“Levie, waarom hoor ik dit nú pas?”
“Wat bedoel je, Lilly?”
“Dat er een musical over de zwager van onze familie speelt en niemand mij heeft uitgenodigd!”
Ik keek haar aan. “Welke zwager?” Lilly zuchtte diep, zoals alleen een ruwharige teckel met Sefardische ambities dat kan.
“Baruch Spinoza natuurlijk. De broer van Rebecca d’Espinosa. En Rebecca trouwde volgens onze familielegende, met Samuel de Casseres. Dat maakt Spinoza zo ongeveer de zwager van de hele misjpoge. Ik verwacht minstens een familie entreepas.”
Sindsdien weigert Lilly over iets anders te praten. De hele stad hangt immers vol met posters over onze familie.
Amsterdamse Bostheater
Ze wil per se naar het Amsterdamse Bostheater voor Spinoza – De Mokum Musical.
“Levie,” zei ze tijdens het ontbijt, “ik wil eindelijk weten waarom iedereen al 370 jaar over die man praat. Bovendien ben ik benieuwd of ze de familie een beetje fatsoenlijk hebben gecast.”
Voor wie het gemist heeft: dit is geen gewone musical. Het is een groot openluchtspektakel van de theater-, dans- en muziekgroepen NITE, Club Guy & Roni, HIIIT en Het Muziek.
Het belooft een combinatie te zijn van toneel, livemuziek, zang, dans en historische drama’s in de sefardische gemeenschap van het zeventiende-eeuwse Amsterdam.
Bento ofwel Baruch Spinoza
Het verhaal draait om Bento, beter bekend als Baruch Spinoza, en zijn familie. Terwijl Amsterdam groeit tot wereldstad, groeit ook het conflict tussen traditie en nieuwe ideeën.
Thema’s zijn liefde, geloof, familie, macht, vrijheid van denken en de beroemde/beruchte banvloek. De centrale vraag is of je trouw moet blijven aan je gemeenschap of aan je eigen geweten.
“Met andere woorden,” concludeerde Lilly, “een normale vrijdagavond in een Joodse familie.”
De cast bevat onder meer bekende namen als Sarah Janneh, Olaf Ait Tami, Nimuë Walraven, Joes Brauers en Malou Gorter.
“Mooi,” zei Lilly. “Maar zit er ook een teckel in?”
“Nee.” “Dan missen ze duidelijk historisch advies.”
Vluchtelingen en andere echte mensen
Wat Lilly vooral aanspreekt, is dat het stuk niet alleen over filosofie gaat. Het gaat over echte mensen. Vluchtelingen uit Spanje en Portugal. Families die opnieuw moesten beginnen. Mensen die worstelden met geloof, identiteit en vrijheid.
“Eigenlijk,” zei ze nadenkend, “gaat het over precies dezelfde wereld waar wij al maanden over schrijven in Il Manco en Aan tafel bij de Casseres.”
Daar had ze een punt.
Praktische informatie
Amsterdamse Bostheater, nog te zien tot 11 juli 2026. Kaarten via de website van het Bostheater.
Openlucht, dus neem een jas mee. En voor mensen van een zekere leeftijd: ja, er zijn kussentjes beschikbaar voor een houten tuches. “Dat laatste moet absoluut in de promotie,” aldus Lilly.
Inmiddels heeft ze aangekondigd dat ze tijdens de voorstelling streng zal letten op historische fouten.
“Als iemand zegt dat Spinoza met een iPhone is geëxcommuniceerd, ga ik blaffen.”
Dus mocht u komende week een ruwharige teckel met keppeltje zien tussen de bezoekers van het Bostheater, turend naar het toneel alsof ze zelf in de cast thuishoort, dan weet u genoeg.
Lilly gaat niet alleen kijken naar een beroemde filosoof, ze bezoekt familie.
En eerlijk gezegd ben ik vooral benieuwd wat er gebeurt als zij na afloop probeert uit te leggen dat zij waarschijnlijk de enige teckel in Nederland is die een stamboom heeft waarin zowel Spinoza als de Casseres voorkomen… of dat in ieder geval heel graag gelooft.
NB Volg gerust mijn Facebook-pagina voor dagelijkse historische reconstructies, humor, diasporaverhalen, muziek, recepten en een lichte overdosering sefardische familiechaos.
cover: ontwerp Talma Joachimsthal
Geef als eerste een reactie