Dat er een wereld buiten de zijne bestaat is Isaac Israels 1865-1936), zoon van de beroemde schilder Joseph Israëls en Aleida Schaap, met de paplepel ingegoten.
In die wereld spreken mensen andere talen, dansen en genieten van het leven.
De vele nationale- en internationale intellectuelen en kunstenaars die zijn ouderlijk huis in Den Haag bezochten, moeten al vroeg de kiem hebben gelegd voor een nomadisch bestaan en een oeuvre geïnspireerd door talloze reizen in Europa.
Moeder Aleida stimuleerde hem en zijn zusje Mathilde bovendien om zich te verdiepen in de grote schrijvers van de Europese literatuur. Want echte kennis doe je volgens haar op door veel te lezen, door te reizen en nieuwe mensen te ontmoeten.
De stoomboot en -trein maakte reizen voor velen toegankelijk en gewapend met teken- en schilderattributen en een fototoestel reisde het gezin tussen 1877 en 1879 door Europa. Langs steden vol kunst zoals Parijs en Londen maar ook naar Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland en Italië.
Dat Isaac tekentalent had was al vroeg duidelijk en op reis, hij was toen twaalf, dertien jaar, tekende hij alles wat hij zag. Uit die tijd alleen zijn al ruim driehonderd schetsboeken bewaard gebleven.
Als jongvolwassene maakte hij na het lezen van de roman Germinal (De Mijn) van Emile Zola, over het armzalige arbeidersbestaan in 1885 nog een reis naar de Belgische mijnstreek waar hij het leven van de arbeiders vastlegde. Daarna vertrok hij naar Amsterdam en stortte zich daar, afgaande op zijn tekeningen en schilderijen in het nachtleven.
Parijs en verder
Onder invloed van Breitner en het Franse Impressionisme werd Isaac de schilder van de straat, de cafés, cabarets, mode en winkelmeisjes.
Tijdens zijn vele reizen – vaak door onrust gedreven – voegde hij onder meer het circusleven, paardenraces en ballet impressies toe aan zijn onderwerpen. Zijn vader was een romanticus die realistisch werd, Isaac werd een impressionist en een nomade. In de jaren 1921-1922 verbleef en schilderde hij zelfs in Nederlands-Indië.
In Parijs, waar hij zich rond 1910 vestigde, maakte hij wat mij betreft zijn mooiste werk. Het volkse straatleven ruilt hij in voor mondaine scènes in Bois de Boulogne, Montmartre, Longchamp.
Hij schildert naturalistisch met een losse stijl, kleurrijk en vooral intiem. Zijn blik wordt beïnvloed door de fotografie. Figuren worden half-afgesneden, kijken je als het ware via de lens aan. Hij is, en jij als kijker bent niet langer toeschouwer maar maakt deel uit van de flanerende groepjes in het park, de cafégasten en de bezoekers van de paardenrennen.
Mooi zijn ook zijn beelden van de live flamenco-optredens in café La Féria en een beeld van een Russische muziekgroep, kleurrijk geschilderd op een goudkleurige achtergrond.
Na Parijs volgt Londen maar ook het leven in de rest van Europa blijft hem trekken, zo zelfs dat het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog hem daar niet van weerhoudt. Altijd gaan zijn schetsboeken mee, in zijn atelier werkt hij met zijn inspiraties om tot schilderijen of aquarellen.
De tentoonstelling in het Kröller Müller op de Hoge Veluwe neemt je mee op zijn reizen door Europa en laat tegelijkertijd mooi zien hoe zijn werk zich in de loop van de tijd verandert.
In tegenstelling tot zijn vader zoekt hij altijd de lichte kant van het leven op. Waar vader Jozef aan het strand de ongeruste vissersvrouwen schilderde, richtte Isaac hij zijn blik op charmante vrouwen in badkleding op het strand.
Vooral tijdens de laatste jaren van zijn leven stralen de kleuren van de zonnige oorden die hij bezoekt je tegemoet. Het zijn heerlijke zomerse taferelen. Zo kan je in het Kröller Müller je met gemak even wanen in een luxe badplaats als Viareggio, Rimini, Venetië of Juan -Les-Pins aan de Rivièra. De huidige buitentemperaturen deze zomer dragen daar ook zeker aan bij.
cover: screenshot uit website (zie hierboven) van Museum Kröller Muller, Bloom, 2026
Geef als eerste een reactie