Ter gelegenheid van Dierendag vond staatssecretaris Silvio Erkens dat hij de dieren een cadeautje moest geven. In een televisie-uitzending pleitte hij ervoor het taboe op een verbod op koosjere slacht te doorbreken. Onbedwelmd ritueel slachten hoort volgens hem niet in Nederland thuis. Dat is een stevige uitspraak. Daarom is het misschien goed om eerst de geschiedenis erbij te pakken. Want wie zegt dat iets ‘niet in Nederland thuishoort’, zou zich ook moeten afvragen hoelang het … [Lees verder]
Drie jaar geleden begon Simchat Tora voor mij zoals ieder ander jaar. Zoals gebruikelijk ging ik al vroeg in de ochtend naar sjoel. Het hoogtepunt van vreugde na de Hoge Feestdagen en Soekot: een lange dienst, inclusief zeven hakafot: de vreugdedansen met de Torarollen. Mijn vrouw zou later met de kids volgen. Zoals in veel wijken in Jeruzalem was onze sjoel gevestigd in een lokaal van een school. Het lokaal was tegelijkertijd de mamad van … [Lees verder]
Ik ben er klaar mee. Vorige week woonde ik de Kol Nidre-dienst bij in het kleine universiteitsstadje aan de oostkust van de VS, waar ik woon met mijn Israëlische man. Het was een dienst van onze lokale joodse gemeenschap samen met de studentenvereniging Hillel. Midden in de Kol Nidre-dienst, op een feestdag die bedoeld is voor spirituele bezinning, nederigheid en vergeving, nam de rabbijn van Hillel het woord voor een politieke toespraak van twintig minuten. … [Lees verder]
Alle internationale media van televisie, kranten tot sociale media berichten er de laatste week over: Heidenau, een klein Oost-Duits stadje van 16.000 inwoners bij de grens met Tsjechië. Dit stadje besloot dat het leggen van struikelstenen op de openbare weg niet langer is toegestaan. Er zijn er zeven aangevraagd, waarvan er al vijf liggen. Het initiatief van het verbod komt van de officieel als rechts-radicale partij bestempelde AfD (Alternative für Deutschland), samen met de christelijk-democratische … [Lees verder]
Een tsunami van Arabische waarschuwingen over een op handen zijnde overval van Hamas uit Gaza op het zuiden van Israël op 7 oktober 2023 domineert de op stoom komende Israëlische verkiezingscampagne. In het oog van de storm staat premier Benjamin Netanyahu, belaagd door berichten in de Amerikaanse en Israëlische media over waarschuwingen uit Egypte en de Arabische Emiraten over een grote Hamas-aanval. Waarschuwingen die hij heeft genegeerd en waardoor hij verantwoordelijk wordt gehouden voor de … [Lees verder]
Theater vind ik een tikje intimiderend. Het jargon, de aanname dat alles betekenisvol is, de theater-incrowd die lijkt neer te kijken op de rest van ons. Ik geef het grif toe. Ik ben een oppervlakkige kunstkenner. Eens per jaar ga ik naar het ballet, voor het afgezaagde stuk waar de snobistische danswereld haar neus voor ophaalt, De Notenkraker. Ga ik vaker, zoals dit jaar naar Het Zwanenmeer, dan is het een klassieker met de te … [Lees verder]
Joden bidden in de synagoge op Jom Kipoer (Grote Verzoendag) het schilderij van Maurycy Gottlieb (1856-1879) is misschien wel het beroemdste en meest gereproduceerde Joodse schilderij ooit. Het toont een sfeervolle Joodse gebedsdienst in Oost-Europa op de heiligste dag van het Joodse jaar en verbeeldt het Europese Joodse leven van de negentiende eeuw. Gottlieb verwerkte er bovendien autobiografische elementen in. Sinds 1939 hangt dit iconische werk in het Tel Aviv Museum of Art. Geboren in … [Lees verder]
Arnold Schönberg emigreerde in 1933 naar de VS. In 1938 componeerde hij zijn Kol Nidrei. Ik denk dat daarin motieven uit zijn persoonlijke en maatschappelijke leven verwerkt zijn.* Over de tekst van het Kol Nidrei is veel te doen geweest, wel is bekend dat in joodse kring de uitleg luidt dat die woorden alleen betrekking hebben op de verplichtingen van iemand jegens God. *zie ook het inleidende verhaal: Eigenzinnige en verrassende versie van Kol Nidrei … [Lees verder]
