In Anarchical Fallacies (1796) fileert de Engelse filosoof Jeremy Bentham het idee van aangeboren, bovenwettelijke “natuurrechten”. Rechten die niet in de wetboeken staan maar wel zouden bestaan, noemt hij “nonsense upon stilts”: onzin op stelten. Wie zulke rechten opeist, verwart wens met werkelijkheid. Rechten bestaan pas echt als ze in wetten zijn vastgelegd, worden toegekend door de overheid, gegarandeerd door de rechter en desnoods afgedwongen door politie en krijgsmacht. En, zou ik toevoegen: publiek gecontroleerd … [Lees verder]
Croissanterie Balance, ik herkende het meteen toen Saïd naar binnen liep. Jarenlang las ik daar ‘s ochtends mijn krantje met een stevige kop koffie erbij. ’s Winters nam ik vaak een kommetje bissara. Hoe ik dat woord ‘bissara’ (een kruidige erwtensoep) uitsprak, met een uh in het begin en een stevige s, vonden de eigenaren zo leuk dat de bissara’s over de toonbank vlogen zodra ik binnenkwam. Die koffietent kwam langs bij Saïd en Lody een korte … [Lees verder]
Professor Poorthuis beweert dat “christenzionisten er als politieke factor eerder waren dan Joodse zionisten.” Dat kan toch onmogelijk kloppen. Heeft hij misschien over het hoofd gezien dat Joodse zionisten hen, historisch gezien, duizenden jaren zijn voorgegaan? Reactie op het artikel van Marcel Poorthuis in De Vrijdagavond: Bijbel als draaiboek. De grimmige ondertoon van christenzionisten. Men hoeft slechts de Psalmen te lezen om zijn bewering te weerleggen, bijvoorbeeld de liturgisch populaire Psalmen 126 en 137. Hoe dan … [Lees verder]
‘Gaza’ fungeerde in de afgelopen verkiezingen als een soort morele lakmoesproef, vergelijkbaar met Vietnam in de jaren zestig. In academische kringen is dat wellicht nog sterker: wie niet onmiddellijk en ondubbelzinnig afstand neemt van Israël, wordt verdacht gemaakt. Sinds 7 oktober 2023 is Gaza in Nederland uitgegroeid tot een sjibbolet*. Je hoort het in de culturele sector, bij universiteitsprotesten, bij het annuleren van sprekers. Joden kijken met groeiende onrust toe. Zelfs uitgesproken linkse Israëlische academici … [Lees verder]
Het Concertgebouw is gelukkig op zijn schreden teruggekeerd om het Chanoekaconcert van B’nai B’rith te cancelen. Neen, ik zal niemand aan de schandpaal nagelen, want – naast directeur Simon Reinink van het Concertgebouw – weten we niet wie voor of achter de schermen chazzan Shai Abramson verbood zijn zangkunst te tonen op het jaarlijkse Chanoekaconcert. Vandaar dat ik hun namen ook niet noem. Maar wat hier de afgelopen weken gebeurde, tart wel alle tolerantie. Toen ik … [Lees verder]
Wekelijks ging ik met de trein naar Amsterdam, huurde een fiets, ging naar mijn vaders atelier in de Jordaan en werd een klein beetje Amsterdammer. Ik had een sleutel van zijn huis en werd onveranderlijk met een brede glimlach en een blij bronzen ‘hallooo!’ begroet door een naakte oude man in bed. “Wil je koffie, een stuk marsepein of een pijpje?”, vroeg ik dan altijd. “Allemaal!”, was steevast het antwoord. Het was een routine die eigenlijk … [Lees verder]
De tweedeling tussen Palestijnen en Joden lijkt onomstotelijk vast te staan. Tijdens het maken van de documentaire Palestijnen zijn Joden ontdekte ik dat deze scheiding minder vanzelfsprekend is dan vaak wordt aangenomen. De Palestijnen die ik sprak vertelden mij dat de grens tussen ‘wij’ en ‘zij’ is gevormd door religieuze veranderingen, nationalisme en decennialange wederzijdse polarisatie. Zij geloven dat veel Palestijnen afstammen van Joden die nooit uit het land vertrokken maar zich, net als zoveel … [Lees verder]
Advocaat en schrijver, later zionist en uiteindelijk antizionist Jacob Israël de Haan (Smilde 1881-1924 Jeruzalem) werd op oudejaarsdag, diep in de mediene geboren als zoon van een voorzanger. Zijn zus Caroline Lea was 364 dagen ouder (1 januari 1881). Zij maakte naam in Mokum als de schrijfster Carry van Bruggen. Jaap kwam later rechten studeren en woonde op door een juffrouw Meks verhuurde, gemeubileerde kamers op Sint Willibrordusstraat 29. Hij vond werk als leraar op … [Lees verder]
