‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
‘Bekend maakt bemind’: Amsterdamse stadsdelen krijgen middelen voor dialoog en verbinding. Deze kop las ik in het Parool van vrijdag 20 februari 2026. De raadsleden Sheher Khan van Denk en Itay Garmy van Volt werken al enkele jaren samen om de dialoog in de stad te bevorderen. Daar gaat nu een schepje bovenop dankzij een ruimhartige subsidie. Dialoog, een nobel streven waar niemand op tegen kan zijn. Alleen, zo vroeg ik me af, is dialoog … [Lees verder]
Of toch niet? In de multireligieuze havenstad Kochi in Zuid-India moet ik er met een loep naar zoeken. De stad is vervuld met kunst, dankzij de vermaarde Kochi Muziris Biennale (de reden waarom ik hier ben) en met streetart. Muren zijn vrolijk beschilderd, zeker bij scholen, maar ook op vervallen gebouwen staan ware kunstwerken. Kochi is een toeristenplek, zeker in dit seizoen als het weer nog net te behappen is en met de Biennale als … [Lees verder]
Met hun film en boek De verdwenen stad documenteerden Willy Lindwer en wijlen Guus Luijters in 2024 de rol van het Amsterdamse gemeentelijk openbaar vervoer. Door het inzichtelijk maken van de deportatie met gewone trams is door de auteurs duidelijk gemaakt dat de gemeentelijke Amsterdamse overheid meewerkte aan de vervolging van haar eigen, Joodse, bevolking. Ook in Rotterdam reden die trams. Ook in Rotterdam kon de Joodse bevolking worden gesegregeerd, geconcentreerd in een gemeentelijke loods … [Lees verder]
Israël is de verstoteling onder de volkeren. Er zijn schurkenstaten en roversnesten waar geen mens ooit aanstoot aan neemt. Maar die landen zijn niet onontkoombaar interessant. Israël wel. En dat zal het weten ook. De redactie van De Vrijdagavond vroeg twee hoogleraren die zich in het publieke domein uitspreken over het beleid van Israël hoe zij staan tegenover een academische / culturele boycot van Israël.Hier het pleidooi van emeritus-hoogleraar sociale wetenschappen Abram de Swaan, lid … [Lees verder]
Samen met mijn kleindochters Sophie en Isa (tien en twaalf jaar) ben ik gevraagd of we mee willen werken aan NPO Zapp, direct na het Jeugdjournaal van 4 mei. De special zal gaan over vlucht, verzet en verraad. Wij zijn gevraagd voor het onderdeel vlucht. Mijn vader, hun overgrootvader, vluchtte van Oostenrijk naar Nederland na de Anschluss in 1938. Hij was in het voorlaatste jaar van zijn gymnasium. Er worden thuis, samen met de meisjes, … [Lees verder]
Als voetballiefhebber zijn transferperiodes zonder twijfel spannende tijden. Welke speler gaat waarheen? Krijgt mijn club eindelijk die langverwachte nummer 6? Ook bij ons om de hoek speelt zich zo’n transferperiode af, maar dan in de wereld van de sjoels. Op een paar honderd meter van elkaar staan twee centrale sjoels. De Yeshurun Synagogue is van oudsher de officiële centrale sjoel. Hier komt traditioneel ook de opperrabbijn op de Hoge Feestdagen. Het gebouw stamt nog uit … [Lees verder]
Lang voordat Amsterdam het statige Concertgebouw kreeg, vormde de Koningszaal in Natura Artis Magistra een bruisend muzikaal middelpunt. Die geschiedenis is de afgelopen jaren nieuw leven ingeblazen: na een zorgvuldige restauratie is de zaal weer toegankelijk — en blijkt zij niet alleen visueel indrukwekkend, maar ook akoestisch uitzonderlijk. Het was buurtbewoner en topcellist Roeland Duijne die dat ontdekte. Samen ontwikkelden wij een kamermuziekserie die zowel ambitieus als toegankelijk is: Kamukoza — Kamermuziek in de Koningszaal. … [Lees verder]
Slagerszoon Moos Cohen (Tiel, 1901 – 1942 Auschwitz) volgde de Rijksacademie in Amsterdam in plaats van de opleiding tot rabbijn. Cohens eerste adres in Mokum was van 1921-22 de Karel du Jardinstraat 48, aan de zuidzijde van De Pijp. Moos had rabbinaal onderricht ontvangen en had zelfs overwogen rabbijn te worden, maar ging in 1921 toch naar de Rijksakademie, om die pas zeven jaar later te verlaten. Studerend aan de Rijksacademie op de Stadhouderskade 86 tekende hij … [Lees verder]
