Aangekondigd onder de titel ‘Begrijpt u Israël?’ woonde ik twee avonden bij van een lezingenserie georganiseerd door Joden zeggen nee. De doelstelling om Israël begrijpelijker te maken is zeker in deze tijd zinvol, doch beide avonden hebben helaas niet tot beter inzicht geleid. Ook tussen historici blijken inzichten ernstig te verschillen. Ik ontdekte onjuistheden, gekleurde beeldvorming of onvoldoende informatie. Het vormden storende dissonanten. Aan de hand van een documentaire van Hans Fels over de moord … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
Na Jewish Jazz en Luister Eens is het tijd voor een nieuw project: een eerbetoon aan Barbra Streisand, Bette Midler, Carole King, Janis Ian en Amy Winehouse. Eén keer raden wat de overeenkomst is tussen deze wereldberoemde zangeressen… Inderdaad, allen zijn joods. Valt het op? Voor de meeste mensen niet. Doet het er toe? Voor mij wel. Hun joodse thema’s en spirit is onmiskenbaar aanwezig in hun werk. Ik herken het in hun scheppingsdrang, hun … [Lees verder]
De geschiedenis van Joden in Noord-Afrika en West-Azië kent diepe culturele verbondenheid met de rijkgeschakeerde Arabische omgeving. Eeuwenlang was er sprake van intensieve relaties, uitwisseling en wederzijdse verrijking. Dit was zichtbaar in gedeelde talen, culturele tradities en economische betrokkenheid. Tegelijkertijd is die geschiedenis getekend door breuken, uitsluiting en geweld. In de loop van de twintigste eeuw raakte dit gelaagde verleden bovendien ideologisch vertekend, geïdealiseerd of juist onderdrukt. Dankzij het groeiende zelfbewustzijn van de Mizrachiem, Joden … [Lees verder]
Zolang als ik mij kan herinneren is jazz mijn favoriete muziek. Ik ben er dan ook heel trots op dat ik een handshake away opgroeide van de iconische tenorsaxofonist Coleman Hawkins. Dat heb ik te danken aan mijn vader zl”. Als jonge Amsterdammer ging hij in de jaren dertig naar een Amsterdams café waar de toen wereldberoemde Amerikaanse saxofonist Coleman Hawkins zou spelen. Mijn vader bleek de enige bezoeker waardoor ‘de Hawk’ en hij met … [Lees verder]
Het toneel van Carré was leeg op deze 4e mei. Stoelen en lessenaars staan klaar voor musici die niet zullen komen. De voorstelling is afgelast – en gaat toch door zonder de uitvoerenden. In Nog niet afgelast staat Thea Kapteijn (Maria Kraakman) als uitvoerend producent nu alleen op het podium en reconstrueert wat er misging, waarom de voorstelling moest worden afgelast. Ze speelt de repetities na, de gesprekken, noemt de momenten waarop de samenwerking begon … [Lees verder]
Samen met mijn kleindochters Sophie en Isa (tien en twaalf jaar) ben ik gevraagd of we mee willen werken aan NPO Zapp, direct na het Jeugdjournaal van 4 mei. De special zal gaan over vlucht, verzet en verraad. Wij zijn gevraagd voor het onderdeel vlucht. Mijn vader, hun overgrootvader, vluchtte van Oostenrijk naar Nederland na de Anschluss in 1938. Hij was in het voorlaatste jaar van zijn gymnasium. Er worden thuis, samen met de meisjes, … [Lees verder]
Niet eerder in Israël’s geschiedenis heeft een premier, in dit geval de aanstaande premier Benjamin Netanyahu, een hoofdartikel in een gezaghebbende internationale krant aangevallen. Netanyahu’s doelwit was een hoofdartikel op 17 december in The New York Times. ‘Het ideaal van een Joodse democratische staat is in gevaar,’ kopte de krant. Eerder schreef Thomas Friedman, columnist van deze krant met diepe kennis van het Midden-Oosten, een op een aanklacht lijkende waarschuwing dat Netanyahu met zijn ultra-rechtse … [Lees verder]
Als het woord Seder volgorde betekent, dan moet ieder stuk in de Haggada in de juiste volgorde staan. Onmiddellijk na de maaltijd lezen we een vreemde eend in de bijt, een stukje dat niet op deze plaats lijkt te passen. Waar je je van kunt afvragen wat het in de Haggada komt doen. Het begint met de woorden Sjefoch Chamatecha (stort Uw toorn uit over de volkeren die U niet erkennen) en bestaat uit een … [Lees verder]
Een aanzwellende roffel van Farid Sheek op zijn daf, de grote Perzisch/Koerdische handdrum, leidt het Hevenu Shalom Aleinu in, wij zullen vrede brengen, een indrukwekkende roep om vrede in het Hebreeuws en Arabisch. De gelukkigen die een kaartje konden bemachtigen voor de uitverkochte Kleine Zaal van het Concertgebouw geven een ovationeel applaus als het Jewish Amsterdam Chamber Ensemble & Friends deze Joods-Arabische Vredessong Hevenu Shalom Aleinu – Ahla Min Salam speelt als apotheose van het … [Lees verder]
Dit jaar is het een שנת הקהל (Shenat Hakhel), een jaar van samenkomen. Ten tijde van het Beit Hamikdash (de tempel in Jeruzalem) werd er elke zeven jaar, na afloop van het Shmita jaar, een bijzondere bijeenkomst gehouden waar de koning delen uit de Tora voorlas aan het hele Joodse volk. Ondanks het feit dat deze gebeurtenis in het Beit Hamikdash tegenwoordig niet meer plaats kan vinden, is het dit jaar toch van belang om … [Lees verder]
De Amerikaanse president Joe Biden heeft via zijn staf laten weten niet op de hoogte te zijn geweest van het Israelische bombardement op het Iraanse consulaat in Damascus. De Amerikaanse openbaarmaking van deze informatie kan niets anders betekenen dan dat Biden ontstemd is over deze Israëlische aanval. Het druist in tegen Amerikaanse diplomatieke inspanningen om de escalatie van de mini-oorlog tussen Israël en Hezbollah te voorkomen. Met presidentsverkiezingen in november dit jaar op de Amerikaanse politieke … [Lees verder]
Jeroen Sprenger:
Ben vervanger van Els Boon. Uw herinnering klopt. Heb twee aanwijzingen gevonden: 1. Herinnering van Remco Campert. “De AJP- puddingfabriek…
Sid Bachrach:
Once again thank you Salomon for this update on current Israeli politics. Let's hope Na’ama Lazini and the Democrats are…
Marcel Mock:
Hear, hear!
Anita H S Frank:
Wat ik zo spannend vond aan de voorstelling was dat hij geen enkel onderwerp schuwt waarmee 'wij' Joden in Nederland…
Jeroen Sprenger:
Beste Diedericke, Maurits Kann maakte deel uit van de Paroolgroep, Naar hem is in Amsterdam Slotermeer een straat vernoemd. Zie…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
