Bloeme Evers heeft Amsterdam zien veranderen, zoals ook haar eigen leven drastisch zou veranderen. De tragische dood van zoon Sem werd naast haar eigen oorlogservaringen een tweede rode draad in haar leven. Zoon Raph zegt daarover in Bloeme’s raadsel (documentaire van Erga Netz, uitgezonden op 14 december 2017, anderhalf jaar na haar overlijden): het overlijden van Sem was een trigger waardoor ze eindelijk het rouwproces over de Tweede Wereldoorlog kon beginnen. Na de oorlog moest iedereen … [Lees verder]
Al heel jong keken wij naar cowboy- en Indianenfilms. Toen al wist ik dat we gemanipuleerd werden door te moeten denken dat er altijd ‘bad guys’ waren. In dit geval de Indianen. Dit bleef een terugkerend thema in de Amerikaanse politiek: altijd waren er bad guys. In de jaren vijftig had je de commies (communisten) met de beruchte verhoren en rechtszaken onder senator Joe McCarthy. Later had je president Bush met zijn ‘As van het Kwaad’ … [Lees verder]
Een interessant fenomeen doet zich voor: Israël is opvallend eensgezind. Van rechts tot links is men het erover eens dat de huidige deal met Iran slecht uitpakt voor het land. Volgens velen is er maar één schuldige: premier Netanyahu. Hij heeft gegokt en verloren. Met grote risico’s heeft hij president Trump ervan overtuigd dat een soort blitzkrieg mogelijk was. Aanvankelijk zag het er veelbelovend uit. Binnen 24 uur werd een groot deel van de Iraanse … [Lees verder]
Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
“Levie, waarom hoor ik dit nú pas?” “Wat bedoel je, Lilly?” “Dat er een musical over de zwager van onze familie speelt en niemand mij heeft uitgenodigd!”Ik kijk haar aan. “Welke zwager?” Lilly zucht diep, zoals alleen een ruwharige teckel met sefardische ambities dat kan. “Baruch Spinoza natuurlijk. De broer van Rebecca d’Espinosa. En Rebecca trouwde volgens onze familielegende met Samuel de Casseres. Dat maakt Spinoza zo ongeveer de zwager van de hele misjpoge. Ik … [Lees verder]
“Itamar Ben-Gvir zit aan Netanyahoe’s kant van het spectrum. Zij delen een aantal grondideeën over de staat Israël en de toekomst daarvan.” Aldus hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet in de recente aflevering, nummer 72 alweer, van de boeiende podcastserie Wallet&van Weezel. “Een deel van het Israëlische electoraat gaat hiervoor. Veel meer dan voor de andere radicaal in de regering, Bezalel Smotrich.” “Daarom”, zo denkt Wallet, “zal Netanyahoe Ben-Gvir nodig hebben als hij na de verkiezingen weer … [Lees verder]
Wat een waagstuk! De Israëlische cineast Hagai Levi is bij ons bekend van de televisieserie ‘In therapie’ met Jacob Derwig in de hoofdrol. Levie wilde niet de zoveelste Sjoa-film maken, geen duplicaat van ‘Schindler’s List.’ Maar hij wilde wel de dagboeken van Etty Hillesum verfilmen, geschreven in de oorlogsjaren door een jonge joodse vrouw in Amsterdam. Hoe deed hij dat? Hagai Levi kwam op het idee om voor de enscenering niet het jaar 1941 of … [Lees verder]
Niet zo lang geleden maakte de Amerikaanse president Joe Biden de Saoedi-Arabische kroonprins Mohammed Bin Salman uit voor een paria. Deze dubieuze eer dankte de autoritaire heerser in Jeddah aan zijn nog niet voor honderd procent bewezen moord op de Saoedi-Arabische journalist Jamal Khashoggi. Deze bekende, voor de Washington Post werkende, journalist werd met een list naar het Saoedische consulaat in Istanboel gelokt en werd daar in mootjes gehakt. Een paria dus deze Bin Salman, … [Lees verder]
In memoriam Sonja Barend (Amsterdam, 29 februari 1940 – aldaar, 11 april 2026) Ze vormden, in de woorden van oud-redacteur Cees Grimbergen, “een onverbrekelijke twee-eenheid”. Barend & Blazer zaten tegenover elkaar aan een groot bureau in de serre van het VARA-kantoor, vlak bij de redactie, aldus Grimbergen*. Daar ontstond televisie die zijn tijd ver vooruit was. Esther Clara Blazer, roepnaam Ellen, was de creatieve motor achter de spraakmakende programma’s die het publieke debat mede vormgaven in een tijd waarin Nederland … [Lees verder]
Is het zionisme zoals zich dat manifesteert in Israël een verraad aan het oorspronkelijke idee of het ultieme logische gevolg ervan? Onder de prikkelende titel Zionism and humanism – a failed marriage? hield het Menasseh ben Israel Instituut op 9 november een symposium waarin de ideologie en de praktijk van het zionisme ter discussie stonden. De bijeenkomst werd in 2023 gepland, maar uitgesteld vanwege de aanval van Hamas op 7 oktober en alles wat daarop … [Lees verder]
Het ziet er somber uit voor de wanhopige ouders van nog 121 levende en/of dode gijzelaars in de tunnels van Hamas in Gaza. Tenzij Benjamin Netanyahu zijn hoofd buigt voor de werkelijkheid. Anders ziet het ernaar uit dat de gijzelaars ten dode zijn opgeschreven. Vanaf het begin van de gijzelaarscrisis was het voor mij duidelijk dat Netanyahu vanuit een strategisch perspectief vasthoudt aan de totale vernietiging van Hamas. Van een tijdelijk of langer bestand met … [Lees verder]
Een spotprent uit de koker van Hamas circuleerde woensdagochtend in de strook van Gaza. Het laat de Palestijnse president Mahmoed Abbas zien die de schoenen poetst van de Israelische minister van defensie Benny Gantz. Deze spotprent verscheen kort nadat Gantz de Palestijnse leider in zijn woning in Rosh Ha’ain had ontvangen. Een nogal opmerkelijke ontwikkeling want het is voor het eerst sedert tien jaar dat Abbas voet op Israelische bodem zette. symbiose tussen Israel en … [Lees verder]
Barteline Swildens:
Weer een erg mooi verhaal. Dank je wel Ephraïm. Ik val altijd als een hongerig dier aan op je anekdotische…
Simone Haller:
Wat een heerlijk verhaal om het weekend mee te beginnen! Dank je wel.
Shlomo van der Hal:
Klopt, de hooggeleerde van weleer is het academisch perspectief helemaal kwijt. Een typisch geval van hoge hoeden en lage standaarden.
Martine van den Berg:
Beste Shlomo, Op dit moment in het noorden van Israel wonen lijkt me zenuwslopend, ik woonde daar tijdens de tweede…
Aviva Pels:
Dank voor de ‘liefdevolle’ manier waarop Bloeme Evers-Emden zl herinnerd wordt. Mooi geschreven. Herkenbaar. Bloeme was een krachtige vrouw en…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
