Al dagen voor de Nederlandse première van NAZA was ik bezig met de vraag of ik deze documentaire wel wilde zien. In mijn hoofd zag ik bioscooppubliek met Palestijnse vlaggen. Was ik bang voor het zoveelste eenzijdige discours, waar 7 oktober er niet meer toe doet. Ik zag geschreeuw voor me tijdens en na de voorstelling en protesten (met geweld). En wat als de inhoud van de film heel schokkend en naar zou zijn? Wat … [Lees verder]
Ter gelegenheid van Dierendag vond staatssecretaris Silvio Erkens dat hij de dieren een cadeautje moest geven. In een televisie-uitzending pleitte hij ervoor het taboe op een verbod op koosjere slacht te doorbreken. Onbedwelmd ritueel slachten hoort volgens hem niet in Nederland thuis. Dat is een stevige uitspraak. Daarom is het misschien goed om eerst de geschiedenis erbij te pakken. Want wie zegt dat iets ‘niet in Nederland thuishoort’, zou zich ook moeten afvragen hoelang het … [Lees verder]
Drie jaar geleden begon Simchat Tora voor mij zoals ieder ander jaar. Zoals gebruikelijk ging ik al vroeg in de ochtend naar sjoel. Het hoogtepunt van vreugde na de Hoge Feestdagen en Soekot: een lange dienst, inclusief zeven hakafot: de vreugdedansen met de Torarollen. Mijn vrouw zou later met de kids volgen. Zoals in veel wijken in Jeruzalem was onze sjoel gevestigd in een lokaal van een school. Het lokaal was tegelijkertijd de mamad van … [Lees verder]
Ik ben er klaar mee. Vorige week woonde ik de Kol Nidre-dienst bij in het kleine universiteitsstadje aan de oostkust van de VS, waar ik woon met mijn Israëlische man. Het was een dienst van onze lokale joodse gemeenschap samen met de studentenvereniging Hillel. Midden in de Kol Nidre-dienst, op een feestdag die bedoeld is voor spirituele bezinning, nederigheid en vergeving, nam de rabbijn van Hillel het woord voor een politieke toespraak van twintig minuten. … [Lees verder]
Alle internationale media van televisie, kranten tot sociale media berichten er de laatste week over: Heidenau, een klein Oost-Duits stadje van 16.000 inwoners bij de grens met Tsjechië. Dit stadje besloot dat het leggen van struikelstenen op de openbare weg niet langer is toegestaan. Er zijn er zeven aangevraagd, waarvan er al vijf liggen. Het initiatief van het verbod komt van de officieel als rechts-radicale partij bestempelde AfD (Alternative für Deutschland), samen met de christelijk-democratische … [Lees verder]
She Made the Earth Move De dichteres Muriel Rukeyser opperde ooit dat de wereld zou openbarsten als ook maar één vrouw de waarheid over haar leven zou vertellen. Het eerste deel van die gedachte lijkt uit te zijn gekomen toen een tienermoeder uit Brooklyn, studieverlater Carol Klein, haar naam veranderde in Carole King en begon muziek te schrijven. Aan de andere kant: de teksten schreef Gerry Goffin, haar echtgenoot. Een nieuw boek in de voortreffelijke … [Lees verder]
“Het is aanlokkelijk om je voor te stellen hoe de muziek zich had ontwikkeld als ze waren blijven leven. Ze waren zo vrij, zo bevlogen, zulke gepassioneerde musici en componisten.” In muziekcentrum Splendor, midden in de oude Jodenbuurt van Amsterdam, vond maandag 5 oktober jl. een pianorecital plaats met muziek van de ‘vergeten’ componist Daniël Belinfante. Belinfante werd in 1893 in Amsterdam geboren in een muzikaal gezin. Hij studeerde viool en piano, vermoedelijk bij zijn … [Lees verder]
Theater vind ik een tikje intimiderend. Het jargon, de aanname dat alles betekenisvol is, de theater-incrowd die lijkt neer te kijken op de rest van ons. Ik geef het grif toe. Ik ben een oppervlakkige kunstkenner. Eens per jaar ga ik naar het ballet, voor het afgezaagde stuk waar de snobistische danswereld haar neus voor ophaalt, De Notenkraker. Ga ik vaker, zoals dit jaar naar Het Zwanenmeer, dan is het een klassieker met de te … [Lees verder]
