Rabbinaal protest tegen het geweld van heetgebakerde jonge Joodse kolonisten tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse boeren en bewoners op de Westelijke Jordaanoever in Israël. Als liberaal-orthodoxe rabbijn, 84 jaar oud, en al jarenlang lid van de Rabbinical Council of America (een organisatie van meer dan duizend orthodoxe rabbijnen in Noord-Amerika), protesteer ik met klem tegen en veroordeel ik het geweld dat soms zelfs tot moord leidt, dat door messiaans-gedreven jonge Joodse kolonisten wordt gepleegd tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse … [Lees verder]
Mijn hele leven ben ik geïnteresseerd in politiek. Eerst in Nederland. Ik probeerde altijd dicht tegen de politiek aan te schuren, al wist ik goed dat ik nooit de tijd zou hebben om zelf professioneel politicus te worden. Hoewel ik inmiddels al meer dan vijf jaar in Israël woon, heb ik nog steeds contacten in de Nederlandse politiek. Die belangstelling is nooit verdwenen. Als een vlieg op de muur Ik moest daaraan denken toen ik … [Lees verder]
Met de tennisrackets in de achterbak reed ik over de Amstelveenseweg. Vlak voor de oprit naar de A10 rijd ik op de tweede baan rechts zodat ik rechtdoor kan richting Amstelveen. Nog geen vijftig meter voor het viaduct blijken die twee rijbanen afgesloten en wijst een verlichte pijl de oprit op. Ik schrik me rot. Er is geen andere optie. De auto’s voor me maken de bocht al richting oprit. Ik weet dat ik de … [Lees verder]
Het begrip ‘Joods-christelijke traditie’ is in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog met oprecht goede bedoelingen omkranst. Het staat voor veelsoortige ontmoetingen tussen Joden en christenen, vooral in zogeheten ‘leerhuizen’, in een poging elkaar na eeuwen Jodenvervolging en discriminatie beter te leren kennen. Daarbij ging (en gaat) het vooral om de kennismaking met de door christenen vergeten Joodse wortels van het christendom en om het zoeken naar wat de beide tradities gemeenschappelijk hebben. Er is … [Lees verder]
Bloeme Evers heeft Amsterdam zien veranderen, zoals ook haar eigen leven drastisch zou veranderen. De tragische dood van zoon Sem werd naast haar eigen oorlogservaringen een tweede rode draad in haar leven. Zoon Raph zegt daarover in Bloeme’s raadsel (documentaire van Erga Netz, uitgezonden op 14 december 2017, anderhalf jaar na haar overlijden): het overlijden van Sem was een trigger waardoor ze eindelijk het rouwproces over de Tweede Wereldoorlog kon beginnen. Na de oorlog moest iedereen … [Lees verder]
In de jaren zestig waren wij als kinderen benieuwd of we bij een kerkgenootschap waren aangesloten zoals heel wat vriendjes en vriendinnetjes. Het antwoord was duidelijk: nee. Maar als jullie dat zouden willen, gaan jullie zelf maar op onderzoek uit en uitvinden wat bij jullie past. Zo leerden we al vroeg zelfstandig na te denken over dergelijke zaken. Dit is geheel in lijn met de filosofische ideeën van onze grootvader Leo Polak: autonoom nadenken, dat … [Lees verder]
De 61e Biënnale van Venetië staat dit jaar niet alleen in het teken van kunst, maar evenzeer van politieke frictie. Al maanden vóór de opening laaiden discussies op over de deelname van Israël, vergezeld van boycotoproepen en acties van de Art Not Genocide Alliance (ANGA). Ook de aanwezigheid van Russische kunstenaars bleef niet zonder gevolgen: in mei 2026 trad de centrale jury af na onenigheid over zowel de prijsuitreiking als de betrokkenheid van Israël en … [Lees verder]
