Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
‘Bekend maakt bemind’: Amsterdamse stadsdelen krijgen middelen voor dialoog en verbinding. Deze kop las ik in het Parool van vrijdag 20 februari 2026. De raadsleden Sheher Khan van Denk en Itay Garmy van Volt werken al enkele jaren samen om de dialoog in de stad te bevorderen. Daar gaat nu een schepje bovenop dankzij een ruimhartige subsidie. Dialoog, een nobel streven waar niemand op tegen kan zijn. Alleen, zo vroeg ik me af, is dialoog … [Lees verder]
Zolang als ik mij kan herinneren is jazz mijn favoriete muziek. Ik ben er dan ook heel trots op dat ik een handshake away opgroeide van de iconische tenorsaxofonist Coleman Hawkins. Dat heb ik te danken aan mijn vader zl”. Als jonge Amsterdammer ging hij in de jaren dertig naar een Amsterdams café waar de toen wereldberoemde Amerikaanse saxofonist Coleman Hawkins zou spelen. Mijn vader bleek de enige bezoeker waardoor ‘de Hawk’ en hij met … [Lees verder]
Het toneel van Carré was leeg op deze 4e mei. Stoelen en lessenaars staan klaar voor musici die niet zullen komen. De voorstelling is afgelast – en gaat toch door zonder de uitvoerenden. In Nog niet afgelast staat Thea Kapteijn (Maria Kraakman) als uitvoerend producent nu alleen op het podium en reconstrueert wat er misging, waarom de voorstelling moest worden afgelast. Ze speelt de repetities na, de gesprekken, noemt de momenten waarop de samenwerking begon … [Lees verder]
Samen met mijn kleindochters Sophie en Isa (tien en twaalf jaar) ben ik gevraagd of we mee willen werken aan NPO Zapp, direct na het Jeugdjournaal van 4 mei. De special zal gaan over vlucht, verzet en verraad. Wij zijn gevraagd voor het onderdeel vlucht. Mijn vader, hun overgrootvader, vluchtte van Oostenrijk naar Nederland na de Anschluss in 1938. Hij was in het voorlaatste jaar van zijn gymnasium. Er worden thuis, samen met de meisjes, … [Lees verder]
Als voetballiefhebber zijn transferperiodes zonder twijfel spannende tijden. Welke speler gaat waarheen? Krijgt mijn club eindelijk die langverwachte nummer 6? Ook bij ons om de hoek speelt zich zo’n transferperiode af, maar dan in de wereld van de sjoels. Op een paar honderd meter van elkaar staan twee centrale sjoels. De Yeshurun Synagogue is van oudsher de officiële centrale sjoel. Hier komt traditioneel ook de opperrabbijn op de Hoge Feestdagen. Het gebouw stamt nog uit … [Lees verder]
Lang voordat Amsterdam het statige Concertgebouw kreeg, vormde de Koningszaal in Natura Artis Magistra een bruisend muzikaal middelpunt. Die geschiedenis is de afgelopen jaren nieuw leven ingeblazen: na een zorgvuldige restauratie is de zaal weer toegankelijk — en blijkt zij niet alleen visueel indrukwekkend, maar ook akoestisch uitzonderlijk. Het was buurtbewoner en topcellist Roeland Duijne die dat ontdekte. Samen ontwikkelden wij een kamermuziekserie die zowel ambitieus als toegankelijk is: Kamukoza — Kamermuziek in de Koningszaal. … [Lees verder]
“Ik heb een stadionverbod vanwege ‘alle Joden aan het gas’. Ik snap dat ik iets heel stoms heb gedaan. Kunt u me uitleggen wat dat is, antisemitisme?” Aldus een Feyenoord-supporter die een verbod kreeg op bezoek aan De Kuip wegens antisemitische spreekkoren. Op initiatief van de Anne Frank Stichting, antidiscriminatie-bureau RADAR en de fancoach van Feyenoord worden vanaf het seizoen 2016-2017 workshops uitgevoerd voor supporters met een stadionverbod. Als geboren Joodse Rotterdammer, Feyenoord-fan met een … [Lees verder]
In Israël wordt er al weken gedemonstreerd tegen plannen van de regering Netanyahu om ingrijpende veranderingen aan te brengen aan de constitutionele structuur van het land. Het gaat om dramatische beperkingen van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, wat de scheiding der machten danig zal aantasten. Als dit doorgaat, betekent dit een zorgwekkende aantasting van de democratie. In het bijzonder een verzwakking van de bescherming van mensenrechten en rechten van minderheidsgroepen. Recht en plicht Het is … [Lees verder]
Kort voor de Zesdaagse Oorlog componeerde Naomi Shemer het legendarische Yerushalayim Shel Zahav (Jeruzalem van Goud). Het werd het tweede volkslied van Israël nadat de oude stad van Jeruzalem werd heroverd. De Jom Kippoeroorlog daarentegen was vooral een oorlog van trauma’s. Een bekend lied uit die tijd is dat van een vader die zijn kind belooft dat dit de laatste oorlog zal zijn – helaas is het anders gelopen. Zo heeft elke oorlog zijn eigen … [Lees verder]
De redactie vroeg Karin Bek, bijna veertig jaar werkzaam in het voortgezet onderwijs, naar haar impressies over (de toename van) antisemitisme op school. Allerlei achtergronden Ik werk in het VO in en rondom Den Haag. In de klas zitten pubers met allerlei achtergronden, alle 37 jaar dat ik lesgeef. Al die jaren staat het dagboek van Anne Frank op de leeslijst en er is altijd wel één leerling die het daadwerkelijk leest. De verontwaardiging en … [Lees verder]
Er zit een opvallende groei in de alyah (immigratie naar Israel) van Amerikaanse joden. Haaretz meldde op basis van het bureau van de statistiek dat in 2021 vijfduizend Amerikaanse joden zich vestigden in Israel. Dat is volgens tweeduizend meer dan in het voorafgaande jaar. Wegens opkomend anti-semitisme in de VS dat zich vooral richt tegen herkenbare orthodoxe Joden, is het begrijpelijk dat veertig procent van de immigranten uit de Nieuw Wereld ultra-orthodox, Chabad-aanhangers zijn of … [Lees verder]
Tamar Lange:
Beste Jan Willem Cohen Tervaert, Wat bijzonder om van een familielid deze reactie te krijgen (neem ik aan), met bovendien…
jan willem Cohen Tervaert:
Tamar, het is Mathilde Cohen Tervaert-Israels en niet Mathilde Tervaert Cohen. Dus... familie van een Nederlandse Cohen (hoge priester) die…
Sid Bachrach:
Thanks Salomon for sharing this information which is not shocking realizing the free hand the settler youth have in the…
Linda Bouws:
Dank voor dit artikel. Een verontrustende ontwikkeling.
Marcel Mock:
Met belangstelling las ik jouw artikel. Wat is het kenmerkend verschil tussen Machanee Jehoeda en Shuk Ha-Carmel in Tel Aviv?
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
