Drie jaar geleden begon Simchat Tora voor mij zoals ieder ander jaar. Zoals gebruikelijk ging ik al vroeg in de ochtend naar sjoel. Het hoogtepunt van vreugde na de Hoge Feestdagen en Soekot: een lange dienst, inclusief zeven hakafot: de vreugdedansen met de Torarollen. Mijn vrouw zou later met de kids volgen. Zoals in veel wijken in Jeruzalem was onze sjoel gevestigd in een lokaal van een school. Het lokaal was tegelijkertijd de mamad van … [Lees verder]
Ik ben er klaar mee. Vorige week woonde ik de Kol Nidre-dienst bij in het kleine universiteitsstadje aan de oostkust van de VS, waar ik woon met mijn Israëlische man. Het was een dienst van onze lokale joodse gemeenschap samen met de studentenvereniging Hillel. Midden in de Kol Nidre-dienst, op een feestdag die bedoeld is voor spirituele bezinning, nederigheid en vergeving, nam de rabbijn van Hillel het woord voor een politieke toespraak van twintig minuten. … [Lees verder]
Alle internationale media van televisie, kranten tot sociale media berichten er de laatste week over: Heidenau, een klein Oost-Duits stadje van 16.000 inwoners bij de grens met Tsjechië. Dit stadje besloot dat het leggen van struikelstenen op de openbare weg niet langer is toegestaan. Er zijn er zeven aangevraagd, waarvan er al vijf liggen. Het initiatief van het verbod komt van de officieel als rechts-radicale partij bestempelde AfD (Alternative für Deutschland), samen met de christelijk-democratische … [Lees verder]
Een tsunami van Arabische waarschuwingen over een op handen zijnde overval van Hamas uit Gaza op het zuiden van Israël op 7 oktober 2023 domineert de op stoom komende Israëlische verkiezingscampagne. In het oog van de storm staat premier Benjamin Netanyahu, belaagd door berichten in de Amerikaanse en Israëlische media over waarschuwingen uit Egypte en de Arabische Emiraten over een grote Hamas-aanval. Waarschuwingen die hij heeft genegeerd en waardoor hij verantwoordelijk wordt gehouden voor de … [Lees verder]
Sla de Bijbel open, en je vindt prachtige teksten en gruwelijke verhalen. Allemaal Gods woord, toch? Voor Joden bestaat er naast de schriftelijke leer een mondelinge, en die interpreteert alle teksten en checkt ze op hun relevantie vandaag. Want het is lang geleden dat Hij of Zij sprak. Begin dit jaar is de Australische film Leviticus uitgebracht, die nu ook in Nederland te zien is. Het blijkt een romantische horrorfilm te zijn over twee homoseksuele … [Lees verder]
Theater vind ik een tikje intimiderend. Het jargon, de aanname dat alles betekenisvol is, de theater-incrowd die lijkt neer te kijken op de rest van ons. Ik geef het grif toe. Ik ben een oppervlakkige kunstkenner. Eens per jaar ga ik naar het ballet, voor het afgezaagde stuk waar de snobistische danswereld haar neus voor ophaalt, De Notenkraker. Ga ik vaker, zoals dit jaar naar Het Zwanenmeer, dan is het een klassieker met de te … [Lees verder]
Joden bidden in de synagoge op Jom Kipoer (Grote Verzoendag) het schilderij van Maurycy Gottlieb (1856-1879) is misschien wel het beroemdste en meest gereproduceerde Joodse schilderij ooit. Het toont een sfeervolle Joodse gebedsdienst in Oost-Europa op de heiligste dag van het Joodse jaar en verbeeldt het Europese Joodse leven van de negentiende eeuw. Gottlieb verwerkte er bovendien autobiografische elementen in. Sinds 1939 hangt dit iconische werk in het Tel Aviv Museum of Art. Geboren in … [Lees verder]
Arnold Schönberg emigreerde in 1933 naar de VS. In 1938 componeerde hij zijn Kol Nidrei. Ik denk dat daarin motieven uit zijn persoonlijke en maatschappelijke leven verwerkt zijn.* Over de tekst van het Kol Nidrei is veel te doen geweest, wel is bekend dat in joodse kring de uitleg luidt dat die woorden alleen betrekking hebben op de verplichtingen van iemand jegens God. *zie ook het inleidende verhaal: Eigenzinnige en verrassende versie van Kol Nidrei … [Lees verder]
