‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
‘Bekend maakt bemind’: Amsterdamse stadsdelen krijgen middelen voor dialoog en verbinding. Deze kop las ik in het Parool van vrijdag 20 februari 2026. De raadsleden Sheher Khan van Denk en Itay Garmy van Volt werken al enkele jaren samen om de dialoog in de stad te bevorderen. Daar gaat nu een schepje bovenop dankzij een ruimhartige subsidie. Dialoog, een nobel streven waar niemand op tegen kan zijn. Alleen, zo vroeg ik me af, is dialoog … [Lees verder]
Of toch niet? In de multireligieuze havenstad Kochi in Zuid-India moet ik er met een loep naar zoeken. De stad is vervuld met kunst, dankzij de vermaarde Kochi Muziris Biennale (de reden waarom ik hier ben) en met streetart. Muren zijn vrolijk beschilderd, zeker bij scholen, maar ook op vervallen gebouwen staan ware kunstwerken. Kochi is een toeristenplek, zeker in dit seizoen als het weer nog net te behappen is en met de Biennale als … [Lees verder]
Met hun film en boek De verdwenen stad documenteerden Willy Lindwer en wijlen Guus Luijters in 2024 de rol van het Amsterdamse gemeentelijk openbaar vervoer. Door het inzichtelijk maken van de deportatie met gewone trams is door de auteurs duidelijk gemaakt dat de gemeentelijke Amsterdamse overheid meewerkte aan de vervolging van haar eigen, Joodse, bevolking. Ook in Rotterdam reden die trams. Ook in Rotterdam kon de Joodse bevolking worden gesegregeerd, geconcentreerd in een gemeentelijke loods … [Lees verder]
Israël is de verstoteling onder de volkeren. Er zijn schurkenstaten en roversnesten waar geen mens ooit aanstoot aan neemt. Maar die landen zijn niet onontkoombaar interessant. Israël wel. En dat zal het weten ook. De redactie van De Vrijdagavond vroeg twee hoogleraren die zich in het publieke domein uitspreken over het beleid van Israël hoe zij staan tegenover een academische / culturele boycot van Israël.Hier het pleidooi van emeritus-hoogleraar sociale wetenschappen Abram de Swaan, lid … [Lees verder]
Slagerszoon Moos Cohen (Tiel, 1901 – 1942 Auschwitz) volgde de Rijksacademie in Amsterdam in plaats van de opleiding tot rabbijn. Cohens eerste adres in Mokum was van 1921-22 de Karel du Jardinstraat 48, aan de zuidzijde van De Pijp. Moos had rabbinaal onderricht ontvangen en had zelfs overwogen rabbijn te worden, maar ging in 1921 toch naar de Rijksakademie, om die pas zeven jaar later te verlaten. Studerend aan de Rijksacademie op de Stadhouderskade 86 tekende hij … [Lees verder]
Een ingelijste brief aan Jettie van Thijn was de aanleiding voor een zoektocht door journalist Tom Egbers naar deze onbekende Rotterdams-joodse vrouw die op 25-jarige leeftijd werd vermoord in Auschwitz. Die brief uit 1935 hangt in het kantoor van theatermaker Ruud de Graaf, wiens moeder de brief aan haar hartsvriendin Jettie schreef. Ruuds moeder bleef haar hele leven over Jettie spreken, maar er is niets tastbaars van haar vriendin overgebleven, zelfs geen foto. Wie was … [Lees verder]
Pianist en dirigent Gerrit van Weezel kwam in 1906 op Gerard Doustraat 162 wonen, rechtstreeks uit Bath en Münster, met zijn vrouw Liesje Schrijver en hun kinderen Rosalie en Jacob. Gerrit van Weezel (Amsterdam 1882-1942 Auschwitz) ontving zijn eerste muziekonderwijs van zijn oom Andries de Rosa. Gerrit was de oudste zoon van Rachel de Rosa en diamantslijper Jacob van Weezel uit de ‘Jodenkerkstraat’ (Nieuwe Kerkstraat). In 1889 trad hij voor het eerst met een orkest … [Lees verder]
Schilder en beeldhouwer Karl Carvalho huurde vanaf 1952 de derde verdieping van Gerard Doustraat 56b In 1957 verhuisde Karl (1916-1972) met zijn tweede vrouw naar Altea bij Alicante, om in 1961 voorgoed terug te keren naar ‘de zolder’. Twee jaar later scheidde hij om voor een derde keer te huwen. Na de veelgeprezen Cultuuratlas van Amsterdam: Oud-Zuid schreef cultuurhistoricus Michel Didier Cultuuratlas van Amsterdam: De Pijp over een bij uitstek joodse wijk en een broedplaats … [Lees verder]
