Rabbinaal protest tegen het geweld van heetgebakerde jonge Joodse kolonisten tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse boeren en bewoners op de Westelijke Jordaanoever in Israël. Als liberaal-orthodoxe rabbijn, 84 jaar oud, en al jarenlang lid van de Rabbinical Council of America (een organisatie van meer dan duizend orthodoxe rabbijnen in Noord-Amerika), protesteer ik met klem tegen en veroordeel ik het geweld dat soms zelfs tot moord leidt, dat door messiaans-gedreven jonge Joodse kolonisten wordt gepleegd tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse … [Lees verder]
Mijn hele leven ben ik geïnteresseerd in politiek. Eerst in Nederland. Ik probeerde altijd dicht tegen de politiek aan te schuren, al wist ik goed dat ik nooit de tijd zou hebben om zelf professioneel politicus te worden. Hoewel ik inmiddels al meer dan vijf jaar in Israël woon, heb ik nog steeds contacten in de Nederlandse politiek. Die belangstelling is nooit verdwenen. Als een vlieg op de muur Ik moest daaraan denken toen ik … [Lees verder]
Met de tennisrackets in de achterbak reed ik over de Amstelveenseweg. Vlak voor de oprit naar de A10 rijd ik op de tweede baan rechts zodat ik rechtdoor kan richting Amstelveen. Nog geen vijftig meter voor het viaduct blijken die twee rijbanen afgesloten en wijst een verlichte pijl de oprit op. Ik schrik me rot. Er is geen andere optie. De auto’s voor me maken de bocht al richting oprit. Ik weet dat ik de … [Lees verder]
Het begrip ‘Joods-christelijke traditie’ is in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog met oprecht goede bedoelingen omkranst. Het staat voor veelsoortige ontmoetingen tussen Joden en christenen, vooral in zogeheten ‘leerhuizen’, in een poging elkaar na eeuwen Jodenvervolging en discriminatie beter te leren kennen. Daarbij ging (en gaat) het vooral om de kennismaking met de door christenen vergeten Joodse wortels van het christendom en om het zoeken naar wat de beide tradities gemeenschappelijk hebben. Er is … [Lees verder]
Bloeme Evers heeft Amsterdam zien veranderen, zoals ook haar eigen leven drastisch zou veranderen. De tragische dood van zoon Sem werd naast haar eigen oorlogservaringen een tweede rode draad in haar leven. Zoon Raph zegt daarover in Bloeme’s raadsel (documentaire van Erga Netz, uitgezonden op 14 december 2017, anderhalf jaar na haar overlijden): het overlijden van Sem was een trigger waardoor ze eindelijk het rouwproces over de Tweede Wereldoorlog kon beginnen. Na de oorlog moest iedereen … [Lees verder]
In de jaren zestig waren wij als kinderen benieuwd of we bij een kerkgenootschap waren aangesloten zoals heel wat vriendjes en vriendinnetjes. Het antwoord was duidelijk: nee. Maar als jullie dat zouden willen, gaan jullie zelf maar op onderzoek uit en uitvinden wat bij jullie past. Zo leerden we al vroeg zelfstandig na te denken over dergelijke zaken. Dit is geheel in lijn met de filosofische ideeën van onze grootvader Leo Polak: autonoom nadenken, dat … [Lees verder]
De 61e Biënnale van Venetië staat dit jaar niet alleen in het teken van kunst, maar evenzeer van politieke frictie. Al maanden vóór de opening laaiden discussies op over de deelname van Israël, vergezeld van boycotoproepen en acties van de Art Not Genocide Alliance (ANGA). Ook de aanwezigheid van Russische kunstenaars bleef niet zonder gevolgen: in mei 2026 trad de centrale jury af na onenigheid over zowel de prijsuitreiking als de betrokkenheid van Israël en … [Lees verder]
