Exact drie jaar na de grootste ramp in de geschiedenis van Israël werd Kroniek van het Zionisme, 23 persoonlijke verhalen gepresenteerd. Terwijl de verwerking van die ramp nog volop gaande is en tegelijkertijd een officieel onderzoek naar de omstandigheden rond 7 oktober door de Israëlische regering is geblokkeerd . Aan de hand van persoonlijke verhalen van joodse en enkele niet-joodse auteurs laat uitgeverij Amphora met deze kroniek naast persoonlijke gedachten over het zionisme tevens zien … [Lees verder]
Al dagen voor de Nederlandse première van NAZA was ik bezig met de vraag of ik deze documentaire wel wilde zien. In mijn hoofd zag ik bioscooppubliek met Palestijnse vlaggen. Was ik bang voor het zoveelste eenzijdige discours, waar 7 oktober er niet meer toe doet. Ik zag geschreeuw voor me tijdens en na de voorstelling en protesten (met geweld). En wat als de inhoud van de film heel schokkend en naar zou zijn? Wat … [Lees verder]
Ter gelegenheid van Dierendag vond staatssecretaris Silvio Erkens dat hij de dieren een cadeautje moest geven. In een televisie-uitzending pleitte hij ervoor het taboe op een verbod op koosjere slacht te doorbreken. Onbedwelmd ritueel slachten hoort volgens hem niet in Nederland thuis. Dat is een stevige uitspraak. Daarom is het misschien goed om eerst de geschiedenis erbij te pakken. Want wie zegt dat iets ‘niet in Nederland thuishoort’, zou zich ook moeten afvragen hoelang het … [Lees verder]
Drie jaar geleden begon Simchat Tora voor mij zoals ieder ander jaar. Zoals gebruikelijk ging ik al vroeg in de ochtend naar sjoel. Het hoogtepunt van vreugde na de Hoge Feestdagen en Soekot: een lange dienst, inclusief zeven hakafot: de vreugdedansen met de Torarollen. Mijn vrouw zou later met de kids volgen. Zoals in veel wijken in Jeruzalem was onze sjoel gevestigd in een lokaal van een school. Het lokaal was tegelijkertijd de mamad van … [Lees verder]
Ik ben er klaar mee. Vorige week woonde ik de Kol Nidre-dienst bij in het kleine universiteitsstadje aan de oostkust van de VS, waar ik woon met mijn Israëlische man. Het was een dienst van onze lokale joodse gemeenschap samen met de studentenvereniging Hillel. Midden in de Kol Nidre-dienst, op een feestdag die bedoeld is voor spirituele bezinning, nederigheid en vergeving, nam de rabbijn van Hillel het woord voor een politieke toespraak van twintig minuten. … [Lees verder]
“Het is aanlokkelijk om je voor te stellen hoe de muziek zich had ontwikkeld als ze waren blijven leven. Ze waren zo vrij, zo bevlogen, zulke gepassioneerde musici en componisten.” In muziekcentrum Splendor, midden in de oude Jodenbuurt van Amsterdam, vond maandag 5 oktober jl. een pianorecital plaats met muziek van de ‘vergeten’ componist Daniël Belinfante. Belinfante werd in 1893 in Amsterdam geboren in een muzikaal gezin. Hij studeerde viool en piano, vermoedelijk bij zijn … [Lees verder]
Theater vind ik een tikje intimiderend. Het jargon, de aanname dat alles betekenisvol is, de theater-incrowd die lijkt neer te kijken op de rest van ons. Ik geef het grif toe. Ik ben een oppervlakkige kunstkenner. Eens per jaar ga ik naar het ballet, voor het afgezaagde stuk waar de snobistische danswereld haar neus voor ophaalt, De Notenkraker. Ga ik vaker, zoals dit jaar naar Het Zwanenmeer, dan is het een klassieker met de te … [Lees verder]
Joden bidden in de synagoge op Jom Kipoer (Grote Verzoendag) het schilderij van Maurycy Gottlieb (1856-1879) is misschien wel het beroemdste en meest gereproduceerde Joodse schilderij ooit. Het toont een sfeervolle Joodse gebedsdienst in Oost-Europa op de heiligste dag van het Joodse jaar en verbeeldt het Europese Joodse leven van de negentiende eeuw. Gottlieb verwerkte er bovendien autobiografische elementen in. Sinds 1939 hangt dit iconische werk in het Tel Aviv Museum of Art. Geboren in … [Lees verder]
