Al dagen voor de Nederlandse première van NAZA was ik bezig met de vraag of ik deze documentaire wel wilde zien. In mijn hoofd zag ik bioscooppubliek met Palestijnse vlaggen. Was ik bang voor het zoveelste eenzijdige discours, waar 7 oktober er niet meer toe doet. Ik zag geschreeuw voor me tijdens en na de voorstelling en protesten (met geweld). En wat als de inhoud van de film heel schokkend en naar zou zijn? Wat … [Lees verder]
Ter gelegenheid van Dierendag vond staatssecretaris Silvio Erkens dat hij de dieren een cadeautje moest geven. In een televisie-uitzending pleitte hij ervoor het taboe op een verbod op koosjere slacht te doorbreken. Onbedwelmd ritueel slachten hoort volgens hem niet in Nederland thuis. Dat is een stevige uitspraak. Daarom is het misschien goed om eerst de geschiedenis erbij te pakken. Want wie zegt dat iets ‘niet in Nederland thuishoort’, zou zich ook moeten afvragen hoelang het … [Lees verder]
Drie jaar geleden begon Simchat Tora voor mij zoals ieder ander jaar. Zoals gebruikelijk ging ik al vroeg in de ochtend naar sjoel. Het hoogtepunt van vreugde na de Hoge Feestdagen en Soekot: een lange dienst, inclusief zeven hakafot: de vreugdedansen met de Torarollen. Mijn vrouw zou later met de kids volgen. Zoals in veel wijken in Jeruzalem was onze sjoel gevestigd in een lokaal van een school. Het lokaal was tegelijkertijd de mamad van … [Lees verder]
Ik ben er klaar mee. Vorige week woonde ik de Kol Nidre-dienst bij in het kleine universiteitsstadje aan de oostkust van de VS, waar ik woon met mijn Israëlische man. Het was een dienst van onze lokale joodse gemeenschap samen met de studentenvereniging Hillel. Midden in de Kol Nidre-dienst, op een feestdag die bedoeld is voor spirituele bezinning, nederigheid en vergeving, nam de rabbijn van Hillel het woord voor een politieke toespraak van twintig minuten. … [Lees verder]
Alle internationale media van televisie, kranten tot sociale media berichten er de laatste week over: Heidenau, een klein Oost-Duits stadje van 16.000 inwoners bij de grens met Tsjechië. Dit stadje besloot dat het leggen van struikelstenen op de openbare weg niet langer is toegestaan. Er zijn er zeven aangevraagd, waarvan er al vijf liggen. Het initiatief van het verbod komt van de officieel als rechts-radicale partij bestempelde AfD (Alternative für Deutschland), samen met de christelijk-democratische … [Lees verder]
“Het is aanlokkelijk om je voor te stellen hoe de muziek zich had ontwikkeld als ze waren blijven leven. Ze waren zo vrij, zo bevlogen, zulke gepassioneerde musici en componisten.” In muziekcentrum Splendor, midden in de oude Jodenbuurt van Amsterdam, vond maandag 5 oktober jl. een pianorecital plaats met muziek van de ‘vergeten’ componist Daniël Belinfante. Belinfante werd in 1893 in Amsterdam geboren in een muzikaal gezin. Hij studeerde viool en piano, vermoedelijk bij zijn … [Lees verder]
Theater vind ik een tikje intimiderend. Het jargon, de aanname dat alles betekenisvol is, de theater-incrowd die lijkt neer te kijken op de rest van ons. Ik geef het grif toe. Ik ben een oppervlakkige kunstkenner. Eens per jaar ga ik naar het ballet, voor het afgezaagde stuk waar de snobistische danswereld haar neus voor ophaalt, De Notenkraker. Ga ik vaker, zoals dit jaar naar Het Zwanenmeer, dan is het een klassieker met de te … [Lees verder]
Joden bidden in de synagoge op Jom Kipoer (Grote Verzoendag) het schilderij van Maurycy Gottlieb (1856-1879) is misschien wel het beroemdste en meest gereproduceerde Joodse schilderij ooit. Het toont een sfeervolle Joodse gebedsdienst in Oost-Europa op de heiligste dag van het Joodse jaar en verbeeldt het Europese Joodse leven van de negentiende eeuw. Gottlieb verwerkte er bovendien autobiografische elementen in. Sinds 1939 hangt dit iconische werk in het Tel Aviv Museum of Art. Geboren in … [Lees verder]