“Ze zegt dat je volgende week vooral het geluid hard moet zetten.” Op dit spannende moment lieten we je vorige week achter. We beloofden een video waarin Bar Vingerling op het terras van Tony’s Coffee enkele karakteristieke Portugese melodieën a capella voordraagt.* Maar Bar kwam met een beter idee. Hij wil die opname samen met David Nunes Nabarro maken, zodat niet alleen de muziek, maar ook het verhaal achter deze eeuwenoude Portugese traditie verteld … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
Premier Benjamin Netanyahu heeft niet geluisterd naar de waarschuwingen van Joe Biden om af te zien van de wet die de autoriteit van het Hooggerechtshof ondermijnt. De Knesset heeft na een gespannen zitting de omstreden wet met 64-0 stemmen aangenomen. De oppositie verliet de vergaderzaal enkele minuten voordat de Knesset de Israëlische democratie een dreun gaf. Netanyahu bleek niet bereid te zijn tot een compromis met de oppositie. Hij legde ook zeer ernstige waarschuwingen van … [Lees verder]
Met de bezetting komt er een einde aan Joodse journalistiek, aan journalistiek van Joden. Gelijktijdig komt er een ondergrondse pers tot ontwikkeling, met de diversiteit en pluriformiteit als de vooroorlogse pers. Dertienhonderd bladen, van amateuristisch tot professioneel, van lokaal tot landelijk, waarin tal van ondergedoken Joden ‘onderdak’ vinden. Niet alleen redacteuren, ook fotografen, vormgevers, illustratoren, drukkers en verspreiders. Onder eigen vlag en onder eigen naam mogen zij geen berichtgeving verzorgen. Onzichtbaar blijft hun werk echter … [Lees verder]
In de jaren tachtig en negentig kwam ik veel in New York. Als ik over Sjabbes bleef dan ging ik naar sjoel in de Fifth Ave Synagogue, met Malewanie als Chazzan en twee Rabbijnen. Er werd in een derasja over de Clal gesproken, ik had geen idee waar de Rabbijn het over had. Elie Wiesel dawwende daar ook in sjoel. Ik sprak hem tijdens de kiddoesj en vroeg hem naar de betekenis van Clal, dat … [Lees verder]
Na’ama Lazini is een Israelische politica, een naam die in Nederland niet resoneert. Ik wil graag in De Vrijdagavond licht op haar schijnen. Ze is veertig jaar, komt uit een Marokkaans joods geslacht en is voor de Democraten lid van de 25ste Knesset. Dat zijn de objectieve gegevens van deze vrouw die vanaf het spreekgestoelte vecht voor sociale gerechtigheid, gelijkheid en vrede. Ook voor de Israelische Arabieren en voor Palestijnse rechten op een staat naast … [Lees verder]
De Obrechtsjoel is een indrukwekkend gebouw met imposante uitstraling, zo schrijft Paula Blocq initiatiefnemer van het boek over de Obrechtsjoel. Het gebouw is open voor het algemene publiek op de Dag van het Europese Cultureel Joodse Erfgoed op zondag 10 september. Het exterieur straalt kracht en stevigheid uit, waardoor het een massieve indruk maakt. Het interieur ademt de elegantie en pracht uit van de gelukkige tijd waarin het werd gebouwd. De sjoel werd gefinancierd met privégeld, wat … [Lees verder]
Binjamin Heyl:
Het is zeer betreurenswaardig dat niet alle rabbijnen unaniem en eensgezind veroordelen wat in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever…
Linda Bouws:
Het is tot 16 september te bezichtigen!!
Chantal Frese:
Mooi en interessant artikel; een reden om voor 17 september naar Venetie te gaan.
Renée Citroen:
Beste Leo, je moeder organiseerde in de jaren 60 bij jullie thuis discussieavonden over het humanisme. Ik vond dat erg…
Konstance:
En natuurlijk mag ik de allerbeste vriend van Lilly, Levie, niet vergeten! Chapeau!
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
