Aangekondigd onder de titel ‘Begrijpt u Israël?’ woonde ik twee avonden bij van een lezingenserie georganiseerd door Joden zeggen nee. De doelstelling om Israël begrijpelijker te maken is zeker in deze tijd zinvol, doch beide avonden hebben helaas niet tot beter inzicht geleid. Ook tussen historici blijken inzichten ernstig te verschillen. Ik ontdekte onjuistheden, gekleurde beeldvorming of onvoldoende informatie. Het vormden storende dissonanten. Aan de hand van een documentaire van Hans Fels over de moord … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
Na Jewish Jazz en Luister Eens is het tijd voor een nieuw project: een eerbetoon aan Barbra Streisand, Bette Midler, Carole King, Janis Ian en Amy Winehouse. Eén keer raden wat de overeenkomst is tussen deze wereldberoemde zangeressen… Inderdaad, allen zijn joods. Valt het op? Voor de meeste mensen niet. Doet het er toe? Voor mij wel. Hun joodse thema’s en spirit is onmiskenbaar aanwezig in hun werk. Ik herken het in hun scheppingsdrang, hun … [Lees verder]
De geschiedenis van Joden in Noord-Afrika en West-Azië kent diepe culturele verbondenheid met de rijkgeschakeerde Arabische omgeving. Eeuwenlang was er sprake van intensieve relaties, uitwisseling en wederzijdse verrijking. Dit was zichtbaar in gedeelde talen, culturele tradities en economische betrokkenheid. Tegelijkertijd is die geschiedenis getekend door breuken, uitsluiting en geweld. In de loop van de twintigste eeuw raakte dit gelaagde verleden bovendien ideologisch vertekend, geïdealiseerd of juist onderdrukt. Dankzij het groeiende zelfbewustzijn van de Mizrachiem, Joden … [Lees verder]
Zolang als ik mij kan herinneren is jazz mijn favoriete muziek. Ik ben er dan ook heel trots op dat ik een handshake away opgroeide van de iconische tenorsaxofonist Coleman Hawkins. Dat heb ik te danken aan mijn vader zl”. Als jonge Amsterdammer ging hij in de jaren dertig naar een Amsterdams café waar de toen wereldberoemde Amerikaanse saxofonist Coleman Hawkins zou spelen. Mijn vader bleek de enige bezoeker waardoor ‘de Hawk’ en hij met … [Lees verder]
Het toneel van Carré was leeg op deze 4e mei. Stoelen en lessenaars staan klaar voor musici die niet zullen komen. De voorstelling is afgelast – en gaat toch door zonder de uitvoerenden. In Nog niet afgelast staat Thea Kapteijn (Maria Kraakman) als uitvoerend producent nu alleen op het podium en reconstrueert wat er misging, waarom de voorstelling moest worden afgelast. Ze speelt de repetities na, de gesprekken, noemt de momenten waarop de samenwerking begon … [Lees verder]
Samen met mijn kleindochters Sophie en Isa (tien en twaalf jaar) ben ik gevraagd of we mee willen werken aan NPO Zapp, direct na het Jeugdjournaal van 4 mei. De special zal gaan over vlucht, verzet en verraad. Wij zijn gevraagd voor het onderdeel vlucht. Mijn vader, hun overgrootvader, vluchtte van Oostenrijk naar Nederland na de Anschluss in 1938. Hij was in het voorlaatste jaar van zijn gymnasium. Er worden thuis, samen met de meisjes, … [Lees verder]
Om kwart voor zes dinsdagochtend sprong ik uit mijn bed in de hoop op mijn computer te kunnen lezen dat Israël en Hamas na eindeloos touwtrekken besloten hadden een bestand te sluiten. Ik kreeg een klap in mijn gezicht toen ik Haaretz opende. Geen bestand, geen hoop, maar wel de foto’s van vijf door Hamas in Gaza gedode soldaten en veertien gewonden. Dit dodental staat niet in verhouding tot de tienduizenden Palestijnse vrouwen, kinderen en … [Lees verder]
Over het heen-en-weer rennen naar de schuilkelder ’s nachts en overdag wil ik het niet hebben. Ook niet over de enorme verwoestingen in Tel Aviv en oplopende dodental en honderden gewonden. Dit is de beginfase van een Iraanse raketoorlog tegen Israël in antwoord op tweehonderd Israëlische straaljagers die door het Iraanse luchtruim duiken op nucleaire installaties. En tevens de militaire top van Iran en een aantal prominente atoomgeleerden wegvaagden. Een dag na de grote Israëlische … [Lees verder]
Chef-staf generaal Avi Kochavi weet het: ‘De besten soldaten zijn bereid het land te dienen en zien er niet tegen op hun leven te offeren om anderen te beschermen.’ Wat bracht deze generaal ertoe het woord ‘offeren’ uit het militaire lexicon zo nadrukkelijk uit te spreken? Zou het niet verstandiger zijn het te houden op ‘het land dienen.’ In de tempel in Jeruzalem werd geofferd. Geen mensen maar dieren. Mijn kinderen hebben in Tsahal gediend, … [Lees verder]
‘Salomon’, riep een buurman, ‘ons leger heeft vier gijzelaars bevrijd uit handen van Hamas. Ik ben zo blij en trots’ en hij ging verder met het wassen van zijn nieuwe auto. Ongeveer gelijktijdig brulden badmeesters aan het schitterende strand van Tel-Aviv door hun luidsprekers: ‘De legerwoordvoerder heeft zojuist bekend gemaakt dat vier gijzelaars in Israël zijn. Gered door Tsahal, het leger.’ Mensen sprongen uit het water en uit hun ligstoelen. Er werd weer gedanst bij … [Lees verder]
Wat gebeurt er als een synagoge in een museum terecht komt? Verscheept dan wel nagebouwd, het wordt een object waar we anders naar kijken dan als we een sjoel binnengaan om er een dienst bij te wonen. Tenzij die synagoge uitnodigt om wel degelijk te worden gebruikt als een beit knesset en beit tefilla, een plaats van samenkomst en gebed. Dat gebeurt in Amsterdam en Groningen (waar de Snoge en de Grote Synagoge zelf musea … [Lees verder]
Sid Bachrach:
That many Israelis and Jews around the world were in a traumatic shock after October 7th is a reality that…
Channa Kistemaker:
Ik was bij de lezing aanwezig en zag een solide wetenschapper, die een heldere duiding gaf van een sociaal proces…
Eliezer Nachman Kropveld:
en vanuit Israel -en ook bij deze mevrouw- hoor je ook weinig tot niets over de grensbewaking op 7 oktober…
Joseph Sassoon Semah:
Ik wil graag een belangrijke correctie aanbrengen – ‘Rudolf Joseph Lorenz Steiner’ was geen Duitser, maar een Oostenrijker.
Shlomo van der Hal:
Hartelijk dank voor het inlevingsvermogen alsmede het vernederen van een vooraanstaand wetenschapper. Daarmee heeft de heer de Swaan zicht gekandideerd…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
