4 mei overdenking 2026 Rebecca van den Hoeven
Als ik over de Wibautstraat fiets, zie ik het huis waar mijn overgrootmoeder werd opgepakt en via de Hollandsche Schouwburg op transport is gezet naar Auschwitz.
Ik zie het huis dat is ingenomen door vreemden, vlak nadat zij is opgepakt. Als ik door de Plantagebuurt loop, kom ik langs de herdenkingssteen van verzetsheld Cornelis Roos die mijn opa redde en die kort daarna door de nazi’s werd vermoord, omdat hij als verzetsactie het bevolkingsregister van Amsterdam in brand had gestoken.
Ik zie de naam staan van de man die zo dapper was zijn leven voor velen op te offeren. Bij de Gerrit van der Veenstraat denk ik aan mijn opa, die daar gevangen zat en gemarteld werd door de nazi’s, voordat hij naar Westerbork werd afgevoerd.
Bij de Geldersekade denk ik aan mijn overgrootvader die daar opgepakt is en Sobibor niet heeft overleefd. En als ik langs de Stadionkade fiets stel ik me mijn oma voor, verstopt op een zolder, hopend dat ze niet ontdekt wordt.
Op 4 mei staan we stil bij de Tweede Wereldoorlog. Dat betekent voor mij: racisme, haat en ontmenselijking – ook gericht tegen mijn Joodse familie. Tegelijkertijd is 4 mei voor mij niet het enige moment waarop ik hiermee bezig ben. Juist in het dagelijks leven, gewoon op de fiets door de stad, kom ik die geschiedenis steeds weer tegen.
Ook struikelstenen, soms zes op één adres, dwingen me stil te staan bij de Tweede Wereldoorlog.
Bij het Namenmonument op de Weesperstraat stop ik om een steentje te leggen voor mijn familie en sta ik stil bij de eindeloze lijst aan Joodse namen.
Als ik met de trein langs het Muiderpoortstation kom, denk ik aan de hordes mensen en families die daar doodsangsten hebben moeten uitstaan en niet wisten wanneer en of ze thuis zouden komen.
Net als bij het NOS Journaal, waar het woord oorlog steeds opnieuw voorbij komt – niet als iets abstracts, maar als iets dat zich opnieuw afspeelt in de wereld van nu. Dan denk ik aan mijn opa en oma, voor wie dat woord in die tijd geen nieuws was, maar hun dagelijkse werkelijkheid.
En zelfs op momenten die daar niets mee lijken te maken te hebben, als ik nadenk over werk, over de toekomst, over de vraag of ik de juiste keuzes maak, komt mijn familiegeschiedenis dichtbij. Dan denk ik aan de generatie in mijn familie voor wie die vragen er op dat moment niet toe deden, omdat hun leven werd bepaald door omstandigheden waar geen keuze in zat.
Op 5 mei staan we stil bij onze vrijheid, iets waar mijn opa en oma van droomden. Ook denk ik aan mijn familie die de kracht vond om hun leven weer op te bouwen na 1945.
Laten we niet vergeten de verhalen uit de oorlog door te geven en te blijven herhalen, niet alleen op 4 mei. Laten we ons vooral bewust blijven van de vrijheid die we hebben, niet alleen op 5 mei, maar elke dag.
Zie ook de speech van Rebecca bij het Auschwitz Monument:
Het ligt in onze handen om bijzondere oorlogsverhalen door te geven
cover: boom bij Namenmonument, Amsterdam, foto Bloom, 2023
Geef als eerste een reactie