dan nu het nieuws dat een regering dreigt te vallen over Pesach-voorschriften? Broodtrommel Pesach maken, dat wil zeggen: … [Lees verder]
Als je je ogen sluit en watjes doet in je oren, ja dan is Israël een heerlijk land. Als je dit niet doet, komt een andere realiteit op je af. Dan merk je dat Israël voortdurend in de gevechtshouding staat, moet staan ook. In de Israëlische media en in de internationale pers wordt ruimte vrijgemaakt voor de, laat ik het zo formuleren, ‘ondergrondse oorlog’. Een oorlog die Israël voert tegen de Iraanse atoomaspiraties. Deze ‘oorlog’ … [Lees verder]
Eva:
Ik heb Naza nog niet gezien, want die wordt niet in Israelische bioscopen of filmhuizen getoond. Wel komt hij volgens…
Tzvi Marx:
Just as the filmmakers of NAZA didn't give the IDF an opportunity before publicizing the film to respond to their…
Barend Elburg:
Al vele jaren wonende in Israel, heb ik de overrompeling van 7 oktober en het vervolg over mij heen laten…
Malka:
Helemaal waar. Door de eeuwen heen waren het verbieden van kosjere slacht (en van de briet mila) de eerste aanwijzingen…
Ruben van Coevorden:
Wat heb je weer een geweldig leuk verhaal met historische feiten en persoonlijke betrokkenheid. Heb ook genoten van je boek…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