Het Concertgebouw is gelukkig op zijn schreden teruggekeerd om het Chanoekaconcert van B’nai B’rith te cancelen. Neen, ik zal niemand aan de schandpaal nagelen, want – naast directeur Simon Reinink van het Concertgebouw – weten we niet wie voor of achter de schermen chazzan Shai Abramson verbood zijn zangkunst te tonen op het jaarlijkse Chanoekaconcert. Vandaar dat ik hun namen ook niet noem. Maar wat hier de afgelopen weken gebeurde, tart wel alle tolerantie. Toen ik … [Lees verder]
“Hi! I’m a Jewish comedian. I like to make a middle eastern mess and confuse everyone. I make jokes in Hebrew, Arabic, and English and get in trouble often. I’m currently writing my show CoExistence my ass, let’s make the Middle East funny again”. Met deze woorden reageerde de Israëlische vredesactivist en voormalig VN-medewerker Noam Shuster-Eliassi op de vraag van de Amerikaanse Harvard University een project op te zetten dat een brug moest slaan tussen … [Lees verder]
In een tijd waarin spanningen in het Midden-Oosten oplaaien en oude vooroordelen in Europa herleven, klinkt de oproep van de Babylonische joden opnieuw urgent. Hun verhaal toont dat samenleven mogelijk is zolang identiteit niet wordt gebruikt om te verdelen.Het leven van Chacham Bashi Sassoon Kadoori is dan ook geen afgesloten hoofdstuk, maar een spiegel voor onze eigen tijd, een herinnering én een waarschuwing. Chacham Bashi Sassoon Kadoori, de laatste opperrabbijn van Bagdad* De geschiedenis van … [Lees verder]
Sinds enige jaren is er een vernieuwende beweging van vrouwen binnen de Nederlandse orthodoxie. Onder de naam Alats Libie wat betekent: Mijn hart verheugt zich, de eerste woorden van een gebed van Chana in Tenach. Alats Libie streeft naar een actievere participatie van Joodse vrouwen op het gebied van leren en Joodse studie en organiseert eigen sjoeldiensten. Zij treedt als nieuwe organisatie in de voetsporen van de Amsterdamse traditie die al enkele decennia bestaat dat op Poerim … [Lees verder]
Het is altijd de moeite waard om de Israelische media in tijden van crisis nauwgezet te volgen. Na de eerste golf ‘pieper-aanslagen’ in Libanon maakte iemand tijdens een paneldiscussie op een tv-station melding van een tweet van een Israelische official dat Israël achter die aanslagen zat. Deze tweet verdween even snel uit de nieuwsstroom als zij erin was gekomen. Ik neem aan dat de oplettende censor ingreep. Ook al zou deze tweet niet bij wijze … [Lees verder]
Chanoeka 5785 in Jeruzalem Deze week begint Chanoeka. Een van de simpelste vragen uit de Gemara is Mai Chanoeka, wat is Chanoeka? Vaak is het zo dat met makkelijke vragen de langste antwoorden komen. Het verhaal is bekend, maar toch even in het kort: de Hellenisten (Grieken) hadden het land bezet. De Makkabeeën, een groep geleerden, pakten de strijd op. Het waren er een stuk minder dan de Hellenisten, maar ze wonnen toch door een … [Lees verder]
De eerste decennia na de Tweede Wereldoorlog koesterde Nederland, als het om de bezettingsjaren ging, een erg rooskleurig beeld van zichzelf. ‘Onderdrukking en verzet’ waren de woorden waarin ongeveer alles werd uitgedrukt: een volk dat niet boog voor de tirannie en weliswaar gehavend maar geestelijk ongebroken uit de strijd tevoorschijn kwam. Een land dat in overgrote meerderheid verzet bood, misschien niet altijd in daden, maar dan toch zeker geestelijk. Wie goed om zich heen kijkt, … [Lees verder]
Ephraim Goldstoff:
Wanda je hebt natuurlijk gelijk dat geldt natuurlijk ook voor de niet- Joodse raadsleden.
Ronald ten cate:
Een radio programma op (De Vrijdag Avond) moet toch mogelijk zijn in het OBA bij het centraal station in Amsterdam,subsidie…
Bloom:
Ephraim, de dertien door de Duitse machthebbers ontslagen gemeenteraadsleden waren communisten en/of joden. Bij de ontslagen CPN’ers waren ook niet-joden.…
Mieke Waterman-Daniels:
“Met Mau Schaap, wajiwerech, nu!” Dat was het telefoongesprek dat mijn ouders kregen op die bewuste avond in Den Bosch.…
Bloom:
Itay noemde alle namen in zijn vorige artikel in dit blad. Hierbij nogmaals want u heeft gelijk: laten we hen…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
