Het begrip ‘Joods-christelijke traditie’ is in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog met oprecht goede bedoelingen omkranst. Het staat voor veelsoortige ontmoetingen tussen Joden en christenen, vooral in zogeheten ‘leerhuizen’, in een poging elkaar na eeuwen Jodenvervolging en discriminatie beter te leren kennen. Daarbij ging (en gaat) het vooral om de kennismaking met de door christenen vergeten Joodse wortels van het christendom en om het zoeken naar wat de beide tradities gemeenschappelijk hebben. Er is … [Lees verder]
Bloeme Evers heeft Amsterdam zien veranderen, zoals ook haar eigen leven drastisch zou veranderen. De tragische dood van zoon Sem werd naast haar eigen oorlogservaringen een tweede rode draad in haar leven. Zoon Raph zegt daarover in Bloeme’s raadsel (documentaire van Erga Netz, uitgezonden op 14 december 2017, anderhalf jaar na haar overlijden): het overlijden van Sem was een trigger waardoor ze eindelijk het rouwproces over de Tweede Wereldoorlog kon beginnen. Na de oorlog moest iedereen … [Lees verder]
Al heel jong keken wij naar cowboy- en Indianenfilms. Toen al wist ik dat we gemanipuleerd werden door te moeten denken dat er altijd ‘bad guys’ waren. In dit geval de Indianen. Dit bleef een terugkerend thema in de Amerikaanse politiek: altijd waren er bad guys. In de jaren vijftig had je de commies (communisten) met de beruchte verhoren en rechtszaken onder senator Joe McCarthy. Later had je president Bush met zijn ‘As van het Kwaad’ … [Lees verder]
Een interessant fenomeen doet zich voor: Israël is opvallend eensgezind. Van rechts tot links is men het erover eens dat de huidige deal met Iran slecht uitpakt voor het land. Volgens velen is er maar één schuldige: premier Netanyahu. Hij heeft gegokt en verloren. Met grote risico’s heeft hij president Trump ervan overtuigd dat een soort blitzkrieg mogelijk was. Aanvankelijk zag het er veelbelovend uit. Binnen 24 uur werd een groot deel van de Iraanse … [Lees verder]
Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
“Ze zegt dat je volgende week vooral het geluid hard moet zetten.” Op dit spannende moment lieten we je vorige week achter. We beloofden een video waarin Bar Vingerling op het terras van Tony’s Coffee enkele karakteristieke Portugese melodieën a capella voordraagt.* Maar Bar kwam met een beter idee. Hij wil die opname samen met David Nunes Nabarro maken, zodat niet alleen de muziek, maar ook het verhaal achter deze eeuwenoude Portugese traditie verteld … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
“Levie, waarom hoor ik dit nú pas?” “Wat bedoel je, Lilly?” “Dat er een musical over de zwager van onze familie speelt en niemand mij heeft uitgenodigd!”Ik kijk haar aan. “Welke zwager?” Lilly zucht diep, zoals alleen een ruwharige teckel met sefardische ambities dat kan. “Baruch Spinoza natuurlijk. De broer van Rebecca d’Espinosa. En Rebecca trouwde volgens onze familielegende met Samuel de Casseres. Dat maakt Spinoza zo ongeveer de zwager van de hele misjpoge. Ik … [Lees verder]
“Itamar Ben-Gvir zit aan Netanyahoe’s kant van het spectrum. Zij delen een aantal grondideeën over de staat Israël en de toekomst daarvan.” Aldus hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet in de recente aflevering, nummer 72 alweer, van de boeiende podcastserie Wallet&van Weezel. “Een deel van het Israëlische electoraat gaat hiervoor. Veel meer dan voor de andere radicaal in de regering, Bezalel Smotrich.” “Daarom”, zo denkt Wallet, “zal Netanyahoe Ben-Gvir nodig hebben als hij na de verkiezingen weer … [Lees verder]
Het politieke en emotionele klimaat in Israël is sedert 7 oktober beklemmender dan ooit. De Israëli wordt dagelijks blootgesteld aan nieuws dat wantrouwen en haat oproept. Het rommelt in de samenleving, de eenheid wordt ondergraven door niet meer te overbruggen – zo lijkt het tenminste – meningsverschillen. Niet alleen over de Palestijnse kwestie, niet alleen over de nasleep van 7 oktober, niet alleen over de tegenstelling tussen seculier en orthodox maar ook over de vraag … [Lees verder]
Israelische leiders reageren woedend en met afschuw op de uitlatingen van Lavrov Het even geduurd, maar de Russische opperrabbijn Berel Lazar is overstag gegaan. Hij heeft de antisemitische uitbarsting van de Russische minister van buitenlandse zaken Lavrov ‘schokkend’ genoemd. Je zou zeggen ‘waarom is dit zo bijzonder’. Rabbijn Lazar en de Russische president Poetin onderhouden warme relaties. Hij zou deel uitmaken van een kleine groep Russen die invloed op deze president zouden kunnen uitoefenen en … [Lees verder]
Oud-premier Golda Meir en de huidige Israelische minister van Financiën Bezalel Smotrich hebben één ding gemeen: beiden ontkennen dat er zoiets als een Palestijns volk bestaat. ‘Ik ben Palestijn’ zei Golda Meir tijdens een persconferentie in 1973. En ze dacht dat ook te kunnen bewijzen. Aan de verbaasde journalisten liet ze haar Palestijnse paspoort zien dat door het Britse mandaat bestuur aan haar was verstrekt. Met drogredenen kan je ver komen, maar niet ver genoeg … [Lees verder]
Israel is in een staat van collectief trauma over de wrede moord op meer dan elfhonderd Israeli’s door goed getrainde en zwaar bewapende Hamas terroristen uit de Gaza-strook. Een golf van Palestijns-Islamitische haat spoelde over Israël bij de verrassingsaanval op 7 October, op Simchat Torah. De pijn is onpeilbaar diep, de walging over de moordpartijen op vrouwen, kinderen en anderen spuwt gal. Diepe wond geslagen Deze Hamas-overval heeft een diepe wond geslagen in het zionistische … [Lees verder]
Claim to Fame: de nachtmerrie van elke treifenist* Doorgewinterde soucher, ondernemer, raconteur, geshiewes van Amsterdam en omstreken, gevierd Mexicanjer, Mec-icoon en Mexi-kenner. Alsmede beroemd humorist en columnist van: Joods Journaal Weekblad Vriendin Krant op Zondag, en heden: De moppenpagina Joodse Humor op Facebook Dierbaar object: De bijzondere onderscheiding van de IDF van mijn omgekomen neef in de zesdaagse oorlog. Beschermengelen: Een gevoelige vraag, ik denk mijn doodgeboren broertjes en zusje (1947-’48) De ideale vrijdagavond: Met … [Lees verder]
Ron Manheim:
Een kleine aanvulling en correctie: De tweede monografie over Jacob Israel de Haan was niet het prachtige boek van Jan…
Kelvin Wilson:
Gedaan! :-)
Erga Netz:
Sorry, stuur het alsjeblieft nog eens!
Kelvin Wilson:
Ik schreef u, mevrouw Netz, twee maanden terug een email over deze documentaire. Helaas heb ik sindsdien vaker dan eens…
Max:
Toen Tariq ibn Ziyad in 710 met zijn Berbers Spanje vanuit het zuiden binnendrong en een einde maakte aan het…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
