Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
“Levie, waarom hoor ik dit nú pas?” “Wat bedoel je, Lilly?” “Dat er een musical over de zwager van onze familie speelt en niemand mij heeft uitgenodigd!”Ik keek haar aan. “Welke zwager?” Lilly zuchtte diep, zoals alleen een ruwharige teckel met Sefardische ambities dat kan. “Baruch Spinoza natuurlijk. De broer van Rebecca d’Espinosa. En Rebecca trouwde volgens onze familielegende, met Samuel de Casseres. Dat maakt Spinoza zo ongeveer de zwager van de hele misjpoge. Ik … [Lees verder]
“Itamar Ben-Gvir zit aan Netanyahoe’s kant van het spectrum. Zij delen een aantal grondideeën over de staat Israël en de toekomst daarvan.” Aldus hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet in de recente aflevering, nummer 72 alweer, van de boeiende podcastserie Wallet&van Weezel. “Een deel van het Israëlische electoraat gaat hiervoor. Veel meer dan voor de andere radicaal in de regering, Bezalel Smotrich.” “Daarom”, zo denkt Wallet, “zal Netanyahoe Ben-Gvir nodig hebben als hij na de verkiezingen weer … [Lees verder]
Wat een waagstuk! De Israëlische cineast Hagai Levi is bij ons bekend van de televisieserie ‘In therapie’ met Jacob Derwig in de hoofdrol. Levie wilde niet de zoveelste Sjoa-film maken, geen duplicaat van ‘Schindler’s List.’ Maar hij wilde wel de dagboeken van Etty Hillesum verfilmen, geschreven in de oorlogsjaren door een jonge joodse vrouw in Amsterdam. Hoe deed hij dat? Hagai Levi kwam op het idee om voor de enscenering niet het jaar 1941 of … [Lees verder]
Marie de Roode-Heijermans (Rotterdam, 1859–1937, Amsterdam) was de oudere zus van toneelschrijver Herman Heijermans. De kunstenares Marie was lid van de Cercle des Femmes Peintres, een Brusselse vereniging van beeldend kunstenaressen die actief was tussen 1888 en 1893. In 1903 richtte ze met een aantal gelijkgestemden, zoals haar broer Herman, P.L. Tak en Floor Wibaut, de vereniging Kunst aan het Volk op. In 1899 trouwde ze met de journalist Justus Jan de Roode, die later … [Lees verder]
Clairy Polak was een gerespecteerde journalist in Nederland, bekend om haar compromisloze interviewstijl. De documentaire “Clairy Polak: autonoom tot aan het einde” verkent haar journalistieke carrière en persoonlijke leven, waaronder haar invloedrijke familiegeschiedenis, haar liefde voor Nico Commijs, en haar besluit om alleen en op eigen voorwaarden te sterven na het krijgen van kanker. … [Lees verder]
De tekst boven het bureau van Sam van den Bergh en zijn broer Arnold in hun werkkamer luidde: ‘De heren Van den Bergh zijn steeds voor alle arbeiders beschikbaar.’ Zijn hele leven zette Sam zich niet alleen in voor zijn margarinefabriek en het bedrijf waar na fusie met een Engelse partner Unilever uit zou voortkomen, maar ook voor het financieren van talloze Joodse en niet-Joodse doelen. Zijn grote betrokkenheid kwam onder andere tot uitdrukking in … [Lees verder]
De Amerikaanse president Joe Biden kan geen greep krijgen op Benjamin Netanyahu. Wat hij ook zegt en wat hij ook heeft gedaan om Israël tegen Iran te beschermen en te bewapenen, glijdt af van de slimme premier. In zijn achterhoofd ziet Netanyahu de corrupte Donald Trump over vijf maanden op de troon in het Witte Huis zitten. Dan is hij weer thuis bij zijn Republikeinse vrienden. Met Barack Obama kon Netanyahu niet door een deur. Bij … [Lees verder]
In mijn jeugdjaren waren de voorbereidingen voor Pesach veel intensiever dan nu. Niet dat het tegenwoordig minder serieus wordt genomen, maar het was toen gewoon veel ingewikkelder. Om het glaswerk koosjer voor Pesach te krijgen, moest je het ‘stellen’: drie dagen in water laten weken. Dat betekende dat we drie dagen niet in bad konden. Voor ons als kinderen een prima reden om op het veldje te gaan voetballen, zodat we lekker zwart thuiskwamen – … [Lees verder]
De Vrijdagavond voert een bescheiden pakket bezuinigingen door. Niet omdat we ineens in luxe baden—integendeel. Zoals eerder al werd uitgelegd: “ons kapitaal bestaat uit redactionele tijd, vrijwilligers, schrijvers en lezers.” Maar juist omdat dat kapitaal kostbaar is, willen we het gerichter inzetten: minder structurele rompslomp, meer inhoud. En ja: dat betekent ook een paar organisatorische keuzes die u gaat merken. 1) De parasjapoule wordt overgenomen door ChatGPT De wekelijkse parasjateksten zijn voor veel lezers een … [Lees verder]
Op 29 september is het tachtig jaar geleden dat een groep joodse Nederlanders plotseling vanuit Barneveld op transport werd gesteld naar Westerbork. Het ging om wat later de Barneveldgroep is gaan heten, een groep van 650 ‘niet-ariërs’ die wegens ‘landsbelang’ gevrijwaard zouden blijven van deportatie. Vanaf december 1942 verbleven zij in Barneveld in kasteel de Schaffelaar en huize de Biezen en bijbehorende barakken. Daar hoopten ze de rest van de oorlog veilig door te komen. Hun … [Lees verder]
Aviva:
Wát fijn én bijzonder dat Sal Santen én zijn dochter Ellen weer even voor het voetlicht staan. Een bijzonder leven,…
Bernard Nijrolder:
Ja Marcel. Maar, de Arabieren, of Palestijnse of Syrische of van welk ander Arabische staat / land dan ook, er…
Kees Maaswinkel:
Bezalel Smotrich, de harde minister van Financiën, begreep onmiddellijk dat het ‘akkoord slecht is voor Israël en de vrije wereld.’…
Geert ter Horst:
Trump kon kennelijk het geduld niet opbrengen — zoals hij nergens geduld voor kan opbrengen — om Iran door middel…
Itamar Engelsman:
Beste Salomon, Als iemand die vak kritiek uitoefent op jouw stukjes wil ik je dit keer zeggen dat, alhoewel ik…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
