non-fictie en biografieën

De rechtszaak die de Sefardische elite deed beven

Over parnassiem die zich rechters waanden, een hardnekkige koopman en de grenzen van de macht in het Amsterdam van de zeventiende eeuw. In het Amsterdam van de zeventiende eeuw had de Portugese gemeente haar zaken uitstekend georganiseerd. Er waren rabbijnen, een armenkas, een begraafplaats en een bestuur dat zich met vrijwel alles bemoeide. Dat bestuur heette het Mahamad.  De bestuurders waren de parnassiem. Zij waakten over de religieuze voorschriften, het onderwijs, de liefdadigheid en de … [Lees verder]

Geschiedenis

Wie betaalde eigenlijk De Bijenkorf? 

Een houten keet, Joodse miljoenen, mijn moeder en een negentienjarige modeontwerper. Op een oude foto van het Damrak staat een gebouwtje dat je met de beste wil van de wereld geen winkelpaleis kunt noemen. Een houten keet, natte straatstenen, een heer met bolhoed en een jongetje. Boven de ramen staat: MAGAZIJN DE BIJENKORF. Wie tegenwoordig De Bijenkorf op de Dam binnenloopt, met zijn parfums, designermerken en prijzen waarvoor je vroeger een aardig huisje kon kopen, … [Lees verder]

Verhalen

Simchat Tora in de Esnoga – waar vier eeuwen geschiedenis nog leeft 

Boven in de Portugese Synagoge van Amsterdam zaten op de vrouwengalerij tijdens Simchat Tora (Vreugde der Wet) twee voor mij heel bijzondere gasten uit Toronto: Joan en Nicky de Casseres. Het zijn twee nichten uit mijn oude Amsterdamse De Casseres-familie. Hun aanwezigheid maakte mij extra bewust van de ongelooflijke historische lijn waarvan je in de Esnoga nog altijd deelgenoot kunt zijn. Want die geschiedenis begint lang voor de bouw van de huidige synagoge. Eén Torarol … [Lees verder]

Verhalen

Simchat Tora 1663 — de Engelsman die dacht dat Joden gek zijn

Samuel Pepys moet gedacht hebben dat hij in een gekkenhuis was beland.  Mannen zongen, liepen met Torarollen door de kleine synagoge en maakten volgens hem een kabaal dat nauwelijks nog iets met godsdienst te maken had. Het was woensdag 14 oktober 1663, Simchat Tora, en Pepys was met zijn vrouw Elizabeth de synagoge aan Creechurch Lane in Londen binnengelopen. Hij kende de Joden nauwelijks. En van Simchat Tora begreep hij helemaal niets. Wat Pepys niet … [Lees verder]