‘De opdracht is nog niet volbracht, maar het zal gebeuren.’ Premier Benjamin Netanyahu doelde tijdens zijn herdenkingsrede maandag op de totale vernietiging van Hamas in Gaza of op het elimineren van alle Hamas-terroristen die op 7 oktober een massaslachting aanrichtten in het zuiden van Israël. Hij sprak in Jeruzalem bij een van de vele herdenkingen van die weerzinwekkende misdaad. Het zal wel geen toeval zijn dat de legerwoordvoerder maandag voor het eerst cijfers vrijgaf over … [Lees verder]
Ik ben er klaar mee. Vorige week woonde ik de Kol Nidre-dienst bij in het kleine universiteitsstadje aan de oostkust van de VS, waar ik woon met mijn Israëlische man. Het was een dienst van onze lokale joodse gemeenschap samen met de studentenvereniging Hillel. Midden in de Kol Nidre-dienst, op een feestdag die bedoeld is voor spirituele bezinning, nederigheid en vergeving, nam de rabbijn van Hillel het woord voor een politieke toespraak van twintig minuten. … [Lees verder]
Alle internationale media van televisie, kranten tot sociale media berichten er de laatste week over: Heidenau, een klein Oost-Duits stadje van 16.000 inwoners bij de grens met Tsjechië. Dit stadje besloot dat het leggen van struikelstenen op de openbare weg niet langer is toegestaan. Er zijn er zeven aangevraagd, waarvan er al vijf liggen. Het initiatief van het verbod komt van de officieel als rechts-radicale partij bestempelde AfD (Alternative für Deutschland), samen met de christelijk-democratische … [Lees verder]
Een tsunami van Arabische waarschuwingen over een op handen zijnde overval van Hamas uit Gaza op het zuiden van Israël op 7 oktober 2023 domineert de op stoom komende Israëlische verkiezingscampagne. In het oog van de storm staat premier Benjamin Netanyahu, belaagd door berichten in de Amerikaanse en Israëlische media over waarschuwingen uit Egypte en de Arabische Emiraten over een grote Hamas-aanval. Waarschuwingen die hij heeft genegeerd en waardoor hij verantwoordelijk wordt gehouden voor de … [Lees verder]
Sla de Bijbel open, en je vindt prachtige teksten en gruwelijke verhalen. Allemaal Gods woord, toch? Voor Joden bestaat er naast de schriftelijke leer een mondelinge, en die interpreteert alle teksten en checkt ze op hun relevantie vandaag. Want het is lang geleden dat Hij of Zij sprak. Begin dit jaar is de Australische film Leviticus uitgebracht, die nu ook in Nederland te zien is. Het blijkt een romantische horrorfilm te zijn over twee homoseksuele … [Lees verder]
Joden bidden in de synagoge op Jom Kipoer (Grote Verzoendag) het schilderij van Maurycy Gottlieb (1856-1879) is misschien wel het beroemdste en meest gereproduceerde Joodse schilderij ooit. Het toont een sfeervolle Joodse gebedsdienst in Oost-Europa op de heiligste dag van het Joodse jaar en verbeeldt het Europese Joodse leven van de negentiende eeuw. Gottlieb verwerkte er bovendien autobiografische elementen in. Sinds 1939 hangt dit iconische werk in het Tel Aviv Museum of Art. Geboren in … [Lees verder]
Arnold Schönberg emigreerde in 1933 naar de VS. In 1938 componeerde hij zijn Kol Nidrei. Ik denk dat daarin motieven uit zijn persoonlijke en maatschappelijke leven verwerkt zijn.* Over de tekst van het Kol Nidrei is veel te doen geweest, wel is bekend dat in joodse kring de uitleg luidt dat die woorden alleen betrekking hebben op de verplichtingen van iemand jegens God. *zie ook het inleidende verhaal: Eigenzinnige en verrassende versie van Kol Nidrei … [Lees verder]
Wat als de geschiedenis niet vooruitgaat, maar ons achterwaarts de toekomst in blaast? En wat als juist de herinnering aan wat Europa heeft verwoest de enige voorwaarde is om die toekomst te kunnen denken? In het werk van Walter Benjamin komen die twee vragen samen. Zijn ‘Engel van de Geschiedenis’ is niet simpelweg een symbool voor het verleden of voor de catastrofe. Het is een joods-messiaans beeld dat het Europese vooruitgangsgeloof op zijn kop zet: … [Lees verder]
