Eva Illouz is een wereldberoemd sociologe die zich vooral bezig heeft gehouden met emoties zoals in het veelbesproken Why love hurts uit 2012. Ze werkt in Frankrijk en in haar thuisland Israël waar ze zich een beginselvaste tegenstandster van de regering Netanyahu heeft betoond. Vorige week gaf zij de Evelien Ganslezing voor een volle zaal. Dat werd een bedroevende presentatie. In Israël is voor veruit de meesten de kalender gestopt op 7 oktober 2023. Behalve als … [Lees verder]
Is er een trend waarin media bewust danwel onbewust ervoor kiezen het woord joods en joodse context weg te laten in artikelen waar dat wel degelijk relevant is? De herdenkingsdagen 4 en 5 mei zijn weer voorbij. Documentaires, lezingen, voorstellingen en artikelen maken elk jaar de herinnering weer bewust en geven ook verdieping, met toch weer nieuwe gezichtspunten en inzichten. Hoewel er over de vorm van de nationale herdenkingen discussie is, lijkt er geen sprake … [Lees verder]
Jessica Roitmans commentaar op 4 mei 2026 Toen ik zesentwintig jaar geleden vanuit de Verenigde Staten hierheen verhuisde, was een van de dingen die me het meest trof de Dodenherdenking. Amerika kent Memorial Day, maar die dag heeft zijn oorspronkelijke functie — het gedenken van de gevallenen — helaas grotendeels verloren aan vrije dagen en barbecues. Op een paar verspreide ceremonies na, staan we niet samen stil. Hier wel. Om acht uur ’s avonds sissen … [Lees verder]
Reactie op Advies verweesde Joodse roofkunst uit de NK-collectie van Commissie Asscher In het eerste deel gaat het over de ontstaansgeschiedenis van het Advies van de Commissie Asscher en de vraag of het grote aantal beperkingen en de gestelde randvoorwaarden een blijk van wantrouwen is. En de sleutelvraag: is de Joodse gemeenschap geholpen met dit advies? Hieronder bespreek ik eerst onduidelijkheden in het Advies, en daarna een aantalspecifieke aspecten. Overdracht van de geroofde kunst Vragen … [Lees verder]
‘Begrijpt u Israël?’ is de uitdagende titel van de lezingenserie van Joden Zeggen Nee. Ik moest daarbij onmiddellijk denken aan Maimonides’ Moreh Nevuchim, ‘De gids voor de verwarden.’ Het is precies deze verwarring en gêne die velen van ons voelen als we denken over het Israël van vandaag. Maimonides probeerde in de twaalde eeuw met zijn beroemde werk een brug te slaan tussen de wereld van de Tora en de rationele Aristotelische logica die in … [Lees verder]
Marie de Roode-Heijermans (Rotterdam, 1859–1937, Amsterdam) was de oudere zus van toneelschrijver Herman Heijermans. De kunstenares Marie was lid van de Cercle des Femmes Peintres, een Brusselse vereniging van beeldend kunstenaressen die actief was tussen 1888 en 1893. In 1903 richtte ze met een aantal gelijkgestemden, zoals haar broer Herman, P.L. Tak en Floor Wibaut, de vereniging Kunst aan het Volk op. In 1899 trouwde ze met de journalist Justus Jan de Roode, die later … [Lees verder]
Clairy Polak was een gerespecteerde journalist in Nederland, bekend om haar compromisloze interviewstijl. De documentaire “Clairy Polak: autonoom tot aan het einde” verkent haar journalistieke carrière en persoonlijke leven, waaronder haar invloedrijke familiegeschiedenis, haar liefde voor Nico Commijs, en haar besluit om alleen en op eigen voorwaarden te sterven na het krijgen van kanker. … [Lees verder]
Bestaan er Joodse honden? Niet honden van Joodse eigenaren. Maar honden die daadwerkelijk zijn opgegroeid met eeuwenoude Portugees-Joodse synagogale muziek en melancholische herinneringen? Ik begin inmiddels serieus te vermoeden van wel. Sterker nog: ik vermoed dat mijn ruwharige teckel én vaste co-writer Lilly la Paz mogelijk de enige levende specialist is in historisch Amsterdamse Sefardische hondenmuziektradities. Dat klinkt krankzinnig.Dat dacht ik zelf aanvankelijk ook. Tot ik de laatste maanden merkte dat er iedere ochtend exact … [Lees verder]