Arnold Schönberg emigreerde in 1933 naar de VS. In 1938 componeerde hij zijn Kol Nidrei. Ik denk dat daarin motieven uit zijn persoonlijke en maatschappelijke leven verwerkt zijn.* Over de tekst van het Kol Nidrei is veel te doen geweest, wel is bekend dat in joodse kring de uitleg luidt dat die woorden alleen betrekking hebben op de verplichtingen van iemand jegens God. *zie ook het inleidende verhaal: Eigenzinnige en verrassende versie van Kol Nidrei … [Lees verder]
Wat als de geschiedenis niet vooruitgaat, maar ons achterwaarts de toekomst in blaast? En wat als juist de herinnering aan wat Europa heeft verwoest de enige voorwaarde is om die toekomst te kunnen denken? In het werk van Walter Benjamin komen die twee vragen samen. Zijn ‘Engel van de Geschiedenis’ is niet simpelweg een symbool voor het verleden of voor de catastrofe. Het is een joods-messiaans beeld dat het Europese vooruitgangsgeloof op zijn kop zet: … [Lees verder]
Terwijl ik tijdens Jom Kipoer in de liberale sjoel in Utrecht rustig naast mijn vrouw zit, breken in het centrum van Tel Aviv rellen uit over de scheiding van mannen en vrouwen tijdens een openbare orthodoxe dienst. Dat is in strijd met een uitspraak van de rechtbank dat het scheiden van mannen en vrouwen in de openbare ruimte is verboden. Seculaire, liberale Tel Avivers gingen naar het grote Dizengoffplein om te protesteren tegen orthodoxe discriminatie … [Lees verder]
In het kader van mijn project over het Hebreeuwse alfabet schrijf ik verhalen over iedere letter en maak ik een video over de ‘Dancing Letters’, waarover ik in 2019 een boek samenstelde met dezelfde titel. Voor de Vrijdagavond hier alvast een voorproefje naar aanleiding van recent groot nieuws over de oorsprong van het alfabet, aangevuld met een deel van de inleiding van mijn boek. Het Hebreeuwse alfabet is de oorsprong van alle moderne talen. Maar … [Lees verder]
Het Israel van de Asjkenazische seculiere en socialistische pioniers botst over de constitutionele crisis met de demografische doorbraak van Mizrachiem (joden uit de Arabische landen en Noord Afrika). Ook botst het met orthodoxe joden en fanatieke religieuze zionisten. Het is een machtsstrijd die zich verschuilt achter de vraag of de juridische hervormingen die de ultra rechtse regering onder Netanyahoe wil doordrukken de democratie castreert. Vlijmscherp mes De voorgestelde juridische revolutie ontzegt het Hooggerechtshof als waakhond … [Lees verder]
In deze boeiende biografie beschrijft Geke van der Wal het leven van Guus Belinfante, een telg uit een belangrijke Portugees-Joodse familie die al generaties in Nederland woonde. Een familie die er trots op was in Den Haag geworteld te zijn en gerespecteerd te worden. Van der Wal schetst Belinfante als een intelligente, erudiete, maar tegelijkertijd introverte man die ook voor zijn kinderen lastig te lezen was. ‘Hij was onbereikbaar in zijn zwijgzaamheid’, aldus de biograaf. Belinfante … [Lees verder]
Over de tentoonstelling Between You and Me: Memory Boxes in het Nationaal Holocaust Museum Ze is zo bescheiden. Het heeft me behoorlijk wat moeite gekost om haar te overtuigen haar visie te geven op de tentoonstelling die ze voor ogen had en waarvan ze de conservator is. Onlangs opende de tentoonstelling Between You and Me: Memory Boxes in het NHM (Nationaal Holocaust Museum) als eerste tijdelijke tentoonstelling in dit vorig jaar geopende museum aan de … [Lees verder]
Chris Kooyman:
Daniel Belinfante had een exlibris. Dit staat, met een lemma over hem, in: Jan Aarts & Chris Kooyman, 'Dit is…
Benno Rubens:
Mooi maar ook een emotioneel verhaal, Blijf gezond
Karen:
Fijn om eens iets via een ander venster te lezen. Dank.
Monique Janssen:
Tov
Ephraim Goldstoff:
Aron, dank voor je lieve reactie. Ik hoop je te zien. Gut Sjabbes.
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
