‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
‘Bekend maakt bemind’: Amsterdamse stadsdelen krijgen middelen voor dialoog en verbinding. Deze kop las ik in het Parool van vrijdag 20 februari 2026. De raadsleden Sheher Khan van Denk en Itay Garmy van Volt werken al enkele jaren samen om de dialoog in de stad te bevorderen. Daar gaat nu een schepje bovenop dankzij een ruimhartige subsidie. Dialoog, een nobel streven waar niemand op tegen kan zijn. Alleen, zo vroeg ik me af, is dialoog … [Lees verder]
Of toch niet? In de multireligieuze havenstad Kochi in Zuid-India moet ik er met een loep naar zoeken. De stad is vervuld met kunst, dankzij de vermaarde Kochi Muziris Biennale (de reden waarom ik hier ben) en met streetart. Muren zijn vrolijk beschilderd, zeker bij scholen, maar ook op vervallen gebouwen staan ware kunstwerken. Kochi is een toeristenplek, zeker in dit seizoen als het weer nog net te behappen is en met de Biennale als … [Lees verder]
Met hun film en boek De verdwenen stad documenteerden Willy Lindwer en wijlen Guus Luijters in 2024 de rol van het Amsterdamse gemeentelijk openbaar vervoer. Door het inzichtelijk maken van de deportatie met gewone trams is door de auteurs duidelijk gemaakt dat de gemeentelijke Amsterdamse overheid meewerkte aan de vervolging van haar eigen, Joodse, bevolking. Ook in Rotterdam reden die trams. Ook in Rotterdam kon de Joodse bevolking worden gesegregeerd, geconcentreerd in een gemeentelijke loods … [Lees verder]
Israël is de verstoteling onder de volkeren. Er zijn schurkenstaten en roversnesten waar geen mens ooit aanstoot aan neemt. Maar die landen zijn niet onontkoombaar interessant. Israël wel. En dat zal het weten ook. De redactie van De Vrijdagavond vroeg twee hoogleraren die zich in het publieke domein uitspreken over het beleid van Israël hoe zij staan tegenover een academische / culturele boycot van Israël.Hier het pleidooi van emeritus-hoogleraar sociale wetenschappen Abram de Swaan, lid … [Lees verder]
Pianist en dirigent Gerrit van Weezel kwam in 1906 op Gerard Doustraat 162 wonen, rechtstreeks uit Bath en Münster, met zijn vrouw Liesje Schrijver en hun kinderen Rosalie en Jacob. Gerrit van Weezel (Amsterdam 1882-1942 Auschwitz) ontving zijn eerste muziekonderwijs van zijn oom Andries de Rosa. Gerrit was de oudste zoon van Rachel de Rosa en diamantslijper Jacob van Weezel uit de ‘Jodenkerkstraat’ (Nieuwe Kerkstraat). In 1889 trad hij voor het eerst met een orkest … [Lees verder]
Schilder en beeldhouwer Karl Carvalho huurde vanaf 1952 de derde verdieping van Gerard Doustraat 56b In 1957 verhuisde Karl (1916-1972) met zijn tweede vrouw naar Altea bij Alicante, om in 1961 voorgoed terug te keren naar ‘de zolder’. Twee jaar later scheidde hij om voor een derde keer te huwen. Na de veelgeprezen Cultuuratlas van Amsterdam: Oud-Zuid schreef cultuurhistoricus Michel Didier Cultuuratlas van Amsterdam: De Pijp over een bij uitstek joodse wijk en een broedplaats … [Lees verder]
“Een klarinet die zingt als een menselijke stem, de trompet die een melodie laat glanzen, terwijl accordeon en saxofoon warme klanklagen weven waar bas en percussie een stevig fundament onder leggen”. Zo omschreef muziekjournalist Jonah Falke liefdevol de sound van Klezmer. Of zoals Janfie van Strien, een van de leden van de Amsterdam Klezmerband, tegen mij zei: “Het is pure muziek zonder fratsen, een ode aan de Jiddische cultuur”. Donderdag 19 maart is de presentatie van de … [Lees verder]