Na Jewish Jazz en Luister Eens is het tijd voor een nieuw project: een eerbetoon aan Barbra Streisand, Bette Midler, Carole King, Janis Ian en Amy Winehouse. Eén keer raden wat de overeenkomst is tussen deze wereldberoemde zangeressen… Inderdaad, allen zijn joods. Valt het op? Voor de meeste mensen niet. Doet het er toe? Voor mij wel. Hun joodse thema’s en spirit is onmiskenbaar aanwezig in hun werk. Ik herken het in hun scheppingsdrang, hun … [Lees verder]
De geschiedenis van Joden in Noord-Afrika en West-Azië kent diepe culturele verbondenheid met de rijkgeschakeerde Arabische omgeving. Eeuwenlang was er sprake van intensieve relaties, uitwisseling en wederzijdse verrijking. Dit was zichtbaar in gedeelde talen, culturele tradities en economische betrokkenheid. Tegelijkertijd is die geschiedenis getekend door breuken, uitsluiting en geweld. In de loop van de twintigste eeuw raakte dit gelaagde verleden bovendien ideologisch vertekend, geïdealiseerd of juist onderdrukt. Dankzij het groeiende zelfbewustzijn van de Mizrachiem, Joden … [Lees verder]
Vorige week, woensdag 12 november, mocht ik alweer de vierde tijdelijke tentoonstelling openen in het Holocaustmuseum, een tentoonstelling die me tijdens het samenstellen ervan meer raakte dan verwacht. Een paar jaar geleden bezocht ik in een New Yorks museum een video-installatie waarin Pinchas Gutter door middel van innovatieve techniek vragen van museumbezoekers kon beantwoorden. Pinchas, ongevraagd noem ik overlevenden bij hun voornaam, was te zien op een scherm en vertelde. Hij liet me binnen in … [Lees verder]
Yoav Gallant, de Israelische minister van Defensie, zwaaide weer met zijn armen en waarschuwde Hezbollah en Libanon voor zware vergelding voor de moord op dertien voetballende Druzenkinderen in het stadje Majdal Shams op de hoogvlakte van Golan. Voor hem staat het vast dat Hezbollah de raket afschoot die landde op het voetbalveld in Majdal Shams. Casus Belli? Bij het begin van de oorlog tussen Israël en Hamas na 7 oktober zei Galant al dat Israël … [Lees verder]
De Russische president Vladimir Poetin heeft aangekondigd dat een archiefcollectie van de Joodse gemeenschap in Griekenland terug wordt gegeven. De archiefstukken bevinden zich sinds 1945 in Moskou. De Grieks-Joodse gemeenschap reageert uiteraard dolgelukkig. Meer dan 75 jaar heeft het geduurd. Maar dankzij een bescheiden interventie die ik kon plegen kon al een klein deel ervan eerder naar Griekenland terugkeren. Nu de rest ook wordt overgedragen is het tijd om mijn verhaal te delen. In 1998 was ik … [Lees verder]
Het is best opmerkelijk: ik ken Awraham Soetendorp inmiddels ruim vijftig jaar, en tóch weet hij mij na al die jaren – en nog wel op papier – weer te ontroeren. Ik dacht dat ik alle verhalen zo langzamerhand wel kende. Nee dus. Natuurlijk, een verhaal dat deel uitmaakt van je levensgeschiedenis, ga je niet zomaar aan ieder lid van je gemeente vertellen. Ook als je bijna twintig jaar hebt samengewerkt voor het blad van … [Lees verder]
“We hebben een heel roerige week achter de rug”, aldus burgemeester Halsema tijdens de presentatie van het boek Virrie’s Kinderen door Rob Oudkerk. In een stampvol zaaltje van het nieuwe Nationaal Holocaust Museum zei Halsema zondag 17 maart dat de gebeurtenissen rond de opening precies een week geleden haar diep bedroefd maakte. Daarom nodigde zij donderdag 14 maart vertegenwoordigers uit van de joodse gemeenschap. “Dat werd een open en pittig gesprek”, aldus Halsema, doelend op … [Lees verder]
Abram de Swaan:
In het essay over ‘Anti-Israëlisch enthousiasme’ probeerde ik aan te geven hoe in een tekst kritiek op Israël overgaat in…
Abram de Swaan:
Dat ik dat, in De Vrijdagavond nog wel, moet uitleggen: 'De terroristen van Hamas trokken zich discreet terug in hun…
Ephraïm Goldstoff:
Beste Aviva dank voor je bericht. Ik probeer zo eerlijk mogelijk te schrijven. Warme gr Ephraim.
Ephraïm Goldstoff:
Beste Judith dank voor je opbouwende kritiek. Ik neem het ter harte. Vr gr Ephraim.
Ephraïm Goldstoff:
Beste Aron, was leuk je weer ff te zien. Moeten binnenkort ff gaan lunchen als je weer in Amsterdam bent.…
Copyright © 2023 - De Vrijdagavond - Alle rechten voorbehouden | Logo-ontwerp: Françoise Nick
