Geschiedenis

Episodes uit de Joodse geschiedenis en herinneringen aan personen en gebeurtenissen die ons beeld van het verleden completer maken.

Verhalen

Simchat Tora 1663 — de Engelsman die dacht dat Joden gek zijn

29 september 2026 Levie Wagenhuis 0

Samuel Pepys moet gedacht hebben dat hij in een gekkenhuis was beland.  Mannen zongen, liepen met Torarollen door de kleine synagoge en maakten volgens hem een kabaal dat nauwelijks nog iets met godsdienst te maken had. Het was woensdag 14 oktober 1663, Simchat Tora, en Pepys was met zijn vrouw Elizabeth de synagoge aan Creechurch Lane in Londen binnengelopen. Hij kende de Joden nauwelijks. En van Simchat Tora begreep hij helemaal niets. Wat Pepys niet … [Lees verder]

Verhalen

Het Bröltalhaus, een vergeten Joods jeugdhuis in het Rijnland, ter voorbereiding op het leven in Palestina

24 september 2026 Giulia Moseler 3

In Schönenberg, een klein dorp in het Rijnland, staat een huis waarvan de geschiedenis tientallen jaren in vergetelheid was geraakt: het Bröltalhaus. De villa werd in 1910/1911 gebouwd voor Karl Freiherr von Perfall. Na zijn dood wisselde het landgoed van eigenaar. Een krantenbericht van 25 maart 1930 noemt het uitdrukkelijk de ‘voormalige villa van Von Perfall’. Op dat moment was het huis als herstellingsoord ingericht. Het telde 22 bedden en was aanvankelijk bedoeld om moeders … [Lees verder]

Verhalen

Soekot aan de rand van het woud, Cassipora 1670

22 september 2026 Levie Wagenhuis 0

Een familie tussen Amsterdam, Suriname en de Cariben De boot verscheen tegen het einde van de middag als een donkere streep op de Surinamerivier. Daniel de Casseres stond aan de monding van de Cassiporakreek en hield zijn hand boven zijn ogen tegen de lage zon. Dit was Cassipora, de eerste autonome Sefardisch-Joodse nederzetting van Suriname, ontstaan rond 1650 en de voorloper van het latere Jodensavanne. Vanuit het woud krijsten apen en vogels. Daartussen klonk een … [Lees verder]

Geschiedenis

Verzonken in contemplatie op het beroemde Jom Kipoer-schilderij van Maurycy Gottlieb

17 september 2026 Jaap Colthof 1

Joden bidden in de synagoge op Jom Kipoer (Grote Verzoendag) het schilderij van Maurycy Gottlieb (1856-1879) is misschien wel het beroemdste en meest gereproduceerde Joodse schilderij ooit.  Het toont een sfeervolle Joodse gebedsdienst in Oost-Europa op de heiligste dag van het Joodse jaar en verbeeldt het Europese Joodse leven van de negentiende eeuw. Gottlieb verwerkte er bovendien autobiografische elementen in. Sinds 1939 hangt dit iconische werk in het Tel Aviv Museum of Art. Geboren in … [Lees verder]