Beeldende kunst en fotografie

Rembrandts buren en trammelant in kelders

In zeventiende-eeuws Amsterdam speelt het dagelijks leven zich vooral af op straat. Buurtfuncties als wonen, werken en ontspannen lopen meer dan tegenwoordig in elkaar over. Bovendien verplaatst bijna iedereen zich te voet, zodat buurtgenoten, vriend en vijand elkaar voortdurend tegenkomen.  Zo ook op en rond de Sint-Antoniesbreestraat, waar Rembrandt zich als jonge en succesvolle schilder vestigt. Het is een straat met statige panden en een bonte mengeling van bewoners: autochtone Amsterdammers en nieuwkomers waaronder Sefardische en … [Lees verder]

Geschiedenis

Selma Leydesdorff: spraakmakende historica die stond voor sociale rechtvaardigheid en erkenning van leed

In het laatste gesprek dat ik met Selma Leydesdorff voerde, zei ze iets waar ik nog lang over na moest denken.  Zoals altijd, was het raak wat ze zei, ter zake, oprecht, direct, maar ook radicaal, kort door de bocht, een beetje pijnlijk, misschien zelfs met een licht verwijt. Ik vertelde over de vorderingen in een onderzoek naar de Shoah in de Mediene waar ik bij betrokken ben.  ‘Ik heb het wel gehad met al … [Lees verder]

Geschiedenis

Elie Wiesel, de Wiznitzer chassidiem en een dramatische ontmoeting in Parijs

In de Charlapstraatsjoel in Jeruzalem die ik elke sjabbat bezoek, kwam ik wekelijks de fascinerende Menachem Hacohen tegen. Hij overleed kortgeleden op 93-jarige leeftijd.  Rabbijn Hacohen was boezemvriend van Elie Wiesel en werd vaak de ‘rode rabbijn’ genoemd omdat hij jarenlang zitting had in de Knesset namens de Arbeiders Partij. Talloze anekdotes heeft hij met mij gedeeld, onder andere over zijn intensieve contacten met Ben-Gurion en Elie Wiesel.  Kort voor zijn overlijden verschenen (in het … [Lees verder]

non-fictie en biografieën

Emigreren met de vreemde taal in de vuist

Het bericht over het Jiddisj–Nederlandse woordenboek dat Justus van der Kamp in jarenlange noeste arbeid opbouwde*, herinnerde me aan een van de schatten in mijn Jiddisje bibliotheek: een vroeg twintigste-eeuws lilliput-woordenboek Jiddisj-Engels. Justus van der Kamp heeft deze kleinood niet, dat heb ik hem natuurlijk gevraagd. Het woordenboek is echt heel klein: het past in een gesloten vuist. Het werd waarschijnlijk op de markt gebracht ten behoeve van de emigranten in de vroege twintigste eeuw. … [Lees verder]