Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
Bestaan er Joodse honden? Niet honden van Joodse eigenaren. Maar honden die daadwerkelijk zijn opgegroeid met eeuwenoude Portugees-Joodse synagogale muziek en melancholische herinneringen? Ik begin inmiddels serieus te vermoeden van wel. Sterker nog: ik vermoed dat mijn ruwharige teckel én vaste co-writer Lilly la Paz mogelijk de enige levende specialist is in historisch Amsterdamse Sefardische hondenmuziektradities. Dat klinkt krankzinnig.Dat dacht ik zelf aanvankelijk ook. Tot ik de laatste maanden merkte dat er iedere ochtend exact … [Lees verder]
Na Jewish Jazz en Luister Eens is het tijd voor een nieuw project: een eerbetoon aan Barbra Streisand, Bette Midler, Carole King, Janis Ian en Amy Winehouse. Eén keer raden wat de overeenkomst is tussen deze wereldberoemde zangeressen… Inderdaad, allen zijn joods. Valt het op? Voor de meeste mensen niet. Doet het er toe? Voor mij wel. Hun joodse thema’s en spirit is onmiskenbaar aanwezig in hun werk. Ik herken het in hun scheppingsdrang, hun … [Lees verder]
De geschiedenis van Joden in Noord-Afrika en West-Azië kent diepe culturele verbondenheid met de rijkgeschakeerde Arabische omgeving. Eeuwenlang was er sprake van intensieve relaties, uitwisseling en wederzijdse verrijking. Dit was zichtbaar in gedeelde talen, culturele tradities en economische betrokkenheid. Tegelijkertijd is die geschiedenis getekend door breuken, uitsluiting en geweld. In de loop van de twintigste eeuw raakte dit gelaagde verleden bovendien ideologisch vertekend, geïdealiseerd of juist onderdrukt. Dankzij het groeiende zelfbewustzijn van de Mizrachiem, Joden … [Lees verder]
Zolang als ik mij kan herinneren is jazz mijn favoriete muziek. Ik ben er dan ook heel trots op dat ik een handshake away opgroeide van de iconische tenorsaxofonist Coleman Hawkins. Dat heb ik te danken aan mijn vader zl”. Als jonge Amsterdammer ging hij in de jaren dertig naar een Amsterdams café waar de toen wereldberoemde Amerikaanse saxofonist Coleman Hawkins zou spelen. Mijn vader bleek de enige bezoeker waardoor ‘de Hawk’ en hij met … [Lees verder]
Het toneel van Carré was leeg op deze 4e mei. Stoelen en lessenaars staan klaar voor musici die niet zullen komen. De voorstelling is afgelast – en gaat toch door zonder de uitvoerenden. In Nog niet afgelast staat Thea Kapteijn (Maria Kraakman) als uitvoerend producent nu alleen op het podium en reconstrueert wat er misging, waarom de voorstelling moest worden afgelast. Ze speelt de repetities na, de gesprekken, noemt de momenten waarop de samenwerking begon … [Lees verder]
Dit jaar is het een שנת הקהל (Shenat Hakhel), een jaar van samenkomen. Ten tijde van het Beit Hamikdash (de tempel in Jeruzalem) werd er elke zeven jaar, na afloop van het Shmita jaar, een bijzondere bijeenkomst gehouden waar de koning delen uit de Tora voorlas aan het hele Joodse volk. Ondanks het feit dat deze gebeurtenis in het Beit Hamikdash tegenwoordig niet meer plaats kan vinden, is het dit jaar toch van belang om … [Lees verder]
Debatten over Gaza en Israël raken aan een religieus-cultureel archief dat het Westen diepgaand heeft gevormd.* Jodendom fungeert daarin als lakmoesproef voor politieke en morele idealen. Al sinds het begin van het christendom is jodendom zowel de voortbrenger van politieke en morele waarden als het zichtbare bewijs voor ieder politiek verbond met G’d dat zich beroept op die waarden. De historicus Jeremy Cohen (Living Letters of the Law: Ideas of the Jew in Medieval Christianity, … [Lees verder]
De vooroorlogse Joods-Nederlandse journalist dr. Marcus van Blankenstein heeft veel gemeen met de bekende Nederlandse journalist dr. Jan van der Putten. Beiden werden door NRC ontslagen wegens hun scherpe zienswijze en betrokkenheid bij het wereldnieuws. Als correspondent van de NRC in Berlijn in de dertiger jaren van de vorige eeuw waarschuwde Van Blankenstein voor de gevaren van het nationaalsocialisme en het antisemitisme van nazi-demagoog Adolf Hitler. In 1936 werd hij door NRC ontslagen met als … [Lees verder]
Het is altijd de moeite waard om de Israelische media in tijden van crisis nauwgezet te volgen. Na de eerste golf ‘pieper-aanslagen’ in Libanon maakte iemand tijdens een paneldiscussie op een tv-station melding van een tweet van een Israelische official dat Israël achter die aanslagen zat. Deze tweet verdween even snel uit de nieuwsstroom als zij erin was gekomen. Ik neem aan dat de oplettende censor ingreep. Ook al zou deze tweet niet bij wijze … [Lees verder]
Het leven is de moeite waard om geleefd te worden. Ook als het ‘bonusjaren’ zijn, zoals Jacob (Jaap) Polak en zijn generatiegenoten het noemden. Onlangs overleed deze emeritushoogleraar verkeers- en vervoerseconomie en overtuigd sociaaldemocraat. Hij werd 88 jaar oud. Rechtvaardigheid, je inzetten voor de maatschappij, dat waren rode draden in zijn leven. Maar ook vormgeven aan de naoorlogse Joodse gemeenschap. Dus als er onvoldoende mannen waren om minjan te kunnen maken, bij sjoeldiensten of lewajot … [Lees verder]
Michael Minco:
In 2005 publiceerde de Swaan 'Anti-Israëlisch enthousiasme en de tragedie van het blind proces. Met name de slotalinea is relevant,…
Manja Ressler:
Geestig, maar de ware Sefardiem onder de honden zijn uiteraard de Podenco's en Galgo's. De Podenco komt oorspronkelijk uit Egypte…
Konstance Schrepfer:
Ik ben zoals altijd betoverd… door de Schrijver Levie Wagenhuis, ik heb zijn trilogie gelezen, gelachen, gehuild, mijn adem ingehouden……
Marcel Mock:
Een bijzondere, ook vernauwde reactie met dito woordgebruik van deze auteur. Komt hij van een andere planeet? Zie bijvoorbeeld zijn…
Shlomo van der Hal:
Zo Hella, lekker leeg gelopen vanuit je Amsterdamse luie stoeltje? Israel is verre van perfect maar God alle Jezus moet…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
