Twintig jaar geleden, op 12 augustus 2006, kwam Uri Grossman om bij een operatie van het Israëlische leger in Zuid-Libanon. Dat gaf aanleiding om aandacht te vragen voor zijn vader David Grossman, een van mijn favoriete schrijvers. Grossman is een uitgesproken criticus van het beleid van de Israëlische regering. Hij heeft, na lang geweigerd te hebben het woord genocide in de mond te nemen, vorig jaar zomer dat woord voor het eerst gebruikt. Zoals hij stelde: … [Lees verder]
Rabbinaal protest tegen het geweld van heetgebakerde jonge Joodse kolonisten tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse boeren en bewoners op de Westelijke Jordaanoever in Israël. Als liberaal-orthodoxe rabbijn, 84 jaar oud, en al jarenlang lid van de Rabbinical Council of America (een organisatie van meer dan duizend orthodoxe rabbijnen in Noord-Amerika), protesteer ik met klem tegen en veroordeel ik het geweld dat soms zelfs tot moord leidt, dat door messiaans-gedreven jonge Joodse kolonisten wordt gepleegd tegen onschuldige Arabisch-Palestijnse … [Lees verder]
Mijn hele leven ben ik geïnteresseerd in politiek. Eerst in Nederland. Ik probeerde altijd dicht tegen de politiek aan te schuren, al wist ik goed dat ik nooit de tijd zou hebben om zelf professioneel politicus te worden. Hoewel ik inmiddels al meer dan vijf jaar in Israël woon, heb ik nog steeds contacten in de Nederlandse politiek. Die belangstelling is nooit verdwenen. Als een vlieg op de muur Ik moest daaraan denken toen ik … [Lees verder]
Met de tennisrackets in de achterbak reed ik over de Amstelveenseweg. Vlak voor de oprit naar de A10 rijd ik op de tweede baan rechts zodat ik rechtdoor kan richting Amstelveen. Nog geen vijftig meter voor het viaduct blijken die twee rijbanen afgesloten en wijst een verlichte pijl de oprit op. Ik schrik me rot. Er is geen andere optie. De auto’s voor me maken de bocht al richting oprit. Ik weet dat ik de … [Lees verder]
Het begrip ‘Joods-christelijke traditie’ is in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog met oprecht goede bedoelingen omkranst. Het staat voor veelsoortige ontmoetingen tussen Joden en christenen, vooral in zogeheten ‘leerhuizen’, in een poging elkaar na eeuwen Jodenvervolging en discriminatie beter te leren kennen. Daarbij ging (en gaat) het vooral om de kennismaking met de door christenen vergeten Joodse wortels van het christendom en om het zoeken naar wat de beide tradities gemeenschappelijk hebben. Er is … [Lees verder]
Sedje, zoals ik mijn oudtante vroeger mocht noemen, was in mijn ogen zo’n beetje alles tegelijk: een zelfstandige en originele vrouw, verzetsstrijdster, overlevende van de Shoah, maar bovenal kunstenaar, met een opmerkelijke ondernemerslust. Sedje Frank werd in 1923 geboren in Rotterdam. Als kind tekende en schilderde ze al veel. Geïnspireerd door de violist Nathan Milstein begon ze bovendien viool te spelen. De beeldende kunst en de muziek zouden uiteindelijk de twee pijlers van haar leven … [Lees verder]
Op 29 september opent in OBA De Hallen in Amsterdam de fototentoonstelling BESA – A Code of Honor. De tentoonstelling werd door de museumafdeling van Yad Vashem in Jeruzalem samengesteld op basis van het werk van de Amerikaanse fotograaf Norman Gershman. Zij vertelt de bijzondere, nog altijd relatief onbekende geschiedenis van Albanese moslims die tijdens de Tweede Wereldoorlog Joden verborgen en beschermden. Niet alleen overleefden bijna alle Joodse inwoners van Albanië de oorlog; ook Joodse … [Lees verder]
Op 1 mei 1894 stond voor het huis van Jozef Israëls in Den Haag een reiskoets klaar. De schilder was zeventig. Zijn vrouw Aleida was enkele maanden eerder overleden en zijn huis voelde stiller dan ooit. Aan de muren hingen een Rembrandt, Rafaël en Holbein, maar zelfs het mooiste gezelschap in een lijst zegt ’s avonds niet dat de thee klaarstaat. Zijn zoon Isaac vond dat zijn vader eruit moest. Niet naar Scheveningen — dat … [Lees verder]
