Sla de Bijbel open, en je vindt prachtige teksten en gruwelijke verhalen. Allemaal Gods woord, toch? Voor Joden bestaat er naast de schriftelijke leer een mondelinge, en die interpreteert alle teksten en checkt ze op hun relevantie vandaag. Want het is lang geleden dat Hij of Zij sprak. Begin dit jaar is de Australische film Leviticus uitgebracht, die nu ook in Nederland te zien is. Het blijkt een romantische horrorfilm te zijn over twee homoseksuele … [Lees verder]
Twintig jaar geleden, op 12 augustus 2006, kwam Uri Grossman om bij een operatie van het Israëlische leger in Zuid-Libanon. Dat gaf aanleiding om aandacht te vragen voor zijn vader David Grossman, een van mijn favoriete schrijvers. Grossman is een uitgesproken criticus van het beleid van de Israëlische regering. Hij heeft, na lang geweigerd te hebben het woord genocide in de mond te nemen, vorig jaar zomer dat woord voor het eerst gebruikt. Zoals hij stelde: … [Lees verder]
Rabbinaal protest tegen het geweld van heetgebakerde jonge Joodse kolonisten tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse boeren en bewoners op de Westelijke Jordaanoever in Israël. Als liberaal-orthodoxe rabbijn, 84 jaar oud, en al jarenlang lid van de Rabbinical Council of America (een organisatie van meer dan duizend orthodoxe rabbijnen in Noord-Amerika), protesteer ik met klem tegen en veroordeel ik het geweld dat soms zelfs tot moord leidt, dat door messiaans-gedreven jonge Joodse kolonisten wordt gepleegd tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse … [Lees verder]
Mijn hele leven ben ik geïnteresseerd in politiek. Eerst in Nederland. Ik probeerde altijd dicht tegen de politiek aan te schuren, al wist ik goed dat ik nooit de tijd zou hebben om zelf professioneel politicus te worden. Hoewel ik inmiddels al meer dan vijf jaar in Israël woon, heb ik nog steeds contacten in de Nederlandse politiek. Die belangstelling is nooit verdwenen. Als een vlieg op de muur Ik moest daaraan denken toen ik … [Lees verder]
Met de tennisrackets in de achterbak reed ik over de Amstelveenseweg. Vlak voor de oprit naar de A10 rijd ik op de tweede baan rechts zodat ik rechtdoor kan richting Amstelveen. Nog geen vijftig meter voor het viaduct blijken die twee rijbanen afgesloten en wijst een verlichte pijl de oprit op. Ik schrik me rot. Er is geen andere optie. De auto’s voor me maken de bocht al richting oprit. Ik weet dat ik de … [Lees verder]
Wat als de geschiedenis niet vooruitgaat, maar ons achterwaarts de toekomst in blaast? En wat als juist de herinnering aan wat Europa heeft verwoest de enige voorwaarde is om die toekomst te kunnen denken? In het werk van Walter Benjamin komen die twee vragen samen. Zijn ‘Engel van de Geschiedenis’ is niet simpelweg een symbool voor het verleden of voor de catastrofe. Het is een joods-messiaans beeld dat het Europese vooruitgangsgeloof op zijn kop zet: … [Lees verder]
De Hoge Feestdagen staan voor de deur met daarin een speciale plek voor het Kol Nidrei. De versie met de Asjkenazische melodie van Max Bruch staat in de wereld van de klassieke muziek hoog aangeschreven. Bruch gebruikte de melodie daarvan in het eerste deel van zijn Kol Nidrei. Het ís ook prachtige muziek, heerlijk om naar te luisteren en heerlijk om te spelen.* Hoe geliefd de melodie ook is, de joodse componist Arnold Schönberg (Wenen, … [Lees verder]
Sedje, zoals ik mijn oudtante vroeger mocht noemen, was in mijn ogen zo’n beetje alles tegelijk: een zelfstandige en originele vrouw, verzetsstrijdster, overlevende van de Shoah, maar bovenal kunstenaar, met een opmerkelijke ondernemerslust. Sedje Frank werd in 1923 geboren in Rotterdam. Als kind tekende en schilderde ze al veel. Geïnspireerd door de violist Nathan Milstein begon ze bovendien viool te spelen. De beeldende kunst en de muziek zouden uiteindelijk de twee pijlers van haar leven … [Lees verder]
