Twintig jaar geleden, op 12 augustus 2006, kwam Uri Grossman om bij een operatie van het Israëlische leger in Zuid-Libanon. Dat gaf aanleiding om aandacht te vragen voor zijn vader David Grossman, een van mijn favoriete schrijvers. Grossman is een uitgesproken criticus van het beleid van de Israëlische regering. Hij heeft, na lang geweigerd te hebben het woord genocide in de mond te nemen, vorig jaar zomer dat woord voor het eerst gebruikt. Zoals hij stelde: … [Lees verder]
Rabbinaal protest tegen het geweld van heetgebakerde jonge Joodse kolonisten tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse boeren en bewoners op de Westelijke Jordaanoever in Israël. Als liberaal-orthodoxe rabbijn, 84 jaar oud, en al jarenlang lid van de Rabbinical Council of America (een organisatie van meer dan duizend orthodoxe rabbijnen in Noord-Amerika), protesteer ik met klem tegen en veroordeel ik het geweld dat soms zelfs tot moord leidt, dat door messiaans-gedreven jonge Joodse kolonisten wordt gepleegd tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse … [Lees verder]
Mijn hele leven ben ik geïnteresseerd in politiek. Eerst in Nederland. Ik probeerde altijd dicht tegen de politiek aan te schuren, al wist ik goed dat ik nooit de tijd zou hebben om zelf professioneel politicus te worden. Hoewel ik inmiddels al meer dan vijf jaar in Israël woon, heb ik nog steeds contacten in de Nederlandse politiek. Die belangstelling is nooit verdwenen. Als een vlieg op de muur Ik moest daaraan denken toen ik … [Lees verder]
Met de tennisrackets in de achterbak reed ik over de Amstelveenseweg. Vlak voor de oprit naar de A10 rijd ik op de tweede baan rechts zodat ik rechtdoor kan richting Amstelveen. Nog geen vijftig meter voor het viaduct blijken die twee rijbanen afgesloten en wijst een verlichte pijl de oprit op. Ik schrik me rot. Er is geen andere optie. De auto’s voor me maken de bocht al richting oprit. Ik weet dat ik de … [Lees verder]
Het begrip ‘Joods-christelijke traditie’ is in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog met oprecht goede bedoelingen omkranst. Het staat voor veelsoortige ontmoetingen tussen Joden en christenen, vooral in zogeheten ‘leerhuizen’, in een poging elkaar na eeuwen Jodenvervolging en discriminatie beter te leren kennen. Daarbij ging (en gaat) het vooral om de kennismaking met de door christenen vergeten Joodse wortels van het christendom en om het zoeken naar wat de beide tradities gemeenschappelijk hebben. Er is … [Lees verder]
In de jaren zestig waren wij als kinderen benieuwd of we bij een kerkgenootschap waren aangesloten zoals heel wat vriendjes en vriendinnetjes. Het antwoord was duidelijk: nee. Maar als jullie dat zouden willen, gaan jullie zelf maar op onderzoek uit en uitvinden wat bij jullie past. Zo leerden we al vroeg zelfstandig na te denken over dergelijke zaken. Dit is geheel in lijn met de filosofische ideeën van onze grootvader Leo Polak: autonoom nadenken, dat … [Lees verder]
De 61e Biënnale van Venetië staat dit jaar niet alleen in het teken van kunst, maar evenzeer van politieke frictie. Al maanden vóór de opening laaiden discussies op over de deelname van Israël, vergezeld van boycotoproepen en acties van de Art Not Genocide Alliance (ANGA). Ook de aanwezigheid van Russische kunstenaars bleef niet zonder gevolgen: in mei 2026 trad de centrale jury af na onenigheid over zowel de prijsuitreiking als de betrokkenheid van Israël en … [Lees verder]
