Etty Hillesum in spijkerbroek op omafiets, maar de oorlog dreigt met zwartgeüniformeerde gestalten 

KIJKTIP

Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2. 

In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier.

Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han. 

Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen Etty en Spier? 

En hoe lang blijft Etty in Amsterdam? Daar verschijnen overal bordjes met ‘Voor Joden verboden’ en Etty mag haar studie niet voortzetten. 

Eigentijds kader

Het verhaal van de dagboeken is door regisseur Hagai Levi in een eigentijds kader geplaatst. 

Hagai Levi met hoofdrolspeelster Julia Windischbauer; foto Elyot Boudart, 2026; bron: Wikimedia Commons

Zo maakt Klaas Smelik een podcast over zijn vriendin als schrijfster en laat hij haar gedeelten uit de dagboeken voorlezen die hij dan opneemt. 

Hagai Levi wilde de serie toegankelijk maken voor een hedendaags publiek: vandaar dat Etty een spijkerbroek draagt en niet op een Omafiets rijdt. 

Gelukkig heeft hij vermeden om de spelers met een mobiel uit te rusten – dit zou een brug te ver zijn geweest. 

De dreiging van de Sjoa heeft de regisseur ook op een originele wijze verbeeld door onverstaanbare klanken uit luidsprekers te laten galmen, overvalwagens te laten passeren en geheimzinnige zwartgeüniformeerde gestalten rond te laten lopen.

Bij een bezoek aan de Gestapo wordt de dreiging concreet wanneer een SS-officier aan Spier uitlegt dat zijn verblijfsvergunning is ingetrokken en hij moet emigreren. Maar waarheen? De SS-er blijkt Spier te kennen en vraagt hem zijn handen te lezen om hem daarna te manen door te lopen. 

Veel ruimte reserveert Hagai Levi voor het therapeutische aspect van Etty’s geestelijke ontwikkeling. Hij is ten slotte psycholoog van opleiding en wil het publiek tonen dat Spier zeker geen charlatan was, zoals velen dachten en soms nog steeds denken. 

Wie hij ook rehabiliteert is Etty’s moeder die hij in het Russisch laat spreken. Haar Slavisch temperament wordt zo beter te begrijpen en te waarderen. 

Hoe verder?

Hoe gaat het nu verder? Dat kunnen we zaterdagavond zien.

En om alvast iets te verklappen – in de vijfde aflevering krijgt Etty ruimschoots de gelegenheid haar bijzondere levensvisie te verwoorden in een gesprek met mijn vader die niets begrijpt van haar keuze om niet onder te duiken. Zoals zovele huidige lezers en kijkers …

De volgende aflevering van ETTY is aflevering 4 – De hemel in mij; zaterdag 27 juni 2026, 22.40 uur NPO 2
Daarna volgen:
4 juli – Voorbode van een grote liefde
11 juli – Een pleister op vele wonden
De serie is ook terug te kijken via NPO Start


Zie de voorbeschouwing van Klaas Smelik over deze serie: Etty op de Nederlandse televisie.
En de zesdelige serie Afscheid van tante Etty, waarin emeritus-hoogleraar Hebreeuws Klaas Smelik levendig vertelt hoe hij bij zijn vader de dagboeken van Etty Hillesum vond en zijn missie om deze authentieke dagboeken uit te geven. Dagboeken die uiteindelijk werelberoemd werden.



cover: met hoofdrolspeelster Julia Windischbauer als Etty Hillesum en medestudenten fietsen door Amsterdam, screenshot Bloom uit trailer

Over Klaas Smelik 8 Artikelen
Prof. dr. Klaas A.D. Smelik (Hilversum, 1950) doceerde Hebreeuws, Hebreeuwse Bijbel en Jodendom aan de universiteiten van Amsterdam, Utrecht, Brussel, Leuven en Gent. Hij is de bezorger van het verzameld werk van Etty Hillesum. Over zijn verschillende vakgebieden publiceerde hij een vijftigtal boeken, zoals 'Op het spoor van Etty Hillesum' (zie foto).

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*