Mijn moeder zl” vertelde uit haar tijd in het concentratiekamp: Elke ochtend na het opstaan kondigde een vrouw aan: “Dames, vandaag is woensdag 24 februari 1943.” Elke dag gaf zij de tijdsaanduiding.
In haar meest ellendige toestand, terwijl de wrede moordenaars van het naziregime haar en alle lotgenoten van hun menselijke waardigheid probeerden te beroven, klampte deze heldin zich vast aan het besef van tijd.
Hoewel de geïnterneerden op geen enkele manier over hun tijd konden beschikken, liet deze vrouw hen dat besef niet ontnemen. En juist in dit ogenschijnlijk onbeduidende detail toont zich het verschil tussen een vrije en een onvrije geest. Onderdrukte, geïnterneerde en tot slaaf gemaakte mensen wordt het recht ontnomen om over hun tijd te beschikken.
Tijd benoemen: eerste mitswa
Onmiddellijk vóór de door de Eeuwige afgedwongen vrijheid van de Israëlieten, vlak voor hun uittocht uit Egypte, wordt hun de eerste mitswa opgedragen: “Deze maand zal voor jullie de eerste maand zijn, en daarmee zullen jullie de maanden van het jaar beginnen” (Sjemot [Exodus] 12:2).
Een eigen kalender is het fundament van de vrijheid van de Israëlieten, zelfs een voorwaarde om in zelfbepaalde tijd, zelfgekozen rituelen te vieren.
Niet slechts een machtswisseling
Onderdrukt worden beperkt zich helaas niet tot bijbelse legendes. Zodra er tegenwoordig ergens een opstand uitbreekt, hoop ik uit de grond van mijn hart dat de revolutie het gewone volk echte vrijheid brengt en niet slechts een machtswisseling is tussen de dictator en een revolutionaire elite.
Onderdrukking is echter niet alleen het werk van corrupte staatshoofden, net zoals het recht op vrijheid geen exclusieve behoefte is van onderdrukte volkeren.
Zorgwekkend en verraderlijk is de onderdrukking van bepaalde bevolkingsgroepen en het tot slaaf maken van bepaalde maatschappelijke lagen. Vaak zonder het te beseffen kopen wij producten waarvoor jonge kinderen wekenlang, ver van hun ouders, zonder elementaire zorg of educatie, tot wel veertien uur per dienst, in donkere, lawaaierige ruimtes slavenarbeid moeten verrichten.
De keuze om daartegen in verzet te komen ligt bij ons. Fairtrade-producten sluiten kinderarbeid uit. Een heel andere kwestie is de wereldwijd verspreide vrouwenhandel, waarbij jonge vrouwen worden misleid, aan drugs verslaafd gemaakt en seksueel uitgebuit. Tegen zulke duivelse praktijken staan wij als gewone mensen machteloos.
Vrouwenhandel
Documentaires over vrouwenhandel maken mij razend en verlamd. Kinderarbeid en vrouwenhandel, hoe verdrietig en onaanvaardbaar ook, zijn tenminste bekend, ze worden bestreden door regeringen, diplomaten en internationale politiesamenwerking. Onbekend en onbestraft blijft de huishoudelijke slavernij. Uit Groot-Brittannië vernam ik dat men een huishoudster uit India kan ‘kopen’ die dag en nacht beschikbaar moet zijn. Alle standaarden voor burgers van de UK gelden niet voor hen: Geen sociale zekerheid, geen vrije tijd, geen vakantie, geen eerlijke beloning. Slavernijachtig is ook het feit dat de geïmporteerde huishoudster haar paspoort moet inleveren. Ik ken een geval waarin de uitbetaling van de huisslavin plaatsvond aan haar man, die in India met een andere vrouw samenleefde.
Druk-zijn en weinig tijd hebben: een luxe-probleem
Dat wij ons soms als slaven van onze moderne tijd voelen, is begrijpelijk. De huidige tijdgeest is bijna overweldigend. De moderne samenleving eist soms het onmogelijke. Maar laten we, wanneer we klagen over hoe druk we zijn en hoe weinig tijd we hebben, niet vergeten dat we hier met een luxeprobleem te maken hebben.
Onschatbare waarde
We beschouwen de autonomie om in principe over onze tijd te kunnen beschikken als vanzelfsprekend. De onschatbare waarde daarvan wordt pas duidelijk wanneer we de geschiedenis en de wereld eens wat nauwkeuriger bekijken.
sjabbat sjalom
Geef als eerste een reactie