18 september 2021

Opinie

Maup Caransa – de koning van Amsterdam als musical?

Nieuws
Print Friendly, PDF & Email

Binnenkort in dit theater ‘Maup Caransa’ de musical – De koning van Amsterdam Laten we er een sprookje van maken met een echte koning. Een koning die wordt ontvoerd door een bende slechterikken. Hoeveel drama wil je hebben?  Soms weet je niet precies waarom, maar bekruipt je een ongemakkelijk gevoel bij een bericht. Dat gebeurde mij bij de aankondiging van de musical uit de titel. Het gaat volgens het bericht om het meeslepende levensverhaal van … [Lees verder]

Schaamte is een positieve emotie

Opinie
Print Friendly, PDF & Email

Vrijdag 27 augustus was Judith Frishman gastspreker in de Liberaal Joodse Gemeente Amsterdam. Haar derasja (toespraak) legt de vinger op een paar zere plekken. Eén daarvan: Ja, wij moeten excuses aanbieden voor het slavernijverleden van onze voorouders. In parasjat Ki Tavo geeft God instructies aan het volk, direct voorafgaand aan hun intocht in het beloofde land. Die instructies dienen op grote stenen geschreven en op de berg Eval neergezet te worden, als herinnering en getuigenis van Gods leer, zijn … [Lees verder]

Sjabbat, kasjroet, klimaat

Opinie
Print Friendly, PDF & Email

Het verontrustende IPCC-rapport liegt er niet om: het is duidelijk dat de mens de belangrijkste oorzaak is van de opwarming van de aarde. Dit rapport van het klimaatpanel van de Verenigde Naties is groot nieuws en domineert de media, in elk geval tot de Taliban heel Afghanistan verovert. Van uitingen van grote zorgen, oproepen tot daadkracht aan het te vormen kabinet, tot huis-tuin-en-keukentips. Begon een beter milieu immers niet bij jezelf? Ook gelaten reacties, zoals … [Lees verder]

Nederland is geliefd bij immigranten, ook uit Israel, die hier veiligheid en financiële zekerheid zoeken

Opinie
Print Friendly, PDF & Email

Opinieonderzoek heb ik niet gedaan, het zijn mijn impressies van een paar dagen zwerven door Amsterdam.  Ik maak makkelijk contact met mensen. Zeker als je met een hondje wandelt gaat dat gesmeerd. Honden hebben de neiging elkaar op te zoeken, elkaar te besnuffelen. Als mijn hondje met een ander hondje knuffelt ontstaat er al  gauw een gesprekje met de eigenaar van het andere hondje. In dit geval was het een kleine vrouw met lang krullend … [Lees verder]

Vredesengel heeft wassen vleugels

Opinie
Print Friendly, PDF & Email

‘Het anti-semitisme zit in de mens.’ Dat is naar mijn smaak een nogal boute opmerking. Maar uit de mond van de naar Israël vertrokken rabbijn Raphael Evers is het niet zomaar een schot in de lucht. Hij weet het van zijn moeder Bloeme Evers, een fantastisch moedige vrouw die Auschwitz overleefde en uit eerbied voor het verloren gegane het orthodoxe levenspad op ging. Van haar hoorde deze vriendelijke rabbijn dat het anti-semitisme kort voor de … [Lees verder]

Nieuws

Nieuws uit de Joodse wereld

Jodensterren op Kol Nidre-avond

Print Friendly, PDF & Email

“Jarenlang heb ik een bezoek aan de vernietigingskampen uitgesteld. Iedereen zal begrijpen waarom,” schrijft Tweede Kamerlid Alexander Hammelburg (D66) die deze week dan toch in Auschwitz is geweest. Ik begrijp hem goed. Ik deel zijn gevoelens van afkeer. Heel veel Hammelburgs vonden daar en in Sobibor de dood. Vanavond en morgen is het Jom Kippoer, Grote Verzoendag, de belangrijkste dag op de Joodse kalender. De gebedsdienst begint met de woorden Kol Nidre, gezongen op een … [Lees verder]

Nieuws

Maup Caransa – de koning van Amsterdam als musical?

Print Friendly, PDF & Email

Binnenkort in dit theater ‘Maup Caransa’ de musical – De koning van Amsterdam Laten we er een sprookje van maken met een echte koning. Een koning die wordt ontvoerd door een bende slechterikken. Hoeveel drama wil je hebben?  Soms weet je niet precies waarom, maar bekruipt je een ongemakkelijk gevoel bij een bericht. Dat gebeurde mij bij de aankondiging van de musical uit de titel. Het gaat volgens het bericht om het meeslepende levensverhaal van … [Lees verder]

Midden-Oosten

Klopjacht met risico

Print Friendly, PDF & Email

“De zes ontsnapte Palestijnen zijn voor ons, Palestijnen, vrijheidsstrijders.’ Deze uitspraak van de Palestijnse gouverneur van Jenin pikte ik op tijdens een vrijmoedig interview op Reshet Beth, de Israëlische radiozender. Voor Israël zijn de zes zware misdadigers terroristen van de Islamitische Jihad, die wegens moord en poging tot moord op Israëlische staatsburgers lange straffen uitzaten in de zwaarbewaakte veiligheidsgevangenis Gilboa in het noorden van Israël. Met lepeltjes zouden ze onder de gevangenis door een gang … [Lees verder]

