Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
‘Bekend maakt bemind’: Amsterdamse stadsdelen krijgen middelen voor dialoog en verbinding. Deze kop las ik in het Parool van vrijdag 20 februari 2026. De raadsleden Sheher Khan van Denk en Itay Garmy van Volt werken al enkele jaren samen om de dialoog in de stad te bevorderen. Daar gaat nu een schepje bovenop dankzij een ruimhartige subsidie. Dialoog, een nobel streven waar niemand op tegen kan zijn. Alleen, zo vroeg ik me af, is dialoog … [Lees verder]
Of toch niet? In de multireligieuze havenstad Kochi in Zuid-India moet ik er met een loep naar zoeken. De stad is vervuld met kunst, dankzij de vermaarde Kochi Muziris Biennale (de reden waarom ik hier ben) en met streetart. Muren zijn vrolijk beschilderd, zeker bij scholen, maar ook op vervallen gebouwen staan ware kunstwerken. Kochi is een toeristenplek, zeker in dit seizoen als het weer nog net te behappen is en met de Biennale als … [Lees verder]
Het toneel van Carré was leeg op deze 4e mei. Stoelen en lessenaars staan klaar voor musici die niet zullen komen. De voorstelling is afgelast – en gaat toch door zonder de uitvoerenden. In Nog niet afgelast staat Thea Kapteijn (Maria Kraakman) als uitvoerend producent nu alleen op het podium en reconstrueert wat er misging, waarom de voorstelling moest worden afgelast. Ze speelt de repetities na, de gesprekken, noemt de momenten waarop de samenwerking begon … [Lees verder]
Samen met mijn kleindochters Sophie en Isa (tien en twaalf jaar) ben ik gevraagd of we mee willen werken aan NPO Zapp, direct na het Jeugdjournaal van 4 mei. De special zal gaan over vlucht, verzet en verraad. Wij zijn gevraagd voor het onderdeel vlucht. Mijn vader, hun overgrootvader, vluchtte van Oostenrijk naar Nederland na de Anschluss in 1938. Hij was in het voorlaatste jaar van zijn gymnasium. Er worden thuis, samen met de meisjes, … [Lees verder]
Als voetballiefhebber zijn transferperiodes zonder twijfel spannende tijden. Welke speler gaat waarheen? Krijgt mijn club eindelijk die langverwachte nummer 6? Ook bij ons om de hoek speelt zich zo’n transferperiode af, maar dan in de wereld van de sjoels. Op een paar honderd meter van elkaar staan twee centrale sjoels. De Yeshurun Synagogue is van oudsher de officiële centrale sjoel. Hier komt traditioneel ook de opperrabbijn op de Hoge Feestdagen. Het gebouw stamt nog uit … [Lees verder]
Lang voordat Amsterdam het statige Concertgebouw kreeg, vormde de Koningszaal in Natura Artis Magistra een bruisend muzikaal middelpunt. Die geschiedenis is de afgelopen jaren nieuw leven ingeblazen: na een zorgvuldige restauratie is de zaal weer toegankelijk — en blijkt zij niet alleen visueel indrukwekkend, maar ook akoestisch uitzonderlijk. Het was buurtbewoner en topcellist Roeland Duijne die dat ontdekte. Samen ontwikkelden wij een kamermuziekserie die zowel ambitieus als toegankelijk is: Kamukoza — Kamermuziek in de Koningszaal. … [Lees verder]
Slagerszoon Moos Cohen (Tiel, 1901 – 1942 Auschwitz) volgde de Rijksacademie in Amsterdam in plaats van de opleiding tot rabbijn. Cohens eerste adres in Mokum was van 1921-22 de Karel du Jardinstraat 48, aan de zuidzijde van De Pijp. Moos had rabbinaal onderricht ontvangen en had zelfs overwogen rabbijn te worden, maar ging in 1921 toch naar de Rijksakademie, om die pas zeven jaar later te verlaten. Studerend aan de Rijksacademie op de Stadhouderskade 86 tekende hij … [Lees verder]
Nederlandstalige jazz, kan dat? Gaat de prestigieuze Annie M.G. Schmidtprijs in 2025 naar Mirjam van Dam en Lex Jasper? Of misschien een Edison in de categorie Jazz/World? Deze bijzondere samenwerking levert prachtige muziek op. Luister eens De legendarische jazzpianist Lex Jasper speelt de sterren van de hemel met zangeres Mirjam van Dam die laat horen dat zij werkelijk van alle (muziek) markten thuis is. Onder de naam Jasper & Van Dam hebben ze met de … [Lees verder]
Tijdens een recente excursie naar het noorden van Israel bezochten mijn echgenote en ik Daliyat al Carmel, een (groot) Druzendorp ten zuiden van Haifa. Een van de bezienswaardigheden van deze plaats is het Laurence Oliphant House dat tusen 1882 en 1887 als zomerhuis diende voor Sir Laurence Oliphant en zijn vrouw Alice. Tot mijn verbazing huisde in die jaren een derde, beroemde bewoner in dit gebouw: Naftali Herz Imber, de schrijver van het Hatikwa. Hij … [Lees verder]
Als een metafoor voor de angst van het ondergedoken kind, een van de thema’s van ‘uit de onderwereld Naar de bovenwereld,’ werd de boekpresentatie uit overwegingen van veiligheid afgelast. De presentatie stond gepland een week na de gewelddadigheden van 7 en 8 november in Amsterdam. Het boekje van Judith Belinfante bestaat uit twee delen en is opgebouwd uit korte fragmenten. ‘uit de onderwereld’ gaat over het Joodse verleden en heden dat is getekend door catastrofes … [Lees verder]
De 75ste Israëlische Onafhankelijkheidsdag ging in Nederland niet onopgemerkt voorbij. Als oud-correspondent van de NRC ben ik verschillende keren geïnterviewd waarbij me twee vragen opvielen die me niet eerder zo indringend werden gesteld. ‘Zal Israël over 75 jaar nog bestaan? En: ‘Is het ontstaan van Israël het gevolg van de holocaust?’ Ik denk dat die vragen het rechtstreekse gevolg zijn van de grote onrust en verdeeldheid in de Israëlische samenleving. Als honderdduizenden Fransen de straat … [Lees verder]
Met het naderende Poerimfeest, in een periode waarin de wereld een afschuwelijke tragedie meemaakt, vraagt men zich af hoe Poerim werd gevierd in andere moeilijke tijden die het Joodse volk overvloedig meemaakte in de geschiedenis. De invasie van Oekraïne en de ongerichte bombardementen op steden laten talloze burgerslachtoffers achter. Toen Poerim voor het eerst werd gevierd, was het ook niet ‘hunky dory’ (een top tijd). Op dat moment waren de Joden nog in ballingschap en, … [Lees verder]
Channa Kistemaker:
Wat een mooie manier om de nagedachtenis van Rebecca te eren! Kol hakawod en heel veel dank.
Barend Elburg:
Citaat: 4 mei is geen Joodse herdenkingsdag. enz let op de volgorde! De herdenking op 4 mei is oorspronkelijk ingesteld…
Geert ter Horst:
Er is geen Nederlands volk meer, dat is de kern van het probleem. Daarom is er niet langer sprake van…
Sid Bachrach:
Yes, Jessica having also grown up with Memorial Day in the U.S. May 4th in the Netherlands has always stood…
Marcel Mock:
Dank voor je reactie, Sara, In deel 2 ga ik nader in op specifieke aspecten van het Advies, inclusief mogelijke…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
