Al dagen voor de Nederlandse première van NAZA was ik bezig met de vraag of ik deze documentaire wel wilde zien. In mijn hoofd zag ik bioscooppubliek met Palestijnse vlaggen. Was ik bang voor het zoveelste eenzijdige discours, waar 7 oktober er niet meer toe doet. Ik zag geschreeuw voor me tijdens en na de voorstelling en protesten (met geweld). En wat als de inhoud van de film heel schokkend en naar zou zijn? Wat … [Lees verder]
Ter gelegenheid van Dierendag vond staatssecretaris Silvio Erkens dat hij de dieren een cadeautje moest geven. In een televisie-uitzending pleitte hij ervoor het taboe op een verbod op koosjere slacht te doorbreken. Onbedwelmd ritueel slachten hoort volgens hem niet in Nederland thuis. Dat is een stevige uitspraak. Daarom is het misschien goed om eerst de geschiedenis erbij te pakken. Want wie zegt dat iets ‘niet in Nederland thuishoort’, zou zich ook moeten afvragen hoelang het … [Lees verder]
Drie jaar geleden begon Simchat Tora voor mij zoals ieder ander jaar. Zoals gebruikelijk ging ik al vroeg in de ochtend naar sjoel. Het hoogtepunt van vreugde na de Hoge Feestdagen en Soekot: een lange dienst, inclusief zeven hakafot: de vreugdedansen met de Torarollen. Mijn vrouw zou later met de kids volgen. Zoals in veel wijken in Jeruzalem was onze sjoel gevestigd in een lokaal van een school. Het lokaal was tegelijkertijd de mamad van … [Lees verder]
Ik ben er klaar mee. Vorige week woonde ik de Kol Nidre-dienst bij in het kleine universiteitsstadje aan de oostkust van de VS, waar ik woon met mijn Israëlische man. Het was een dienst van onze lokale joodse gemeenschap samen met de studentenvereniging Hillel. Midden in de Kol Nidre-dienst, op een feestdag die bedoeld is voor spirituele bezinning, nederigheid en vergeving, nam de rabbijn van Hillel het woord voor een politieke toespraak van twintig minuten. … [Lees verder]
Alle internationale media van televisie, kranten tot sociale media berichten er de laatste week over: Heidenau, een klein Oost-Duits stadje van 16.000 inwoners bij de grens met Tsjechië. Dit stadje besloot dat het leggen van struikelstenen op de openbare weg niet langer is toegestaan. Er zijn er zeven aangevraagd, waarvan er al vijf liggen. Het initiatief van het verbod komt van de officieel als rechts-radicale partij bestempelde AfD (Alternative für Deutschland), samen met de christelijk-democratische … [Lees verder]
“Storytelling is persoonlijk en intiem, en in deze tijd is de behoefte om direct en intiem met elkaar in contact te komen. Dat is het succes van storytelling.” Aldus performer Raphael Rodan, een Israëliër die al twaalf jaar in Amsterdam woont. Ik sprak hem omdat hij goed nieuws heeft: Het Amsterdam Storytelling Festival begint over twee weken. Dit inspirerende en buitengewone festival is een must voor iedereen die wil genieten van en kennismaken met storytelling … [Lees verder]
“Ik weet hoe ik eraan begin, maar ik heb geen idee hoe ik eruit kom.” Zo beschrijft danser Ariel Gelbart zijn solo First Things van choreograaf Michael Getman. Hij danst het stuk al sinds 2021 en toch voelt het elke keer anders. Dat het werk daardoor levend blijft, geldt ook voor zijn leven sinds februari 2026. Toen verhuisde hij met zijn vrouw en zoontje van Tel Aviv naar Nederland op zoek naar rust en een … [Lees verder]
She Made the Earth Move De dichteres Muriel Rukeyser opperde ooit dat de wereld zou openbarsten als ook maar één vrouw de waarheid over haar leven zou vertellen. Het eerste deel van die gedachte lijkt uit te zijn gekomen toen een tienermoeder uit Brooklyn, studieverlater Carol Klein, haar naam veranderde in Carole King en begon muziek te schrijven. Aan de andere kant: de teksten schreef Gerry Goffin, haar echtgenoot. Een nieuw boek in de voortreffelijke … [Lees verder]