Wat als de geschiedenis niet vooruitgaat, maar ons achterwaarts de toekomst in blaast? En wat als juist de herinnering aan wat Europa heeft verwoest de enige voorwaarde is om die toekomst te kunnen denken? In het werk van Walter Benjamin komen die twee vragen samen. Zijn ‘Engel van de Geschiedenis’ is niet simpelweg een symbool voor het verleden of voor de catastrofe. Het is een joods-messiaans beeld dat het Europese vooruitgangsgeloof op zijn kop zet: … [Lees verder]
De Hoge Feestdagen staan voor de deur met daarin een speciale plek voor het Kol Nidrei. De versie met de Asjkenazische melodie van Max Bruch staat in de wereld van de klassieke muziek hoog aangeschreven. Bruch gebruikte de melodie daarvan in het eerste deel van zijn Kol Nidrei. Het ís ook prachtige muziek, heerlijk om naar te luisteren en heerlijk om te spelen.* Hoe geliefd de melodie ook is, de joodse componist Arnold Schönberg (Wenen, … [Lees verder]
Zijn eerste kennismaking met het lokale Jodendom eindigde in laveloze dronkenschap. Hij was dertien en hoorde zijn moeder wel kijven, maar met zijn puberale kop in de pleepot verstond hij niet wat ze precies zei. ‘Waar zat jij? Waar ben jij zo ziek geworden? Bij die Joden zeker?’ Ja hoor. Bij die Joden. Hij was er nog wel zo trots op dat hij als volwassene mee had gemogen naar het ‘sjiwwe zitten’, een vreemd oriëntaals … [Lees verder]
Israël heeft een strategische en diplomatieke nederlaag tegen Hamas geleden. Het Israelische leger is in een genadeloze oorlog tegen Hamas in Gaza echter niet verslagen. Wel is de ideologische en politieke conceptie waarop premier Benjamin Netanyahu zijn oorlog tegen Hamas voerde, na zes maanden oorlog failliet. De wereld ziet de oorlog in het perspectief van de Israelische gijzelaars en het schrikbarend groot aantal Palestijnse doden: Hamasstrijders en burgers. Het Palestijnse leed overschaduwde op de tv-schermen … [Lees verder]
De Vrijdagavond voert een bescheiden pakket bezuinigingen door. Niet omdat we ineens in luxe baden—integendeel. Zoals eerder al werd uitgelegd: “ons kapitaal bestaat uit redactionele tijd, vrijwilligers, schrijvers en lezers.” Maar juist omdat dat kapitaal kostbaar is, willen we het gerichter inzetten: minder structurele rompslomp, meer inhoud. En ja: dat betekent ook een paar organisatorische keuzes die u gaat merken. 1) De parasjapoule wordt overgenomen door ChatGPT De wekelijkse parasjateksten zijn voor veel lezers een … [Lees verder]
Onverwacht snel, maar het was zover. Donderdag 8 mei 2025 om 18.07 uur kwam witte rook uit de schoorsteen op het dak van de Sixtijnse Kapel. Het conclaaf van 133 kardinalen had besloten dat de Amerikaan Robert Francis Prevost het hoofd van hun kerk zou zijn. Hij noemt zich Leo XIV. De online nieuwsrubriek van het in Rome verschijnende maandblad Joodse Bladen (Pagine Ebraiche), uitgegeven door de Unie van de Italiaanse Joodse Gemeenschappen (Ucei), publiceerde … [Lees verder]
De Obrechtsjoel is een indrukwekkend gebouw met imposante uitstraling, zo schrijft Paula Blocq initiatiefnemer van het boek over de Obrechtsjoel. Het gebouw is open voor het algemene publiek op de Dag van het Europese Cultureel Joodse Erfgoed op zondag 10 september. Het exterieur straalt kracht en stevigheid uit, waardoor het een massieve indruk maakt. Het interieur ademt de elegantie en pracht uit van de gelukkige tijd waarin het werd gebouwd. De sjoel werd gefinancierd met privégeld, wat … [Lees verder]
Peres Yehuda Tieleman Winter:
Ondoordacht symboolpolitieke maatregel van linkse ambtenaren en een onnozele linkse bestuurder. Deze maatregel treffen alleen de Islamieten,de moslims. Tja. Wat…
Suze:
En het is niet Bertl die op 15 jarige leeftijd overlijdt...
Sid Bachrach:
What you wish to prove by quoting this agreement does not remove the fact that a majority of people living…
Itamar Engelsman:
Je kunt het wenden of keren zoals je wilt maar in de ogen van de plaatselijke bewoners bezet Israel “hun”…
Max:
De Gazastrook, de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem waren oorspronkelijk bedoeld voor Israël tijdens de Conferentie van San Remo, en dat…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