Op 29 september opent in OBA De Hallen in Amsterdam de fototentoonstelling BESA – A Code of Honor. De tentoonstelling werd door de museumafdeling van Yad Vashem in Jeruzalem samengesteld op basis van het werk van de Amerikaanse fotograaf Norman Gershman. Zij vertelt de bijzondere, nog altijd relatief onbekende geschiedenis van Albanese moslims die tijdens de Tweede Wereldoorlog Joden verborgen en beschermden. Niet alleen overleefden bijna alle Joodse inwoners van Albanië de oorlog; ook Joodse … [Lees verder]
Op 1 mei 1894 stond voor het huis van Jozef Israëls in Den Haag een reiskoets klaar. De schilder was zeventig. Zijn vrouw Aleida was enkele maanden eerder overleden en zijn huis voelde stiller dan ooit. Aan de muren hingen een Rembrandt, Rafaël en Holbein, maar zelfs het mooiste gezelschap in een lijst zegt ’s avonds niet dat de thee klaarstaat. Zijn zoon Isaac vond dat zijn vader eruit moest. Niet naar Scheveningen — dat … [Lees verder]
Het Israëlische optimisme en zelfvertrouwen is ondergedoken in een gevoel van onzekerheid. Er is geen paniek, maar mensen hier, tot in de hoogste rangen van Tsahal (het leger) vragen zich af of hun land ooit in vrede kan bloeien in het islamitische Midden-Oosten. In vrede geloven de meeste mensen niet meer die ik de afgelopen twee weken sprak. Als Israël met hulp van de VS een voorspelde grote Iraanse aanval zal afslaan, is dat een … [Lees verder]
Ochtenddauw op auto’s, mistflarden soms en een zon die zich ontworstelt aan nevelen. Het is nog maar 4 augustus. In Jeruzalem begint de herfst al in augustus. Dit lijkt een bizarre uitspraak, maar hij spoort met wat ik zie, de eerste herfstboden. Rimon De zonsopgang is een heel uur later dan op de langste dag, steeds verder kruipend naar zes uur en daar voorbij, eind augustus. Tijdens onze ochtendwandeling zien mijn hond Mini en ik opeens … [Lees verder]
Stel je voor hoe het voelt om opgesloten te zitten in een Hamas Tunnel. Nog steeds zitten er 59 gegijzelden vast in Gaza. Onschuldige burgers die niets met politiek te maken hadden. In Gaza is meer dan achthonderd kilometer aan tunnels gevonden. Speciaal gebouwd om wapens te smokkelen en gegijzelden gevangen te houden. Gebouwd met geld dat bedoeld was om Gaza op te bouwen. Wat zou jij doen als jouw zus, vader of kind daar … [Lees verder]
De laatste coalitie in Israël heeft het niet lang volgehouden. Na precies een jaar viel de regering en Israël gaat weer naar het stembus. 1 november kiezen de Israeli’s weer hun vertegenwoordigers in de Knesset. De formele campagne zal nog even op zich laten wachten, maar de hoofdrolspelers zijn al druk bezig. Lijsten en partijen Net als in Nederland wordt er gestemd op lijsten en net als in Nederland kent ook Israël veel partijen. Partijen … [Lees verder]
Onze gastrabbijnen waren een blessing in disguise. Niet alleen brachten ze nieuwe inzichten en ideeën mee, inzichten die in Nederland vaak ongewoon waren, zoals een klein stukje textiel op het hoofd van een vrouw… Ze waren ook een oplossing voor een probleem dat we in de eerste jaren van de community niet zagen. In Flying Rabbi’s, vleugels voor een jonge club besprak ik hoe buitenlandse rabbijnen de vernieuwingsclub voorzagen van kennis en kunde en zelfs … [Lees verder]
Gerdy Mertens:
Dank je wel. Fijn om dit genuanceerde geluid te horen.
Barteline Swildens:
Walter Benjamin pleegde 'zelfmoord': ik zou liever zeggen: pleegde zelfdoding. Vermoord worden geschiedt m.i. per definitie door een ander. Van…
Tsippora Turak:
Dank Bloom voor het delen van de woorden van David Meyers. Ze zijn voor mij een bevestiging van mijn warrige,…
Myriam Lipovsky:
Wat bijzonder om te horen! Sedje Hemon was ook protectrice van internationaal concertpianist Shura Cherkassky. Wanneer hij in Nederland was,…
Jehuda Herschel:
Todah Rabah! Shabbat shalom Oemevorach. L'shana tova Umetuka.
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
