Al heel jong keken wij naar cowboy- en Indianenfilms. Toen al wist ik dat we gemanipuleerd werden door te moeten denken dat er altijd ‘bad guys’ waren. In dit geval de Indianen. Dit bleef een terugkerend thema in de Amerikaanse politiek: altijd waren er bad guys. In de jaren vijftig had je de commies (communisten) met de beruchte verhoren en rechtszaken onder senator Joe McCarthy. Later had je president Bush met zijn ‘As van het Kwaad’ … [Lees verder]
Een interessant fenomeen doet zich voor: Israël is opvallend eensgezind. Van rechts tot links is men het erover eens dat de huidige deal met Iran slecht uitpakt voor het land. Volgens velen is er maar één schuldige: premier Netanyahu. Hij heeft gegokt en verloren. Met grote risico’s heeft hij president Trump ervan overtuigd dat een soort blitzkrieg mogelijk was. Aanvankelijk zag het er veelbelovend uit. Binnen 24 uur werd een groot deel van de Iraanse … [Lees verder]
Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
“Levie, waarom hoor ik dit nú pas?” “Wat bedoel je, Lilly?” “Dat er een musical over de zwager van onze familie speelt en niemand mij heeft uitgenodigd!”Ik kijk haar aan. “Welke zwager?” Lilly zucht diep, zoals alleen een ruwharige teckel met sefardische ambities dat kan. “Baruch Spinoza natuurlijk. De broer van Rebecca d’Espinosa. En Rebecca trouwde volgens onze familielegende met Samuel de Casseres. Dat maakt Spinoza zo ongeveer de zwager van de hele misjpoge. Ik … [Lees verder]
“Itamar Ben-Gvir zit aan Netanyahoe’s kant van het spectrum. Zij delen een aantal grondideeën over de staat Israël en de toekomst daarvan.” Aldus hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet in de recente aflevering, nummer 72 alweer, van de boeiende podcastserie Wallet&van Weezel. “Een deel van het Israëlische electoraat gaat hiervoor. Veel meer dan voor de andere radicaal in de regering, Bezalel Smotrich.” “Daarom”, zo denkt Wallet, “zal Netanyahoe Ben-Gvir nodig hebben als hij na de verkiezingen weer … [Lees verder]
Wat een waagstuk! De Israëlische cineast Hagai Levi is bij ons bekend van de televisieserie ‘In therapie’ met Jacob Derwig in de hoofdrol. Levie wilde niet de zoveelste Sjoa-film maken, geen duplicaat van ‘Schindler’s List.’ Maar hij wilde wel de dagboeken van Etty Hillesum verfilmen, geschreven in de oorlogsjaren door een jonge joodse vrouw in Amsterdam. Hoe deed hij dat? Hagai Levi kwam op het idee om voor de enscenering niet het jaar 1941 of … [Lees verder]
Marie de Roode-Heijermans (Rotterdam, 1859–1937, Amsterdam) was de oudere zus van toneelschrijver Herman Heijermans. De kunstenares Marie was lid van de Cercle des Femmes Peintres, een Brusselse vereniging van beeldend kunstenaressen die actief was tussen 1888 en 1893. In 1903 richtte ze met een aantal gelijkgestemden, zoals haar broer Herman, P.L. Tak en Floor Wibaut, de vereniging Kunst aan het Volk op. In 1899 trouwde ze met de journalist Justus Jan de Roode, die later … [Lees verder]
Het is best opmerkelijk: ik ken Awraham Soetendorp inmiddels ruim vijftig jaar, en tóch weet hij mij na al die jaren – en nog wel op papier – weer te ontroeren. Ik dacht dat ik alle verhalen zo langzamerhand wel kende. Nee dus. Natuurlijk, een verhaal dat deel uitmaakt van je levensgeschiedenis, ga je niet zomaar aan ieder lid van je gemeente vertellen. Ook als je bijna twintig jaar hebt samengewerkt voor het blad van … [Lees verder]
Toen ik zondagmiddag met mijn vrouw van het Tropenmuseum naar mijn appartementje liep, maakten een paar demonstranten ons uit ‘voor kindermoordenaars.’ ’s Ochtends zagen we het met bloedrode verf bekladde gebouw en hoorden we schreeuwende pro-Palestijnse demonstranten. ‘Palestina van de rivier naar de zee.’ Vrij vertaald: Israël moet worden vernietigd. Er was veel politiebeveiliging rond het gebouw, en toch drong door de dikke muren het geschreeuw door en geloei van de politieauto’s. Het anti-Israël protest … [Lees verder]
Hartelijk welkom bij de tweede Evelien Gans Lezing. Mijn naam is Heleen Gans, ik ben Eveliens jongere zus. Althans, dat was ik, want ik ben inmiddels drie jaar ouder dan zij is geworden … Zaterdagavond 3 mei vond in De Balie in Amsterdam de tweede Evelien Gans lezing plaats. Deze lezing is vernoemd naar de historica Evelien (1951-2018) gespecialiseerd in contemporaine Joodse geschiedenis en antisemitisme.Hoofdspreker op 3 mei was historicus Simon Schama. Zijn lezing baseerde hij … [Lees verder]
Het is een vrij koude lenteochtend in 2023. In haar boshut in het Gooi interviewt Annemiek Schrijver mij voor haar wekelijkse tv-programma De Verwondering. Al snel ging het met haar over mijn Joodse roots en hoe de vrijdagavonden bij ons thuis verliepen. Met aan tafel Maurits, mijn vader die vier jaar lang ondergedoken had gezeten in Amstelveen zonder ook maar enig familielid te hebben overgehouden, allemaal dood gemaakt in de kampen. Met mijn opa David … [Lees verder]
Het grote belang van de Stolpersteine is dat de vermoorde kinderen niet alleen een naam, geboorte- en sterfdatum hebben, maar ook een ‘leven’ krijgen. Dat levensverhaal krijgen zij dankzij het onderzoek dat voorafgaat aan het leggen van de stenen. Voor sommige nabestaanden neemt de Stolpersteine of struikelsteen de plaats in van een graf. In Leiden leggen we ieder jaar Stolpersteine of struikelstenen voor de vermoorde kinderen en medewerkers van het vroegere Joods Weeshuis Machseh Lajesoumim … [Lees verder]
Anoniem:
Stolperschwelle wordt in het algemeen in het Nederlands vertaald met Struikeldrempel. Het meervoud van Schwelle in het Duits is Schwellen…
Geert ter Horst:
De VS is in een staat van volslagen verwarring en irritatie, zoals ondermeer blijkt uit Trump's recente uitlatingen over Israel,…
Michel Waterman:
In mijn tijd als directeur van Crescas had ik een bijzonder contact met Ellen Santen en haar broer Bart. Zij…
Tamar Lange:
Beste Sjiera Mirjam, Poeh! dat is zeker een schrijnende weglating...Het merendeel van de Vlooenburg bewoners was inderdaad joods, net als…
Sjiera Mirjam:
Toevallig kom ik net dit filmpje van de Gemeente amsterdam tegen over Vlooienburg. Geen enkele referentie wordt er gemaakt dat…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
