Al dagen voor de Nederlandse première van NAZA was ik bezig met de vraag of ik deze documentaire wel wilde zien. In mijn hoofd zag ik bioscooppubliek met Palestijnse vlaggen. Was ik bang voor het zoveelste eenzijdige discours, waar 7 oktober er niet meer toe doet. Ik zag geschreeuw voor me tijdens en na de voorstelling en protesten (met geweld). En wat als de inhoud van de film heel schokkend en naar zou zijn? Wat … [Lees verder]
Ter gelegenheid van Dierendag vond staatssecretaris Silvio Erkens dat hij de dieren een cadeautje moest geven. In een televisie-uitzending pleitte hij ervoor het taboe op een verbod op koosjere slacht te doorbreken. Onbedwelmd ritueel slachten hoort volgens hem niet in Nederland thuis. Dat is een stevige uitspraak. Daarom is het misschien goed om eerst de geschiedenis erbij te pakken. Want wie zegt dat iets ‘niet in Nederland thuishoort’, zou zich ook moeten afvragen hoelang het … [Lees verder]
Drie jaar geleden begon Simchat Tora voor mij zoals ieder ander jaar. Zoals gebruikelijk ging ik al vroeg in de ochtend naar sjoel. Het hoogtepunt van vreugde na de Hoge Feestdagen en Soekot: een lange dienst, inclusief zeven hakafot: de vreugdedansen met de Torarollen. Mijn vrouw zou later met de kids volgen. Zoals in veel wijken in Jeruzalem was onze sjoel gevestigd in een lokaal van een school. Het lokaal was tegelijkertijd de mamad van … [Lees verder]
Ik ben er klaar mee. Vorige week woonde ik de Kol Nidre-dienst bij in het kleine universiteitsstadje aan de oostkust van de VS, waar ik woon met mijn Israëlische man. Het was een dienst van onze lokale joodse gemeenschap samen met de studentenvereniging Hillel. Midden in de Kol Nidre-dienst, op een feestdag die bedoeld is voor spirituele bezinning, nederigheid en vergeving, nam de rabbijn van Hillel het woord voor een politieke toespraak van twintig minuten. … [Lees verder]
Alle internationale media van televisie, kranten tot sociale media berichten er de laatste week over: Heidenau, een klein Oost-Duits stadje van 16.000 inwoners bij de grens met Tsjechië. Dit stadje besloot dat het leggen van struikelstenen op de openbare weg niet langer is toegestaan. Er zijn er zeven aangevraagd, waarvan er al vijf liggen. Het initiatief van het verbod komt van de officieel als rechts-radicale partij bestempelde AfD (Alternative für Deutschland), samen met de christelijk-democratische … [Lees verder]
Theater vind ik een tikje intimiderend. Het jargon, de aanname dat alles betekenisvol is, de theater-incrowd die lijkt neer te kijken op de rest van ons. Ik geef het grif toe. Ik ben een oppervlakkige kunstkenner. Eens per jaar ga ik naar het ballet, voor het afgezaagde stuk waar de snobistische danswereld haar neus voor ophaalt, De Notenkraker. Ga ik vaker, zoals dit jaar naar Het Zwanenmeer, dan is het een klassieker met de te … [Lees verder]
Joden bidden in de synagoge op Jom Kipoer (Grote Verzoendag) het schilderij van Maurycy Gottlieb (1856-1879) is misschien wel het beroemdste en meest gereproduceerde Joodse schilderij ooit. Het toont een sfeervolle Joodse gebedsdienst in Oost-Europa op de heiligste dag van het Joodse jaar en verbeeldt het Europese Joodse leven van de negentiende eeuw. Gottlieb verwerkte er bovendien autobiografische elementen in. Sinds 1939 hangt dit iconische werk in het Tel Aviv Museum of Art. Geboren in … [Lees verder]
Arnold Schönberg emigreerde in 1933 naar de VS. In 1938 componeerde hij zijn Kol Nidrei. Ik denk dat daarin motieven uit zijn persoonlijke en maatschappelijke leven verwerkt zijn.* Over de tekst van het Kol Nidrei is veel te doen geweest, wel is bekend dat in joodse kring de uitleg luidt dat die woorden alleen betrekking hebben op de verplichtingen van iemand jegens God. *zie ook het inleidende verhaal: Eigenzinnige en verrassende versie van Kol Nidrei … [Lees verder]
