Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
‘Bekend maakt bemind’: Amsterdamse stadsdelen krijgen middelen voor dialoog en verbinding. Deze kop las ik in het Parool van vrijdag 20 februari 2026. De raadsleden Sheher Khan van Denk en Itay Garmy van Volt werken al enkele jaren samen om de dialoog in de stad te bevorderen. Daar gaat nu een schepje bovenop dankzij een ruimhartige subsidie. Dialoog, een nobel streven waar niemand op tegen kan zijn. Alleen, zo vroeg ik me af, is dialoog … [Lees verder]
Of toch niet? In de multireligieuze havenstad Kochi in Zuid-India moet ik er met een loep naar zoeken. De stad is vervuld met kunst, dankzij de vermaarde Kochi Muziris Biennale (de reden waarom ik hier ben) en met streetart. Muren zijn vrolijk beschilderd, zeker bij scholen, maar ook op vervallen gebouwen staan ware kunstwerken. Kochi is een toeristenplek, zeker in dit seizoen als het weer nog net te behappen is en met de Biennale als … [Lees verder]
Zolang als ik mij kan herinneren is jazz mijn favoriete muziek. Ik ben er dan ook heel trots op dat ik een handshake away opgroeide van de iconische tenorsaxofonist Coleman Hawkins. Dat heb ik te danken aan mijn vader zl”. Als jonge Amsterdammer ging hij in de jaren dertig naar een Amsterdams café waar de toen wereldberoemde Amerikaanse saxofonist Coleman Hawkins zou spelen. Mijn vader bleek de enige bezoeker waardoor ‘de Hawk’ en hij met … [Lees verder]
Het toneel van Carré was leeg op deze 4e mei. Stoelen en lessenaars staan klaar voor musici die niet zullen komen. De voorstelling is afgelast – en gaat toch door zonder de uitvoerenden. In Nog niet afgelast staat Thea Kapteijn (Maria Kraakman) als uitvoerend producent nu alleen op het podium en reconstrueert wat er misging, waarom de voorstelling moest worden afgelast. Ze speelt de repetities na, de gesprekken, noemt de momenten waarop de samenwerking begon … [Lees verder]
Samen met mijn kleindochters Sophie en Isa (tien en twaalf jaar) ben ik gevraagd of we mee willen werken aan NPO Zapp, direct na het Jeugdjournaal van 4 mei. De special zal gaan over vlucht, verzet en verraad. Wij zijn gevraagd voor het onderdeel vlucht. Mijn vader, hun overgrootvader, vluchtte van Oostenrijk naar Nederland na de Anschluss in 1938. Hij was in het voorlaatste jaar van zijn gymnasium. Er worden thuis, samen met de meisjes, … [Lees verder]
Als voetballiefhebber zijn transferperiodes zonder twijfel spannende tijden. Welke speler gaat waarheen? Krijgt mijn club eindelijk die langverwachte nummer 6? Ook bij ons om de hoek speelt zich zo’n transferperiode af, maar dan in de wereld van de sjoels. Op een paar honderd meter van elkaar staan twee centrale sjoels. De Yeshurun Synagogue is van oudsher de officiële centrale sjoel. Hier komt traditioneel ook de opperrabbijn op de Hoge Feestdagen. Het gebouw stamt nog uit … [Lees verder]
Lang voordat Amsterdam het statige Concertgebouw kreeg, vormde de Koningszaal in Natura Artis Magistra een bruisend muzikaal middelpunt. Die geschiedenis is de afgelopen jaren nieuw leven ingeblazen: na een zorgvuldige restauratie is de zaal weer toegankelijk — en blijkt zij niet alleen visueel indrukwekkend, maar ook akoestisch uitzonderlijk. Het was buurtbewoner en topcellist Roeland Duijne die dat ontdekte. Samen ontwikkelden wij een kamermuziekserie die zowel ambitieus als toegankelijk is: Kamukoza — Kamermuziek in de Koningszaal. … [Lees verder]
Hartelijk welkom bij de tweede Evelien Gans Lezing. Mijn naam is Heleen Gans, ik ben Eveliens jongere zus. Althans, dat was ik, want ik ben inmiddels drie jaar ouder dan zij is geworden … Zaterdagavond 3 mei vond in De Balie in Amsterdam de tweede Evelien Gans lezing plaats. Deze lezing is vernoemd naar de historica Evelien (1951-2018) gespecialiseerd in contemporaine Joodse geschiedenis en antisemitisme.Hoofdspreker op 3 mei was historicus Simon Schama. Zijn lezing baseerde hij … [Lees verder]
De redactie vroeg Karin Bek, bijna veertig jaar werkzaam in het voortgezet onderwijs, naar haar impressies over (de toename van) antisemitisme op school. Allerlei achtergronden Ik werk in het VO in en rondom Den Haag. In de klas zitten pubers met allerlei achtergronden, alle 37 jaar dat ik lesgeef. Al die jaren staat het dagboek van Anne Frank op de leeslijst en er is altijd wel één leerling die het daadwerkelijk leest. De verontwaardiging en … [Lees verder]
‘Bibi koning van Israel’ scandeerden opgewonden supporters van Benjamin Netanyahu dinsdagavond bij het hoofdkwartier van Likoed. Die vreugdekreten klonken oprecht omdat op dat moment vaststond dat hun geliefde en geadoreerde leider opnieuw premier van Israel zou worden. Maar is Netanyahu wel de echte ‘koning?’ Nee, dat is hij niet. Itamar Ben Gvir, de leider van de super-nationalistische partij de Religieuze Zionisten is dat wel. Een door Netanyahu te vormen regering valt of staat met zijn … [Lees verder]
Tijdens de Kol Nidre-droosje (toespraak) van onze rabbijn Nechemia Steinberger moest ik terugdenken aan 7 oktober 2023 – Simchat Thora. We waren net in sjoel en het alarm was al afgegaan. Onze rabbijn kwam met zijn telefoon en rugzak naar sjoel. “Ik was al gebeld dat ik klaar moest staan, daarom heb ik alles meegenomen,” zei hij. Nog geen uur later vertrok hij. We hebben hem drie maanden niet gezien. Zijn vrouw en kinderen spraken … [Lees verder]
Rozette Kats sprak vrijdag 27 januari tijdens Holocaust Memorial Day in de Bondsdag in Berlijn. Dat deed zij als geen ander zo goed. Ik ben trots, zij is mijn moeder en ik was erbij op die historische herdenkingsdag in Berlijn. Mijn moeder spreekt rustig, duidelijk, overtuigend, zonder een spoor van zenuwen. Na afloop loopt zij terug naar haar stoel tussen die van president Steinmeier en van de voorzitter van de Bondsdag Bärbel Bas in. Dat … [Lees verder]
Marcel Mock:
Met belangstelling las ik jouw artikel. Wat is het kenmerkend verschil tussen Machanee Jehoeda en Shuk Ha-Carmel in Tel Aviv?
Marcel Mock:
Er is fundamenteel verschil tussen de rol van de Amsterdamse ambtenarij en de Joodse Raad. Het moge duidelijk zijn dat…
Kees Maaswinkel:
Mij komt het voor dat de Amsterdamse ambtenarij zich niet veel anders heeft opgesteld dan de Joodse Raad. Volgzaamheid, lafheid,…
Edjo Frank:
mooie recensie die de problematiek van een steeds sterker gepolariseerd discours krachtig weergeeft. Complimenten, nichtje Anita!
Ruben Vis:
Zeer bedankt. Inderdaad, beoogd voor het begin van de meidagen om te publiceren.
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
