Verhalen

Hoe de Poolse Landau’s zich redden in Amsterdam en Friesland

Daar zit je dan, Lyia Landau, aan een Avondmaalstafel in een gereformeerde kerk te Sneek. Je bent seculier opgevoed in een Jiddisch sprekende omgeving in Amsterdam en ineens trek je het niet meer en je neemt je voor nooit meer deel te nemen aan dit ritueel. Dat was in de jaren zeventig. Wel blijf je meegaan naar de kerk, uit solidariteit met je echtgenoot, de gereformeerde Gerrit de Vries uit Friesland. Met hem, buurjongen van haar … [Lees verder]

Nieuws

Seideren in Oost-Groningen

Sara, ik hoorde dat je je katje kwijt bent, heb je hem alweer? Zo vroeg de buurvrouw van Saartje Simons-Levie nadat ze het gezin uit volle borst Chad Gadja had horen zingen.  Dit verhaal speelt zich af tijdens Pesach in het vooroorlogse Hoogezand bij de familie van slager Simson Simons (1867-1935). Oost-Groningen kende voor de Tweede Wereldoorlog verschillende Joodse gemeenten, die deels al in de 17e eeuw ontstonden. Deze Oost-Groningse kehillot (Joodse gemeenten) waren ver … [Lees verder]

Kijk- en Luistertips

Fashion for God, van vorstelijke japon tot parochet

In het Catharijneconvent in Utrecht is tot 21 januari 2024 de tentoonstelling Fashion for God te zien waar priestergewaden worden getoond die uit achttiende-eeuwse japonnen werden gemaakt. Het betrof jurken van meterslange zijde, handmatig geweven op smalle weefgetouwen en met de hand genaaid en geborduurd. Dat waren geen afdankertjes, maar gulle geschenken van welgestelde dames die óf de medegelovigen de ogen uit wilden steken met zo’n prachtcadeau óf de hemel ermee wilden verdienen. In Joods … [Lees verder]

Geschiedenis

Catz-bitter van maagdrankje naar wereldberoemde borrel

Volgens de familieoverlevering zou Heiman Cohen Catz (1754-1841) een duel hebben verloren waardoor hij zijn Duitse geboorteplaats Arolsen halsoverkop moest verlaten. Hij vestigde zich in 1780 in het buurland te Nieuwe Pekela in een industrie- en turfwinningsgebied waar je goed kon verdienen. Heiman begon er een drogisterij en een uitgebreide koophandel, onder andere in specerijen. Hij maakte daarmee een maagbitter, dat zou helpen bij de vertering van vet eten. Op zolder woog hij de hoeveelheden kruiden … [Lees verder]