Wat als de geschiedenis niet vooruitgaat, maar ons achterwaarts de toekomst in blaast? En wat als juist de herinnering aan wat Europa heeft verwoest de enige voorwaarde is om die toekomst te kunnen denken? In het werk van Walter Benjamin komen die twee vragen samen. Zijn ‘Engel van de Geschiedenis’ is niet simpelweg een symbool voor het verleden of voor de catastrofe. Het is een joods-messiaans beeld dat het Europese vooruitgangsgeloof op zijn kop zet: … [Lees verder]
De Hoge Feestdagen staan voor de deur met daarin een speciale plek voor het Kol Nidrei. De versie met de Asjkenazische melodie van Max Bruch staat in de wereld van de klassieke muziek hoog aangeschreven. Bruch gebruikte de melodie daarvan in het eerste deel van zijn Kol Nidrei. Het ís ook prachtige muziek, heerlijk om naar te luisteren en heerlijk om te spelen.* Hoe geliefd de melodie ook is, de joodse componist Arnold Schönberg (Wenen, … [Lees verder]
Tot grote teleurstelling van president Zelensky heeft Netanyahu Oekraïne niet met wapens gesteund in haar oorlog tegen de Russische agressor. De Oekraïense president heeft Netanyahu gesmeekt zijn land het door Israël ontwikkelde doeltreffende anti-luchtdoelraketsysteem Iron Drom te leveren. Netanyahu had daar geen oren naar. Daar had hij wel goede redenen voor. Netanyahu slaagde er namelijk in Poetin ervan te overtuigen dat het beheersen van het Syrische luchtruim van het grootste belang was – en nog steeds … [Lees verder]
We mogen nu klagen over te veel toeristen in Amsterdam, te veel fatbikes en ander verkeer, in 1929 telde de stad zo’n zesduizend straatventers. Dit had zo z’n voordelen. Je hoefde, als Amsterdammer, niet ver te lopen om je boodschappen te doen. Sterker: veel straatventers kwamen aan je deur. Nadelen waren er ook: om je te wijzen op hun aanwezigheid, verhieven de straatventers hun stem. Niet een beetje, en heel hard. Onder die straatventers waren … [Lees verder]
Shtisel dus. Daar waren we in de vorige Vrijdenkers gebleven. Ik maak er een long read in twee delen van, want wat is het een meesterwerk. Hoe lastig is het om de nuances uit zulk soort gesloten gemeenschappen adequaat op het doek uit te beelden? Nooit eerder is het op zo’n sympathieke en reële wijze gedaan. Reëel voor de hedendaagse leefwijze van de Yerushalmi gemeenschap. Ultraorthodoxe, asjkenazische joden met een afkeer van zionisme. In de … [Lees verder]
Wereldwijd staat de Februaristaking van 25 februari 1941 bekend als eerste uiting van verzet tegen de bezettende macht van Hitler-Duitsland en van solidariteit met de Joodse bevolking. Het aandeel van Joden zelf bleef lang onderbelicht. De historicus Ben Braber, die menig studie wijdde aan het Joods verzet, presenteerde onlangs zijn jongste werk Omdat ik geen lam voor de wolven wil zijn. Braber weerlegt de hardnekkige mythe over het gebrek aan verzet van Joden tegen bezetting … [Lees verder]
Yoav Gallant, de Israelische minister van Defensie, zwaaide weer met zijn armen en waarschuwde Hezbollah en Libanon voor zware vergelding voor de moord op dertien voetballende Druzenkinderen in het stadje Majdal Shams op de hoogvlakte van Golan. Voor hem staat het vast dat Hezbollah de raket afschoot die landde op het voetbalveld in Majdal Shams. Casus Belli? Bij het begin van de oorlog tussen Israël en Hamas na 7 oktober zei Galant al dat Israël … [Lees verder]
Manja Ressler:
Geweldig Simone. Dacht ik dat ik je heel goed kende, maar dit wist ik niet. En inderdaad, poppentheater is iets…
Joke Verdoner:
As a survivor of being hunted and killed if found during 1940-1945, I was unable to go and watch this…
Eva:
Ik heb Naza nog niet gezien, want die wordt niet in Israelische bioscopen of filmhuizen getoond. Wel komt hij volgens…
Tzvi Marx:
Just as the filmmakers of NAZA didn't give the IDF an opportunity before publicizing the film to respond to their…
Barend Elburg:
Al vele jaren wonende in Israel, heb ik de overrompeling van 7 oktober en het vervolg over mij heen laten…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
