Twintig jaar geleden, op 12 augustus 2006, kwam Uri Grossman om bij een operatie van het Israëlische leger in Zuid-Libanon. Dat gaf aanleiding om aandacht te vragen voor zijn vader David Grossman, een van mijn favoriete schrijvers. Grossman is een uitgesproken criticus van het beleid van de Israëlische regering. Hij heeft, na lang geweigerd te hebben het woord genocide in de mond te nemen, vorig jaar zomer dat woord voor het eerst gebruikt. Zoals hij stelde: … [Lees verder]
Rabbinaal protest tegen het geweld van heetgebakerde jonge Joodse kolonisten tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse boeren en bewoners op de Westelijke Jordaanoever in Israël. Als liberaal-orthodoxe rabbijn, 84 jaar oud, en al jarenlang lid van de Rabbinical Council of America (een organisatie van meer dan duizend orthodoxe rabbijnen in Noord-Amerika), protesteer ik met klem tegen en veroordeel ik het geweld dat soms zelfs tot moord leidt, dat door messiaans-gedreven jonge Joodse kolonisten wordt gepleegd tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse … [Lees verder]
Mijn hele leven ben ik geïnteresseerd in politiek. Eerst in Nederland. Ik probeerde altijd dicht tegen de politiek aan te schuren, al wist ik goed dat ik nooit de tijd zou hebben om zelf professioneel politicus te worden. Hoewel ik inmiddels al meer dan vijf jaar in Israël woon, heb ik nog steeds contacten in de Nederlandse politiek. Die belangstelling is nooit verdwenen. Als een vlieg op de muur Ik moest daaraan denken toen ik … [Lees verder]
Met de tennisrackets in de achterbak reed ik over de Amstelveenseweg. Vlak voor de oprit naar de A10 rijd ik op de tweede baan rechts zodat ik rechtdoor kan richting Amstelveen. Nog geen vijftig meter voor het viaduct blijken die twee rijbanen afgesloten en wijst een verlichte pijl de oprit op. Ik schrik me rot. Er is geen andere optie. De auto’s voor me maken de bocht al richting oprit. Ik weet dat ik de … [Lees verder]
Het begrip ‘Joods-christelijke traditie’ is in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog met oprecht goede bedoelingen omkranst. Het staat voor veelsoortige ontmoetingen tussen Joden en christenen, vooral in zogeheten ‘leerhuizen’, in een poging elkaar na eeuwen Jodenvervolging en discriminatie beter te leren kennen. Daarbij ging (en gaat) het vooral om de kennismaking met de door christenen vergeten Joodse wortels van het christendom en om het zoeken naar wat de beide tradities gemeenschappelijk hebben. Er is … [Lees verder]
Op 29 september opent in OBA De Hallen in Amsterdam de fototentoonstelling BESA – A Code of Honor. De tentoonstelling werd door de museumafdeling van Yad Vashem in Jeruzalem samengesteld op basis van het werk van de Amerikaanse fotograaf Norman Gershman. Zij vertelt de bijzondere, nog altijd relatief onbekende geschiedenis van Albanese moslims die tijdens de Tweede Wereldoorlog Joden verborgen en beschermden. Niet alleen overleefden bijna alle Joodse inwoners van Albanië de oorlog; ook Joodse … [Lees verder]
Op 1 mei 1894 stond voor het huis van Jozef Israëls in Den Haag een reiskoets klaar. De schilder was zeventig. Zijn vrouw Aleida was enkele maanden eerder overleden en zijn huis voelde stiller dan ooit. Aan de muren hingen een Rembrandt, Rafaël en Holbein, maar zelfs het mooiste gezelschap in een lijst zegt ’s avonds niet dat de thee klaarstaat. Zijn zoon Isaac vond dat zijn vader eruit moest. Niet naar Scheveningen — dat … [Lees verder]
De uiterst getalenteerde Martin Monnickendam (1874-1943), zoon van een joodse vader en een niet-joodse moeder, werd als zestienjarige toegelaten tot de Rijksakademie. Tot zijn onuitsprekelijke frustratie won hij de prestigieuze Prix de Rome pas bij zijn derde deelname, in 1913. Dat stond zijn doorbraak in Amsterdam in 1907 en Parijs in 1908 niet in de weg. Hij groeide uit tot een ‘machtig colorist’, gedreven door het verlangen om ‘stemmingskunst’ te maken. Een ‘geniaal aangelegde’ kunstenaar, … [Lees verder]
