Al dagen voor de Nederlandse première van NAZA was ik bezig met de vraag of ik deze documentaire wel wilde zien. In mijn hoofd zag ik bioscooppubliek met Palestijnse vlaggen. Was ik bang voor het zoveelste eenzijdige discours, waar 7 oktober er niet meer toe doet. Ik zag geschreeuw voor me tijdens en na de voorstelling en protesten (met geweld). En wat als de inhoud van de film heel schokkend en naar zou zijn? Wat … [Lees verder]
Ter gelegenheid van Dierendag vond staatssecretaris Silvio Erkens dat hij de dieren een cadeautje moest geven. In een televisie-uitzending pleitte hij ervoor het taboe op een verbod op koosjere slacht te doorbreken. Onbedwelmd ritueel slachten hoort volgens hem niet in Nederland thuis. Dat is een stevige uitspraak. Daarom is het misschien goed om eerst de geschiedenis erbij te pakken. Want wie zegt dat iets ‘niet in Nederland thuishoort’, zou zich ook moeten afvragen hoelang het … [Lees verder]
Drie jaar geleden begon Simchat Tora voor mij zoals ieder ander jaar. Zoals gebruikelijk ging ik al vroeg in de ochtend naar sjoel. Het hoogtepunt van vreugde na de Hoge Feestdagen en Soekot: een lange dienst, inclusief zeven hakafot: de vreugdedansen met de Torarollen. Mijn vrouw zou later met de kids volgen. Zoals in veel wijken in Jeruzalem was onze sjoel gevestigd in een lokaal van een school. Het lokaal was tegelijkertijd de mamad van … [Lees verder]
Ik ben er klaar mee. Vorige week woonde ik de Kol Nidre-dienst bij in het kleine universiteitsstadje aan de oostkust van de VS, waar ik woon met mijn Israëlische man. Het was een dienst van onze lokale joodse gemeenschap samen met de studentenvereniging Hillel. Midden in de Kol Nidre-dienst, op een feestdag die bedoeld is voor spirituele bezinning, nederigheid en vergeving, nam de rabbijn van Hillel het woord voor een politieke toespraak van twintig minuten. … [Lees verder]
Alle internationale media van televisie, kranten tot sociale media berichten er de laatste week over: Heidenau, een klein Oost-Duits stadje van 16.000 inwoners bij de grens met Tsjechië. Dit stadje besloot dat het leggen van struikelstenen op de openbare weg niet langer is toegestaan. Er zijn er zeven aangevraagd, waarvan er al vijf liggen. Het initiatief van het verbod komt van de officieel als rechts-radicale partij bestempelde AfD (Alternative für Deutschland), samen met de christelijk-democratische … [Lees verder]
Theater vind ik een tikje intimiderend. Het jargon, de aanname dat alles betekenisvol is, de theater-incrowd die lijkt neer te kijken op de rest van ons. Ik geef het grif toe. Ik ben een oppervlakkige kunstkenner. Eens per jaar ga ik naar het ballet, voor het afgezaagde stuk waar de snobistische danswereld haar neus voor ophaalt, De Notenkraker. Ga ik vaker, zoals dit jaar naar Het Zwanenmeer, dan is het een klassieker met de te … [Lees verder]
Joden bidden in de synagoge op Jom Kipoer (Grote Verzoendag) het schilderij van Maurycy Gottlieb (1856-1879) is misschien wel het beroemdste en meest gereproduceerde Joodse schilderij ooit. Het toont een sfeervolle Joodse gebedsdienst in Oost-Europa op de heiligste dag van het Joodse jaar en verbeeldt het Europese Joodse leven van de negentiende eeuw. Gottlieb verwerkte er bovendien autobiografische elementen in. Sinds 1939 hangt dit iconische werk in het Tel Aviv Museum of Art. Geboren in … [Lees verder]
Arnold Schönberg emigreerde in 1933 naar de VS. In 1938 componeerde hij zijn Kol Nidrei. Ik denk dat daarin motieven uit zijn persoonlijke en maatschappelijke leven verwerkt zijn.* Over de tekst van het Kol Nidrei is veel te doen geweest, wel is bekend dat in joodse kring de uitleg luidt dat die woorden alleen betrekking hebben op de verplichtingen van iemand jegens God. *zie ook het inleidende verhaal: Eigenzinnige en verrassende versie van Kol Nidrei … [Lees verder]