“Ze zegt dat je volgende week vooral het geluid hard moet zetten.” Op dit spannende moment lieten we je vorige week achter. We beloofden een video waarin Bar Vingerling op het terras van Tony’s Coffee enkele karakteristieke Portugese melodieën a capella voordraagt.* Maar Bar kwam met een beter idee. Hij wil die opname samen met David Nunes Nabarro maken, zodat niet alleen de muziek, maar ook het verhaal achter deze eeuwenoude Portugese traditie verteld … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
WheatMAX is een project van de Nederlandse Vrienden van de Hebreeuwse Universiteit in Jeruzalem (NVHU). In een unieke samenwerking tussen Israëlische en Palestijnse biologen wordt gezocht naar nieuwe graansoorten die beter bestand zijn tegen de huidige klimaatveranderingen. Onderzoek dat hopelijk niet alleen Palestijnen en Israëli’s dichter bij elkaar brengt, maar ook een bijdrage levert aan de voedselzekerheid in de regio. Onlangs trokken NVHU-voorzitter Boris Dittrich en penningmeester Ilan Roos naar Rehovot en Nablus om de … [Lees verder]
Op 15 januari 1914 werd in het statige herenhuis aan het Middelburgse Molenwater 77 de Joodse dagboekschrijfster Etty Hillesum geboren. In dit huis begon Etty haar korte leven dat gekenmerkt werd door oorlog en vervolging, maar ook een leven was vol schoonheid, literatuur, muziek, geloof en liefde. In 2020 deed zich de unieke kans voor om in haar geboortehuis in de Zeeuwse hoofdstad een instituut op te richten voor educatie, wetenschap, kunst en cultuur. Plaats … [Lees verder]
‘Ja’, zei woensdag Sjahar Eilon, oud-hoofd van de Israelische politie. Ook vanuit de Shin-Beth, de binnenlandse veiligheidsdienst, klinken deze geluiden. Ze zijn gebaseerd op steeds heftiger wordende anti-Netanyahu demonstraties. Het zijn niet alleen de ouders van familieleden en vrienden van 130 nog levende en dode gijzelaars die hun emoties niet meer kunnen beheersen. Ook Israëli’s die voor 7 oktober protesteerden tegen de poging van Netanyahu het Hooggerechtshof te ontkrachten, sluiten zich bij de demonstraties aan. … [Lees verder]
Joden en Israëli in Nederland: maak de borst maar nat. Ik vrees dat antisemitische incidenten feller en gevaarlijker zullen worden. Woensdagmiddag luisterde ik om 14.00 uur naar Reshet Bet, de Israëlische radio. De nieuwslezer riep uit naam van Tsahal (het Israëlische leger) de inwoners van de stad Gaza op hun woonplaats te verlaten en naar het zuiden van Gaza te vluchten. Gaza is een stad met meer dan 700.000 inwoners. In het zuiden van Gaza … [Lees verder]
Wat maakt deze Pesach avond anders dan alle andere Pesach avonden de afgelopen jaren? Ik heb de bekende vraag aan het begin van de seideravond iets verbasterd. In Israël viert bijna iedereen Pesach. Vroom of niet vroom, het maakt niets uit. Families komen bij elkaar en vieren op hun eigen manier Sederavond. Ik heb gezien dat mensen met een knapzak rond de tafel lopen alsof ze de uittocht letterlijk nog een keer meemaken. Maar er … [Lees verder]
Jaap Bosma:
Ter Horst, ik heb belang bij Islam, noch Christendom, noch Jodendom (alhoewel ik ze allen respecteer), maar wel bij mensenrechten.…
Geert ter Horst:
Ik ben alleen ingegaan op de theologische kant van de zaak en heb duidelijk gesteld dat de vervangingstheologie van de…
Edjo Frank:
Ron Manheim, dat u een kritische benadering heeft over het gebruik van het woord genocide is terecht. Het gevaar van…
N. Aronson:
Volgens de steen is de Rav op Erev Rosh Hashana overleden en de tweede dag Rosh Hashana begraven
Jaap Bosma:
Ter Horst, u draait de zaak om. De Islam is eeuwenlang zeer tolerant geweest voor joden en christenen; dit in…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
