Sla de Bijbel open, en je vindt prachtige teksten en gruwelijke verhalen. Allemaal Gods woord, toch? Voor Joden bestaat er naast de schriftelijke leer een mondelinge, en die interpreteert alle teksten en checkt ze op hun relevantie vandaag. Want het is lang geleden dat Hij of Zij sprak. Begin dit jaar is de Australische film Leviticus uitgebracht, die nu ook in Nederland te zien is. Het blijkt een romantische horrorfilm te zijn over twee homoseksuele … [Lees verder]
Twintig jaar geleden, op 12 augustus 2006, kwam Uri Grossman om bij een operatie van het Israëlische leger in Zuid-Libanon. Dat gaf aanleiding om aandacht te vragen voor zijn vader David Grossman, een van mijn favoriete schrijvers. Grossman is een uitgesproken criticus van het beleid van de Israëlische regering. Hij heeft, na lang geweigerd te hebben het woord genocide in de mond te nemen, vorig jaar zomer dat woord voor het eerst gebruikt. Zoals hij stelde: … [Lees verder]
Rabbinaal protest tegen het geweld van heetgebakerde jonge Joodse kolonisten tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse boeren en bewoners op de Westelijke Jordaanoever in Israël. Als liberaal-orthodoxe rabbijn, 84 jaar oud, en al jarenlang lid van de Rabbinical Council of America (een organisatie van meer dan duizend orthodoxe rabbijnen in Noord-Amerika), protesteer ik met klem tegen en veroordeel ik het geweld dat soms zelfs tot moord leidt, dat door messiaans-gedreven jonge Joodse kolonisten wordt gepleegd tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse … [Lees verder]
Mijn hele leven ben ik geïnteresseerd in politiek. Eerst in Nederland. Ik probeerde altijd dicht tegen de politiek aan te schuren, al wist ik goed dat ik nooit de tijd zou hebben om zelf professioneel politicus te worden. Hoewel ik inmiddels al meer dan vijf jaar in Israël woon, heb ik nog steeds contacten in de Nederlandse politiek. Die belangstelling is nooit verdwenen. Als een vlieg op de muur Ik moest daaraan denken toen ik … [Lees verder]
Met de tennisrackets in de achterbak reed ik over de Amstelveenseweg. Vlak voor de oprit naar de A10 rijd ik op de tweede baan rechts zodat ik rechtdoor kan richting Amstelveen. Nog geen vijftig meter voor het viaduct blijken die twee rijbanen afgesloten en wijst een verlichte pijl de oprit op. Ik schrik me rot. Er is geen andere optie. De auto’s voor me maken de bocht al richting oprit. Ik weet dat ik de … [Lees verder]
Wat als de geschiedenis niet vooruitgaat, maar ons achterwaarts de toekomst in blaast? En wat als juist de herinnering aan wat Europa heeft verwoest de enige voorwaarde is om die toekomst te kunnen denken? In het werk van Walter Benjamin komen die twee vragen samen. Zijn ‘Engel van de Geschiedenis’ is niet simpelweg een symbool voor het verleden of voor de catastrofe. Het is een joods-messiaans beeld dat het Europese vooruitgangsgeloof op zijn kop zet: … [Lees verder]
De Hoge Feestdagen staan voor de deur met daarin een speciale plek voor het Kol Nidrei. De versie met de Asjkenazische melodie van Max Bruch staat in de wereld van de klassieke muziek hoog aangeschreven. Bruch gebruikte de melodie daarvan in het eerste deel van zijn Kol Nidrei. Het ís ook prachtige muziek, heerlijk om naar te luisteren en heerlijk om te spelen.* Hoe geliefd de melodie ook is, de joodse componist Arnold Schönberg (Wenen, … [Lees verder]
Sedje, zoals ik mijn oudtante vroeger mocht noemen, was in mijn ogen zo’n beetje alles tegelijk: een zelfstandige en originele vrouw, verzetsstrijdster, overlevende van de Shoah, maar bovenal kunstenaar, met een opmerkelijke ondernemerslust. Sedje Frank werd in 1923 geboren in Rotterdam. Als kind tekende en schilderde ze al veel. Geïnspireerd door de violist Nathan Milstein begon ze bovendien viool te spelen. De beeldende kunst en de muziek zouden uiteindelijk de twee pijlers van haar leven … [Lees verder]
