Sla de Bijbel open, en je vindt prachtige teksten en gruwelijke verhalen. Allemaal Gods woord, toch? Voor Joden bestaat er naast de schriftelijke leer een mondelinge, en die interpreteert alle teksten en checkt ze op hun relevantie vandaag. Want het is lang geleden dat Hij of Zij sprak. Begin dit jaar is de Australische film Leviticus uitgebracht, die nu ook in Nederland te zien is. Het blijkt een romantische horrorfilm te zijn over twee homoseksuele … [Lees verder]
Twintig jaar geleden, op 12 augustus 2006, kwam Uri Grossman om bij een operatie van het Israëlische leger in Zuid-Libanon. Dat gaf aanleiding om aandacht te vragen voor zijn vader David Grossman, een van mijn favoriete schrijvers. Grossman is een uitgesproken criticus van het beleid van de Israëlische regering. Hij heeft, na lang geweigerd te hebben het woord genocide in de mond te nemen, vorig jaar zomer dat woord voor het eerst gebruikt. Zoals hij stelde: … [Lees verder]
Rabbinaal protest tegen het geweld van heetgebakerde jonge Joodse kolonisten tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse boeren en bewoners op de Westelijke Jordaanoever in Israël. Als liberaal-orthodoxe rabbijn, 84 jaar oud, en al jarenlang lid van de Rabbinical Council of America (een organisatie van meer dan duizend orthodoxe rabbijnen in Noord-Amerika), protesteer ik met klem tegen en veroordeel ik het geweld dat soms zelfs tot moord leidt, dat door messiaans-gedreven jonge Joodse kolonisten wordt gepleegd tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse … [Lees verder]
Mijn hele leven ben ik geïnteresseerd in politiek. Eerst in Nederland. Ik probeerde altijd dicht tegen de politiek aan te schuren, al wist ik goed dat ik nooit de tijd zou hebben om zelf professioneel politicus te worden. Hoewel ik inmiddels al meer dan vijf jaar in Israël woon, heb ik nog steeds contacten in de Nederlandse politiek. Die belangstelling is nooit verdwenen. Als een vlieg op de muur Ik moest daaraan denken toen ik … [Lees verder]
Met de tennisrackets in de achterbak reed ik over de Amstelveenseweg. Vlak voor de oprit naar de A10 rijd ik op de tweede baan rechts zodat ik rechtdoor kan richting Amstelveen. Nog geen vijftig meter voor het viaduct blijken die twee rijbanen afgesloten en wijst een verlichte pijl de oprit op. Ik schrik me rot. Er is geen andere optie. De auto’s voor me maken de bocht al richting oprit. Ik weet dat ik de … [Lees verder]
De Hoge Feestdagen staan voor de deur met daarin een speciale plek voor het Kol Nidrei. De versie met de Asjkenazische melodie van Max Bruch staat in de wereld van de klassieke muziek hoog aangeschreven. Bruch gebruikte de melodie daarvan in het eerste deel van zijn Kol Nidrei. Het ís ook prachtige muziek, heerlijk om naar te luisteren en heerlijk om te spelen.* Hoe geliefd de melodie ook is, de joodse componist Arnold Schönberg (Wenen, … [Lees verder]
Sedje, zoals ik mijn oudtante vroeger mocht noemen, was in mijn ogen zo’n beetje alles tegelijk: een zelfstandige en originele vrouw, verzetsstrijdster, overlevende van de Shoah, maar bovenal kunstenaar, met een opmerkelijke ondernemerslust. Sedje Frank werd in 1923 geboren in Rotterdam. Als kind tekende en schilderde ze al veel. Geïnspireerd door de violist Nathan Milstein begon ze bovendien viool te spelen. De beeldende kunst en de muziek zouden uiteindelijk de twee pijlers van haar leven … [Lees verder]
Op 29 september opent in OBA De Hallen in Amsterdam de fototentoonstelling BESA – A Code of Honor. De tentoonstelling werd door de museumafdeling van Yad Vashem in Jeruzalem samengesteld op basis van het werk van de Amerikaanse fotograaf Norman Gershman. Zij vertelt de bijzondere, nog altijd relatief onbekende geschiedenis van Albanese moslims die tijdens de Tweede Wereldoorlog Joden verborgen en beschermden. Niet alleen overleefden bijna alle Joodse inwoners van Albanië de oorlog; ook Joodse … [Lees verder]