Al lange tijd ben ik gefascineerd door de joodse opvatting van het ‘Jeruzalem van boven’ en het ‘Jeruzalem van beneden’. Het hemelse, volmaakte Jeruzalem tegenover de onvolmaakte aardse stad. Binnen dit kader wil ik enkele beelden analyseren van een zwevend huis in de lucht als een symbool van omgekeerd lezen. Jonathan Swift Gulliver’s Travels Eerst Jonathan Swifts Gulliver’s Travels uit 1726. Swift is een Anglo-Ierse, christelijke geestelijke en deken van de Sint-Patricks kathedraal. Hij bedacht … [Lees verder]
In de jaren zestig waren wij als kinderen benieuwd of we bij een kerkgenootschap waren aangesloten zoals heel wat vriendjes en vriendinnetjes. Het antwoord was duidelijk: nee. Maar als jullie dat zouden willen, gaan jullie zelf maar op onderzoek uit en uitvinden wat bij jullie past. Zo leerden we al vroeg zelfstandig na te denken over dergelijke zaken. Dit is geheel in lijn met de filosofische ideeën van onze grootvader Leo Polak: autonoom nadenken, dat … [Lees verder]
Joden en Israëli in Nederland: maak de borst maar nat. Ik vrees dat antisemitische incidenten feller en gevaarlijker zullen worden. Woensdagmiddag luisterde ik om 14.00 uur naar Reshet Bet, de Israëlische radio. De nieuwslezer riep uit naam van Tsahal (het Israëlische leger) de inwoners van de stad Gaza op hun woonplaats te verlaten en naar het zuiden van Gaza te vluchten. Gaza is een stad met meer dan 700.000 inwoners. In het zuiden van Gaza … [Lees verder]
Alles is anders dit jaar, maar sommige zaken blijven. Zoals het brood dat we bakten op de vlucht uit Egypte. Dat was plat zonder een kruimeltje gerezen deeg. Daar was geen tijd voor en dat herdenken we jaarlijks acht dagen lang met Pesach. Barend Elburg zocht uit welke varianten er zijn in het ongerezen brood: Over zachte, harde, dikke, dunne, ronde en vierkante matses. Israël ligt onder vuur. Letterlijk door de raketten afgeschoten uit Iran. … [Lees verder]
We zijn inmiddels een week in Chicago. Los van het enorme genieten van onze kleinzoon kan ik het verblijf het beste omschrijven als koud, héél koud. Temperaturen van min 15 graden zijn hier eerder regel dan uitzondering. Toen we uit Israël vertrokken, was het 25 graden, een temperatuurverschil van veertig graden. Afgelopen sjabbat sneeuwde het de hele dag. Tegen zonsondergang lag er zeker vijftien centimeter sneeuw. We genieten volop, maar van een warm welkom was … [Lees verder]
In deze boeiende biografie beschrijft Geke van der Wal het leven van Guus Belinfante, een telg uit een belangrijke Portugees-Joodse familie die al generaties in Nederland woonde. Een familie die er trots op was in Den Haag geworteld te zijn en gerespecteerd te worden. Van der Wal schetst Belinfante als een intelligente, erudiete, maar tegelijkertijd introverte man die ook voor zijn kinderen lastig te lezen was. ‘Hij was onbereikbaar in zijn zwijgzaamheid’, aldus de biograaf. Belinfante … [Lees verder]
Is premier Benjamin Netanyahu een zeewering tegen de ultra-rechtse religieus geïnspireerde nationalistische golven die de verkiezingsuitslag hebben opgewekt? Ik hoop het voor Israel en de diaspora dat Netanyahu inderdaad de leider is die ‘Israel van zichzelf kan redden’ en niet toegeeft aan de meest extreme ideeën van zijn potentiële rechtse coalitiegenoten. Jarenlang heb ik hem gevolgd. Ik weet dat hij verbaal ook extreem kan zijn, maar ik weet ook dat hij aanzienlijk bedachtzamer is dan … [Lees verder]
Leonardo Jacobs:
Prima analyse Moni !
Robert Lemm de Casseres:
wat een leuke samenvatting van de reis van de schilder, met als hoogtepunt de ontmoeting in Tanger met een oude…
Peres Yehuda Tieleman Winter:
En zo en voelt het ook. Waar en wanneer je bent vent. Je gaan en komen gaan. Shana tova.
Leo Jacobs:
Hoe beroemd Israels in zijn tijd ook was - waten Rembrandt, Rafael, Holbein toen nog betaalbaar ? Nochtans een gaaf…
Peres Yehuda Tieleman Winter:
Shana Tova umatuka.Bedankt voor jullie inzet.
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