“Een klarinet die zingt als een menselijke stem, de trompet die een melodie laat glanzen, terwijl accordeon en saxofoon warme klanklagen weven waar bas en percussie een stevig fundament onder leggen”. Zo omschreef muziekjournalist Jonah Falke liefdevol de sound van Klezmer. Of zoals Janfie van Strien, een van de leden van de Amsterdam Klezmerband, tegen mij zei: “Het is pure muziek zonder fratsen, een ode aan de Jiddische cultuur”. Donderdag 19 maart is de presentatie van de … [Lees verder]
Even leek het grote Hadassah-ziekenhuis in Jeruzalem bedreigd door een vuurzee. De staf van het ziekenhuis trof al voorbereidingen om patiënten te evacueren.Gelukkig is dat niet gebeurd. Na een lucht-en grondoffensief tegen een van Israels grootste bosbranden, is de brand twee weken na uitbraak geblust. De Israelische brandweermannen verdienen een dikke pluim op hun hoed. Door de stofwolken van de brand doemde iets op van Israelisch-Palestijnse samenwerking. De Palestijnse president Mahmoed Abbas, vaak verguisd in … [Lees verder]
Limmoed (ook wel bekend als Limmud) is het Hebreeuwse woord voor leren. Limmoed gaat om het leren over Joodse onderwerpen van en met elkaar. Iedereen heeft de potentie om docent te zijn, iedereen kan van een ander iets leren. De organisatie Limmoed is politiek en religieus onafhankelijk en wordt grotendeels door vrijwilligers gedraaid. Zoals eerder bericht, zijn diverse Limmoed organisaties binnen Europa sinds vorig jaar bezig om de handen ineen te slaan om een meer formele … [Lees verder]
Na twee jaar oorlog kunnen de Israëliërs eindelijk rustig slapen. Geen inkomende raketten, niet uit Gaza en zelfs niet uit Jemen. De Houthi’s zijn hun belofte nagekomen om hun raketten en drones op te slaan na de wapenstilstand tussen Israël en Hamas. De Amerikaanse president Donald Trump is de tovenaar van deze wapenstilstand en premier Benjamin Netanyahu is nu zijn populaire lijfeigene in Israël. Trump wist ongetwijfeld tijdens zijn toespraak ‘einde van de oorlog’ in … [Lees verder]
Het voelt oncomfortabel om vanuit Nederland te schrijven over onze familie in Israël die nu in een zeer gespannen situatie leven. Maar goed om het te delen met de lezers van De Vrijdagavond omdat velen in dezelfde situatie zullen zitten. “Hier is alles goed, we merken er hier weinig van,” zegt mijn neef Ron. Terwijl ik de hond uitlaat in een zonovergoten Amsterdamse Bos, bel ik met Ron in Rishon Lezion om wat hij van … [Lees verder]
Op zondag 2 adar I is een van de liefste rabbijnen van Nederland op 85-jarige leeftijd overleden, rabbijn Eddy Maarsen. Ik heb prachtige hespediem (grafredes) en in memoriams gelezen, onder andere van zijn schoonzoon Herman Loonstein en van mijn vriend Ruben Vis.* In zijn werk was hij rechtlijnig, eerlijk en uniek. Hij bleef altijd zichzelf, of het onder grote rabbijnen was of met klanten van het NIK, het maakt hem niets uit. Monsieur Eddy en … [Lees verder]
ten cate:
Kent iemand de persoon Nigus Cohen,leefde ook onder de naam Isaac Mouwes in de tweede wereld oorlog 1940/45´..hij moet volgens…
Kees Maaswinkel:
Tja daar gaan we weer: “Daar horen excuses voor te worden gemaakt. Zowel verbaal, schriftelijk als tastbaar.” Ja, de gemeente…
Aviva Pels:
Dank voor deze bijdrage. Bijzonder, om te lezen over deze kunstenaar.
Kelvin Wilson:
Mee eens. Ik heb daar-- min of of meer als bijvangst van het Liebau onderzoek-- ook al heel veel over…
Eddy van Essen:
Dank voor het onderzoekswerk. Zou mooi zijn als er een vergelijkbaar onderzoek gedaan wordt naar de vrouwen die naar Kratzau…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
