Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
Marie de Roode-Heijermans (Rotterdam, 1859–1937, Amsterdam) was de oudere zus van toneelschrijver Herman Heijermans. De kunstenares Marie was lid van de Cercle des Femmes Peintres, een Brusselse vereniging van beeldend kunstenaressen die actief was tussen 1888 en 1893. In 1903 richtte ze met een aantal gelijkgestemden, zoals haar broer Herman, P.L. Tak en Floor Wibaut, de vereniging Kunst aan het Volk op. In 1899 trouwde ze met de journalist Justus Jan de Roode, die later … [Lees verder]
Clairy Polak was een gerespecteerde journalist in Nederland, bekend om haar compromisloze interviewstijl. De documentaire “Clairy Polak: autonoom tot aan het einde” verkent haar journalistieke carrière en persoonlijke leven, waaronder haar invloedrijke familiegeschiedenis, haar liefde voor Nico Commijs, en haar besluit om alleen en op eigen voorwaarden te sterven na het krijgen van kanker. … [Lees verder]
Bestaan er Joodse honden? Niet honden van Joodse eigenaren. Maar honden die daadwerkelijk zijn opgegroeid met eeuwenoude Portugees-Joodse synagogale muziek en melancholische herinneringen? Ik begin inmiddels serieus te vermoeden van wel. Sterker nog: ik vermoed dat mijn ruwharige teckel én vaste co-writer Lilly la Paz mogelijk de enige levende specialist is in historisch Amsterdamse Sefardische hondenmuziektradities. Dat klinkt krankzinnig.Dat dacht ik zelf aanvankelijk ook. Tot ik de laatste maanden merkte dat er iedere ochtend exact … [Lees verder]
Na Jewish Jazz en Luister Eens is het tijd voor een nieuw project: een eerbetoon aan Barbra Streisand, Bette Midler, Carole King, Janis Ian en Amy Winehouse. Eén keer raden wat de overeenkomst is tussen deze wereldberoemde zangeressen… Inderdaad, allen zijn joods. Valt het op? Voor de meeste mensen niet. Doet het er toe? Voor mij wel. Hun joodse thema’s en spirit is onmiskenbaar aanwezig in hun werk. Ik herken het in hun scheppingsdrang, hun … [Lees verder]
De geschiedenis van Joden in Noord-Afrika en West-Azië kent diepe culturele verbondenheid met de rijkgeschakeerde Arabische omgeving. Eeuwenlang was er sprake van intensieve relaties, uitwisseling en wederzijdse verrijking. Dit was zichtbaar in gedeelde talen, culturele tradities en economische betrokkenheid. Tegelijkertijd is die geschiedenis getekend door breuken, uitsluiting en geweld. In de loop van de twintigste eeuw raakte dit gelaagde verleden bovendien ideologisch vertekend, geïdealiseerd of juist onderdrukt. Dankzij het groeiende zelfbewustzijn van de Mizrachiem, Joden … [Lees verder]
Je DNA laten onderzoeken kan tot onverwachte uitkomsten leiden. Dat ondervond ik toen ik wilde uitzoeken of een gerucht in de familie over Joodse wortels klopt. Vijf tests en vele uren later vond ik dan toch de verrassing in mijn stamboom. Maar dat was een ander familiegeheim dan ik had verwacht. Over die zoektocht schreef ik een boek, DNA liegt niet, waarin ik ook anderen aan het woord laat over de veranderingen in hun levens … [Lees verder]
‘Ik dacht dat ik doodging. De raketten vielen niet ver van me. ‘Verschrikkelijk harde knallen.’ Terwijl het alarm over Tel Aviv gierde hoorde ze via de radio het bevel onmiddellijk uit de auto te gaan en met de handen op het hoofd in een soort greppel langs de hoofdweg te gaan liggen. Toen er even een korte stilte was, reed Irith naar huis en rende naar de openbare schuilkelder. Net op tijd want een inkomende … [Lees verder]
‘De grenzen zijn voortdurend in beweging’, zo reageert Bart Wallet op Van Weezels vraag naar het geboortedorp van haar grootmoeder ‘ergens in een shtetl in Oost-Polen of westelijk Oekraïne’. Natascha van Weezel weet de naam van de shtetl (joods dorp) waar haar grootmoeder in 1917 geboren werd, maar het staat niet meer op de landkaart. Daarop vertelt professor Wallet over de verschuivende grenzen van het veelzijdige joodse gebied dat liep van Litouwen tot aan Odessa. … [Lees verder]
Mijn ouders zaten jarenlang in Nederland bij de Chevre Kediesje. Dit is een aparte groep mannen en vrouwen die samenkomen wanneer er iemand in de gemeenschap overlijdt. De mannen wassen de mannen ritueel, en de vrouwen doen hetzelfde voor de vrouwen. Dit gebeurt in volledige stilte, en ze worden opgeroepen bij nacht en ontij om deze mooie mitswe te vervullen. Deze ultieme daad wordt ook wel een chesed shel emet genoemd, omdat degene die gewassen … [Lees verder]
In memoriam of my dear friend rabbi dr. Leo Mock – Yehuda ben Chaim, alav hashalom by rabbi dr. Tzvi Marx The feelings capsulized in the Talmudic expression oh chavruta, oh meetuta – ‘either a (dear) friend, or death’ (Babylonian Talmud Ta’aniet 23a). Those words pierced my heart when I learned of my chaver Leo Mock’s untimely death last week. Spiritual bondedness Our relationship here in the Netherlands extended for more than twenty years. Besides an … [Lees verder]
Geert ter Horst:
Bouman heeft gelijk met zijn vaststelling dat Trump en Netanyahu nu in de problemen zitten. Deze zijn volgens mij echter…
GraceKasynofireball:
I wonder if Chayele will really go for the Gemore. Sounds like a unique twist!
Marcel Mock:
De selectieve woordkeuze van de auteur biedt inzicht in zijn selectieve verontwaardiging. En dan gaat hij vervolgens in zijn (gedachte)vlek…
Abram de Swaan:
Dat ik dat, in De Vrijdagavond nog wel, moet uitleggen: 'De terroristen van Hamas trokken zich discreet terug in hun…
Abram de Swaan:
In het essay over ‘Anti-Israëlisch enthousiasme’ probeerde ik aan te geven hoe in een tekst kritiek op Israël overgaat in…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
