Drie jaar geleden begon Simchat Tora voor mij zoals ieder ander jaar. Zoals gebruikelijk ging ik al vroeg in de ochtend naar sjoel. Het hoogtepunt van vreugde na de Hoge Feestdagen en Soekot: een lange dienst, inclusief zeven hakafot: de vreugdedansen met de Torarollen. Mijn vrouw zou later met de kids volgen. Zoals in veel wijken in Jeruzalem was onze sjoel gevestigd in een lokaal van een school. Het lokaal was tegelijkertijd de mamad van … [Lees verder]
Ik ben er klaar mee. Vorige week woonde ik de Kol Nidre-dienst bij in het kleine universiteitsstadje aan de oostkust van de VS, waar ik woon met mijn Israëlische man. Het was een dienst van onze lokale joodse gemeenschap samen met de studentenvereniging Hillel. Midden in de Kol Nidre-dienst, op een feestdag die bedoeld is voor spirituele bezinning, nederigheid en vergeving, nam de rabbijn van Hillel het woord voor een politieke toespraak van twintig minuten. … [Lees verder]
Alle internationale media van televisie, kranten tot sociale media berichten er de laatste week over: Heidenau, een klein Oost-Duits stadje van 16.000 inwoners bij de grens met Tsjechië. Dit stadje besloot dat het leggen van struikelstenen op de openbare weg niet langer is toegestaan. Er zijn er zeven aangevraagd, waarvan er al vijf liggen. Het initiatief van het verbod komt van de officieel als rechts-radicale partij bestempelde AfD (Alternative für Deutschland), samen met de christelijk-democratische … [Lees verder]
Een tsunami van Arabische waarschuwingen over een op handen zijnde overval van Hamas uit Gaza op het zuiden van Israël op 7 oktober 2023 domineert de op stoom komende Israëlische verkiezingscampagne. In het oog van de storm staat premier Benjamin Netanyahu, belaagd door berichten in de Amerikaanse en Israëlische media over waarschuwingen uit Egypte en de Arabische Emiraten over een grote Hamas-aanval. Waarschuwingen die hij heeft genegeerd en waardoor hij verantwoordelijk wordt gehouden voor de … [Lees verder]
Sla de Bijbel open, en je vindt prachtige teksten en gruwelijke verhalen. Allemaal Gods woord, toch? Voor Joden bestaat er naast de schriftelijke leer een mondelinge, en die interpreteert alle teksten en checkt ze op hun relevantie vandaag. Want het is lang geleden dat Hij of Zij sprak. Begin dit jaar is de Australische film Leviticus uitgebracht, die nu ook in Nederland te zien is. Het blijkt een romantische horrorfilm te zijn over twee homoseksuele … [Lees verder]
Theater vind ik een tikje intimiderend. Het jargon, de aanname dat alles betekenisvol is, de theater-incrowd die lijkt neer te kijken op de rest van ons. Ik geef het grif toe. Ik ben een oppervlakkige kunstkenner. Eens per jaar ga ik naar het ballet, voor het afgezaagde stuk waar de snobistische danswereld haar neus voor ophaalt, De Notenkraker. Ga ik vaker, zoals dit jaar naar Het Zwanenmeer, dan is het een klassieker met de te … [Lees verder]
Joden bidden in de synagoge op Jom Kipoer (Grote Verzoendag) het schilderij van Maurycy Gottlieb (1856-1879) is misschien wel het beroemdste en meest gereproduceerde Joodse schilderij ooit. Het toont een sfeervolle Joodse gebedsdienst in Oost-Europa op de heiligste dag van het Joodse jaar en verbeeldt het Europese Joodse leven van de negentiende eeuw. Gottlieb verwerkte er bovendien autobiografische elementen in. Sinds 1939 hangt dit iconische werk in het Tel Aviv Museum of Art. Geboren in … [Lees verder]
Arnold Schönberg emigreerde in 1933 naar de VS. In 1938 componeerde hij zijn Kol Nidrei. Ik denk dat daarin motieven uit zijn persoonlijke en maatschappelijke leven verwerkt zijn.* Over de tekst van het Kol Nidrei is veel te doen geweest, wel is bekend dat in joodse kring de uitleg luidt dat die woorden alleen betrekking hebben op de verplichtingen van iemand jegens God. *zie ook het inleidende verhaal: Eigenzinnige en verrassende versie van Kol Nidrei … [Lees verder]
