Al heel jong keken wij naar cowboy- en Indianenfilms. Toen al wist ik dat we gemanipuleerd werden door te moeten denken dat er altijd ‘bad guys’ waren. In dit geval de Indianen. Dit bleef een terugkerend thema in de Amerikaanse politiek: altijd waren er bad guys. In de jaren vijftig had je de commies (communisten) met de beruchte verhoren en rechtszaken onder senator Joe McCarthy. Later had je president Bush met zijn ‘As van het Kwaad’ … [Lees verder]
Een interessant fenomeen doet zich voor: Israël is opvallend eensgezind. Van rechts tot links is men het erover eens dat de huidige deal met Iran slecht uitpakt voor het land. Volgens velen is er maar één schuldige: premier Netanyahu. Hij heeft gegokt en verloren. Met grote risico’s heeft hij president Trump ervan overtuigd dat een soort blitzkrieg mogelijk was. Aanvankelijk zag het er veelbelovend uit. Binnen 24 uur werd een groot deel van de Iraanse … [Lees verder]
Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
“Levie, waarom hoor ik dit nú pas?” “Wat bedoel je, Lilly?” “Dat er een musical over de zwager van onze familie speelt en niemand mij heeft uitgenodigd!”Ik kijk haar aan. “Welke zwager?” Lilly zucht diep, zoals alleen een ruwharige teckel met sefardische ambities dat kan. “Baruch Spinoza natuurlijk. De broer van Rebecca d’Espinosa. En Rebecca trouwde volgens onze familielegende met Samuel de Casseres. Dat maakt Spinoza zo ongeveer de zwager van de hele misjpoge. Ik … [Lees verder]
“Itamar Ben-Gvir zit aan Netanyahoe’s kant van het spectrum. Zij delen een aantal grondideeën over de staat Israël en de toekomst daarvan.” Aldus hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet in de recente aflevering, nummer 72 alweer, van de boeiende podcastserie Wallet&van Weezel. “Een deel van het Israëlische electoraat gaat hiervoor. Veel meer dan voor de andere radicaal in de regering, Bezalel Smotrich.” “Daarom”, zo denkt Wallet, “zal Netanyahoe Ben-Gvir nodig hebben als hij na de verkiezingen weer … [Lees verder]
Wat een waagstuk! De Israëlische cineast Hagai Levi is bij ons bekend van de televisieserie ‘In therapie’ met Jacob Derwig in de hoofdrol. Levie wilde niet de zoveelste Sjoa-film maken, geen duplicaat van ‘Schindler’s List.’ Maar hij wilde wel de dagboeken van Etty Hillesum verfilmen, geschreven in de oorlogsjaren door een jonge joodse vrouw in Amsterdam. Hoe deed hij dat? Hagai Levi kwam op het idee om voor de enscenering niet het jaar 1941 of … [Lees verder]
Marie de Roode-Heijermans (Rotterdam, 1859–1937, Amsterdam) was de oudere zus van toneelschrijver Herman Heijermans. De kunstenares Marie was lid van de Cercle des Femmes Peintres, een Brusselse vereniging van beeldend kunstenaressen die actief was tussen 1888 en 1893. In 1903 richtte ze met een aantal gelijkgestemden, zoals haar broer Herman, P.L. Tak en Floor Wibaut, de vereniging Kunst aan het Volk op. In 1899 trouwde ze met de journalist Justus Jan de Roode, die later … [Lees verder]
Deze week begreep ik iets meer van het Israëlische hightech-wonder. Ik bezocht de school in Ramat Hasharon waar mijn tienjarig kleinkind de wereld leert te ontdekken. Het wonder zou wel eens vrede kunnen brengen. Vijftien kinderen zaten in de buitenlucht opgestelde tafeltjes achter hun computers. Ieder kind had een eigen programmaatje gemaakt. Met hulp van de onderwijzers neem ik aan. Een klein meisje had een reis in de ruimte uitgewerkt. Ze liet haar fantasie de … [Lees verder]
Op 8 maart van dit jaar, Internationale Vrouwendag, zat ik ’s avonds in een webinair dat via You Tube en Facebook werd uitgezonden over het thema “Women of Sefarad”. Met ongeveer 100 mensen uit o.a. de Verenigde Staten, Israel, Argentinië, Spanje, Zwitserland, Frankrijk, Turkije, Venezuela, en Nederland (moi) luisterde ik naar een exposé van professor Renee Levine Melamed, schrijfster van het boek “The Crypto-Jewish Women of Castile”, waarin ze sprak over de vitale rol die … [Lees verder]
We openen met debat deze week. Over monumenten en over de toestand in de wereld. Anita Frank reageert op het artikel van vorige week waarin Lody van de Kamp bezwaar maakt tegen het lopen over herdenkingsmonumenten. Frank zelf is als kunstadviseur van de gemeente Amsterdam betrokken geweest bij talloze monumenten. Zij stelt: “Voor mij is essentieel dat een monument in de openbare ruimte staat. Op een begraafplaats ga ik niet over graven lopen. Als iets … [Lees verder]
Deze toespraak hield Lodewijk Asscher op maandag 11 december bij de Chanoekaviering van Chabad en Maccabi op het George Gershwinplein in Amsterdam-Zuid. We vieren Chanoeka Na duisternis komt licht. Een klein vlammetje als teken van een nieuw begin. Dat maakt dit feest zo mooi en zo belangrijk. Ik ben als kind van een joods kind dat gered werd, opgevoed in het besef dat het een wonder is dat wij leven. En dat dit verplichting schept: … [Lees verder]
Ex-Vroom en Ex-VrijBriefwisseling tussen twee Joodse vrouwen, de ene afkomstig uit de meest vrome wereld de ander uit een geassimileerd milieu. Lieve Wanda, De eerste ‘Vrijdenkers dialoog’, omdat je me na mijn lezing in het Amsterdams Museum wist te overtuigen van dit plan. Wat was het een prachtige avond hè? De zaal was gevuld. Mensen bleven drie kwartier langer zitten, stelden intrigerende vragen en deelden persoonlijke verhalen in veiligheid en vertrouwdheid. In lijn met de … [Lees verder]
Anoniem:
Stolperschwelle wordt in het algemeen in het Nederlands vertaald met Struikeldrempel. Het meervoud van Schwelle in het Duits is Schwellen…
Geert ter Horst:
De VS is in een staat van volslagen verwarring en irritatie, zoals ondermeer blijkt uit Trump's recente uitlatingen over Israel,…
Michel Waterman:
In mijn tijd als directeur van Crescas had ik een bijzonder contact met Ellen Santen en haar broer Bart. Zij…
Tamar Lange:
Beste Sjiera Mirjam, Poeh! dat is zeker een schrijnende weglating...Het merendeel van de Vlooenburg bewoners was inderdaad joods, net als…
Sjiera Mirjam:
Toevallig kom ik net dit filmpje van de Gemeente amsterdam tegen over Vlooienburg. Geen enkele referentie wordt er gemaakt dat…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
