Wist je dat Sefardische joden, op de vlucht voor de inquisitie, al in de zeventiende eeuw een eigen gemeenschap stichtten in de Surinaamse jungle?
Een gemeenschap met een eigen synagoge, eigen rechten en zelfs een eigen rechtbank. En heb je je weleens afgevraagd hoe pom, pasteitjes en orgeade terechtkomen op een joodse feesttafel? Wist je dat de Surinaams-joodse erfenis ook in Amsterdam doorklinkt, in namen, families en herinneringen? Dan is de Surinaams-joodse middag op zondag 10 mei in de LJG Amsterdam misschien iets voor jou.
Jodensavanne
De Jodensavanne, gesticht halverwege de zeventiende eeuw aan een bocht in de Surinamerivier, was een opmerkelijk experiment. Joden die uit Spanje en Portugal waren gevlucht – via Amsterdam en het Braziliaanse Recife – kregen in Suriname privileges die elders in de wereld ondenkbaar waren. Ze bouwden er Beracha Ve Shalom: Zegen en Vrede, een van de oudste synagogen van het Westelijk Halfrond. Tegelijk was die gemeenschap onlosmakelijk verbonden met de plantage-economie en de tot slaaf gemaakte mensen die haar draaiende hielden. Een geschiedenis die zich niet licht laat vertellen, en juist daarom de moeite waard om zorgvuldig te bekijken.
Neem filmmaker en choreograaf Gabri Christa. Toen zij voor het eerst de synagoge van Paramaribo binnenstapte, overviel haar een onverwacht gevoel van thuiskomen. Ze ging op zoek naar haar joodse wortels, maar koos uiteindelijk voor iets anders: niet kiezen, maar omarmen. Ál haar voorouders eren, niet slechts één tak van de stamboom. Die gelaagdheid, en de warme verbondenheid die eruit voortkomt, vormen de geest van deze middag.
Lezing Jessica Roitman
Prof. dr. Jessica Roitman, kenner van de joodse Caribische geschiedenis, houdt een lezing over de reis van de Jodensavanne naar de Amstel – een reis van eeuwen waarin migratie, handel, geloof en gemengde identiteiten samenkomen. Rabbijn Menno ten Brink en theatermaker Bodil de la Parra schuiven aan voor een rondetafelgesprek waarin we ingaan op identiteit, herinnering en de vraag wat deze erfenis vandaag voor ons betekent. Cherida de Meza neemt ons mee in haar joods-Surinaamse keuken, een keuken waarin Iberische tradities en Caribische ingrediënten elkaar al eeuwen omarmen. We vertonen een korte dansfilm van Gabri Christa, schakelen live door naar Paramaribo voor een gesprek met Jules Donk, voorzitter van de joodse gemeente daar en er is muziek van Dana Fung Loy – om te dansen, voor wie wil.
Surinaams-joodse erfenis
Het wordt, kortom, een afwisselende middag die alle zintuigen aanspreekt: smaak, klank, beeld, gesprek. Een middag waarop we ontdekken hoe rijk en veelkleurig de Surinaams-joodse erfenis is, hoeveel daarvan tot in onze eigen LJG-gemeenschap doorklinkt — en die bovenal heel gezellig wil zijn.
Surinaams-joodse middag Zondag 10 mei 2026, 13:00–17:00 uur LJG Amsterdam, Zuidelijke Wandelweg 41 € 18,50 p.p. incl. lunch en consumpties Aanmelden via secretariaat@ljg.nl
cover: Paramaribo synagoge naast moskee, foto Pauline Prior
Geef als eerste een reactie