Wat als de geschiedenis niet vooruitgaat, maar ons achterwaarts de toekomst in blaast? En wat als juist de herinnering aan wat Europa heeft verwoest de enige voorwaarde is om die toekomst te kunnen denken? In het werk van Walter Benjamin komen die twee vragen samen. Zijn ‘Engel van de Geschiedenis’ is niet simpelweg een symbool voor het verleden of voor de catastrofe. Het is een joods-messiaans beeld dat het Europese vooruitgangsgeloof op zijn kop zet: … [Lees verder]
De Hoge Feestdagen staan voor de deur met daarin een speciale plek voor het Kol Nidrei. De versie met de Asjkenazische melodie van Max Bruch staat in de wereld van de klassieke muziek hoog aangeschreven. Bruch gebruikte de melodie daarvan in het eerste deel van zijn Kol Nidrei. Het ís ook prachtige muziek, heerlijk om naar te luisteren en heerlijk om te spelen.* Hoe geliefd de melodie ook is, de joodse componist Arnold Schönberg (Wenen, … [Lees verder]
Mijn tweede Chanoeka die ik vier in Griekenland. Sind januari 2020 woon ik in Athene, een stad die in de weekenden wordt overstroomd door Israeli. Bij Chabad is het spitsuur, iedere dag kan ik naar de minyanim in de ochtend en nu met Chanoeka ook voor mincha en maariv (arbit voor mijn Portugese vrienden). Soms wel problematisch dat, in Sjachariet, er Israëlische kohaniem (priesters) zijn die Birkat Kohanim willen doen en ik dan (zelf een … [Lees verder]
Het Slob-incident staat in een lange traditie van incidenten waarin bijzonder onderwijs het onderwerp vormt. Niet lang geleden moest diezelfde Slob maatregelen nemen tegen een aantal Islamitische scholen omdat die naast bestuurlijke wanorde ook ideologieën verkondigden die, eufemistisch uitgedrukt, geen fijne match vormden met de Nederlandse rechtstaat. … [Lees verder]
Het is hoog tijd dat Israel zijn kaarten op tafel legt en aangeeft hoe het slepende conflict met de Palestijnen te beëindigen. De verwarring omtrent de Israëlische intenties in Gaza en op de westelijke Jordaanoever is groter dan ooit. Is er een geheim plan dat met allerlei tussenstapjes wordt uitgevoerd? Zo ja, is de Amerikaanse president Donald Trump ervan op de hoogte? In het verleden was het samenspel van de Israelische diplomatie met steun van … [Lees verder]
Wat bezielde Benjamin Netanyahu deze week een als terrorist gebrandmerkte minister een privé-legertje te geven? Zo’n door de staat gefinancierde en bewapende militie in handen van Itamar Ben Gvir, de minister van nationale veiligheid, is spelen met vuur. Netanyahu betaalde deze onverantwoordelijke prijs om de oncontroleerbare minister binnen zijn coalitie te houden. Hij boog voor de chantage van Ben Gvir. Deze knieval bewijst dat Netanyahu in paniek is en de controle over zijn coalitie aan … [Lees verder]
Wie kan treffende illustraties maken bij onze artikelen? Eigenzinnig beeld passend bij De Vrijdagavond: onafhankelijk, breed georiënteerd, eigenwijs. Ben jij of ken je een ervaren illustrator die wil toetreden tot het team vrijwilligers dat De Vrijdagavond maakt? En geen bezwaar heeft tegen soms last minute werk? De beloning is groot: elke week komt jouw beeld in De Vrijdagavond. Stuur een berichtje met een link van je werk naar de redactie of reageer hieronder op dit … [Lees verder]
Sid Bachrach:
What you wish to prove by quoting this agreement does not remove the fact that a majority of people living…
Itamar Engelsman:
Je kunt het wenden of keren zoals je wilt maar in de ogen van de plaatselijke bewoners bezet Israel “hun”…
Max:
De Gazastrook, de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem waren oorspronkelijk bedoeld voor Israël tijdens de Conferentie van San Remo, en dat…
Itamar Engelsman:
Dit keer ben ik het zowel eens als oneens met Salomon. Ik ben het met hem eens dat Netanyahu op…
Giulia Moseler:
Beste meneer Van Dijk, Hartelijk dank voor uw vriendelijke woorden en uw belangstelling voor de geschiedenis van het Bröltalhaus. Een…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