“Het is aanlokkelijk om je voor te stellen hoe de muziek zich had ontwikkeld als ze waren blijven leven. Ze waren zo vrij, zo bevlogen, zulke gepassioneerde musici en componisten.” In muziekcentrum Splendor, midden in de oude Jodenbuurt van Amsterdam, vond maandag 5 oktober jl. een pianorecital plaats met muziek van de ‘vergeten’ componist Daniël Belinfante. Belinfante werd in 1893 in Amsterdam geboren in een muzikaal gezin. Hij studeerde viool en piano, vermoedelijk bij zijn … [Lees verder]
Theater vind ik een tikje intimiderend. Het jargon, de aanname dat alles betekenisvol is, de theater-incrowd die lijkt neer te kijken op de rest van ons. Ik geef het grif toe. Ik ben een oppervlakkige kunstkenner. Eens per jaar ga ik naar het ballet, voor het afgezaagde stuk waar de snobistische danswereld haar neus voor ophaalt, De Notenkraker. Ga ik vaker, zoals dit jaar naar Het Zwanenmeer, dan is het een klassieker met de te … [Lees verder]
De Amerikaanse president Donald Trump heeft gelijk met zijn opmerking dat er ‘iets groots in het Midden-Oosten kan gebeuren.’ Voor de Amerikaanse president is de vrijlating van de door Hamas nog levende twintig gegijzelde Israeli’s naast het beëindigen van de oorlog het hoogtepunt van zijn vredesinspanning. Voor de familieleden hopelijk het einde van een eindeloze nachtmerrie. Trumps visie reikt verder dan het Israëlisch-Palestijns conflict. Hij heeft een vreedzaam, welvarend en olierijk Midden-Oosten in het vizier … [Lees verder]
Op 27 januari, de internationale Holocaust Remembrance Day, zijn op drie plaatsen in Amsterdam Stolperschweller geplaatst. Deze stenen zijn breder dan de bekende Stolpersteine, meer dorpels (Schweller) in plaats van Steine (stenen). De markeringen zijn aangebracht op drie tramhaltes op plaatsen waar in de jaren 1942-1943 tienduizenden Joden per tram zijn afgevoerd. Veelal naar de Hollandsche Schouwburg, daarvandaan naar de treinen naar Westerbork en van daaruit naar de kampen in Duitsland, Polen en Tsjechië. De … [Lees verder]
Met welk doel wordt een Jiddisch Woordenboek gemaakt? Mag je zelf een nieuw woord verzinnen als je een woordenboek maakt? Geen vragen die een mens zich elke dag stelt, maar ze kwamen wel voorbij tijdens het JNW Simchosium dat werd gehouden op woensdagmiddag 17 september 2025 in het Goethe Instituut te Amsterdam. Ik was aanwezig bij dit feestelijke programma van dit Simchosium, een samenvoeging van simche (vreugde) en symposium, rond het Jiddisch-Nederlandse Woordenboek. Eerst even … [Lees verder]
Naast mij in sjoel (doordeweeks) zit een wat oudere man, een beetje sjofel gekleed, ik schat hem ongeveer 75 jaar oud. Hij is meestal niet helemaal wakker, maar dat kun je hem niet kwalijk nemen. Toch knap dat hij er iedere dag om 7 uur is. Vanaf de eerste week na het begin van de oorlog komt mijn buurman iedere dag in politie-uniform binnen. Strak in het pak, met pistool in zijn holster, het is … [Lees verder]
Het is alweer bijna zover, dan is het 4 en 5 mei. Dan gaan we in Nederland weer massaal herdenken en onze vrijheid vieren. We doen het ieder jaar, het is deel van ons DNA. We hebben het jarenlang voor en met onze ouders gedaan die het zelf allemaal hadden meegemaakt en doen het nu voor onszelf. Om niet te vergeten. Om onze vrijheid te koesteren en een signaal af te geven aan een veranderende … [Lees verder]
Ron Manheim:
Eerder iets terzijde: Er bestond in Nederland ooit een "Orde van Goede Tempelieren", die zich actief tegen alcoholgebruik inzette in…
Anne Lenta Wamsteeker:
Fantastisch artikel over Natalia Ginzburg! Net Lessico Famigliare gekocht in Aken en in Boekhandel Grimbergen, Lisse, de Nederlandse vertaling van…
Marcel Mock:
Het schilderij werd in 1935 gemaakt bij de viering van het 300-jarig bestaan van de NIHS.
Marcel Mock:
Schilderij van Martin Monnickendam, joodse kunstenaar overleden in 1943 te Amsterdam (schilderij in bezit van JCK).
Ephraïm Goldstoff:
Beste Benno, dank voor je reactie.het was voor ons ook emotioneel.
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