Arnold Schönberg emigreerde in 1933 naar de VS. In 1938 componeerde hij zijn Kol Nidrei. Ik denk dat daarin motieven uit zijn persoonlijke en maatschappelijke leven verwerkt zijn.* Over de tekst van het Kol Nidrei is veel te doen geweest, wel is bekend dat in joodse kring de uitleg luidt dat die woorden alleen betrekking hebben op de verplichtingen van iemand jegens God. *zie ook het inleidende verhaal: Eigenzinnige en verrassende versie van Kol Nidrei … [Lees verder]
Wat als de geschiedenis niet vooruitgaat, maar ons achterwaarts de toekomst in blaast? En wat als juist de herinnering aan wat Europa heeft verwoest de enige voorwaarde is om die toekomst te kunnen denken? In het werk van Walter Benjamin komen die twee vragen samen. Zijn ‘Engel van de Geschiedenis’ is niet simpelweg een symbool voor het verleden of voor de catastrofe. Het is een joods-messiaans beeld dat het Europese vooruitgangsgeloof op zijn kop zet: … [Lees verder]
De uitdrukking ‘vriend van Israël’ heeft een verschuiving ondergaan. Was het vroeger iemand die het bestaansrecht van Israël hartelijk ondersteunde, nu is het veeleer iemand die geen enkele kritiek heeft op de politieke koers van Israël. Daarvoor zijn meerdere redenen. Joden buiten de staat Israël kunnen zich bezwaard – of zelfs schuldig – voelen om kritiek te leveren als ze zich niet in Israël bevinden en bij voorbeeld door dienstplicht actief bijdragen aan de veiligheid … [Lees verder]
Vroeger leerden we op school dat de maand voor Rosj Hasjana – de hele maand Eloel – een periode van voorbereiding was. Zowel in de relatie met andere mensen als in de verhouding tot God moest je in het reine komen. Het was een tijd waarin je echt werk moest maken van zelfreflectie en verbetering. Iedere ochtend klonk de sjofar, als waarschuwing en herinnering dat Rosj Hasjana eraan kwam. Op school werd er extra aandacht … [Lees verder]
Als we het handjevol witmarmeren grafmonumenten even buiten beschouwing laten, dan lijkt het echt net alsof de dood op Zeeburg een grote gelijkmaker is geweest. De grauwe zerken van Belgisch hardsteen met hun sobere teksten onthullen niets van de verscheidenheid in lotgevallen en levenskeuzes die het leven van de mensen die hier rusten zijn unieke vorm gaven. Om van de naamlozen wier zerk in de oorlog geroofd is of die er nooit een hebben gehad maar … [Lees verder]
Onderweg naar het NHM, het Nationaal Holocaust Museum op de Plantage Middenlaan te Amsterdam, loop ik door de straten. Ik tel ze niet, maar sta stil bij elk huis met Stolpersteine. Die kleine stenen in de stoep herinneren aan de bewoners die tussen 1942 en 1943 zijn weggehaald door de nazi’s. Ik wil het graag hebben over het Nationaal Holocaust Museum, maar ben vanochtend weer geschokt. Het NHM ligt tegenover de Hollandsche Schouwburg, de schuldigste … [Lees verder]
Onlangs stuurde mijn oud-klasgenoot Barbara Hainowitz een column door van Thomas Friedman, misschien wel de invloedrijkste journalist/columnist in de wereld.* Friedman werkt bij de New York Times en is een kenner van de politiek in het Midden-Oosten. Bovendien won hij drie Pulitzer prijzen. Het is bekend dat hij een directe ingang heeft bij president Biden en dat de president regelmatig proefballonnetjes laat opgaan via Friedman. Toen ik zijn artikel las was dit ook het eerste … [Lees verder]
Alfred Kersaan:
Het probleem wat ik heb met een aantal uitlatingen over zionisme, Israël en boycots (en de reactie daarop) is dat…
wzijlstra10:
Mooi beschreven Amsterdamse geschiedenis.
Sara:
Wat is dit krachtig beschreven! Heel mooi gedaan!
D:
Mooi verwoord! Besa is iets waar we als Albanezen trots op mogen zijn en wat we moeten blijven doorgeven aan…
Mario:
Is ook bekend waarom Canter ophield met publiceren?
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