Op 1 mei 1894 stond voor het huis van Jozef Israëls in Den Haag een reiskoets klaar. De schilder was zeventig. Zijn vrouw Aleida was enkele maanden eerder overleden en zijn huis voelde stiller dan ooit. Aan de muren hingen een Rembrandt, Rafaël en Holbein, maar zelfs het mooiste gezelschap in een lijst zegt ’s avonds niet dat de thee klaarstaat. Zijn zoon Isaac vond dat zijn vader eruit moest. Niet naar Scheveningen — dat … [Lees verder]
De uiterst getalenteerde Martin Monnickendam (1874-1943), zoon van een joodse vader en een niet-joodse moeder, werd als zestienjarige toegelaten tot de Rijksakademie. Tot zijn onuitsprekelijke frustratie won hij de prestigieuze Prix de Rome pas bij zijn derde deelname, in 1913. Dat stond zijn doorbraak in Amsterdam in 1907 en Parijs in 1908 niet in de weg. Hij groeide uit tot een ‘machtig colorist’, gedreven door het verlangen om ‘stemmingskunst’ te maken. Een ‘geniaal aangelegde’ kunstenaar, … [Lees verder]
Chanoeka 5785 in Jeruzalem Deze week begint Chanoeka. Een van de simpelste vragen uit de Gemara is Mai Chanoeka, wat is Chanoeka? Vaak is het zo dat met makkelijke vragen de langste antwoorden komen. Het verhaal is bekend, maar toch even in het kort: de Hellenisten (Grieken) hadden het land bezet. De Makkabeeën, een groep geleerden, pakten de strijd op. Het waren er een stuk minder dan de Hellenisten, maar ze wonnen toch door een … [Lees verder]
‘Als de herinnering komt’ is een film over de historicus Saul Friedländer, een belangrijke kenner van nazisme en de Holocaust. De documentaire van Frank Diamand wordt opnieuw uitgezonden door de Joodse programmering van de EO vanwege de prestigieuze Balzanprijs die de negentigjarige Friedländer ontving voor zijn gehele oeuvre. Filmmaker Diamand neemt de Israelische historicus Friedländer mee op reis door Europa. Samen bezoeken ze zorgvuldig uitgekozen plaatsen die van grote betekenis zijn voor de historicus, maar … [Lees verder]
Uit de mond van ex-president Donald Trump weten we het eindelijk: ‘Vice-president Kamala Harris haat Israël.’ Daar liet Trump het er niet bij tijdens een scherp debat met Harris: ‘Als zij president is bestaat Israël na twee jaar niet meer.’ Deze beledigende en apocalyptische uitspraken van Trump brachten Harris niet van haar stuk. Harris negeerde deze intimidatie van Trump volledig. Compassie Met compassie voor het grote aantal Palestijnse doden in Gaza zei Harris met klem … [Lees verder]
Stel je voor hoe het voelt om opgesloten te zitten in een Hamas Tunnel. Nog steeds zitten er 59 gegijzelden vast in Gaza. Onschuldige burgers die niets met politiek te maken hadden. In Gaza is meer dan achthonderd kilometer aan tunnels gevonden. Speciaal gebouwd om wapens te smokkelen en gegijzelden gevangen te houden. Gebouwd met geld dat bedoeld was om Gaza op te bouwen. Wat zou jij doen als jouw zus, vader of kind daar … [Lees verder]
De Vrijdagavond vroeg Oleh Chadasj Jair Eisenmann hoe hij deze zware tijd ervaart in zijn nieuwe vaderland. Hij geeft een ontroerend kijkje in zijn leven in Jeruzalem in oorlogstijd. Al bijna drie jaar wonen mijn vrouw Tali en ik in Jeroesalajim. Tijdens covid kwamen we tot de conclusie dat we eigenlijk niet veel meer te zoeken hebben in Amsterdam, hoewel ik een geboren en getogen Amsterdammer ben. We vonden en vinden dat er meer toekomst in … [Lees verder]
Binjamin Heyl:
Wie wil er een rechtvaardige vrede voor alle betrokkenen? Zover mij bekend zijn er nogal wat tegenstrijdige vredesdioelen die men…
Barend Elburg:
In het vervolg svp even duidelijk uitleggen :) שבת שלום
Etienne Denneboom:
Beste Barend, Ik ben bij mijn berekening uitgegaan van de zgn mispar gadol versie, waarbij aan de sluitletters hogere waarden…
Barend Elburg:
Sorry tikfoutje niet 2746 maar 746!
Barend Elburg:
1. Hoe komt u op 1306? עד מאה ועשרים = 746 2. niet יא is een van de namen van…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
