Met hun film en boek De verdwenen stad documenteerden Willy Lindwer en wijlen Guus Luijters in 2024 de rol van het Amsterdamse gemeentelijk openbaar vervoer. Door het inzichtelijk maken van de deportatie met gewone trams is door de auteurs duidelijk gemaakt dat de gemeentelijke Amsterdamse overheid meewerkte aan de vervolging van haar eigen, Joodse, bevolking. Ook in Rotterdam reden die trams. Ook in Rotterdam kon de Joodse bevolking worden gesegregeerd, geconcentreerd in een gemeentelijke loods … [Lees verder]
Israël is de verstoteling onder de volkeren. Er zijn schurkenstaten en roversnesten waar geen mens ooit aanstoot aan neemt. Maar die landen zijn niet onontkoombaar interessant. Israël wel. En dat zal het weten ook. De redactie van De Vrijdagavond vroeg twee hoogleraren die zich in het publieke domein uitspreken over het beleid van Israël hoe zij staan tegenover een academische / culturele boycot van Israël.Hier het pleidooi van emeritus-hoogleraar sociale wetenschappen Abram de Swaan, lid … [Lees verder]
De oproep tot een culturele en academische boycot van Israël wint ook in Nederland terrein. Dat is geen toeval. Wie het conflict al langer volgt, ziet een situatie die moreel ontwricht en politiek vastgelopen is. Beelden uit Gaza en berichten over geweld en rechteloosheid op de Westelijke Jordaanoever voeden het gevoel dat gewone kritiek tekortschiet. Cultuur, zo luidt het argument, kan niet neutraal blijven wanneer de politiek ontspoort. Die redenering verdient het serieus genomen te … [Lees verder]
Mensen herkennen is nooit mijn sterkste kant geweest, en eerlijk gezegd wordt dat met de jaren alleen maar slechter. De sjoel waar ik dagelijks kom, ligt midden in het hotelgebied van Jeruzalem. Dat betekent een constante stoet toeristen, voorbijgangers en tijdelijke gezichten. Wanneer mensen mij aankijken bij binnenkomst, probeer ik bewust vriendelijk te zijn, ook als ik geen idee heb wie ze zijn. Vaak komt de herkenning pas zodra ik met iemand begin te praten. … [Lees verder]
Een beladen familieverhaal waar anderen mee aan de haal gaan: het is een pijnlijk punt. Als lid van de familie Joachimsthal weet ik hoe absurd de dingen zijn die je soms meemaakt. ‘Hoe blijf je eigenaar over je eigen familiegeschiedenis? En waarom is dat zo belangrijk?’ Deze vragen rijzen bij Judith Zilversmit nadat ze ontdekt dat een Nederlandse historica samen met een Belgische vrouw zich bezighoudt met de oorlogsgeschiedenis van haar familie. De historica wil … [Lees verder]
These are interesting times, to say the least, for Jews, for whom the rallying cry Am Yisrael Chai has gained renewed relevance. These are even more interesting times for Jews whose motto seems to be Am Yisrael High, and who are creating what is being called a new Judaism inspired by psychedelic drugs. The Swiss chemist Albert Hoffman, who synthesized lysergic diethylamide in 1938 and accidentally discovered its hallucinogenic properties in 1943, called LSD “medicine … [Lees verder]
Als jonge criticus werkte Bernard Canter (Utrecht, 1871- Scheveningen, 1956) enige tijd op het advocatenkantoor van voormalig Tachtiger Willem Paap. Tot Paap hem ontsloeg, omdat hij voor een deurwaarder bestemd geld had gebruikt voor Spaanse les. Daarop waagde Canter zich aan een literaire carrière, hetgeen bij sommige Tachtigers flink wat antisemitisch vuil losweekte. Willem Paap, evenals Frederik van Eeden en Ko van Looij lieten zich regelmatig antisemitisch uit, zelfs over hun mede-Tachtigers Arnold Aletrino, Isaac Israels en … [Lees verder]
Wat opviel bij de pro-Palestijnse protesten bij de Chanoekaconcerten in het Concertgebouw, is dat er alleen maar werd geschreeuwd. Akelige woorden als kindermoordenaars, verkrachters, kolonialisten en nog meer kregen musici en bezoekers te horen. Ieder gesprek werd onmogelijk. Zoals ik 12 november in deze krant schreef: Het Concertgebouw is gelukkig op zijn schreden teruggekeerd om het Chanoekaconcert van B’nai B’rith te cancelen. ’s Middags werd het familieconcert een feestje, met een Veegpietrabbijn – de componist Bob … [Lees verder]