Vrijheid van kunst blijkt fragiel waar macht regeert. Alsof taal en kunst alleen onder toezicht mogen bestaan. In tijden waarin leiders als Trump, Netanyahu en de onlangs omgebrachte ayatollah Khamenei de toon zetten, is het steevast de kunst die als eerste de nek wordt omgedraaid. Benjamin Netanyahu De verhouding tussen Israëls premier Netanyahu* en de kunstwereld is al jaren gespannen. Kritische instellingen ondervinden overheidscontrole en pogingen tot censuur. Meermaals probeerde Netanyahu wetgeving door te voeren … [Lees verder]
Of Mordechai zo’n vijfhonderd jaar vóór het begin van de gangbare jaartelling daadwerkelijk aan zijn beeldschone nichtje heeft gevraagd waar zijn nagelschaartje lag, zullen we nooit weten. In het Poerimspiel zondag 1 maart voor een uitverkochte zaal in De Balie, was het een geestige vondst die de relatie tussen Esther en Mordechai meteen kleur gaf. Wie er niet bij was, heeft iets bijzonders gemist. Laten we hopen op een reprise volgend jaar. Met dit initiatief … [Lees verder]
Het is een duivels dilemma om een deal te sluiten met de duivel. De eerste gevangenen komen de komende 48 uur vrij, ik heb besloten daar geen mening over te hebben behalve dat ik enorm blij ben als de eerste vijftig vrijkomen. Zo’n vrijlating gaat in verschillende stappen: het Rode Kruis vangt ze (daar heb je ze eindelijk) ergens in Gaza op. Dan worden ze over de grens overgedragen aan het Israëlische leger. Van daaruit … [Lees verder]
Het is weer even wennen ‘thuis’ te zijn in Israël. Hier in Ramat Hasharon word ik met mijn neus op de harder wordende Israëlische realiteit gedrukt. Iemand hoorde ik schreeuwen dat zijn zonen niet in dit land willen blijven en de ondergang van dit mooie land nabij is. Dat klinkt toch anders dan de zinnen over Israël die ik dagelijks in Nederland oppik uit de media. ‘We zijn hard op weg een fascistisch land te … [Lees verder]
Emoties lopen in de Knesset hoog op. Bijvoorbeeld over een onderzoek naar het geblunder op 7 oktober 2023. Wel of geen staatsrechtelijk onderzoek. Heeft Netanyahoe wat te verbergen? Wil hij daarom een onderzoekscommissie die hij via zijn proxies laat benoemen? De beledigingen vallen in het niet bij de emotionele uitbarsting van de welbespraakte Likoed-parlementariër Tali Gotlieb. Ik had echt met haar te doen toen zij het in de Knesset opnam voor een soldaat die zelfmoord had … [Lees verder]
We rouwen om Neerlands grootste dirigent Bernard Haitink (Amsterdam, 4 maart 1929 – Londen, 21 oktober 2021). In de BBC documentaire The Enigmatic Maestro, uitgezonden in 2019 ter gelegenheid van zijn 90ste verjaardag, wordt verwezen naar zijn Joodse achtergrond via zijn grootmoeder Rozetta Jeannette Hijmans, een aspect van zijn leven dat maar weinigen kenden. In het Nederlands heet de documentaire De Mysterieuze Meester, en mysterieus was zeker zijn gezins- en familieleven. Wel vertelt hij als … [Lees verder]
Op maandag en dinsdag 20 en 21 maart aanstaande bezoekt professor Christine Hayes (Yale University) Nederland voor een tweedaags symposium in Utrecht. Aanleiding voor het bezoek is het door haar geredigeerde boek The Literature of the Sages. A Revisioning dat vorig jaar verscheen bij Brill in Leiden. Professor Hayes, vermaard specialist in de geschiedenis van Talmoedische literatuur, zal tijdens het symposium uitweiden over de nieuwe benaderingen in de studie van Misjna, Talmoed, en Midrasj zoals … [Lees verder]
Bloom:
U schrijft: "Halve waarheid hele leugen." Over wie of wat heeft u het?
Alfred Fass:
Halve waarheid hele leugen. Wel toevallig dat Mehahem Begin niet genoemd wordt.
Alfred Fass:
Wat een mooi artikel! heel interessant.
Frank:
Ondanks tegenzin en verdriet kan ik alleen maar zeggen: eens
Peres Yehuda Tieleman Winter:
BDE. Een echt mensj
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
