Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
‘Bekend maakt bemind’: Amsterdamse stadsdelen krijgen middelen voor dialoog en verbinding. Deze kop las ik in het Parool van vrijdag 20 februari 2026. De raadsleden Sheher Khan van Denk en Itay Garmy van Volt werken al enkele jaren samen om de dialoog in de stad te bevorderen. Daar gaat nu een schepje bovenop dankzij een ruimhartige subsidie. Dialoog, een nobel streven waar niemand op tegen kan zijn. Alleen, zo vroeg ik me af, is dialoog … [Lees verder]
De geschiedenis van Joden in Noord-Afrika en West-Azië kent diepe culturele verbondenheid met de rijkgeschakeerde Arabische omgeving. Eeuwenlang was er sprake van intensieve relaties, uitwisseling en wederzijdse verrijking. Dit was zichtbaar in gedeelde talen, culturele tradities en economische betrokkenheid. Tegelijkertijd is die geschiedenis getekend door breuken, uitsluiting en geweld. In de loop van de twintigste eeuw raakte dit gelaagde verleden bovendien ideologisch vertekend, geïdealiseerd of juist onderdrukt. Dankzij het groeiende zelfbewustzijn van de Mizrachiem, Joden … [Lees verder]
Zolang als ik mij kan herinneren is jazz mijn favoriete muziek. Ik ben er dan ook heel trots op dat ik een handshake away opgroeide van de iconische tenorsaxofonist Coleman Hawkins. Dat heb ik te danken aan mijn vader zl”. Als jonge Amsterdammer ging hij in de jaren dertig naar een Amsterdams café waar de toen wereldberoemde Amerikaanse saxofonist Coleman Hawkins zou spelen. Mijn vader bleek de enige bezoeker waardoor ‘de Hawk’ en hij met … [Lees verder]
Het toneel van Carré was leeg op deze 4e mei. Stoelen en lessenaars staan klaar voor musici die niet zullen komen. De voorstelling is afgelast – en gaat toch door zonder de uitvoerenden. In Nog niet afgelast staat Thea Kapteijn (Maria Kraakman) als uitvoerend producent nu alleen op het podium en reconstrueert wat er misging, waarom de voorstelling moest worden afgelast. Ze speelt de repetities na, de gesprekken, noemt de momenten waarop de samenwerking begon … [Lees verder]
Samen met mijn kleindochters Sophie en Isa (tien en twaalf jaar) ben ik gevraagd of we mee willen werken aan NPO Zapp, direct na het Jeugdjournaal van 4 mei. De special zal gaan over vlucht, verzet en verraad. Wij zijn gevraagd voor het onderdeel vlucht. Mijn vader, hun overgrootvader, vluchtte van Oostenrijk naar Nederland na de Anschluss in 1938. Hij was in het voorlaatste jaar van zijn gymnasium. Er worden thuis, samen met de meisjes, … [Lees verder]
Als voetballiefhebber zijn transferperiodes zonder twijfel spannende tijden. Welke speler gaat waarheen? Krijgt mijn club eindelijk die langverwachte nummer 6? Ook bij ons om de hoek speelt zich zo’n transferperiode af, maar dan in de wereld van de sjoels. Op een paar honderd meter van elkaar staan twee centrale sjoels. De Yeshurun Synagogue is van oudsher de officiële centrale sjoel. Hier komt traditioneel ook de opperrabbijn op de Hoge Feestdagen. Het gebouw stamt nog uit … [Lees verder]
Een spotprent uit de koker van Hamas circuleerde woensdagochtend in de strook van Gaza. Het laat de Palestijnse president Mahmoed Abbas zien die de schoenen poetst van de Israelische minister van defensie Benny Gantz. Deze spotprent verscheen kort nadat Gantz de Palestijnse leider in zijn woning in Rosh Ha’ain had ontvangen. Een nogal opmerkelijke ontwikkeling want het is voor het eerst sedert tien jaar dat Abbas voet op Israelische bodem zette. symbiose tussen Israel en … [Lees verder]
Bij de onthulling van een struikelsteen voor mijn oom Jaap, 30 september 2022 in Dieren ‘Fijn als jullie bij de onthulling iets over jullie oom Jacob (Jaap) willen zeggen’, stond er in de mail van Kuny Bouma, voorzitster van de Stichting Struikelstenen Gemeente Rheden. Zeker zouden wij dat ook fijn vinden, maar zelfs de twee woorden ‘oom Jaap’ suggereren al een nabijheid die er eigenlijk niet is. We hebben hem niet gekend en weten zo goed … [Lees verder]
We staan aan de vooravond van een nieuw jaar. Een nieuw begin, nieuwe kansen. Een jaar vol mogelijkheden. Voor verandering, voor verbetering, voor hoop. Wanneer Menasseh ben Israel* in de zeventiende eeuw zijn messiaanse overtuigingen publiceert, geeft hij dat boek een opmerkelijke titel: Mikve Israel, Esto es Esperança de Israel. Of in het Nederlands: De hoop van Israël. Die titel ontleende hij aan de profeet Jirmijahoe die uitriep: Bron van hoop voor Jisrael, redder in … [Lees verder]
Werd Otto Frank bevangen door emoties toen hij in 1953 het elf-jarige Israëlische meisje Jedida Rülf Kaouly in Amsterdam ontmoette en rondleidde in het Achterhuis? Zag hij in dat frêle meisje zijn dochter die op 12 maart 1945 in het concentratiekamp Bergen-Belsen stierf? ‘Otto Frank ging me voor op de trap naar boven en opende de zolderdeur’, herinnert Jedida zich nog zeer levendig. Door de geheime toegang tot de schuilplaats kwam ze in de kamer … [Lees verder]
De integratie van de grote Israelische Arabische gemeenschap in Israel loopt weer op tegen Arabisch-Palestijnse terreur. Na drie aanslagen in steden in het hart van Israel waarbij elf mensen werden gedood, steekt het anti-Arabische sentiment weer de kop op. Alsof de meer dan een miljoen Israelische Arabieren het kruis van de schuld dragen, worden ze door de Joodse meerderheid op tal van plaatsen en instellingen op een ‘veilige’ afstand gehouden. oplopende spanning Premier Naftali Bennett … [Lees verder]
Jeroen Sprenger:
Beste Diedericke, Maurits Kann maakte deel uit van de Paroolgroep, Naar hem is in Amsterdam Slotermeer een straat vernoemd. Zie…
Jeroen Sprenger:
Beste Diedericke, Goed dat je je onderzoek voortzet. Zoals ik al schreef: de geschiedenis van (het verzet in) d Twwede…
itamar Engelsman:
Beste Sid, Ik wil het publiek hier niet vervelen met een ellenlange discussie tussen ons, we kunnen dat ook prive…
Betje:
of bij amazon.com, in ieder geval de Kindle editie. en ik dacht ook het boek, maar dan komen er nog…
Betje:
wel bij amazon.nl
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