De uiterst getalenteerde Martin Monnickendam (1874-1943), zoon van een joodse vader en een niet-joodse moeder, werd als zestienjarige toegelaten tot de Rijksakademie. Tot zijn onuitsprekelijke frustratie won hij de prestigieuze Prix de Rome pas bij zijn derde deelname, in 1913. Dat stond zijn doorbraak in Amsterdam in 1907 en Parijs in 1908 niet in de weg. Hij groeide uit tot een ‘machtig colorist’, gedreven door het verlangen om ‘stemmingskunst’ te maken. Een ‘geniaal aangelegde’ kunstenaar, … [Lees verder]
Al lange tijd ben ik gefascineerd door de joodse opvatting van het ‘Jeruzalem van boven’ en het ‘Jeruzalem van beneden’. Het hemelse, volmaakte Jeruzalem tegenover de onvolmaakte aardse stad. Binnen dit kader wil ik enkele beelden analyseren van een zwevend huis in de lucht als een symbool van omgekeerd lezen. Jonathan Swift Gulliver’s Travels Eerst Jonathan Swifts Gulliver’s Travels uit 1726. Swift is een Anglo-Ierse, christelijke geestelijke en deken van de Sint-Patricks kathedraal. Hij bedacht … [Lees verder]
Pats, de vrouw in rode japon voor lege lijsten. Dat beeld kwam binnen. In de lege lijsten met hun klassieke uitstraling ooit welvaart suggererend zijn printjes gestopt van recente huiselijke taferelen. De vrouw is een echte dame in haar sjieke lange jurk met bijpassende bolero en rode muiltjes. Een zeventiger van deze tijd: met leesbril kijkt ze op haar mobiel, een krant op de schoot. Alle elementen in dit grote beeld zijn zorgvuldig geënsceneerd. Het … [Lees verder]
Vorige week, woensdag 12 november, mocht ik alweer de vierde tijdelijke tentoonstelling openen in het Holocaustmuseum, een tentoonstelling die me tijdens het samenstellen ervan meer raakte dan verwacht. Een paar jaar geleden bezocht ik in een New Yorks museum een video-installatie waarin Pinchas Gutter door middel van innovatieve techniek vragen van museumbezoekers kon beantwoorden. Pinchas, ongevraagd noem ik overlevenden bij hun voornaam, was te zien op een scherm en vertelde. Hij liet me binnen in … [Lees verder]
In een oude Oost-Groningse traditie is er ook sprake van een vijfde zoon: de Betweter. In de vertaling van de Haggada volgens de Bellingwolder ritus luidt de tekst: En wat zegt de Betweter? De Betweter zegt: jullie doen het allemaal fout. Het moet strikter! Jullie houden je niet alleen zelf niet aan mijn interpretatie van de halacha; jullie zorgen er ook nog eens voor dat anderen die strike interpretatie niet volgen! Zeg tegen hem: “Ga … [Lees verder]
Hannah Goslar, Jacqueline van Maarsen, Sanne Ledermann, namen van vriendinnen die dikwijls voorbij komen als het gaat over Anne Frank. Peter Schiff en Helmut (‘Hello’) Silberberg waren jongens waar zij veel mee optrok, evenals Peter van Pels die net als zij in het Achterhuis onderdook. Maar wie is Ilse Wagner waarover Anne Frank in haar dagboek spreekt? Het meisje uit haar klas dat net als genoemde vriendinnen onderdeel uitmaakte van de pingpongclub? De podcastserie Weggegumd … [Lees verder]
Vanaf mijn puberteit had ik de behoefte om me nergens mee te identificeren. Ik was mezelf en wilde niet in een hokje geplaatst worden. Bij jeugdvereniging Bne Akiwa werd van je verwacht dat je in blauw-wit gekleed kwam, zeker als je in de leiding zat. Ik heb me daar nooit iets van aangetrokken. Dat is ook een belangrijke reden dat ik vanaf mijn twintigste lid werd van de VVD. Het liberalisme — lees: individualisme — … [Lees verder]
Binjamin Heyl:
Wie wil er een rechtvaardige vrede voor alle betrokkenen? Zover mij bekend zijn er nogal wat tegenstrijdige vredesdioelen die men…
Barend Elburg:
In het vervolg svp even duidelijk uitleggen :) שבת שלום
Etienne Denneboom:
Beste Barend, Ik ben bij mijn berekening uitgegaan van de zgn mispar gadol versie, waarbij aan de sluitletters hogere waarden…
Barend Elburg:
Sorry tikfoutje niet 2746 maar 746!
Barend Elburg:
1. Hoe komt u op 1306? עד מאה ועשרים = 746 2. niet יא is een van de namen van…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
