Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
‘Bekend maakt bemind’: Amsterdamse stadsdelen krijgen middelen voor dialoog en verbinding. Deze kop las ik in het Parool van vrijdag 20 februari 2026. De raadsleden Sheher Khan van Denk en Itay Garmy van Volt werken al enkele jaren samen om de dialoog in de stad te bevorderen. Daar gaat nu een schepje bovenop dankzij een ruimhartige subsidie. Dialoog, een nobel streven waar niemand op tegen kan zijn. Alleen, zo vroeg ik me af, is dialoog … [Lees verder]
Zolang als ik mij kan herinneren is jazz mijn favoriete muziek. Ik ben er dan ook heel trots op dat ik een handshake away opgroeide van de iconische tenorsaxofonist Coleman Hawkins. Dat heb ik te danken aan mijn vader zl”. Als jonge Amsterdammer ging hij in de jaren dertig naar een Amsterdams café waar de toen wereldberoemde Amerikaanse saxofonist Coleman Hawkins zou spelen. Mijn vader bleek de enige bezoeker waardoor ‘de Hawk’ en hij met … [Lees verder]
Het toneel van Carré was leeg op deze 4e mei. Stoelen en lessenaars staan klaar voor musici die niet zullen komen. De voorstelling is afgelast – en gaat toch door zonder de uitvoerenden. In Nog niet afgelast staat Thea Kapteijn (Maria Kraakman) als uitvoerend producent nu alleen op het podium en reconstrueert wat er misging, waarom de voorstelling moest worden afgelast. Ze speelt de repetities na, de gesprekken, noemt de momenten waarop de samenwerking begon … [Lees verder]
Samen met mijn kleindochters Sophie en Isa (tien en twaalf jaar) ben ik gevraagd of we mee willen werken aan NPO Zapp, direct na het Jeugdjournaal van 4 mei. De special zal gaan over vlucht, verzet en verraad. Wij zijn gevraagd voor het onderdeel vlucht. Mijn vader, hun overgrootvader, vluchtte van Oostenrijk naar Nederland na de Anschluss in 1938. Hij was in het voorlaatste jaar van zijn gymnasium. Er worden thuis, samen met de meisjes, … [Lees verder]
Als voetballiefhebber zijn transferperiodes zonder twijfel spannende tijden. Welke speler gaat waarheen? Krijgt mijn club eindelijk die langverwachte nummer 6? Ook bij ons om de hoek speelt zich zo’n transferperiode af, maar dan in de wereld van de sjoels. Op een paar honderd meter van elkaar staan twee centrale sjoels. De Yeshurun Synagogue is van oudsher de officiële centrale sjoel. Hier komt traditioneel ook de opperrabbijn op de Hoge Feestdagen. Het gebouw stamt nog uit … [Lees verder]
Lang voordat Amsterdam het statige Concertgebouw kreeg, vormde de Koningszaal in Natura Artis Magistra een bruisend muzikaal middelpunt. Die geschiedenis is de afgelopen jaren nieuw leven ingeblazen: na een zorgvuldige restauratie is de zaal weer toegankelijk — en blijkt zij niet alleen visueel indrukwekkend, maar ook akoestisch uitzonderlijk. Het was buurtbewoner en topcellist Roeland Duijne die dat ontdekte. Samen ontwikkelden wij een kamermuziekserie die zowel ambitieus als toegankelijk is: Kamukoza — Kamermuziek in de Koningszaal. … [Lees verder]
Pesach in Zwitsers dal met Jaap Krammers Seiderlied In het bejaardentehuis waar mijn vriend David Krammer manager is, vierden we dit jaar de seideravond. Het huis staat in het dorpje Lengnau in het Zwitserse Surbtal. Pesach vieren ze in het bejaardenhuis met jong en oud in dit dal in Noord-Zwitserland waar de dorpen Endingen en Lengnau ooit de ‘Jodendorpen’ werden genoemd. *(red.) Joden kregen pas in 1866 burgerrechten in Zwitserland, maar zij woonden al tweehonderd jaar … [Lees verder]
CIDI geeft geen stemadvies. Dit is meteen ook het antwoord op het andere kritiekpunt van mevrouw Faber, dat wij slechts een beperkt aantal onderwerpen behandelen. … [Lees verder]
Dat archiefstukken gevonden bij een afvalcontainer kunnen uitgroeien tot een tentoonstelling, bewijst Lege stoelen in de klas. Deze kleine tentoonstelling in het Stadsarchief werd geopend op 20 maart 2026 voor een volle zaal met belangstellenden. Cees Koole, geschiedenisdocent aan het Spinoza Lyceum, vindt stukken uit de Tweede Wereldoorlog bij de bouwcontainer naast zijn school. Stukken over de dramatische geschiedenis van het gedwongen vertrek van Joodse leerlingen naar het Joods Lyceum. Samen met zijn leerlingen besluit Koole … [Lees verder]
Op donderdag 24 maart 2022 werd op een heel uitzonderlijke plek de Yad Vashem-onderscheiding postuum uitgereikt aan de kleinzoon van Hendricus Johannes Tobias (Henk) Bijlmer. Zijn kleinzoon en naamgenoot Henk ontving de medaille en de bijbehorende oorkonde in hetzelfde huis waar destijds dokter H.J.T. Bijlmer woonde in de Amsterdamse Schubertstraat. Hij ontving deze uit handen van mevrouw Eliyahu-Pery, plaatsvervangende ambassadeur van Israël. behoed voor deportatie Onze grootvader kreeg deze onderscheiding omdat hij tijdens de Tweede … [Lees verder]
In voorbereiding van Soekot kwam ik op de tulpenbol. De tulp, zoals iedere toerist weet, komt uit Amsterdam. Daar is zelfs een lied over gezongen. “Nee!” hoor ik je zeggen, de tulp komt uit Turkije. Inderdaad. Wat komt er nog meer uit Turkije? Engelsen denken dat de kalkoen, de turkey, uit Turkije komt. Dat weten de Turken ook, en daarom wil Turkije tegenwoordig dat het land in het Engels Türkiye wordt genoemd. Wij weten beter: een kalkoen komt … [Lees verder]
Frans Lavell:
"De eerste door de Duitsers gefusilleerde (Joodse) Nederlander was Leendert Schijveschuurder" las ik ergens. Zo hoort het vindt Tamar misschien.…
Tamar Lange:
Beste Jan Willem Cohen Tervaert, Wat bijzonder om van een familielid deze reactie te krijgen (neem ik aan), met bovendien…
jan willem Cohen Tervaert:
Tamar, het is Mathilde Cohen Tervaert-Israels en niet Mathilde Tervaert Cohen. Dus... familie van een Nederlandse Cohen (hoge priester) die…
Sid Bachrach:
Thanks Salomon for sharing this information which is not shocking realizing the free hand the settler youth have in the…
Linda Bouws:
Dank voor dit artikel. Een verontrustende ontwikkeling.
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
