Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
‘Bekend maakt bemind’: Amsterdamse stadsdelen krijgen middelen voor dialoog en verbinding. Deze kop las ik in het Parool van vrijdag 20 februari 2026. De raadsleden Sheher Khan van Denk en Itay Garmy van Volt werken al enkele jaren samen om de dialoog in de stad te bevorderen. Daar gaat nu een schepje bovenop dankzij een ruimhartige subsidie. Dialoog, een nobel streven waar niemand op tegen kan zijn. Alleen, zo vroeg ik me af, is dialoog … [Lees verder]
Na Jewish Jazz en Luister Eens is het tijd voor een nieuw project: een eerbetoon aan Barbra Streisand, Bette Midler, Carole King, Janis Ian en Amy Winehouse. Eén keer raden wat de overeenkomst is tussen deze wereldberoemde zangeressen… Inderdaad, allen zijn joods. Valt het op? Voor de meeste mensen niet. Doet het er toe? Voor mij wel. Hun joodse thema’s en spirit is onmiskenbaar aanwezig in hun werk. Ik herken het in hun scheppingsdrang, hun … [Lees verder]
De geschiedenis van Joden in Noord-Afrika en West-Azië kent diepe culturele verbondenheid met de rijkgeschakeerde Arabische omgeving. Eeuwenlang was er sprake van intensieve relaties, uitwisseling en wederzijdse verrijking. Dit was zichtbaar in gedeelde talen, culturele tradities en economische betrokkenheid. Tegelijkertijd is die geschiedenis getekend door breuken, uitsluiting en geweld. In de loop van de twintigste eeuw raakte dit gelaagde verleden bovendien ideologisch vertekend, geïdealiseerd of juist onderdrukt. Dankzij het groeiende zelfbewustzijn van de Mizrachiem, Joden … [Lees verder]
Zolang als ik mij kan herinneren is jazz mijn favoriete muziek. Ik ben er dan ook heel trots op dat ik een handshake away opgroeide van de iconische tenorsaxofonist Coleman Hawkins. Dat heb ik te danken aan mijn vader zl”. Als jonge Amsterdammer ging hij in de jaren dertig naar een Amsterdams café waar de toen wereldberoemde Amerikaanse saxofonist Coleman Hawkins zou spelen. Mijn vader bleek de enige bezoeker waardoor ‘de Hawk’ en hij met … [Lees verder]
Het toneel van Carré was leeg op deze 4e mei. Stoelen en lessenaars staan klaar voor musici die niet zullen komen. De voorstelling is afgelast – en gaat toch door zonder de uitvoerenden. In Nog niet afgelast staat Thea Kapteijn (Maria Kraakman) als uitvoerend producent nu alleen op het podium en reconstrueert wat er misging, waarom de voorstelling moest worden afgelast. Ze speelt de repetities na, de gesprekken, noemt de momenten waarop de samenwerking begon … [Lees verder]
Samen met mijn kleindochters Sophie en Isa (tien en twaalf jaar) ben ik gevraagd of we mee willen werken aan NPO Zapp, direct na het Jeugdjournaal van 4 mei. De special zal gaan over vlucht, verzet en verraad. Wij zijn gevraagd voor het onderdeel vlucht. Mijn vader, hun overgrootvader, vluchtte van Oostenrijk naar Nederland na de Anschluss in 1938. Hij was in het voorlaatste jaar van zijn gymnasium. Er worden thuis, samen met de meisjes, … [Lees verder]
De Israëlische legerwoordvoerder heeft bevestigd dat Hamas twee gegijzelde jonge kinderen heeft vermoord, evenals de moeder. Er waren geruchten, ook in de Israëlische media dat de kinderen Ariel en Kfir tijdens een Israëlisch bombardement op Gaza werden gedood. De legerwoordvoerder ontkende dat met klem. De kinderen, zei hij, werden gewurgd en op onbeschrijfelijke wijze ook mishandeld om ‘die misdaad te verduisteren’. In de hypergevoelige en getraumatiseerde Israëlische samenleving kwam de moord op de kinderen en … [Lees verder]
Zoals verwacht was Simchat Thora erg emotioneel. Wat niet vreemd is, aangezien bijna iedereen in Israël door de oorlog is geraakt. Bij ons in de sjoel deden we mee aan het Simchat Thora-project van Mizrachi. Er werden Thora-manteltjes gemaakt die we konden bestellen met aan de voorkant een speciale opdruk en een quote. De zin was uit Kohelet: “Er is een tijd van rouwen en een tijd van dansen,” gepaster kon het niet. Meer dan … [Lees verder]
Rosj Chodesj Adar II (het begin van de maand Adar) begon maandag 11 maart. Over deze maand wordt gezegd dat het een hele vreugdevolle periode moet zijn. Dit komt omdat in het midden van de maand Poerim (joods carnaval) wordt gevierd. In het algemeen een heel leuk en mooi feest, maar laat ik eerlijk zijn, ik heb er geen zin in. Dit jaar ben ik niet in de mood om lollig te doen. Het hele … [Lees verder]
Op 27 maart 1943 vond de aanslag plaats op het Amsterdamse bevolkingsregister, met daarin de gegevens van 70.000 Amsterdamse joden. Bijna alle aanslagplegers werden opgepakt en om het leven gebracht, waaronder de student medicijnen Rudolf Bloemgarten. … [Lees verder]
Zondag 10 september verzorgen zangeres Irene Maessen en fluitiste Eleonore Pameijer tijdens de Europese Dag van het Joods Cultureel Erfgoed twee concerten in Synagoge Groningen. Het duo brengt werk van onder andere Leo Smit, Mordechai Gebirtig, Ilse Weber en Maurice Ravel ten gehore. Werk van joodse componisten vertolkt in het Hebreeuws, Nederlands en Jiddisch. Aanstekelijk programma Maessen en Pameijer hebben voor de Europese Dag van het Joods Cultureel Erfgoed een aanstekelijk programma Joodse muziek samengesteld. … [Lees verder]
Jeroen Sprenger:
Ben vervanger van Els Boon. Uw herinnering klopt. Heb twee aanwijzingen gevonden: 1. Herinnering van Remco Campert. “De AJP- puddingfabriek…
Sid Bachrach:
Once again thank you Salomon for this update on current Israeli politics. Let's hope Na’ama Lazini and the Democrats are…
Marcel Mock:
Hear, hear!
Anita H S Frank:
Wat ik zo spannend vond aan de voorstelling was dat hij geen enkel onderwerp schuwt waarmee 'wij' Joden in Nederland…
Jeroen Sprenger:
Beste Diedericke, Maurits Kann maakte deel uit van de Paroolgroep, Naar hem is in Amsterdam Slotermeer een straat vernoemd. Zie…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
