Aangekondigd onder de titel ‘Begrijpt u Israël?’ woonde ik twee avonden bij van een lezingenserie georganiseerd door Joden zeggen nee. De doelstelling om Israël begrijpelijker te maken is zeker in deze tijd zinvol, doch beide avonden hebben helaas niet tot beter inzicht geleid. Ook tussen historici blijken inzichten ernstig te verschillen. Ik ontdekte onjuistheden, gekleurde beeldvorming of onvoldoende informatie. Het vormden storende dissonanten. Aan de hand van een documentaire van Hans Fels over de moord … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
Na Jewish Jazz en Luister Eens is het tijd voor een nieuw project: een eerbetoon aan Barbra Streisand, Bette Midler, Carole King, Janis Ian en Amy Winehouse. Eén keer raden wat de overeenkomst is tussen deze wereldberoemde zangeressen… Inderdaad, allen zijn joods. Valt het op? Voor de meeste mensen niet. Doet het er toe? Voor mij wel. Hun joodse thema’s en spirit is onmiskenbaar aanwezig in hun werk. Ik herken het in hun scheppingsdrang, hun … [Lees verder]
De geschiedenis van Joden in Noord-Afrika en West-Azië kent diepe culturele verbondenheid met de rijkgeschakeerde Arabische omgeving. Eeuwenlang was er sprake van intensieve relaties, uitwisseling en wederzijdse verrijking. Dit was zichtbaar in gedeelde talen, culturele tradities en economische betrokkenheid. Tegelijkertijd is die geschiedenis getekend door breuken, uitsluiting en geweld. In de loop van de twintigste eeuw raakte dit gelaagde verleden bovendien ideologisch vertekend, geïdealiseerd of juist onderdrukt. Dankzij het groeiende zelfbewustzijn van de Mizrachiem, Joden … [Lees verder]
Zolang als ik mij kan herinneren is jazz mijn favoriete muziek. Ik ben er dan ook heel trots op dat ik een handshake away opgroeide van de iconische tenorsaxofonist Coleman Hawkins. Dat heb ik te danken aan mijn vader zl”. Als jonge Amsterdammer ging hij in de jaren dertig naar een Amsterdams café waar de toen wereldberoemde Amerikaanse saxofonist Coleman Hawkins zou spelen. Mijn vader bleek de enige bezoeker waardoor ‘de Hawk’ en hij met … [Lees verder]
Het toneel van Carré was leeg op deze 4e mei. Stoelen en lessenaars staan klaar voor musici die niet zullen komen. De voorstelling is afgelast – en gaat toch door zonder de uitvoerenden. In Nog niet afgelast staat Thea Kapteijn (Maria Kraakman) als uitvoerend producent nu alleen op het podium en reconstrueert wat er misging, waarom de voorstelling moest worden afgelast. Ze speelt de repetities na, de gesprekken, noemt de momenten waarop de samenwerking begon … [Lees verder]
Samen met mijn kleindochters Sophie en Isa (tien en twaalf jaar) ben ik gevraagd of we mee willen werken aan NPO Zapp, direct na het Jeugdjournaal van 4 mei. De special zal gaan over vlucht, verzet en verraad. Wij zijn gevraagd voor het onderdeel vlucht. Mijn vader, hun overgrootvader, vluchtte van Oostenrijk naar Nederland na de Anschluss in 1938. Hij was in het voorlaatste jaar van zijn gymnasium. Er worden thuis, samen met de meisjes, … [Lees verder]
Winter 2017-2018 Ik kwam net van de piste af in de Schistall om mijn ski’s op te bergen en mijn skischoenen uit te trekken in de VIP-afdeling van de hut. Daar zit een man op een houten bank. Hij probeert zijn skischoenen uit te trekken. Ik zie dat hij crepeert van de pijn. Het is geen Duitser of Oostenrijker, ik spreek hem aan in het Engels Can I help you? Nee, ik moet het zelf doen, … [Lees verder]
Onlangs stuurde mijn oud-klasgenoot Barbara Hainowitz een column door van Thomas Friedman, misschien wel de invloedrijkste journalist/columnist in de wereld.* Friedman werkt bij de New York Times en is een kenner van de politiek in het Midden-Oosten. Bovendien won hij drie Pulitzer prijzen. Het is bekend dat hij een directe ingang heeft bij president Biden en dat de president regelmatig proefballonnetjes laat opgaan via Friedman. Toen ik zijn artikel las was dit ook het eerste … [Lees verder]
Het was de week van Poeriem en hamantaschen bakken. Mijn ingedikte versie van deze Joodse feestdag is: ze probeerden van ons af te komen, we wonnen, we bakten koekjes, laten we samen eten. Koekjes als ultieme vorm van Joodse zelfbeschikking. Deze week bracht ons ook een ander Joods verhaal over koekjes. Bakkerij Davelaar maakte wereldkundig dat zij hun beroemde Jodenkoeken zullen omdopen tot ‘Odekoeken’. Eventjes googelen levert op dat de Jodenkoek al sinds de negentiende … [Lees verder]
Dinsdag 20 augustus 2024 Lieve vrienden, beste mensen, Driehonderdtwintig dagen en nachten in de donkere krochten van Gaza, hoeveel eeuwigheid is dat. Deze weken, in afwachting van, ja van wat eigenlijk? Misschien van een grote drievoudige aanval, misschien van een beperkte ‘waarschuwingsaanval’ misschien van een paar simpele raketten die hier en daar worden onderschept. Niemand weet het, niemand heeft een antwoord en die onzekerheid, het voortdurend gespannen zijn op wat misschien gaat komen, is het … [Lees verder]
Als een terriër houdt Netanyahu vast aan zijn holle leus dat Israël Hamas totaal in Gaza moet vernietigen. Ik denk dat deze Israelische premier aan zelfhypnose doet. In die waas van overmoed en zelfbedrog lijkt het hem te ontgaan dat Israël over de oorlog in Gaza in zwaar internationaal vaarwater is gekomen. Geen genocide Ik denk niet in de eerste plaats aan hele en halve beschuldigingen van genocide in Gaza. Daar heb ik een duidelijke mening … [Lees verder]
Frans Lavell:
Wat leuk! Als oeramsterdamse goj noemde ik mijn vrienden en soms nog wel: gabbers. Ik lees nu pas de wortels…
Albert Judell:
Prachtig en humoristisch geschreven. Geweldig
Eddy:
Hallo, ik zie nu pas op 22 mei uw reactie. Een tante van een kennis van mij was in FAL…
Frans lavell:
Het verhaal van de Machzor uit Worms lijkt als twee druppels water op de geschiedenis van de Sarajevo Hagada. In…
Frans lavell:
Ik ben blij met u. Want ik heb de hoop dat u me kunt helpen. Waarmee? Met tegenspraak tegen debunkers…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
