Op 4 mei nam ik mijn kinderen mee naar de herdenking op het Rabbijn Maarsenplein. Het was geen bewuste keuze, maar simpelweg vanwege praktische redenen.
Terwijl de kinderen op het plein aan het spelen waren, volgde ik de herdenking op afstand. Dat bracht mij aan het denken: waarom staan wij hier stil? Wat is eigenlijk het doel van herdenken?
Wanneer ik Joodse kinderen op een speelplaats zie spelen, is dat voor mij misschien wel de krachtigste vorm van herdenken. Niet alleen stilstaan bij wat verloren is gegaan, maar vooral koesteren wat wij hebben en daarop voortbouwen.
Choemasj Hapekoediem
Die gedachte zien wij terug in de huidige parasja en in het vierde boek van de Choemasj, Bemidbar (Numeri), waarmee wij deze week beginnen.
Deze Choemasj wordt ook wel Choemasj Hapekoediem genoemd (Misjna Joma 7:1) — “het boek van de (volks)tellingen”. Daaruit is ook de Latijnse naam Numeri ontstaan.
Rasji verklaart waarom volkstellingen zo’n prominente plaats innemen: מִתּוֹךְ חִבָּתָן לְפָנָיו מוֹנֶה אוֹתָם כָּל שָׁעָה – Omdat het Joodse volk dierbaar is voor Hasjem, telt Hij hen telkens opnieuw. Zowel op hoogtepunten — zoals na de inwijding van het Misjkan — als na dieptepunten, zoals de zonde van het gouden kalf.
Zelfs na het gouden kalf, een schokkend dieptepunt na het ontvangen van de Tora, telt Hasjem het Joodse volk opnieuw. Daarmee geeft Hij een krachtige boodschap: er is inderdaad iets ernstigs gebeurd, er is een barst ontstaan in de relatie, toch blijven jullie dierbaar voor Mij. Deze verbondenheid toont Hasjem door het tellen.
Die boodschap kunnen wij ook naar het heden doortrekken. Am Jisraël is dierbaar bij Hasjem, zoals beschreven bij de profeet Malachi (1:2): אָהַבְתִּי אֶתְכֶם אָמַר ה׳ — “Ik hou van jullie, zegt Hasjem.”
Laten wij dat dan óók koesteren.
Aansporing tot actie
Wanneer wij herdenken, laat het dan niet alleen een moment van stilstaan zijn, maar ook een aansporing tot actie wat wij kunnen doen voor Am Jisraël. Investeer in de Joodse jeugd. Maak Joodse kennis en onderwijs een prioriteit – voor jezelf en voor anderen. Bouw meer Joodse gezinnen. Zorg dat er meer Joodse kinderen geboren worden die trots en bewust Joods kunnen opgroeien.
Dan dragen wij bij aan Choemasj Hepekoediem — het boek van de tellingen.
De geschiedenis kunnen wij niet veranderen. Wij blijven herdenken. Maar laat herdenken ons vooral inspireren om stappen te zetten richting de toekomst.
cover: collage Bloom, 2021
Geef als eerste een reactie