Wekelijks ging ik met de trein naar Amsterdam, huurde een fiets, ging naar mijn vaders atelier in de Jordaan en werd een klein beetje Amsterdammer. Ik had een sleutel van zijn huis en werd onveranderlijk met een brede glimlach en een blij bronzen ‘hallooo!’ begroet door een naakte oude man in bed. “Wil je koffie, een stuk marsepein of een pijpje?”, vroeg ik dan altijd. “Allemaal!”, was steevast het antwoord. Het was een routine die eigenlijk … [Lees verder]
De tweedeling tussen Palestijnen en Joden lijkt onomstotelijk vast te staan. Tijdens het maken van de documentaire Palestijnen zijn Joden ontdekte ik dat deze scheiding minder vanzelfsprekend is dan vaak wordt aangenomen. De Palestijnen die ik sprak vertelden mij dat de grens tussen ‘wij’ en ‘zij’ is gevormd door religieuze veranderingen, nationalisme en decennialange wederzijdse polarisatie. Zij geloven dat veel Palestijnen afstammen van Joden die nooit uit het land vertrokken maar zich, net als zoveel … [Lees verder]
Theoloog en kenner van het vroege Jodendom Eric Ottenheijm bezoekt in Jeruzalem een congres Joodse Studies en komt terecht in een charedische (of ultra-orthodoxe) wijk. Als een antropoloog kijkt hij zijn ogen uit in dit reisverslag. Op weg naar Jeruzalem is mijn grootste zorg dit keer Schiphol. Maar buiten de bizar lange incheck procedure gaat het verder gelukkig goed, zelfs de koffer arriveert normaal. Het is vroeg in de ochtend, vanaf twee uur ‘s ochtends was … [Lees verder]
‘Denkbeelden had hij aan zijn tred gebonden;boven hem wapperde extaze als een vlag:met een lach om den noodkreet der vagebondenstapte hij zingende naar den jongsten dag.’ ‘De vlam (een symphonie)’, in De boog. Verzen door Herman van den Bergh, 1917 De expressionistische dichter Herman van den Bergh (1897, Amsterdam) speelde van 1913 tot 1917 viool in het Concertgebouworkest. In 1917 publiceerde hij zijn eerste dichtbundel. Daarnaast studeerde hij rechten. In 1919 promoveerde de 22-jarige Van … [Lees verder]
Prins Charles werd op 11 februari jl. verwacht bij de onthulling van een beeld. Een beeld van een Joodse vrouw met haar jongste kind. De kroonprins testte echter positief op corona en moest verstek laten gaan. Wél aanwezig bij de onthulling van het beeld Licoricia van Winchester was opperrabbijn Ephraim Mirvis. Het beeld eert een machtige joodse vrouw in middeleeuws Engeland. uitzonderlijk leven Alles dat we over haar leven in middeleeuws Engeland weten, is een … [Lees verder]
Zoals verwacht was Simchat Thora erg emotioneel. Wat niet vreemd is, aangezien bijna iedereen in Israël door de oorlog is geraakt. Bij ons in de sjoel deden we mee aan het Simchat Thora-project van Mizrachi. Er werden Thora-manteltjes gemaakt die we konden bestellen met aan de voorkant een speciale opdruk en een quote. De zin was uit Kohelet: “Er is een tijd van rouwen en een tijd van dansen,” gepaster kon het niet. Meer dan … [Lees verder]
Israël heeft een strategische en diplomatieke nederlaag tegen Hamas geleden. Het Israelische leger is in een genadeloze oorlog tegen Hamas in Gaza echter niet verslagen. Wel is de ideologische en politieke conceptie waarop premier Benjamin Netanyahu zijn oorlog tegen Hamas voerde, na zes maanden oorlog failliet. De wereld ziet de oorlog in het perspectief van de Israelische gijzelaars en het schrikbarend groot aantal Palestijnse doden: Hamasstrijders en burgers. Het Palestijnse leed overschaduwde op de tv-schermen … [Lees verder]
Eva:
Precies. Pas als er een Staatscommissie, niet ingesteld door de huidige regering -die immers baat heeft bij witwassen - onderzoek…
Abram De Swaan:
Reactie op Jessica Roitman: Jessica Roitman en ik zijn het erover eens dat Israël 'een democratie in verval' is waar…
Binjamin Heyl:
Ongeacht of we voor of tegen welke boycot ook zijn, de weg naar een rechtvaardige vrede voor alle betrokkenen, is…
Barend Elburg:
Mee eens dat je een deskundige niet uitzoekt op zijn/haar politieke ideeën. Overigens is dit in exacte wetenschappen makkelijker te…
Geert ter Horst:
Goed stuk! Inderdaad, politiek is de kunst om je belangen te behartigen en het middel daartoe is macht. Redelijk overleg…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