Wat als de geschiedenis niet vooruitgaat, maar ons achterwaarts de toekomst in blaast? En wat als juist de herinnering aan wat Europa heeft verwoest de enige voorwaarde is om die toekomst te kunnen denken? In het werk van Walter Benjamin komen die twee vragen samen. Zijn ‘Engel van de Geschiedenis’ is niet simpelweg een symbool voor het verleden of voor de catastrofe. Het is een joods-messiaans beeld dat het Europese vooruitgangsgeloof op zijn kop zet: … [Lees verder]
De Hoge Feestdagen staan voor de deur met daarin een speciale plek voor het Kol Nidrei. De versie met de Asjkenazische melodie van Max Bruch staat in de wereld van de klassieke muziek hoog aangeschreven. Bruch gebruikte de melodie daarvan in het eerste deel van zijn Kol Nidrei. Het ís ook prachtige muziek, heerlijk om naar te luisteren en heerlijk om te spelen.* Hoe geliefd de melodie ook is, de joodse componist Arnold Schönberg (Wenen, … [Lees verder]
Naftali Bennett zal zijn droom om Netanjahoe te vervangen op moeten geven Ik ga ervan uit dat de dodelijke details van de oorlog tussen Israël en Hamas bekend zijn. Ik wil slechts bij een belangrijk neveneffect van deze uitbarsting van geweld stil staan. Dit is geen oorlog volgens het bekende patroon. Voor het eerst heeft deze uitbarsting van geweld symptomen gekregen van een godsdienstoorlog. Wat de achtergrond ook is, het was een strategische fout/blunder de … [Lees verder]
De Amerikaanse president Donald Trump heeft zich ontworsteld aan de politieke greep van premier Benjamin Netanyahu. Met hem ging de Amerikaan de oorlog in tegen Iran. Zonder de Israelische leider erbij te betrekken maakte hij nu een einde aan de oorlog. Bezalel Smotrich, de harde minister van Financiën, begreep onmiddellijk dat het ‘akkoord slecht is voor Israël en de vrije wereld.’ Het akkoord is alsnog een bestand van zestig dagen. In die periode moeten alle … [Lees verder]
Ooit leefde binnen de overheid het idee dat het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie (RIOD, nu NIOD) na vijf à tien jaar wel kon worden opgeheven. In 1971 meende men dat het rechtsherstel van Joodse tegoeden was afgerond. Ook in Joodse kring vonden velen dat er niet meer publiekelijk op moest worden teruggekomen. Belangrijker was om deel uit te maken van de samenleving. Naïef, kan nu, 80 jaar na de oorlog, worden vastgesteld. Kwalificaties zijn niet langer … [Lees verder]
Op donderdag 24 maart 2022 werd op een heel uitzonderlijke plek de Yad Vashem-onderscheiding postuum uitgereikt aan de kleinzoon van Hendricus Johannes Tobias (Henk) Bijlmer. Zijn kleinzoon en naamgenoot Henk ontving de medaille en de bijbehorende oorkonde in hetzelfde huis waar destijds dokter H.J.T. Bijlmer woonde in de Amsterdamse Schubertstraat. Hij ontving deze uit handen van mevrouw Eliyahu-Pery, plaatsvervangende ambassadeur van Israël. behoed voor deportatie Onze grootvader kreeg deze onderscheiding omdat hij tijdens de Tweede … [Lees verder]
Woensdagsochtend acht uur. Ik open op mijn telefoon Reshet Beth, de Israëlische NPO, en hoor dat gisteren tien Israelische soldaten zijn gesneuveld tijdens heftige gevechten met Hamas-strijders in Gaza. Het radiobericht, ook uitgezonden op de televisie, verstrekt persoonlijke informatie over de soldaten: naam, rang, leeftijd, woonplaats en het nummer van de militaire eenheid waarin ze dienden. Op het tv-scherm verschijnen de foto’s van de omgekomen soldaten onder wie een kolonel en een majoor. Later verschijnen … [Lees verder]
Sid Bachrach:
What you wish to prove by quoting this agreement does not remove the fact that a majority of people living…
Itamar Engelsman:
Je kunt het wenden of keren zoals je wilt maar in de ogen van de plaatselijke bewoners bezet Israel “hun”…
Max:
De Gazastrook, de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem waren oorspronkelijk bedoeld voor Israël tijdens de Conferentie van San Remo, en dat…
Itamar Engelsman:
Dit keer ben ik het zowel eens als oneens met Salomon. Ik ben het met hem eens dat Netanyahu op…
Giulia Moseler:
Beste meneer Van Dijk, Hartelijk dank voor uw vriendelijke woorden en uw belangstelling voor de geschiedenis van het Bröltalhaus. Een…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
