Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
“Itamar Ben-Gvir zit aan Netanyahoe’s kant van het spectrum. Zij delen een aantal grondideeën over de staat Israël en de toekomst daarvan.” Aldus hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet in de recente aflevering, nummer 72 alweer, van de boeiende podcastserie Wallet&van Weezel. “Een deel van het Israëlische electoraat gaat hiervoor. Veel meer dan voor de andere radicaal in de regering, Bezalel Smotrich.” “Daarom”, zo denkt Wallet, “zal Netanyahoe Ben-Gvir nodig hebben als hij na de verkiezingen weer … [Lees verder]
Wat een waagstuk! De Israëlische cineast Hagai Levi is bij ons bekend van de televisieserie ‘In therapie’ met Jacob Derwig in de hoofdrol. Levie wilde niet de zoveelste Sjoa-film maken, geen duplicaat van ‘Schindler’s List.’ Maar hij wilde wel de dagboeken van Etty Hillesum verfilmen, geschreven in de oorlogsjaren door een jonge joodse vrouw in Amsterdam. Hoe deed hij dat? Hagai Levi kwam op het idee om voor de enscenering niet het jaar 1941 of … [Lees verder]
Marie de Roode-Heijermans (Rotterdam, 1859–1937, Amsterdam) was de oudere zus van toneelschrijver Herman Heijermans. De kunstenares Marie was lid van de Cercle des Femmes Peintres, een Brusselse vereniging van beeldend kunstenaressen die actief was tussen 1888 en 1893. In 1903 richtte ze met een aantal gelijkgestemden, zoals haar broer Herman, P.L. Tak en Floor Wibaut, de vereniging Kunst aan het Volk op. In 1899 trouwde ze met de journalist Justus Jan de Roode, die later … [Lees verder]
Clairy Polak was een gerespecteerde journalist in Nederland, bekend om haar compromisloze interviewstijl. De documentaire “Clairy Polak: autonoom tot aan het einde” verkent haar journalistieke carrière en persoonlijke leven, waaronder haar invloedrijke familiegeschiedenis, haar liefde voor Nico Commijs, en haar besluit om alleen en op eigen voorwaarden te sterven na het krijgen van kanker. … [Lees verder]
Bestaan er Joodse honden? Niet honden van Joodse eigenaren. Maar honden die daadwerkelijk zijn opgegroeid met eeuwenoude Portugees-Joodse synagogale muziek en melancholische herinneringen? Ik begin inmiddels serieus te vermoeden van wel. Sterker nog: ik vermoed dat mijn ruwharige teckel én vaste co-writer Lilly la Paz mogelijk de enige levende specialist is in historisch Amsterdamse Sefardische hondenmuziektradities. Dat klinkt krankzinnig.Dat dacht ik zelf aanvankelijk ook. Tot ik de laatste maanden merkte dat er iedere ochtend exact … [Lees verder]
Wat maakt deze Pesach avond anders dan alle andere Pesach avonden de afgelopen jaren? Ik heb de bekende vraag aan het begin van de seideravond iets verbasterd. In Israël viert bijna iedereen Pesach. Vroom of niet vroom, het maakt niets uit. Families komen bij elkaar en vieren op hun eigen manier Sederavond. Ik heb gezien dat mensen met een knapzak rond de tafel lopen alsof ze de uittocht letterlijk nog een keer meemaken. Maar er … [Lees verder]
Ik ben blij als ik ’s ochtends wakker word, een paar minuten voor jou. Ik luister naar de geluiden die je maakt. De lichte ademhaling van diepe slaap, het lichte gesnurk en zelfs het tandenknarsen. Ik weet precies welk geluid bij wie hoort. Ik kijk naar je gezicht en je ziet er vredig uit. Wat zijn jullie dromen? Goede dromen vast want soms zie ik een klein lachje verschijnen. Ik aai over je hoofd en … [Lees verder]
In een tijd waarin spanningen in het Midden-Oosten oplaaien en oude vooroordelen in Europa herleven, klinkt de oproep van de Babylonische joden opnieuw urgent. Hun verhaal toont dat samenleven mogelijk is zolang identiteit niet wordt gebruikt om te verdelen.Het leven van Chacham Bashi Sassoon Kadoori is dan ook geen afgesloten hoofdstuk, maar een spiegel voor onze eigen tijd, een herinnering én een waarschuwing. Chacham Bashi Sassoon Kadoori, de laatste opperrabbijn van Bagdad* De geschiedenis van … [Lees verder]
Was alles maar gebleven bij de vreedzaam over Jeruzalem vliegende ooievaars op weg naar Afrika en een maand later – eind september – kraanvogels met hun schorre keelgeluiden. Allemaal geruststellend keurig op tijd ondanks klimaatcrisis en oorlog. Daarna kwamen er 181 ballistische raketten op ons af vanuit Iran. Ik zat een uur beneden in de schuilkelder met mijn hond, Mini. Ze bleef braaf zitten op een plat ontvouwen kartonnen doos en we luisterden daar samen … [Lees verder]
Een jaar geleden vertelde ik in De Vrijdagavond over het boek dat ik schrijf over de 51 Nederlandse vrouwen die eind oktober 1944 terechtkwamen in het kleine werkkamp Liebau. Daar wisten zij met elkaars steun, door sabotage, maar ook door liederen van verzet te schrijven, te overleven. Voor het eerdere verhaal, zie Dagboeken en kampsouvenirs, de vrouwen van Liebau herleven en de reactie van Ephraim Goldstoff: De Sjoa is nog steeds actueel. In een groep … [Lees verder]
Harry Polak:
Ziehier. https://www.nrc.nl/nieuws/2025/06/23/iran-heeft-uranium-in-veiligheid-gebracht-voor-aanval-a4897907?gift_token=4897907~1781948042~P8wwOp0IEeKfgABQVoV_mg~3dbW85mRFyehUalfVpNuemavsKWSGNM0kZjDSzK6oSQ
Eva van Sonderen:
Er heeft in de NRC eenmalig een artikel gestaan van redacteur Steketee, dat Iran inmiddels over tot 83% verrijkt uranium…
Gershom Weijel:
(Op zijn minst) één gedachte - fout... Bibi werd door Links de richting van Ben Gwir en Smutrich op geduwd…
Sid Bachrach:
As Kohelet says there is nothing new under the sun, Hannah Arendt also spoke of this way of misrepresenting the…
Jeroen Sprenger:
Beste Liesbeth, Dank voor je reactie. Je kritische kanttekening is echter niet juist. Daar waar mogelijk heeft hij door de…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