Kunst & Cultuur

Muziek uit een andere wereld: Szymon Laks

Kunst en Cultuur
Print Friendly, PDF & Email

Hoeveel doorgewinterde muziekliefhebbers hebben ooit gehoord van Szymon Laks? Laat staan van zijn muziek. Het lot is de Pools-Franse componist ongenadig geweest. Dankzij de muziek heeft Laks de hel van Auschwitz overleefd, na zijn gevangenneming werd hij aangesteld als dirigent van het kamporkest. Daar heeft hij een boek over geschreven, waarna hij bekend is geworden als de ‘Kapelmeester van Auschwitz’. Buitengewoon pijnlijk. Zoals zijn zoon André het formuleerde: het is dan wel waar dat zijn … [Lees verder]

In het uur dat de poorten sluiten

Poëzie van de twintigste eeuw
Print Friendly, PDF & Email

In deze bijdrage gedichten van Avraham Ben Yitzhak Sonne, Rose Ausländer en een fragment van Lea Goldberg, dichters die in deze rubriek eerder aan bod zijn gekomen. De gedichten gaan elk op geheel eigen wijze over Jom Kippoer. Gedichten uitleggen is een waagstuk. Moeten ze niet voor zichzelf spreken? Ja, maar goede, hecht gecomponeerde gedichten vragen om enige toelichting. Ze willen zó veel zeggen, dat je niet aan de oppervlakte van de tekst kunt blijven … [Lees verder]

De herfst en zijn stille geheim

Poëzie van de twintigste eeuw
Print Friendly, PDF & Email

Twee gedichten van Avraham Ben Yitzhak Sonne Het eerste gedicht dat hier wordt besproken lijkt een poëtische metafoor van de openbaring die geen spraakverwarring brengt, maar het gloeiende licht van de Torah. Je kunt het lezen en herlezen als een vers voor september 2021, de tijd van Rosj Hasjana tot en met Simchat Torah. Van Bijbel tot Bijenteelt Avraham Ben Yitzhak Sonne werd op 13 september 1883 in Przemysl – toen nog Oostenrijks – geboren. … [Lees verder]

Redstdu Mamaloshen? Het Jiddisch van de ster van Broadway Mandy Patinkin

Kunst en Cultuur
Print Friendly, PDF & Email

‘Redstdu Mamaloshen’? Wordt aan u deze vraag gesteld, dan wil men weten of u Jiddisch spreekt. Jiddisch, de taal van Oosteuropese en Duitse Joden dreigt uit te sterven, samen met de ghetto’s en shtetls. De integratie, assimilatie, emigratie en (in)tolerantie zorgden voor het bouwen aan de toekomst zonder vooroordelen en zonder de ballast van het verleden. Is het gelukt? Uiteraard niet. De tweede, derde en inmiddels ook al de vierde generatie van de Sjoah-overlevenden heeft … [Lees verder]

Dibboek kruipt in het lichaam van zijn geliefde Lea

Kunst en Cultuur
Print Friendly, PDF & Email

Een dibboek (Hebreeuws דיבוק) is volgens de kabbala de ziel van een gestorvene die bezit neemt van het lichaam van een levende. In het verhaal Tzvischen Zvei Welten van Salomon An-ski beloven de beste vrienden Nisan en Sender elkaar dat hun (nog ongeboren) kinderen met elkaar zullen trouwen. Na jaren en allerlei verwikkelingen is de belofte allang vergeten.Als Lea, de dochter van Sender en Chanan, de zoon van Nisan, verliefd op elkaar worden gaat het mis: Sender … [Lees verder]

Verschillende auteurs vertellen over het Torah-gedeelte dat deze week wordt gelezen en geven hun eigenzinnige interpretatie

Ha’azinu: Tegelijkertijd terug- en vooruitkijken

Nog een paar dagen en dan is de cirkel gesloten en zijn we weer waar we 17 oktober 2020 begonnen: de eerste parasja van het jaar. Het zijn dagen die tegenstrijdige emoties oproepen: aan de ene kant lezen we over de laatste dagen van Mozes; het mistroostige feit dat hij het uiteindelijke doel van de reis, namelijk het binnentreden van het land Kana’an als leider van het volk dat hij heeft gesmeed, niet mee mag maken en zich voorbereidt op zijn overlijden door een aantal afscheidsredes te houden; aan de andere kant bereiden we ons voor op een nieuw begin: ... [Lees verder]

Blijf op de hoogte

Iedere vrijdagochtend een e-mail met de nieuwste artikelen van De Vrijdagavond in je mailbox ontvangen? Schrijf je hieronder in.

Nieuw op De Vrijdagavond

Feuilleton

Lees de roman Mokum op de Gracht van Lody van de Kamp als feuilleton op De Vrijdagavond. Iedere vrijdag een nieuwe aflevering.