Het begrip ‘Joods-christelijke traditie’ is in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog met oprecht goede bedoelingen omkranst. Het staat voor veelsoortige ontmoetingen tussen Joden en christenen, vooral in zogeheten ‘leerhuizen’, in een poging elkaar na eeuwen Jodenvervolging en discriminatie beter te leren kennen. Daarbij ging (en gaat) het vooral om de kennismaking met de door christenen vergeten Joodse wortels van het christendom en om het zoeken naar wat de beide tradities gemeenschappelijk hebben. Er is … [Lees verder]
Bloeme Evers heeft Amsterdam zien veranderen, zoals ook haar eigen leven drastisch zou veranderen. De tragische dood van zoon Sem werd naast haar eigen oorlogservaringen een tweede rode draad in haar leven. Zoon Raph zegt daarover in Bloeme’s raadsel (documentaire van Erga Netz, uitgezonden op 14 december 2017, anderhalf jaar na haar overlijden): het overlijden van Sem was een trigger waardoor ze eindelijk het rouwproces over de Tweede Wereldoorlog kon beginnen. Na de oorlog moest iedereen … [Lees verder]
Al heel jong keken wij naar cowboy- en Indianenfilms. Toen al wist ik dat we gemanipuleerd werden door te moeten denken dat er altijd ‘bad guys’ waren. In dit geval de Indianen. Dit bleef een terugkerend thema in de Amerikaanse politiek: altijd waren er bad guys. In de jaren vijftig had je de commies (communisten) met de beruchte verhoren en rechtszaken onder senator Joe McCarthy. Later had je president Bush met zijn ‘As van het Kwaad’ … [Lees verder]
Een interessant fenomeen doet zich voor: Israël is opvallend eensgezind. Van rechts tot links is men het erover eens dat de huidige deal met Iran slecht uitpakt voor het land. Volgens velen is er maar één schuldige: premier Netanyahu. Hij heeft gegokt en verloren. Met grote risico’s heeft hij president Trump ervan overtuigd dat een soort blitzkrieg mogelijk was. Aanvankelijk zag het er veelbelovend uit. Binnen 24 uur werd een groot deel van de Iraanse … [Lees verder]
Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
“Ze zegt dat je volgende week vooral het geluid hard moet zetten.” Op dit spannende moment lieten we je vorige week achter. We beloofden een video waarin Bar Vingerling op het terras van Tony’s Coffee enkele karakteristieke Portugese melodieën a capella voordraagt.* Maar Bar kwam met een beter idee. Hij wil die opname samen met David Nunes Nabarro maken, zodat niet alleen de muziek, maar ook het verhaal achter deze eeuwenoude Portugese traditie verteld … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
“Levie, waarom hoor ik dit nú pas?” “Wat bedoel je, Lilly?” “Dat er een musical over de zwager van onze familie speelt en niemand mij heeft uitgenodigd!”Ik kijk haar aan. “Welke zwager?” Lilly zucht diep, zoals alleen een ruwharige teckel met sefardische ambities dat kan. “Baruch Spinoza natuurlijk. De broer van Rebecca d’Espinosa. En Rebecca trouwde volgens onze familielegende met Samuel de Casseres. Dat maakt Spinoza zo ongeveer de zwager van de hele misjpoge. Ik … [Lees verder]
“Itamar Ben-Gvir zit aan Netanyahoe’s kant van het spectrum. Zij delen een aantal grondideeën over de staat Israël en de toekomst daarvan.” Aldus hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet in de recente aflevering, nummer 72 alweer, van de boeiende podcastserie Wallet&van Weezel. “Een deel van het Israëlische electoraat gaat hiervoor. Veel meer dan voor de andere radicaal in de regering, Bezalel Smotrich.” “Daarom”, zo denkt Wallet, “zal Netanyahoe Ben-Gvir nodig hebben als hij na de verkiezingen weer … [Lees verder]
Het is nogal verwarrend om terug te zijn in Nederland na de Iraanse raketregen te hebben overleefd. Gelukkig sloeg de zwaarste raket geladen met duizend kilo springstof in twee kilometer van mijn woonplaats Ramat Hasharon. In de veiligheidskamer voelde ik de luchtdruk van de ontploffing in mijn oren. Vanwaar dan die verwarring? In het onveilige Israël vocht het land een overlevingsoorlog tegen een Iraanse vijand die met het aanroepen van Allah uit is op de vernieling … [Lees verder]
Ex-Vroom en Ex-VrijBriefwisseling tussen twee Joodse vrouwen, de ene afkomstig uit de meest vrome wereld de ander uit een geassimileerd milieu. Lieve Wanda, Eerst iets moois: “Kijk lieve D-P, praten over geloof – zo taboe in Joods Nederland – daartoe inspireerde je me. En is dat niet juist het speelveld voor Vrijdenkers?” Groot hart. Dan een aantal correcties: de meeste mezoezot had ik jaren geleden al van de deurposten gehaald, omdat dat makkelijk ging. Die … [Lees verder]
Op het International Documentary Filmfestival Amsterdam (IDFA) is dit jaar geen enkele recente film van een Israëlische maker te zien. De keuze uit het aanbod wordt uiteraard al enkele maanden van tevoren gemaakt. Opvallend genoeg zijn er wel twee films van Palestijnse makers die ieder met behulp van homevideo’s over het leven van Palestijnen in Israël of op de Westbank vertellen. Een keuze uit het aanbod van IDFA dat in Amsterdam wordt gehouden van 8 … [Lees verder]
Weer steekt de VS royaal de helpende hand uit naar Israël. Tijdens de Grote Verzoendagoorlog behoedden tientallen Amerikaanse Herculesvliegtuigen beladen met wapens, munitie en andere hulpgoederen Israël van een nederlaag. De militaire magazijnen waren toen op sokken na leeg. Op 6 oktober 1973 werd Israël net als nu op 7 oktober 2023 verrast en overrompeld. De Syrisch-Egyptische aanval op Jom Kipoer werd door Hamas vijftig jaar later gekopieerd op Simchat Tora ofwel: Vreugde der wet. Beide … [Lees verder]
De 75ste Israëlische Onafhankelijkheidsdag ging in Nederland niet onopgemerkt voorbij. Als oud-correspondent van de NRC ben ik verschillende keren geïnterviewd waarbij me twee vragen opvielen die me niet eerder zo indringend werden gesteld. ‘Zal Israël over 75 jaar nog bestaan? En: ‘Is het ontstaan van Israël het gevolg van de holocaust?’ Ik denk dat die vragen het rechtstreekse gevolg zijn van de grote onrust en verdeeldheid in de Israëlische samenleving. Als honderdduizenden Fransen de straat … [Lees verder]
Manja Ressler:
Mijn familie komt ook uit Krakau, aan moeders kant. Mijn grootvader Mendel Mayer Ressler z"l werd geboren in Nowy Sacz,…
George Knottnerus:
Wat een prachtige beschrijving van de herontdekking en openbaarmaking van het werk van Etty Hillesum! Een ware missie en queeste…
Annelien Kisch:
. Ik ben de dochter van ds. Kleys Kroon en woon al meer dan 60 jaar in Israel. Ik ken…
Eva:
Je zult daar meer Israeli's tegenkomen die een huis in Paphos hebben gekocht omdat ze arr naar toe zijn gegaan…
Renée Citroen:
Het graf van Lodewijk Ernst Visser z.l. bevindt zich op de Joodse Begraafplaats Overveen.
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
