Twintig jaar geleden, op 12 augustus 2006, kwam Uri Grossman om bij een operatie van het Israëlische leger in Zuid-Libanon. Dat gaf aanleiding om aandacht te vragen voor zijn vader David Grossman, een van mijn favoriete schrijvers. Grossman is een uitgesproken criticus van het beleid van de Israëlische regering. Hij heeft, na lang geweigerd te hebben het woord genocide in de mond te nemen, vorig jaar zomer dat woord voor het eerst gebruikt. Zoals hij stelde: … [Lees verder]
Rabbinaal protest tegen het geweld van heetgebakerde jonge Joodse kolonisten tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse boeren en bewoners op de Westelijke Jordaanoever in Israël. Als liberaal-orthodoxe rabbijn, 84 jaar oud, en al jarenlang lid van de Rabbinical Council of America (een organisatie van meer dan duizend orthodoxe rabbijnen in Noord-Amerika), protesteer ik met klem tegen en veroordeel ik het geweld dat soms zelfs tot moord leidt, dat door messiaans-gedreven jonge Joodse kolonisten wordt gepleegd tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse … [Lees verder]
Mijn hele leven ben ik geïnteresseerd in politiek. Eerst in Nederland. Ik probeerde altijd dicht tegen de politiek aan te schuren, al wist ik goed dat ik nooit de tijd zou hebben om zelf professioneel politicus te worden. Hoewel ik inmiddels al meer dan vijf jaar in Israël woon, heb ik nog steeds contacten in de Nederlandse politiek. Die belangstelling is nooit verdwenen. Als een vlieg op de muur Ik moest daaraan denken toen ik … [Lees verder]
Met de tennisrackets in de achterbak reed ik over de Amstelveenseweg. Vlak voor de oprit naar de A10 rijd ik op de tweede baan rechts zodat ik rechtdoor kan richting Amstelveen. Nog geen vijftig meter voor het viaduct blijken die twee rijbanen afgesloten en wijst een verlichte pijl de oprit op. Ik schrik me rot. Er is geen andere optie. De auto’s voor me maken de bocht al richting oprit. Ik weet dat ik de … [Lees verder]
Het begrip ‘Joods-christelijke traditie’ is in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog met oprecht goede bedoelingen omkranst. Het staat voor veelsoortige ontmoetingen tussen Joden en christenen, vooral in zogeheten ‘leerhuizen’, in een poging elkaar na eeuwen Jodenvervolging en discriminatie beter te leren kennen. Daarbij ging (en gaat) het vooral om de kennismaking met de door christenen vergeten Joodse wortels van het christendom en om het zoeken naar wat de beide tradities gemeenschappelijk hebben. Er is … [Lees verder]
In de jaren zestig waren wij als kinderen benieuwd of we bij een kerkgenootschap waren aangesloten zoals heel wat vriendjes en vriendinnetjes. Het antwoord was duidelijk: nee. Maar als jullie dat zouden willen, gaan jullie zelf maar op onderzoek uit en uitvinden wat bij jullie past. Zo leerden we al vroeg zelfstandig na te denken over dergelijke zaken. Dit is geheel in lijn met de filosofische ideeën van onze grootvader Leo Polak: autonoom nadenken, dat … [Lees verder]
De 61e Biënnale van Venetië staat dit jaar niet alleen in het teken van kunst, maar evenzeer van politieke frictie. Al maanden vóór de opening laaiden discussies op over de deelname van Israël, vergezeld van boycotoproepen en acties van de Art Not Genocide Alliance (ANGA). Ook de aanwezigheid van Russische kunstenaars bleef niet zonder gevolgen: in mei 2026 trad de centrale jury af na onenigheid over zowel de prijsuitreiking als de betrokkenheid van Israël en … [Lees verder]
“Ze zegt dat je volgende week vooral het geluid hard moet zetten.” Op dit spannende moment lieten we je vorige week achter. We beloofden een video waarin Bar Vingerling op het terras van Tony’s Coffee enkele karakteristieke Portugese melodieën a capella voordraagt.* Maar Bar kwam met een beter idee. Hij wil die opname samen met David Nunes Nabarro maken, zodat niet alleen de muziek, maar ook het verhaal achter deze eeuwenoude Portugese traditie verteld … [Lees verder]
Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]
Lilly liep een tijdje zwijgend naast mij na het verlaten van het Amsterdamse Bostheater. Dat gebeurt zelden. Normaal gesproken heeft zij na een voorstelling onmiddellijk een oordeel klaar. Over het decor. Over de muziek. Over de acteurs. Over de kwaliteit van de catering. Vooral over de kwaliteit van de catering. Nu bleef het opvallend stil. Pas bij de parkeerplaats keek ze omhoog. “Levie?”“Ja?” “Volgens mij heb ik vanavond heel veel over onze zwager Spinoza gehoord, … [Lees verder]
Er waren tijden dat een bestand betekende dat vechtende partijen tijdelijk de wapens neerlegden op weg naar een vredesverdrag. Die tijden zijn voorbij waardoor een staakt-het-vuren in het Midden-Oosten zijn betekenis zienderogen verliest. De Verenigde Staten en Iran hebben een virtueel bestand gesloten dat dagelijks door beide partijen wordt geschonden. Er zijn geen handtekeningen gezet, er zijn geen handen geschud. Het is een ‘lekkend bestand,’ een nieuw begrip in de diplomatieke geschiedenis. Libanon en Israël … [Lees verder]
Nauwelijks heeft de Amerikaanse president Joe Biden zijn hielen gelicht of de zionistische nederzetting-emotie laat zich weer gelden. Naar schatting vijfduizend kolonisten en hun aanhangers stroomden woensdag de bezette Westelijke oever van de Jordaan binnen om er, zo als het vaak gebeurde, illegale vestigingspunten te stichten. Deze vurige religieus gemotiveerde kolonisten weten uit ervaring dat zij niet het recht achter zich hebben, maar wel een hoog percentage van de Israelische politieke emotie. Indertijd zwichtte premier … [Lees verder]
In feministisch-Joodse kringen geldt: alles wat mannen aan rituelen kunnen uitvoeren, moet voor vrouwen niet verboden worden. Toch bestaat er nog één taboe, zelfs binnen progressieve Joodse gemeenschappen: de besnijdenis. Vandaag, enkele dagen na Internationale Vrouwendag, stel ik dan ook voor om ook dit laatste bastion van patriarchale ongelijkheid te slechten en hou ik een pleidooi voor de terugkeer van de vrouwenbesnijdenis. Dit gebruik, dat in Afrika al bestond vóór het ontstaan van het Christendom … [Lees verder]
Arjen Lubach noemt het de ‘fabeltjesfuik’. Door de algoritmes die bepalen wat je allemaal te zien krijgt op het internet en op sociale media, krijgen we eigenlijk alleen nog maar dingen te zien en te lezen die onze eigen mening bevestigen. Als je eenmaal op YouTube op een filmpje met katten hebt geklikt, kan je erop rekenen dat je de rest van je leven suggesties krijgt om filmpjes van schattige haarballen te bekijken. Kattenfilmpjes zijn … [Lees verder]
In de jaren vijftig was er nauwelijks aandacht voor de Jodenvervolging, niet maatschappelijk, niet bij herdenkingen en niet in het collectief bewustzijn. Joden herdachten hun slachtoffers in eigen kring en richtten hun eigen monumenten op. Pas vanaf de jaren zestig drong het besef langzaam door hoe groot de catastrofe was geweest die de Joden was aangedaan en hoe uitzonderlijk de Jodenvervolging was geweest binnen de geschiedenis van de Tweede wereldoorlog. Langzaam kwam daar meer aandacht … [Lees verder]
Herman Duizend:
Mijn Vader zl werkte als boekhouder bij H.B de Beer aan de Zwanenburgwal en daar kwamen Koos en Joop om…
Ron Manheim:
Dat 'hok' ontstond pas nadat de Hamas de macht in Gaza had overgenomen. In de oprichtingsverklaring van de Hamas van…
Ron Manheim:
Ik zou graag de woordelijke uitspraak van Grossman hebben gelezen waarin hij het woord 'genocide' heeft gebruikt. Bij 'genocide' gaat…
Ephraim Goldstoff:
Beste vriend, goed en helder betoog, wordt door mij zeer gewaardeerd. Nu Bibi nog omhalen.Shabbath Shalom . Blijf gezond Ephraim.
martien brands:
wat Grossmann doet, is zich nu niet verschuilen achter de misdaden van hamas om de schuld van de israelische regering…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
