Al heel jong keken wij naar cowboy- en Indianenfilms. Toen al wist ik dat we gemanipuleerd werden door te moeten denken dat er altijd ‘bad guys’ waren. In dit geval de Indianen. Dit bleef een terugkerend thema in de Amerikaanse politiek: altijd waren er bad guys. In de jaren vijftig had je de commies (communisten) met de beruchte verhoren en rechtszaken onder senator Joe McCarthy. Later had je president Bush met zijn ‘As van het Kwaad’ … [Lees verder]
Een interessant fenomeen doet zich voor: Israël is opvallend eensgezind. Van rechts tot links is men het erover eens dat de huidige deal met Iran slecht uitpakt voor het land. Volgens velen is er maar één schuldige: premier Netanyahu. Hij heeft gegokt en verloren. Met grote risico’s heeft hij president Trump ervan overtuigd dat een soort blitzkrieg mogelijk was. Aanvankelijk zag het er veelbelovend uit. Binnen 24 uur werd een groot deel van de Iraanse … [Lees verder]
Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
“Levie, waarom hoor ik dit nú pas?” “Wat bedoel je, Lilly?” “Dat er een musical over de zwager van onze familie speelt en niemand mij heeft uitgenodigd!”Ik kijk haar aan. “Welke zwager?” Lilly zucht diep, zoals alleen een ruwharige teckel met sefardische ambities dat kan. “Baruch Spinoza natuurlijk. De broer van Rebecca d’Espinosa. En Rebecca trouwde volgens onze familielegende met Samuel de Casseres. Dat maakt Spinoza zo ongeveer de zwager van de hele misjpoge. Ik … [Lees verder]
“Itamar Ben-Gvir zit aan Netanyahoe’s kant van het spectrum. Zij delen een aantal grondideeën over de staat Israël en de toekomst daarvan.” Aldus hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet in de recente aflevering, nummer 72 alweer, van de boeiende podcastserie Wallet&van Weezel. “Een deel van het Israëlische electoraat gaat hiervoor. Veel meer dan voor de andere radicaal in de regering, Bezalel Smotrich.” “Daarom”, zo denkt Wallet, “zal Netanyahoe Ben-Gvir nodig hebben als hij na de verkiezingen weer … [Lees verder]
Wat een waagstuk! De Israëlische cineast Hagai Levi is bij ons bekend van de televisieserie ‘In therapie’ met Jacob Derwig in de hoofdrol. Levie wilde niet de zoveelste Sjoa-film maken, geen duplicaat van ‘Schindler’s List.’ Maar hij wilde wel de dagboeken van Etty Hillesum verfilmen, geschreven in de oorlogsjaren door een jonge joodse vrouw in Amsterdam. Hoe deed hij dat? Hagai Levi kwam op het idee om voor de enscenering niet het jaar 1941 of … [Lees verder]
De uitdrukking ‘vriend van Israël’ heeft een verschuiving ondergaan. Was het vroeger iemand die het bestaansrecht van Israël hartelijk ondersteunde, nu is het veeleer iemand die geen enkele kritiek heeft op de politieke koers van Israël. Daarvoor zijn meerdere redenen. Joden buiten de staat Israël kunnen zich bezwaard – of zelfs schuldig – voelen om kritiek te leveren als ze zich niet in Israël bevinden en bij voorbeeld door dienstplicht actief bijdragen aan de veiligheid … [Lees verder]
Levy Hartog (1885-1974) was een buitengewoon lieve, bescheiden man en een belangrijke verzetsstrijder, al heeft hij zichzelf daar nooit op laten voorstaan. Toen kort na de oorlog een aantal vrienden uit het verzet hem thuis kwamen vertellen dat ze hem hadden voorgedragen voor een hoge onderscheiding, heeft hij hen zonder pardon uiterst gekwetst de deur gewezen. “Ze hebben er helemaal niets van begrepen,” was zijn commentaar, en voegde er onder tranen aan toe: “Al die … [Lees verder]
Op 19 april 2022 onthulde de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema de Henriëtte Pimentelbrug. Burgemeester Halsema roemde Henriëtte ‘Jet’ Pimentel (Amsterdam 1876 – Auschwitz 1943) als de verzetsheldin die velen kennen, ook als een onderwijsvernieuwer en als een feministe en vrijdenker die streed voor het vrouwenkiesrecht. De vernoeming van de brug past in het streven van de gemeente Amsterdam om meer vrouwelijke verzetsstrijders uit de Tweede Wereldoorlog in het zonnetje te zetten. Meer dan verdiend De … [Lees verder]
Met de verkiezingen op 1 november in zicht vertoont premier Yair Lapid tekenen van paniek. Niet ten onrechte, want de politieke thermometer wijst naar rechts, naar een mogelijke verkiezingszege voor Likoedleider oud-premier Benjamin Netanyahu. Niets is natuurlijk zeker. Opiniepeilingen zijn ook maar vingerwijzingen. Maar toch… als ik de Israëlische media moet geloven staat Israël aan de vooravond van de vorming van een ultra-nationalistische regering met weinig respect voor democratische waarden. Gesprek met Arabische leiders Lapid … [Lees verder]
Juriste Maria Cuartas bespreekt een parasja die helemaal bij haar past. Het gaat over Recht, het recht en niets anders dan het recht. Salomon Bouman bespreekt een andere vorm van recht of beter rechtvaardigheid. In een kwestie waar niks rechtvaardigs aan is: de moord op elf Israëlische atleten in 1972. De herdenking zal plaatsvinden met de nabestaanden zoals Ankie Spitzer (weduwe van de vermoorde schermer André Spitzer) uitonderhandelde in een jarenlang gevecht met behulp van … [Lees verder]
Jacob van der Wijk:
De eerste editie van Verhasselts vertaling verscheen al in 2013 bij Athenaeum-Polak & Van Gennep, met een nawoord van Michael…
Albert Jüdell:
Prachtig verhaal
Ephraim Goldstoff:
Wat bijzonder beste Barteline, dank voor je reactie. Ik zal mijn best doen te blijven publiceren.
Ephraim Goldstoff:
Ach ja, ik woonde t.o. Artis, kwam veel over de vloer bij de Nabarro’s . Goede mooie herinneringen. Er werd…
Denise Citroen:
Voor wie Bloeme Evers-Emden uitgebreid wil zien en horen vertellen over haar leven en familie voor, tijdens en na de…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
