Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
Clairy Polak was een gerespecteerde journalist in Nederland, bekend om haar compromisloze interviewstijl. De documentaire “Clairy Polak: autonoom tot aan het einde” verkent haar journalistieke carrière en persoonlijke leven, waaronder haar invloedrijke familiegeschiedenis, haar liefde voor Nico Commijs, en haar besluit om alleen en op eigen voorwaarden te sterven na het krijgen van kanker. … [Lees verder]
Bestaan er Joodse honden? Niet honden van Joodse eigenaren. Maar honden die daadwerkelijk zijn opgegroeid met eeuwenoude Portugees-Joodse synagogale muziek en melancholische herinneringen? Ik begin inmiddels serieus te vermoeden van wel. Sterker nog: ik vermoed dat mijn ruwharige teckel én vaste co-writer Lilly la Paz mogelijk de enige levende specialist is in historisch Amsterdamse Sefardische hondenmuziektradities. Dat klinkt krankzinnig.Dat dacht ik zelf aanvankelijk ook. Tot ik de laatste maanden merkte dat er iedere ochtend exact … [Lees verder]
Na Jewish Jazz en Luister Eens is het tijd voor een nieuw project: een eerbetoon aan Barbra Streisand, Bette Midler, Carole King, Janis Ian en Amy Winehouse. Eén keer raden wat de overeenkomst is tussen deze wereldberoemde zangeressen… Inderdaad, allen zijn joods. Valt het op? Voor de meeste mensen niet. Doet het er toe? Voor mij wel. Hun joodse thema’s en spirit is onmiskenbaar aanwezig in hun werk. Ik herken het in hun scheppingsdrang, hun … [Lees verder]
De geschiedenis van Joden in Noord-Afrika en West-Azië kent diepe culturele verbondenheid met de rijkgeschakeerde Arabische omgeving. Eeuwenlang was er sprake van intensieve relaties, uitwisseling en wederzijdse verrijking. Dit was zichtbaar in gedeelde talen, culturele tradities en economische betrokkenheid. Tegelijkertijd is die geschiedenis getekend door breuken, uitsluiting en geweld. In de loop van de twintigste eeuw raakte dit gelaagde verleden bovendien ideologisch vertekend, geïdealiseerd of juist onderdrukt. Dankzij het groeiende zelfbewustzijn van de Mizrachiem, Joden … [Lees verder]
Zolang als ik mij kan herinneren is jazz mijn favoriete muziek. Ik ben er dan ook heel trots op dat ik een handshake away opgroeide van de iconische tenorsaxofonist Coleman Hawkins. Dat heb ik te danken aan mijn vader zl”. Als jonge Amsterdammer ging hij in de jaren dertig naar een Amsterdams café waar de toen wereldberoemde Amerikaanse saxofonist Coleman Hawkins zou spelen. Mijn vader bleek de enige bezoeker waardoor ‘de Hawk’ en hij met … [Lees verder]
Het was Salomon Jacob Noach (Zutphen, 1909 – Amsterdam, 1980), roepnaam Sally. Sally Noach hielp honderden vluchtelingen in 1941 en 1942 te ontkomen aan de concentratiekampen door zijn werk op het consulaat in Lyon. Hij zorgde voor vervalste uitreisvisa waarmee de in Vichy Frankrijk gestrande joden konden ontkomen over de Spaanse grens en vandaaruit naar Lissabon. Daar konden zij inschepen naar Engeland, zoals Sally Noach later zelf deed, of naar verre bestemmingen als Jamaica en … [Lees verder]
Mordechai en Haman “Alle dienaren van de koning die zich in de poort van de koning bevonden, knielden en bogen voor Haman want zo had de koning bevolen. Maar Mordechai knielde niet en boog niet”. (Esther; 3, 2) In het Estherverhaal dat tijdens het Poerimfeest wordt gelezen zien we hoe Mordechai het aandurfde om Haman, de topminister van koning Achasjwerosj, te trotseren. Haman ontstak in grote woede en besloot – nadat hij kennis had genomen … [Lees verder]
De Russische president Vladimir Poetin heeft aangekondigd dat een archiefcollectie van de Joodse gemeenschap in Griekenland terug wordt gegeven. De archiefstukken bevinden zich sinds 1945 in Moskou. De Grieks-Joodse gemeenschap reageert uiteraard dolgelukkig. Meer dan 75 jaar heeft het geduurd. Maar dankzij een bescheiden interventie die ik kon plegen kon al een klein deel ervan eerder naar Griekenland terugkeren. Nu de rest ook wordt overgedragen is het tijd om mijn verhaal te delen. In 1998 was ik … [Lees verder]
In Parasjat Re’eh worden we geconfronteerd met de grote keuzes van het leven: zegen of vloek, gehoorzaamheid of afdwaling. De parasja behandelt onder andere de regels over koosjere en niet-koosjere dieren, de bestrijding van afgoderij en de centrale rol van de plaats die G-d zal uitkiezen om Zijn Naam te laten rusten – uiteindelijk Jeruzalem. Maar wie goed oplet, ontdekt iets opvallends: het woord simcha (vreugde) komt in deze parasja maar liefst zeven keer voor! … [Lees verder]
Israel is in een staat van collectief trauma over de wrede moord op meer dan elfhonderd Israeli’s door goed getrainde en zwaar bewapende Hamas terroristen uit de Gaza-strook. Een golf van Palestijns-Islamitische haat spoelde over Israël bij de verrassingsaanval op 7 October, op Simchat Torah. De pijn is onpeilbaar diep, de walging over de moordpartijen op vrouwen, kinderen en anderen spuwt gal. Diepe wond geslagen Deze Hamas-overval heeft een diepe wond geslagen in het zionistische … [Lees verder]
Ephraïm Goldstoff:
Beste Aviva dank voor je bericht. Ik probeer zo eerlijk mogelijk te schrijven. Warme gr Ephraim.
Ephraïm Goldstoff:
Beste Judith dank voor je opbouwende kritiek. Ik neem het ter harte. Vr gr Ephraim.
Ephraïm Goldstoff:
Beste Aron, was leuk je weer ff te zien. Moeten binnenkort ff gaan lunchen als je weer in Amsterdam bent.…
Ephraïm Goldstoff:
Lieve Jacqueline, dank voor je reactie. Ik kan me de door mij beschreven situatie nog zo goed voor de geest…
Ephraïm Goldstoff:
Beste Inge en familie. Dank voor jouw, jullie reactie. Ik heb zulke dierbare herinneringen aan mijn oude leraar. Hij kon…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