Joden bidden in de synagoge op Jom Kipoer (Grote Verzoendag) het schilderij van Maurycy Gottlieb (1856-1879) is misschien wel het beroemdste en meest gereproduceerde Joodse schilderij ooit. Het toont een sfeervolle Joodse gebedsdienst in Oost-Europa op de heiligste dag van het Joodse jaar en verbeeldt het Europese Joodse leven van de negentiende eeuw. Gottlieb verwerkte er bovendien autobiografische elementen in. Sinds 1939 hangt dit iconische werk in het Tel Aviv Museum of Art. Geboren in … [Lees verder]
Arnold Schönberg emigreerde in 1933 naar de VS. In 1938 componeerde hij zijn Kol Nidrei. Ik denk dat daarin motieven uit zijn persoonlijke en maatschappelijke leven verwerkt zijn.* Over de tekst van het Kol Nidrei is veel te doen geweest, wel is bekend dat in joodse kring de uitleg luidt dat die woorden alleen betrekking hebben op de verplichtingen van iemand jegens God. *zie ook het inleidende verhaal: Eigenzinnige en verrassende versie van Kol Nidrei … [Lees verder]
Hij rolt zichzelf op, steekt zijn stekels uit, sluit zich af van de wereld en voelt zich veilig. Deze metafoor wordt of is al Israëls werkelijkheid aan het begin van het grote militaire offensief tegen Hamas in de stad Gaza. Als Netanyahu had geluisterd naar stafchef generaal Zamir en vele andere kopstukken uit de Mossad, zou hij zich niet in dit heilloze avontuur hebben gestort. Maar waarom zou hij naar waarschuwende stemmen luisteren? Op de … [Lees verder]
Mijn ouders zaten jarenlang in Nederland bij de Chevre Kediesje. Dit is een aparte groep mannen en vrouwen die samenkomen wanneer er iemand in de gemeenschap overlijdt. De mannen wassen de mannen ritueel, en de vrouwen doen hetzelfde voor de vrouwen. Dit gebeurt in volledige stilte, en ze worden opgeroepen bij nacht en ontij om deze mooie mitswe te vervullen. Deze ultieme daad wordt ook wel een chesed shel emet genoemd, omdat degene die gewassen … [Lees verder]
‘Vergeet nooit dat je zelf ooit vreemdeling bent geweest’ De Tsedakado-winkel is geïnspireerd op een Londens initiatief met de titel ‘Choose Love’. Inmiddels is het ook uitgewaaierd naar New York en LA. Het gaat om een echte winkel in het centrum van de stad, gecombineerd met een webwinkel. Alles in de winkel is gericht op steun aan vluchtelingen. Het is de diametrale tegenhanger van het PVV-partijprogramma en ook daarom absoluut de moeite waard. Het assortiment … [Lees verder]
Aanstaande zondag spreekt Madeline R. Young over Tikoen Olam. In haar limmoedsessie kijkt zij naar onze eigen joodse wereld. Madeline gaat spreken over de scherven die er in onze gemeenschap liggen. … [Lees verder]
Onderstaand artikel Oorlog in het Midden-Oosten wordt splijtzwam bij fusie PvdA en GroenLinks schreef Jurriaan Fransman in maart 2025. Dat was ruim voor het recente GL/PvdA-congres waar de motie Piri voor een totale wapenembargo van Israël met ruime meerderheid werd aangenomen. Fransman* gaat hier in op de verschillende, historisch gegroeide, standpunten over Israël binnen GL/PvdA die – zo voorspelde hij correct – konden leiden tot een uitloop van Joodse PvdA-leden. Oorlog in het Midden-Oosten wordt … [Lees verder]
Anne Lenta Wamsteeker:
Fantastisch artikel over Natalia Ginzburg! Net Lessico Famigliare gekocht in Aken en in Boekhandel Grimbergen, Lisse, de Nederlandse vertaling van…
Marcel Mock:
Het schilderij werd in 1935 gemaakt bij de viering van het 300-jarig bestaan van de NIHS.
Marcel Mock:
Schilderij van Martin Monnickendam, joodse kunstenaar overleden in 1943 te Amsterdam (schilderij in bezit van JCK).
Ephraïm Goldstoff:
Beste Benno, dank voor je reactie.het was voor ons ook emotioneel.
Marcel Mock:
Barend Elburg refereert aan de komende Israëlische verkiezingen waarin 'zonder angst' gestemd kan worden, anders dan in de buurlanden. Minstens…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