“Ze zegt dat je volgende week vooral het geluid hard moet zetten.” Op dit spannende moment lieten we je vorige week achter. We beloofden een video waarin Bar Vingerling op het terras van Tony’s Coffee enkele karakteristieke Portugese melodieën a capella voordraagt.* Maar Bar kwam met een beter idee. Hij wil die opname samen met David Nunes Nabarro maken, zodat niet alleen de muziek, maar ook het verhaal achter deze eeuwenoude Portugese traditie verteld … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
De Vrijdagavond kent een vooroorlogse papieren voorloper verschenen van 1924 tot 1932. Dit veelgelezen weekblad is maar één voorbeeld uit de imposante studie van Piet Hagen Dubbel Zondebok, Joodse journalisten in tijden van antisemitisme en vervolging 1920-1945. In ruim zevenhonderd pagina’s bespreekt Hagen de Joodse journalistiek in zowel historisch perspectief als in een internationale context. In vier afleveringen bespreekt de ervaren journalist en genealoog Jeroen Sprenger Dubbel Zondebok voor de huidige De Vrijdagavond. In 1927 … [Lees verder]
“Waar ik woon, is boven de vierde Eik en Linde”, aldus Paul Verberne, de huidige bewoner van de ruimte boven het roemruchte café. De vorige locaties waren in Artis en op de Plantage Middenlaan nummer 23. Sinds begin jaren zeventig, toen Verberne het pand met een compagnon kocht, bevindt het café zich op nummer 22. Dat is direct naast de Hollandsche Schouwburg en tegenover het recent geopende Nationale Holocaust Museum. “Toen ik hier kwam wonen … [Lees verder]
Israël voelt er kennelijk niets voor in navolging van de Verenigde Staten de Olympische Winterspelen in China diplomatiek te boycotten. Woensdag haalde Haaretz een hoog geplaatste beleidsmaker in Jeruzalem aan die dit besluit van president Jo Biden ‘bizar’ noemde. Dat zal wel niet goed vallen in Washington waar president Jo Biden schending van de mensenrechten in China aanvoert om deze mogendheid de les te lezen.Er is groeiende irritatie in Israël omdat Biden verwacht dat Israel, … [Lees verder]
In 2005 riep Kofi Annan 27 januari 1945 de dag van de bevrijding van Auschwitz uit tot de internationale dag van herdenking van de Holocaust. Nooit Meer Auschwitz. Nooit meer oorlog. Dit jaar worden met tien Europese partners voorstellingen voor jongeren over de Holocaust op en rond de 27ste januari. Initiatiefnemer van dit internationaal geworden project is de stichting Theater na de Dam. “Wat zo mooi is, is dat theater een vrijplaats is voor ideeën … [Lees verder]
Itamar Ben-Gvir, de omstreden messiaans-zionistische minister voor nationale veiligheid, deed op premier Netanyahu een beroep een minister in het oorlogskabinet op te nemen die geen ‘onderdeel uitmaakte van Israëls falen tegen Hamas.’ Doelde hij op zichzelf? Netanyahu heeft Ben-Gvir wegens zijn extremistische opvattingen buiten het oorlogskabinet gehouden. Toch heeft Ben-Gvir een punt dat Israël zich om tactische en ideologische redenen heeft verkeken op de gevaarlijke ideologie van Hamas. Likoed tolereerde Hamas De nationalistische Likoedpartij heeft … [Lees verder]
Eva:
Rabbis for Human Rights en de Reform rabbijn Arik Ascherman, die Torah Tsedek in Israel heeft opgericht, spreken zich niet…
Binjamin Heyl:
Het is zeer betreurenswaardig dat niet alle rabbijnen unaniem en eensgezind veroordelen wat in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever…
Linda Bouws:
Het is tot 16 september te bezichtigen!!
Chantal Frese:
Mooi en interessant artikel; een reden om voor 17 september naar Venetie te gaan.
Renée Citroen:
Beste Leo, je moeder organiseerde in de jaren 60 bij jullie thuis discussieavonden over het humanisme. Ik vond dat erg…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