De Hoge Feestdagen staan voor de deur met daarin een speciale plek voor het Kol Nidrei. De versie met de Asjkenazische melodie van Max Bruch staat in de wereld van de klassieke muziek hoog aangeschreven. Bruch gebruikte de melodie daarvan in het eerste deel van zijn Kol Nidrei. Het ís ook prachtige muziek, heerlijk om naar te luisteren en heerlijk om te spelen.* Hoe geliefd de melodie ook is, de joodse componist Arnold Schönberg (Wenen, … [Lees verder]
Sedje, zoals ik mijn oudtante vroeger mocht noemen, was in mijn ogen zo’n beetje alles tegelijk: een zelfstandige en originele vrouw, verzetsstrijdster, overlevende van de Shoah, maar bovenal kunstenaar, met een opmerkelijke ondernemerslust. Sedje Frank werd in 1923 geboren in Rotterdam. Als kind tekende en schilderde ze al veel. Geïnspireerd door de violist Nathan Milstein begon ze bovendien viool te spelen. De beeldende kunst en de muziek zouden uiteindelijk de twee pijlers van haar leven … [Lees verder]
Staat Israël op de rand van een dictatuur of een theocratische staat? Wordt het verscheurd door een burgeroorlog? Of lukt het om een joodse staat en liberale democratie ineen te blijven (of worden)? De zorgen konden niet worden weggenomen en de vragen konden niet definitief worden beantwoord, maar ze werden wel gesteld aan professor Barak Medina, hoogleraar aan de Hebreeuwse Universiteit in Jeruzalem, gespecialiseerd in constitutioneel recht. De professor sprak afgelopen zondag 3 september in … [Lees verder]
De countdown naar de Joodse spelen loopt. Aankomende zomer vertrekt een Nederlandse delegatie joodse sporters om de eer van onze gemeenschap te verdedigen. Wat is dat precies, die Maccabiah Games (voorheen: Maccabiade)? Wie doen er aan mee? En heimelijk vraagt uw redacteur zich af: maak ik nog kans? In de komende maanden volg ik de sporters en de begeleiders op weg naar… eeuwige roem? Vandaag een gesprek met David Beesemer, voorzitter van Maccabi Nederland èn … [Lees verder]
Aan biografieën over Hannah Arendt (1906-1975) geen tekort deze dagen. Sinds de terugkomst van politieke strongmen als Donald Trump, Jaïr Bolsonaro, Javier Milei en Viktor Orban lijkt politiek denker Arendt alleen maar populairder te worden. Haar werk Origins of Totalitarianism was in de tweede helft van het vorige decennium hét handboek van een ieder die het veranderende politieke klimaat in de VS wilde begrijpen. Ook in het Nederlands werd het boek hertaald en in drie … [Lees verder]
In de politiek lijkt het tegenwoordig niet meer te gaan over rechts en links. Ook niet in Israel, waar tegenwoordig de tegenstelling rechts-links weinig te maken heeft met ideeën over het verdelen van welvaart, en alles met de relatie tot de grenzen van het land. Nog sterker dan het geval is in Nederland, is jezelf identificeren als ‘rechts’ of ‘links’ inmiddels een identiteitskwestie – het gaat om de groep waartoe je behoort. niet links Netanyahu, zelf … [Lees verder]
Deze week begreep ik iets meer van het Israëlische hightech-wonder. Ik bezocht de school in Ramat Hasharon waar mijn tienjarig kleinkind de wereld leert te ontdekken. Het wonder zou wel eens vrede kunnen brengen. Vijftien kinderen zaten in de buitenlucht opgestelde tafeltjes achter hun computers. Ieder kind had een eigen programmaatje gemaakt. Met hulp van de onderwijzers neem ik aan. Een klein meisje had een reis in de ruimte uitgewerkt. Ze liet haar fantasie de … [Lees verder]
Leonardo Jacobs:
Pijn ? Onlangs zond de EO (opnieuw ?) een documentaire uit over de Nederlandse jurist/schrijver Jacob Israel de Haan, die…
Peres Yehuda Tieleman Winter:
Het zal en moet voor linkse Salomon Bouman een anti Netanyahu column zijn. De realiteit zal zijn dat de Israelische…
zu Lars van Dijk:
Wat een bijzonder en belangrijk stuk geschiedenis over het Bröltalhaus in het Rijnland. Heel goed dat dit onder de aandacht…
Evy:
Wat een bijzonder stukje Nederlandse Joodse geschiedenis. . Interessant . Het citaat over bestuderen van de Thora is voor mij…
Evy:
🙏✨
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
