Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
Marie de Roode-Heijermans (Rotterdam, 1859–1937, Amsterdam) was de oudere zus van toneelschrijver Herman Heijermans. De kunstenares Marie was lid van de Cercle des Femmes Peintres, een Brusselse vereniging van beeldend kunstenaressen die actief was tussen 1888 en 1893. In 1903 richtte ze met een aantal gelijkgestemden, zoals haar broer Herman, P.L. Tak en Floor Wibaut, de vereniging Kunst aan het Volk op. In 1899 trouwde ze met de journalist Justus Jan de Roode, die later … [Lees verder]
Clairy Polak was een gerespecteerde journalist in Nederland, bekend om haar compromisloze interviewstijl. De documentaire “Clairy Polak: autonoom tot aan het einde” verkent haar journalistieke carrière en persoonlijke leven, waaronder haar invloedrijke familiegeschiedenis, haar liefde voor Nico Commijs, en haar besluit om alleen en op eigen voorwaarden te sterven na het krijgen van kanker. … [Lees verder]
Bestaan er Joodse honden? Niet honden van Joodse eigenaren. Maar honden die daadwerkelijk zijn opgegroeid met eeuwenoude Portugees-Joodse synagogale muziek en melancholische herinneringen? Ik begin inmiddels serieus te vermoeden van wel. Sterker nog: ik vermoed dat mijn ruwharige teckel én vaste co-writer Lilly la Paz mogelijk de enige levende specialist is in historisch Amsterdamse Sefardische hondenmuziektradities. Dat klinkt krankzinnig.Dat dacht ik zelf aanvankelijk ook. Tot ik de laatste maanden merkte dat er iedere ochtend exact … [Lees verder]
Na Jewish Jazz en Luister Eens is het tijd voor een nieuw project: een eerbetoon aan Barbra Streisand, Bette Midler, Carole King, Janis Ian en Amy Winehouse. Eén keer raden wat de overeenkomst is tussen deze wereldberoemde zangeressen… Inderdaad, allen zijn joods. Valt het op? Voor de meeste mensen niet. Doet het er toe? Voor mij wel. Hun joodse thema’s en spirit is onmiskenbaar aanwezig in hun werk. Ik herken het in hun scheppingsdrang, hun … [Lees verder]
De geschiedenis van Joden in Noord-Afrika en West-Azië kent diepe culturele verbondenheid met de rijkgeschakeerde Arabische omgeving. Eeuwenlang was er sprake van intensieve relaties, uitwisseling en wederzijdse verrijking. Dit was zichtbaar in gedeelde talen, culturele tradities en economische betrokkenheid. Tegelijkertijd is die geschiedenis getekend door breuken, uitsluiting en geweld. In de loop van de twintigste eeuw raakte dit gelaagde verleden bovendien ideologisch vertekend, geïdealiseerd of juist onderdrukt. Dankzij het groeiende zelfbewustzijn van de Mizrachiem, Joden … [Lees verder]
In Israël wordt er al weken gedemonstreerd tegen plannen van de regering Netanyahu om ingrijpende veranderingen aan te brengen aan de constitutionele structuur van het land. Het gaat om dramatische beperkingen van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, wat de scheiding der machten danig zal aantasten. Als dit doorgaat, betekent dit een zorgwekkende aantasting van de democratie. In het bijzonder een verzwakking van de bescherming van mensenrechten en rechten van minderheidsgroepen. Recht en plicht Het is … [Lees verder]
Theoloog en kenner van het vroege Jodendom Eric Ottenheijm bezoekt in Jeruzalem een congres Joodse Studies en komt terecht in een charedische (of ultra-orthodoxe) wijk. Als een antropoloog kijkt hij zijn ogen uit in dit reisverslag. Op weg naar Jeruzalem is mijn grootste zorg dit keer Schiphol. Maar buiten de bizar lange incheck procedure gaat het verder gelukkig goed, zelfs de koffer arriveert normaal. Het is vroeg in de ochtend, vanaf twee uur ‘s ochtends was … [Lees verder]
Nimmer bleek het verschil tussen modern en middeleeuws, tussen Mokum en mediene, zo massaal als toen hij bleef zitten en verkast werd van de provinciestad naar een veraf gelegen gymnasium annex kleinseminarie. En zelden, wist hij later pas, nam zijn toch allesbehalve katholieke moeder een verstandiger besluit dan dit. ‘Je bent toch hopeloos, dan maar bij die paters en fraters, of hoe ze allemaal heten, die leraren zullen jou wel leren wat leren is.’ Een … [Lees verder]
Zaterdag 30 september reikte Frits Spits in het radioprogramma De Taalstaat aan Ewoud Sanders de Taalboekenprijs 2023 uit voor zijn boek ‘Het n-woord’. “Een gedegen historische zoektocht en een heel zorgvuldig gebruik van het omstreden n-woord”, zo omschreef Frits Spits het winnende boek. Deze prijs wordt jaarlijks uitgereikt ‘aan het beste Vlaamse of Nederlandse taalboek – een boek dat bedoeld is voor een breed publiek, en dat oorspronkelijk, goed geschreven en taalkundig relevant is’. Het … [Lees verder]
De Amerikaanse president Joe Biden heeft via zijn staf laten weten niet op de hoogte te zijn geweest van het Israelische bombardement op het Iraanse consulaat in Damascus. De Amerikaanse openbaarmaking van deze informatie kan niets anders betekenen dan dat Biden ontstemd is over deze Israëlische aanval. Het druist in tegen Amerikaanse diplomatieke inspanningen om de escalatie van de mini-oorlog tussen Israël en Hezbollah te voorkomen. Met presidentsverkiezingen in november dit jaar op de Amerikaanse politieke … [Lees verder]
Geert ter Horst:
Bouman heeft gelijk met zijn vaststelling dat Trump en Netanyahu nu in de problemen zitten. Deze zijn volgens mij echter…
GraceKasynofireball:
I wonder if Chayele will really go for the Gemore. Sounds like a unique twist!
Marcel Mock:
De selectieve woordkeuze van de auteur biedt inzicht in zijn selectieve verontwaardiging. En dan gaat hij vervolgens in zijn (gedachte)vlek…
Abram de Swaan:
Dat ik dat, in De Vrijdagavond nog wel, moet uitleggen: 'De terroristen van Hamas trokken zich discreet terug in hun…
Abram de Swaan:
In het essay over ‘Anti-Israëlisch enthousiasme’ probeerde ik aan te geven hoe in een tekst kritiek op Israël overgaat in…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
