30 mei 2024

Opinie

Woorden waar werelden achter schuilgaan

Opinie

“De categorieën zijn aller-schandelijkst in de war”, verzucht koning Peter, de halfgare vorst in het toneelstuk Leonce en Lena van Georg Büchner die een wijsheid debiteert als zijn eigen hofnar.  Onweerstaanbaar komt dit zinnetje bij me op bij de huidige tegenstellingen en al maar hoger oplopende conflicten in Nederland, Europa en Amerika. Om maar te zwijgen over die in het Midden-Oosten. “De mens moet denken”, zegt Koning Peter aan het begin van zijn monoloog, “en … [Lees verder]

Holocaustmusea: politiek doel of gedenkteken

Geschiedenis

In 1977 besloot de Amerikaanse president Jimmy Carter om geopolitieke redenen relaties aan te knopen met de PLO van Yasser Arafat en wapens te leveren aan Egypte en Saoedi-Arabië. Die stap lokte scherpe kritiek uit, van de kant van zowel Israël als de joodse gemeenschappen in de VS. Om de politieke schade te beperken riep Carter vervolgens een commissie in het leven met de opdracht een plan te maken voor een monument ter herdenking van … [Lees verder]

‘No zionists wanted’: antisemitisme en het evangelie van dekolonisatie

Opinie

Eric Ottenheijm, Universitair Hoofddocent Joodse Studies en Bijbelwetenschappen, Universiteit Utrecht, reageert op de studentenacties waarbij zionisme wordt bestreden als het grote koloniale gevaar. Ottenheijm herkent daarin oude antisemitische vooroordelen.  Tegenstem De aanhoudende demonstraties aan de universiteiten tonen een vasthoudendheid die de bestuurlijke knieën behoorlijk beproeft.  Zal men van bestuurswege wel of niet instemmen met het al jaren door de BDS-beweging bepleite opheffen van samenwerking met Israëlische universiteiten en academische instellingen?  Jaren geleden riep ik mijn … [Lees verder]

De overdrijving van Ingo Elbe

Opinie

De openingszin van Ingo Elbe’s toespraak, in Engelse vertaling gepubliceerd in De Vrijdagavond van 10 mei door Frederik van Gelder*, luidt: ‘Since the pogrom of October 7, a wave of hatred against Israel has flooded Western universities.’  Die zin lijkt te suggereren dat de ‘golf van haat tegen Israël’ een direct gevolg is van de pogrom van 7 oktober. En dat alle protesten tegen de desastreuze politiek van de regering Netanyahu, ook die van talloze Israëli’s … [Lees verder]

‘De moeder van mijn moeder is Joods’ en wat ben ik zelf? 

film

Overdenkingen naar aanleiding van de film van Eden Goldberg Een hand wijst naar een kokertje dat een beetje los hangt op de muur. “Wat is dit?” vraagt een voice-over. “Een menora”, denkt de jonge vrouw waar de hand aan vastzit. “Neen, volgens mij is het een mezoeza”, zegt de stem van de filmmaakser achter de camera.  Het is een typerende scène uit de documentaire die Eden Goldberg vorig jaar maakte als afstudeerproject van haar studie … [Lees verder]

Nieuws

Nieuws

Alats Libie haalt Midrasj- en Genderspecialist Renana Ravitzsky Pilzer naar Amsterdam

Sinds enige jaren is er een vernieuwende beweging van vrouwen binnen de Nederlandse orthodoxie. Onder de naam Alats Libie wat betekent: Mijn hart verheugt zich, de eerste woorden van een gebed van Chana in Tenach. Alats Libie streeft naar een actievere participatie van Joodse vrouwen op het gebied van leren en Joodse studie en organiseert eigen sjoeldiensten. Zij treedt als nieuwe organisatie in de voetsporen van de Amsterdamse traditie die al enkele decennia bestaat dat op Poerim … [Lees verder]

Midden-Oosten

Wanhopige ouders

Het ziet er somber uit voor de wanhopige ouders van nog 121 levende en/of dode gijzelaars in de tunnels van Hamas in Gaza. Tenzij Benjamin Netanyahu zijn hoofd buigt voor de werkelijkheid. Anders ziet het ernaar uit dat de gijzelaars ten dode zijn opgeschreven. Vanaf het begin van de gijzelaarscrisis was het voor mij duidelijk dat Netanyahu vanuit een strategisch perspectief vasthoudt aan de totale vernietiging van Hamas. Van een tijdelijk of langer bestand met … [Lees verder]

Nieuws

Is de synagoge in Paramaribo altijd wit geweest? 