Op 29 september opent in OBA De Hallen in Amsterdam de fototentoonstelling BESA – A Code of Honor. De tentoonstelling werd door de museumafdeling van Yad Vashem in Jeruzalem samengesteld op basis van het werk van de Amerikaanse fotograaf Norman Gershman. Zij vertelt de bijzondere, nog altijd relatief onbekende geschiedenis van Albanese moslims die tijdens de Tweede Wereldoorlog Joden verborgen en beschermden. Niet alleen overleefden bijna alle Joodse inwoners van Albanië de oorlog; ook Joodse … [Lees verder]
Op 1 mei 1894 stond voor het huis van Jozef Israëls in Den Haag een reiskoets klaar. De schilder was zeventig. Zijn vrouw Aleida was enkele maanden eerder overleden en zijn huis voelde stiller dan ooit. Aan de muren hingen een Rembrandt, Rafaël en Holbein, maar zelfs het mooiste gezelschap in een lijst zegt ’s avonds niet dat de thee klaarstaat. Zijn zoon Isaac vond dat zijn vader eruit moest. Niet naar Scheveningen — dat … [Lees verder]
Wat is dat nu weer ‘Fietsdialogen’? De inspiratie kwam uit een artikel in ‘der Tagesspiegel’ van 14 juni 2018. In Berlijn, zo bleek, werd dat jaar een tandemtour tegen de haat georganiseerd. Ik las: Imame und Rabbiner steigen gemeinsam aufs Rad. Mit einem Tandem-Korso durch Berlin-Mitte wollen Juden und Muslime ein Zeichen setzen – und rufen zum Mitmachen auf. iedereen kan aansluiten Een voorbeeld stellen. Laten zien dat we samen op één fiets door het … [Lees verder]
Vandaag brachten we namens AMOS samen met de Mizrachi een bezoek aan het zuiden.* Al bijna een jaar schrijf ik over het zuiden van Israël en nog nooit heb ik het met mijn eigen ogen gezien. Yael is een stoere vrouw die na tien maanden weer terug is in haar huis op vijftig meter van de grens met Gaza. “Ik voel me nu hier veiliger dan in Tel Aviv. Geen idiote verkeerssituatie”, zegt de dorpsvrouw … [Lees verder]
In twee delen vertelt biografe Toni Boumans over het leven van Frieda Belinfante. In dit eerste deel maken we kennis met haar muzikale familie. Frieda volgt haar passie en wordt dirigente en orkestleider. Direct na de Duitse inval heft ze haar orkest op omdat ze wist dat het uitsluiten van joden stap voor stap zou worden ingevoerd.Volgende week deel II over deze bijzonder vrouw die niet zo misstaan in de canon van de Nederlandse geschiedenis. … [Lees verder]
Mijn vorige bezoek aan Israël eindigde op 6 oktober 2023. Ja. Eén dag ervoor. Als het niet voor de bat mitswa van mijn nichtje was geweest, was ik niet teruggegaan. Het was behoorlijk beangstigend, vooral onder de dreiging van Trump om het Midden-Oosten in brand te steken… Maar ja, een bat mitswa, jullie weten hoe dat gaat. Ik trof een ander Israël aan dan ik me herinnerde en wat ik vreesde. Een voorbeeld: heel weinig … [Lees verder]
Een vraag aan een bepaald soort Amsterdammer: wat doet Emile Schrijver in zijn vrije tijd? Het antwoord moet ‘niets’ zijn, omdat de directeur van het Joods Cultureel Kwartier, het hoofd van Het Joods Historisch Museum, de redacteur van de Encyclopedia of Jewish Book Culture, en hoogleraar geschiedenis van het Joodse boek aan de Universiteit van Amsterdam onmogelijk ‘vrije’ tijd kan hebben. De waarheid blijkt anders te zijn. Iemand die zo veel onderweg is als Schrijver, als een … [Lees verder]
Sija van der Meulen:
Dank, dank, Bloom, je hebt woorden gegeven aan een zeer pijnljke kwestie en je laat zien hoe het anders kan!…
Gerdy Mertens:
Dank je wel. Fijn om dit genuanceerde geluid te horen.
Barteline Swildens:
Walter Benjamin pleegde 'zelfmoord': ik zou liever zeggen: pleegde zelfdoding. Vermoord worden geschiedt m.i. per definitie door een ander. Van…
Tsippora Turak:
Dank Bloom voor het delen van de woorden van David Meyers. Ze zijn voor mij een bevestiging van mijn warrige,…
Myriam Lipovsky:
Wat bijzonder om te horen! Sedje Hemon was ook protectrice van internationaal concertpianist Shura Cherkassky. Wanneer hij in Nederland was,…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