Wat als de geschiedenis niet vooruitgaat, maar ons achterwaarts de toekomst in blaast? En wat als juist de herinnering aan wat Europa heeft verwoest de enige voorwaarde is om die toekomst te kunnen denken? In het werk van Walter Benjamin komen die twee vragen samen. Zijn ‘Engel van de Geschiedenis’ is niet simpelweg een symbool voor het verleden of voor de catastrofe. Het is een joods-messiaans beeld dat het Europese vooruitgangsgeloof op zijn kop zet: … [Lees verder]
De Hoge Feestdagen staan voor de deur met daarin een speciale plek voor het Kol Nidrei. De versie met de Asjkenazische melodie van Max Bruch staat in de wereld van de klassieke muziek hoog aangeschreven. Bruch gebruikte de melodie daarvan in het eerste deel van zijn Kol Nidrei. Het ís ook prachtige muziek, heerlijk om naar te luisteren en heerlijk om te spelen.* Hoe geliefd de melodie ook is, de joodse componist Arnold Schönberg (Wenen, … [Lees verder]
Zowel Barbie als Oppenheimer beheersen deze zomer het filmdoek. In niets zijn ze vergelijkbaar ware het niet dat het hier beide gaat over twee Joodse families die ieder op geheel eigen wijze hun stempel op de maatschappij hebben gedrukt. Ruth Handler, geboren Moskowicz in Denver (USA) uit Pools-joodse immigranten, stond met het speelgoedbedrijf Mattel aan de wieg van de graatmagere modepop Barbie en de vele varianten waar, sinds op de markt gebracht in 1959, miljarden … [Lees verder]
De eerste Jaartijd van 7 oktober viel op maandag. Op zondagavond, de Joodse dag begint bij zonsondergang, stonden we op het Stadsplein van Amstelveen. De Joodse en Israëlische gemeenschap kwam er bijeen om te luisteren naar toespraken, muziek en het Jizkor- herinneringsgebed. De volgende dag waren er op diverse plaatsen in het land herdenkingen, in Utrecht, Rotterdam en Eindhoven bijvoorbeeld werd in sjoel herdacht. Burgemeester Halsema van Amsterdam was bij een herdenking in de LJG. … [Lees verder]
Het was Salomon Jacob Noach (Zutphen, 1909 – Amsterdam, 1980), roepnaam Sally. Sally Noach hielp honderden vluchtelingen in 1941 en 1942 te ontkomen aan de concentratiekampen door zijn werk op het consulaat in Lyon. Hij zorgde voor vervalste uitreisvisa waarmee de in Vichy Frankrijk gestrande joden konden ontkomen over de Spaanse grens en vandaaruit naar Lissabon. Daar konden zij inschepen naar Engeland, zoals Sally Noach later zelf deed, of naar verre bestemmingen als Jamaica en … [Lees verder]
These are interesting times, to say the least, for Jews, for whom the rallying cry Am Yisrael Chai has gained renewed relevance. These are even more interesting times for Jews whose motto seems to be Am Yisrael High, and who are creating what is being called a new Judaism inspired by psychedelic drugs. The Swiss chemist Albert Hoffman, who synthesized lysergic diethylamide in 1938 and accidentally discovered its hallucinogenic properties in 1943, called LSD “medicine … [Lees verder]
Personalia Nathan Markuszower (2001), jongste theaterproducent van Nederland Dierbaar object iPhone en Macbook De ideale vrijdagavond met de familie President van Amerika in 2024 Nikki Haley In het hiernamaals Pools-joodse afkomst, dus daar zijn we niet mee bezig Rolmodellen Joop van den Ende Spijt van of ‘je ne regrette rien’ dat ik tijdens mijn (eerste keer) rij-examen op de vluchtstrook ben gaan rijden en daardoor een maand later terug moest komen Ik heb heel veel … [Lees verder]
Kees Maaswinkel:
Resultaten behaald in het verleden vormen geen garantie voor het heden en de toekomst.
Frans Lavell:
Wat in de Bijenkorf geschiedenis ook absoluut verteld moet worden is de heldhaftige rol die de verkoopsters tijdens de Februaristaking…
Sid Bachrach:
Yes you are right. Let’s work and prauw that October 27th change may come.
Sid Bachrach:
Perfectly written and described, Ilan. As a former teacher at the Experimental School in Jerusalem that held at the Khan…
Salomon bouman:
Shalom…I fully agree with you that Trump and Netanyahu annd Trump re semingl alike. I think however that Netanyahu is…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