De binnenstad van Paramaribo behoort sinds 2002 tot het Unesco-werelderfgoed. Het stratenplan is behouden gebleven net zoals de witte, houten huizen met gezichtsbepalende zuilen en veranda’s. Dat zijn ook de kenmerken van de statige synagoge van Paramaribo, de Neve Shalom. Na de onafhankelijkheid in 1975 veranderde de stad razendsnel. Er kwamen meer straten, meer verkeer en meer bedrijvigheid en vooral een tekort aan geld. Dus minder geld voor verf voor de huizen, ook voor het … [Lees verder]

Kunst & Cultuur

Masterclasses voor ontheemden in Ben Shemesh Youth Village

Muziek

De Zemtsov Masterclasses voor kinderen van vluchtelingengezinnen uit het zuiden en noorden van Israël zullen plaatsvinden in het Ben Shemesh Youth Village van 21 juni tot en met 15 juli 2024.  Als goede vriend van de muzikale familie rond Mikhail en Julia Zemtsov wil ik graag deze masterclasses onder de aandacht brengen. Ik leerde de Zemtsovs kennen via de in Nederland wonende Russisch-Joodse celliste Maya Fridman over wie deze krant al meerdere artikelen publiceerde. Zo … [Lees verder]

Eliazer Mozes en zijn gezin 

Geschiedenis

Dit is een voorpublicatie uit Joodse Huizen 10 over de familie Mozes op de Amsterdamse Plantage Kerklaan. Onder dit artikel vindt u informatie over dit recent verschenen tiende en laatste deel van deze bijzondere serie biografische verhalen over vooroorlogse Joodse families in heel Nederland. Plantage Kerklaan 5  In een van zijn bitterste momenten reflecteert historicus Jaap Meijer op het vooroorlogse jodendom in Nederland. Hij typeert het als een ‘degenererende gemeenschap’.  “Waarom zou men tot iedere … [Lees verder]

Urgent and relevant: Israeli Songs of Harmony and Hope

Muziek

The successful Israeli-Dutch band, created a few years ago, brings to the Dutch-Jewish and Israeli communities the Israeli songs of harmony and hope. And especially these turbulent days, their music and message are as urgent and relevant as ever. The 4-men strong Zan Nadir (Hebrew for ‘a rare species’) was created in 2019 and had since numerous performances for enthusiastic singing and dancing public, all ones in The Netherlands. Initiated by Gilad Nezer, who is … [Lees verder]

Theater als middel om het verleden te beschouwen

Kunst en Cultuur

Het is een mooie traditie geworden. Op initiatief van Theater na de Dam kan men, na de 4 mei herdenking op de Amsterdamse Dam, door het hele land voorstellingen bezoeken die het thema herdenken inhoud geven.  Niet alleen gevestigde gezelschappen, maar vooral ook jongeren doen mee aan dit initiatief. Dit jaar stonden er 45 voorstellingen geprogrammeerd, gemaakt en gespeeld door jongeren tussen 12 en 23 jaar en begeleid door professionele makers.  Dat deed je gewoon Voor … [Lees verder]

Fotograaf Deborah Turbeville toont vrouwen in dromerige, verlaten ruimtes

Beeldende kunst en fotografie

Fotografieparadijs Huis Marseille laat uitgebreide tentoonstellingen zien van de Amerikaans-joodse fotografen van Lisa Oppenheim (New York, 1975) en Deborah Turbeville (1932-2013). Vorige week bespraken we hoe Lisa Oppenheim met heel eigen fotografische technieken verloren gegane, in de oorlog gestolen, schilderijen nieuw leven geeft.  Deborah Turbeville maakte in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw naam met eigenzinnige (mode)-fotografie. Opgeleid als beeldend kunstenaar had zij lak aan de codes van de toenmalige door mannen … [Lees verder]

Nieuws

Alats Libie haalt Midrasj- en Genderspecialist Renana Ravitzsky Pilzer naar Amsterdam

