Al heel jong keken wij naar cowboy- en Indianenfilms. Toen al wist ik dat we gemanipuleerd werden door te moeten denken dat er altijd ‘bad guys’ waren. In dit geval de Indianen. Dit bleef een terugkerend thema in de Amerikaanse politiek: altijd waren er bad guys. In de jaren vijftig had je de commies (communisten) met de beruchte verhoren en rechtszaken onder senator Joe McCarthy. Later had je president Bush met zijn ‘As van het Kwaad’ … [Lees verder]
Een interessant fenomeen doet zich voor: Israël is opvallend eensgezind. Van rechts tot links is men het erover eens dat de huidige deal met Iran slecht uitpakt voor het land. Volgens velen is er maar één schuldige: premier Netanyahu. Hij heeft gegokt en verloren. Met grote risico’s heeft hij president Trump ervan overtuigd dat een soort blitzkrieg mogelijk was. Aanvankelijk zag het er veelbelovend uit. Binnen 24 uur werd een groot deel van de Iraanse … [Lees verder]
Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
“Levie, waarom hoor ik dit nú pas?” “Wat bedoel je, Lilly?” “Dat er een musical over de zwager van onze familie speelt en niemand mij heeft uitgenodigd!”Ik kijk haar aan. “Welke zwager?” Lilly zucht diep, zoals alleen een ruwharige teckel met sefardische ambities dat kan. “Baruch Spinoza natuurlijk. De broer van Rebecca d’Espinosa. En Rebecca trouwde volgens onze familielegende met Samuel de Casseres. Dat maakt Spinoza zo ongeveer de zwager van de hele misjpoge. Ik … [Lees verder]
“Itamar Ben-Gvir zit aan Netanyahoe’s kant van het spectrum. Zij delen een aantal grondideeën over de staat Israël en de toekomst daarvan.” Aldus hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet in de recente aflevering, nummer 72 alweer, van de boeiende podcastserie Wallet&van Weezel. “Een deel van het Israëlische electoraat gaat hiervoor. Veel meer dan voor de andere radicaal in de regering, Bezalel Smotrich.” “Daarom”, zo denkt Wallet, “zal Netanyahoe Ben-Gvir nodig hebben als hij na de verkiezingen weer … [Lees verder]
Wat een waagstuk! De Israëlische cineast Hagai Levi is bij ons bekend van de televisieserie ‘In therapie’ met Jacob Derwig in de hoofdrol. Levie wilde niet de zoveelste Sjoa-film maken, geen duplicaat van ‘Schindler’s List.’ Maar hij wilde wel de dagboeken van Etty Hillesum verfilmen, geschreven in de oorlogsjaren door een jonge joodse vrouw in Amsterdam. Hoe deed hij dat? Hagai Levi kwam op het idee om voor de enscenering niet het jaar 1941 of … [Lees verder]
Uitbundiger dan ooit viert Israël de terugkeer van twintig levende gegijzelden uit de tunnels van Hamas. Het is een injectie van hoop en trots voor het door de oorlog verscheurde en getraumatiseerde Joodse land. Het begin ook van bezinning en herstel van de wonden van Israëls langste oorlog. De weerslag van deze oorlog op de Israëlische politiek, met verkiezingen in 2026 in het vooruitzicht, is onvoorspelbaar. In zijn beslist unieke rede in het plenum van … [Lees verder]
Er vallen al ruim een week geen bommen meer in Israël en in Gaza, maar een vonkenregen waait nog over de wereld en doet her en der kruitvaatjes vol meningen ontploffen. Meningen van mensen die progressief en (dus?) “pro-Palestina” zijn. (“From the river to the sea?” – “Ach, dat zal toch zo’n vaart niet lopen?”) Meningen van mensen die vinden dat je toch wel “kritiek op Israël mag hebben”. (Het valt niet mee om daartussen … [Lees verder]
In de aanloop van Pesach slaagde ik er dit jaar in om een heel bijzondere Hagada aan mijn collectie toe te voegen. Mijn bestaande collectie bestaat uit een grote variëteit van Hagadot waaronder: Dit jaar stuitte ik op een Hagada van een totaal andere categorie: de Hitler Hagada. Deze is weliswaar geschreven in de stijl van de standaard Hagada maar het is toch geen gewone Hagada. De anonieme auteur is een Marokkaanse Jood (Rabat, 1943) … [Lees verder]
Wie denkt dat de politiek nu absurd is, moet Dagboek van een onderhandelaar: 25 mei – 11 november 1977 nog maar eens lezen. Ed Van Thijn schreef het in 1978 na de langste demissionaire periode ooit, slechts dit jaar historisch ingehaald. Ik pakte het boek tijdens de demissionaire periode op en was weer gewonnen door zijn inlevende stijl. De man kon veel, zeker ook goed schrijven, dat bewees hij onder andere in een belangrijke redevoering. … [Lees verder]
Op de dag van het 1-jarig bestaan sprak ik met Wanda F Bloemgarten, eindredacteur van De Vrijdagavond, what an inspiration! Gefeliciteerd, team De Vrijdagavond met deze geweldige prestatie en ik zie uit naar het volgende jubileum! video credits Past, Present, Future – In gesprek over De Vrijdagavond By Ega Netz, Stichting Rainbow Music: Sururbian Chimes, electronic track by Wanda F Bloemgarten
Itamar Engelsman:
Antwoord Het lijkt mij iets te optimistisch om te denken dat als Rabin niet vermoord zou zijn er nu vrede…
Jacob van der Wijk:
De eerste editie van Verhasselts vertaling verscheen al in 2013 bij Athenaeum-Polak & Van Gennep, met een nawoord van Michael…
Juliette van Gelder:
Dat lijkt me leuk. Hoe laat moet ik dinsdag bij Tony‘s koffiehuis zijn om dit mee te maken?
Albert Jüdell:
Prachtig verhaal
Ephraim Goldstoff:
Wat bijzonder beste Barteline, dank voor je reactie. Ik zal mijn best doen te blijven publiceren.
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
