Het begrip ‘Joods-christelijke traditie’ is in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog met oprecht goede bedoelingen omkranst. Het staat voor veelsoortige ontmoetingen tussen Joden en christenen, vooral in zogeheten ‘leerhuizen’, in een poging elkaar na eeuwen Jodenvervolging en discriminatie beter te leren kennen. Daarbij ging (en gaat) het vooral om de kennismaking met de door christenen vergeten Joodse wortels van het christendom en om het zoeken naar wat de beide tradities gemeenschappelijk hebben. Er is … [Lees verder]
Bloeme Evers heeft Amsterdam zien veranderen, zoals ook haar eigen leven drastisch zou veranderen. De tragische dood van zoon Sem werd naast haar eigen oorlogservaringen een tweede rode draad in haar leven. Zoon Raph zegt daarover in Bloeme’s raadsel (documentaire van Erga Netz, uitgezonden op 14 december 2017, anderhalf jaar na haar overlijden): het overlijden van Sem was een trigger waardoor ze eindelijk het rouwproces over de Tweede Wereldoorlog kon beginnen. Na de oorlog moest iedereen … [Lees verder]
Al heel jong keken wij naar cowboy- en Indianenfilms. Toen al wist ik dat we gemanipuleerd werden door te moeten denken dat er altijd ‘bad guys’ waren. In dit geval de Indianen. Dit bleef een terugkerend thema in de Amerikaanse politiek: altijd waren er bad guys. In de jaren vijftig had je de commies (communisten) met de beruchte verhoren en rechtszaken onder senator Joe McCarthy. Later had je president Bush met zijn ‘As van het Kwaad’ … [Lees verder]
Een interessant fenomeen doet zich voor: Israël is opvallend eensgezind. Van rechts tot links is men het erover eens dat de huidige deal met Iran slecht uitpakt voor het land. Volgens velen is er maar één schuldige: premier Netanyahu. Hij heeft gegokt en verloren. Met grote risico’s heeft hij president Trump ervan overtuigd dat een soort blitzkrieg mogelijk was. Aanvankelijk zag het er veelbelovend uit. Binnen 24 uur werd een groot deel van de Iraanse … [Lees verder]
Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
“Ze zegt dat je volgende week vooral het geluid hard moet zetten.” Op dit spannende moment lieten we je vorige week achter. We beloofden een video waarin Bar Vingerling op het terras van Tony’s Coffee enkele karakteristieke Portugese melodieën a capella voordraagt.* Maar Bar kwam met een beter idee. Hij wil die opname samen met David Nunes Nabarro maken, zodat niet alleen de muziek, maar ook het verhaal achter deze eeuwenoude Portugese traditie verteld … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
“Levie, waarom hoor ik dit nú pas?” “Wat bedoel je, Lilly?” “Dat er een musical over de zwager van onze familie speelt en niemand mij heeft uitgenodigd!”Ik kijk haar aan. “Welke zwager?” Lilly zucht diep, zoals alleen een ruwharige teckel met sefardische ambities dat kan. “Baruch Spinoza natuurlijk. De broer van Rebecca d’Espinosa. En Rebecca trouwde volgens onze familielegende met Samuel de Casseres. Dat maakt Spinoza zo ongeveer de zwager van de hele misjpoge. Ik … [Lees verder]
“Itamar Ben-Gvir zit aan Netanyahoe’s kant van het spectrum. Zij delen een aantal grondideeën over de staat Israël en de toekomst daarvan.” Aldus hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet in de recente aflevering, nummer 72 alweer, van de boeiende podcastserie Wallet&van Weezel. “Een deel van het Israëlische electoraat gaat hiervoor. Veel meer dan voor de andere radicaal in de regering, Bezalel Smotrich.” “Daarom”, zo denkt Wallet, “zal Netanyahoe Ben-Gvir nodig hebben als hij na de verkiezingen weer … [Lees verder]
Een gemiste kans. Anders kan ik de toespraak van Benjamin Netanyahu voor een gezamenlijke zitting van het Congres en de Senaat niet uitleggen. In zijn lange politieke carrière was het woensdagavond de vierde keer dat Netanyahu het woord kreeg in het hart van de Amerikaanse democratie. Dat zegt iets over de persoonlijke kwaliteiten van Netanyahu, maar nog meer over de politieke en religieuze betekenis van Israël in de Amerikaanse politiek. Negentig Democraten Terwijl Netanyahu door … [Lees verder]
Jaren geleden maakte ik samen met mijn jeugdvriendin Esther een bijzondere reis door Israël en Jordanië. Esther en ik kennen elkaar sinds de middelbare school, en we vatten het plan op om een tussenjaar te doen en de wereld rond te reizen. Zoals druiven plukken in Frankrijk, Summer Camp in de Verenigde Staten, kibboets in Israël. Uiteindelijk ging zij wel naar een kibboets, maar ik niet. Ik ging culturele antropologie studeren aan de Universiteit van … [Lees verder]
Israëlische advocaten maken overuren om aanvragen van verontruste Israëli’s voor buitenlandse paspoorten te verwerken. De aanvragers weigeren in een messiaanse religieuze staat te leven en te dienen in een bezettingsleger. Hoeveel Israëli’s de koffers zullen pakken, kan afgeleid worden uit een recente opiniepeiling. Volgens deze peiling denkt 28 procent van de Israëli’s het land te verlaten. Braindrain De Israëlische rechtsgeleerde Barak Medina waarschuwde tijdens een voordracht in de Uilenburgersjoel voor de brain drain. Als dokters, … [Lees verder]
De crisis tussen de regering van Netanyahu en het leger vreet aan de wortels van de samenleving. Evenals de spanningen tussen Sefardische en Asjkenazische joden. Israeli’s die na 1948 uit de Arabische wereld naar Israel kwamen voelen zich achtergesteld bij de heersende Asjkenazische elite. ‘Wij en zij’ zeggen afgevaardigden van Israeli’s uit de Arabische landen. Zij (uit de Arabische wereld) staan honderd procent achter de juridische hervormingen die naar hun zeggen een einde moet maken … [Lees verder]
De Amerikaanse president Donald Trump heeft zich ontworsteld aan de politieke greep van premier Benjamin Netanyahu. Met hem ging de Amerikaan de oorlog in tegen Iran. Zonder de Israelische leider erbij te betrekken maakte hij nu een einde aan de oorlog. Bezalel Smotrich, de harde minister van Financiën, begreep onmiddellijk dat het ‘akkoord slecht is voor Israël en de vrije wereld.’ Het akkoord is alsnog een bestand van zestig dagen. In die periode moeten alle … [Lees verder]
Nel Kruis:
Wat zou ik graag deze stukjes wekelijks lezen!✡️
J. Kühlkamp-Padberg:
Heb nog nooit eerder iets over de Joodse achtergrond en geschiedenis gelezen. Dit artikel heeft mij erg geboeid. Zou graag…
Binjamin Heyl:
We leven inmiddels in een multi religieuze samenleving en we zien hoe de drie familie godsdiensten jodendom, christendom en islam…
Ephraim Goldstoff:
Prachtig verhaal Levie. Geldt ook voor de Rasgemeenschap daar willen we ook de oorspronkelijke melodieën bewaren.
Ephraim Goldstoff:
Erg interessant Jonathan. En leerzaam , dank voor je verhaal.
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