Nieuws

Sinds enige jaren is er een vernieuwende beweging van vrouwen binnen de Nederlandse orthodoxie. Onder de naam Alats Libie wat betekent: Mijn hart verheugt zich, de eerste woorden van een gebed van Chana in Tenach. Alats Libie streeft naar een actievere participatie van Joodse vrouwen op het gebied van leren en Joodse studie en organiseert eigen sjoeldiensten. Zij treedt als nieuwe organisatie in de voetsporen van de Amsterdamse traditie die al enkele decennia bestaat dat op Poerim … [Lees verder]

Wanhopige ouders

Midden-Oosten

Het ziet er somber uit voor de wanhopige ouders van nog 121 levende en/of dode gijzelaars in de tunnels van Hamas in Gaza. Tenzij Benjamin Netanyahu zijn hoofd buigt voor de werkelijkheid. Anders ziet het ernaar uit dat de gijzelaars ten dode zijn opgeschreven. Vanaf het begin van de gijzelaarscrisis was het voor mij duidelijk dat Netanyahu vanuit een strategisch perspectief vasthoudt aan de totale vernietiging van Hamas. Van een tijdelijk of langer bestand met … [Lees verder]

Is de synagoge in Paramaribo altijd wit geweest? 

Nieuws

De binnenstad van Paramaribo behoort sinds 2002 tot het Unesco-werelderfgoed. Het stratenplan is behouden gebleven net zoals de witte, houten huizen met gezichtsbepalende zuilen en veranda’s. Dat zijn ook de kenmerken van de statige synagoge van Paramaribo, de Neve Shalom. Na de onafhankelijkheid in 1975 veranderde de stad razendsnel. Er kwamen meer straten, meer verkeer en meer bedrijvigheid en vooral een tekort aan geld. Dus minder geld voor verf voor de huizen, ook voor het … [Lees verder]

Masterclasses voor ontheemden in Ben Shemesh Youth Village

Muziek

De Zemtsov Masterclasses voor kinderen van vluchtelingengezinnen uit het zuiden en noorden van Israël zullen plaatsvinden in het Ben Shemesh Youth Village van 21 juni tot en met 15 juli 2024.  Als goede vriend van de muzikale familie rond Mikhail en Julia Zemtsov wil ik graag deze masterclasses onder de aandacht brengen. Ik leerde de Zemtsovs kennen via de in Nederland wonende Russisch-Joodse celliste Maya Fridman over wie deze krant al meerdere artikelen publiceerde. Zo … [Lees verder]

Netanyahu’s einddoel versus bevrijding gijzelaars

Midden-Oosten

In de groente- en fruitwinkel waar ik voor 7 oktober inkopen deed staat nu een geblondeerde vrouw achter de toonbank. ‘Waar is mijn Arabier, die aardige kerel,’ vroeg ik haar. ‘Dit komt niet meer. Mag niet. Hij woont in een dorp op de westelijke oever van de Jordaan. Daarom mag hij Israël niet meer binnenkomen. En dus is dit nu mijn winkel.’ Ik ben nu een paar dagen in Israël in de heksenketel van emoties, … [Lees verder]

Verschillende auteurs vertellen over het Tora-gedeelte dat deze week wordt gelezen en geven hun eigenzinnige interpretatie

Wat er ook gebeurt de Eeuwige zal ons nooit helemaal vernietigen

Bechoekotai is de laatste parasja van het boek Vajjikra. Het onderhoud van de Eeuwige en Moshe op de Berg Sinaï over de wetten, geboden en instructies voor de Kinderen van Israël, wordt in deze parasja afgesloten.  Bechoekotai start met de aansporing van de Eeuwige om Zijn wetten na te leven en Zijn geboden in praktijk te brengen. Wanneer de kinderen van Israël dit doen dan zal Hij voor overvloed zorgen: een vruchtbare aarde, meer dan genoeg te eten, een leven in vrede, zonder angst of oorlog, vruchtbare gezinnen. Onze vijanden vluchten voor ons, en vallen in het zwaard, zelfs als ... [Lees verder]

Blijf op de hoogte

Iedere vrijdagochtend een e-mail met de nieuwste artikelen van De Vrijdagavond in je mailbox ontvangen? Schrijf je hieronder in.

Nieuw op De Vrijdagavond