Een interessant fenomeen doet zich voor: Israël is opvallend eensgezind. Van rechts tot links is men het erover eens dat de huidige deal met Iran slecht uitpakt voor het land. Volgens velen is er maar één schuldige: premier Netanyahu. Hij heeft gegokt en verloren. Met grote risico’s heeft hij president Trump ervan overtuigd dat een soort blitzkrieg mogelijk was. Aanvankelijk zag het er veelbelovend uit. Binnen 24 uur werd een groot deel van de Iraanse … [Lees verder]
Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
“Levie, waarom hoor ik dit nú pas?” “Wat bedoel je, Lilly?” “Dat er een musical over de zwager van onze familie speelt en niemand mij heeft uitgenodigd!”Ik kijk haar aan. “Welke zwager?” Lilly zucht diep, zoals alleen een ruwharige teckel met sefardische ambities dat kan. “Baruch Spinoza natuurlijk. De broer van Rebecca d’Espinosa. En Rebecca trouwde volgens onze familielegende met Samuel de Casseres. Dat maakt Spinoza zo ongeveer de zwager van de hele misjpoge. Ik … [Lees verder]
“Itamar Ben-Gvir zit aan Netanyahoe’s kant van het spectrum. Zij delen een aantal grondideeën over de staat Israël en de toekomst daarvan.” Aldus hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet in de recente aflevering, nummer 72 alweer, van de boeiende podcastserie Wallet&van Weezel. “Een deel van het Israëlische electoraat gaat hiervoor. Veel meer dan voor de andere radicaal in de regering, Bezalel Smotrich.” “Daarom”, zo denkt Wallet, “zal Netanyahoe Ben-Gvir nodig hebben als hij na de verkiezingen weer … [Lees verder]
Wat een waagstuk! De Israëlische cineast Hagai Levi is bij ons bekend van de televisieserie ‘In therapie’ met Jacob Derwig in de hoofdrol. Levie wilde niet de zoveelste Sjoa-film maken, geen duplicaat van ‘Schindler’s List.’ Maar hij wilde wel de dagboeken van Etty Hillesum verfilmen, geschreven in de oorlogsjaren door een jonge joodse vrouw in Amsterdam. Hoe deed hij dat? Hagai Levi kwam op het idee om voor de enscenering niet het jaar 1941 of … [Lees verder]
Marie de Roode-Heijermans (Rotterdam, 1859–1937, Amsterdam) was de oudere zus van toneelschrijver Herman Heijermans. De kunstenares Marie was lid van de Cercle des Femmes Peintres, een Brusselse vereniging van beeldend kunstenaressen die actief was tussen 1888 en 1893. In 1903 richtte ze met een aantal gelijkgestemden, zoals haar broer Herman, P.L. Tak en Floor Wibaut, de vereniging Kunst aan het Volk op. In 1899 trouwde ze met de journalist Justus Jan de Roode, die later … [Lees verder]
Clairy Polak was een gerespecteerde journalist in Nederland, bekend om haar compromisloze interviewstijl. De documentaire “Clairy Polak: autonoom tot aan het einde” verkent haar journalistieke carrière en persoonlijke leven, waaronder haar invloedrijke familiegeschiedenis, haar liefde voor Nico Commijs, en haar besluit om alleen en op eigen voorwaarden te sterven na het krijgen van kanker. … [Lees verder]
In zijn eerste reisverslag vertelt Eric Ottenheijm, specialist in Joods-christelijke interacties in de Oudheid, hoe hij bij toeval twee weken lang terechtkwam in de charedische wijk Ge’ula. In dit tweede deel gaat het over de betekenis van de ‘Klaagmuur’ en de relatie tussen orthodoxe religiebeleving en de seculiere staat die de auteur waarneemt op Tisha B’av In Jeruzalem zijn is niet denkbaar zonder een bezoekje aan de Kotel HaMa’ariv, de Westelijke Muur. Dat was een deel … [Lees verder]
Waar we vorige week eindigden, op Oerol, daar trekken we deze week weer naartoe. Nu dat oeroude (nou ja, veertig jaar bestaande) festival is afgelopen blikt onze cultuuradviseur Anita Frank terug op enkele heel bijzondere voorstellingen. Zij zag hilarische scène in een stuk van George&Eran waarin een onderwijzer wordt weggehoond wanneer hij in zijn klas wil vertellen over de Tweede Wereldoorlog. De leerlingen weten alles over oorlog, ze hebben het zelf meegemaakt, afkomstig als ze … [Lees verder]
Met welk doel wordt een Jiddisch Woordenboek gemaakt? Mag je zelf een nieuw woord verzinnen als je een woordenboek maakt? Geen vragen die een mens zich elke dag stelt, maar ze kwamen wel voorbij tijdens het JNW Simchosium dat werd gehouden op woensdagmiddag 17 september 2025 in het Goethe Instituut te Amsterdam. Ik was aanwezig bij dit feestelijke programma van dit Simchosium, een samenvoeging van simche (vreugde) en symposium, rond het Jiddisch-Nederlandse Woordenboek. Eerst even … [Lees verder]
Netanyahu’s verdelgingsoorlog tegen Hamas kan wel de Hamas brigades zware verliezen toebrengen, maar de geest van deze organisatie niet breken. Voor 7 oktober gaven alle opiniepeilingen aan dat Hamas ook op de westelijke Jordaanoever de populairste Palestijnse organisatie is. De uitslag van de Palestijnse verkiezingen in 2006 was daar een sterke aanwijzing voor: Hamas veroverde 74 zetels in het Palestijnse parlement terwijl Fatah (de fractie van het Palestijnse zelfbestuur in Ramallah) met 45 zetels ver … [Lees verder]
Aan alles merk je dat het nog maar een paar weken duurt voordat Rosh Hashana begint. De Sefardiem zeggen al de hele maand Selichot (speciale gebeden om vergiffenis te vragen), ’s avonds of voor het ochtendgebed, terwijl de Asjkenaziem pas op de zondag voor Rosh Hashana beginnen.* “Jullie hebben het meer nodig dan wij,” plaag ik mijn Sefardische vriend. Iedere avond stroomt de Kotel vol voor de Selichot. Selichot als begin mooie dagen Op de … [Lees verder]
Anoniem:
Stolperschwelle wordt in het algemeen in het Nederlands vertaald met Struikeldrempel. Het meervoud van Schwelle in het Duits is Schwellen…
Geert ter Horst:
De VS is in een staat van volslagen verwarring en irritatie, zoals ondermeer blijkt uit Trump's recente uitlatingen over Israel,…
Michel Waterman:
In mijn tijd als directeur van Crescas had ik een bijzonder contact met Ellen Santen en haar broer Bart. Zij…
Tamar Lange:
Beste Sjiera Mirjam, Poeh! dat is zeker een schrijnende weglating...Het merendeel van de Vlooenburg bewoners was inderdaad joods, net als…
Sjiera Mirjam:
Toevallig kom ik net dit filmpje van de Gemeente amsterdam tegen over Vlooienburg. Geen enkele referentie wordt er gemaakt dat…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