Een ingelijste brief aan Jettie van Thijn was de aanleiding voor een zoektocht door journalist Tom Egbers naar deze onbekende Rotterdams-joodse vrouw die op 25-jarige leeftijd werd vermoord in Auschwitz. Die brief uit 1935 hangt in het kantoor van theatermaker Ruud de Graaf, wiens moeder de brief aan haar hartsvriendin Jettie schreef. Ruuds moeder bleef haar hele leven over Jettie spreken, maar er is niets tastbaars van haar vriendin overgebleven, zelfs geen foto. Wie was … [Lees verder]
Over het heen-en-weer rennen naar de schuilkelder ’s nachts en overdag wil ik het niet hebben. Ook niet over de enorme verwoestingen in Tel Aviv en oplopende dodental en honderden gewonden. Dit is de beginfase van een Iraanse raketoorlog tegen Israël in antwoord op tweehonderd Israëlische straaljagers die door het Iraanse luchtruim duiken op nucleaire installaties. En tevens de militaire top van Iran en een aantal prominente atoomgeleerden wegvaagden. Een dag na de grote Israëlische … [Lees verder]
“De zes ontsnapte Palestijnen zijn voor ons, Palestijnen, vrijheidsstrijders.’ Deze uitspraak van de Palestijnse gouverneur van Jenin pikte ik op tijdens een vrijmoedig interview op Reshet Beth, de Israëlische radiozender. Voor Israël zijn de zes zware misdadigers terroristen van de Islamitische Jihad, die wegens moord en poging tot moord op Israëlische staatsburgers lange straffen uitzaten in de zwaarbewaakte veiligheidsgevangenis Gilboa in het noorden van Israël. Met lepeltjes zouden ze onder de gevangenis door een gang … [Lees verder]
De Stichting Psychoanalytische Fondsen en Stichting Breukvlakken organiseren naar aanleiding van de oorlog in Oekraïne een benefiet-middag over: ‘Waarom oorlog? van Freud tot Poetin zondag 8 mei van 14.30 tot 17.45 uur in Perdu, Kloveniersburgwal 86, Amsterdam en via livestream Einstein en Freud Mijn artikel in De Vrijdagavond Waarom Oorlog? Einstein en Freud bogen zich er al over, was mede aanleiding voor deze bijeenkomst. Sprekers zondag 8 mei zijn: Christine Franckx, psychiater, psychoanalytica over Oorlog … [Lees verder]
De redactie vroeg Karin Bek, bijna veertig jaar werkzaam in het voortgezet onderwijs, naar haar impressies over (de toename van) antisemitisme op school. Allerlei achtergronden Ik werk in het VO in en rondom Den Haag. In de klas zitten pubers met allerlei achtergronden, alle 37 jaar dat ik lesgeef. Al die jaren staat het dagboek van Anne Frank op de leeslijst en er is altijd wel één leerling die het daadwerkelijk leest. De verontwaardiging en … [Lees verder]
‘Het Stoelenproject’ staat er boven de deur van een ruimte die doet denken aan een vergrote bouwkeet onder de parkeergarage aan de Marnixstraat in Amsterdam. Hier worden al meer dan dertig jaar tussen half september en half mei ’s nachts daklozen opgevangen. De opvang wordt gerund door vrijwilligers, die er dag en nacht zijn voor gezelschap, schoonmaak en bewaking. Op woensdagmiddag 1 december zeulen een aantal mensen betrokken bij Cohen&Co, een niet-georganiseerde groep joden van … [Lees verder]
Denise Citroen:
De documentaire 'Verweesd Eigendom' op 6 mei NPO2 20:25 uur laat de stroeve behandeling van verzoeken om teruggave van roofgoed…
Annet de Graaf:
Moet zijn: Het echte begin van de Nakba ipv Het begin van de echte Nakba.
Annet de Graaf:
Wat een tendentieus artikel
Annet de Graaf:
Het begin van de echte Nakba was in april 1948 (Plan Dalet) toen in opdracht van David Ben Goerion de…
Mirjam Sweijd:
Mooie culturele activiteit, jammer dat ik dan in het buitenland ben. Maar de vraag is of er iets bestaat als…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
