Toli: Misschien pakt Chayele de Gemore wel van de boekenplank

mijn eige weg #20

Toli of Naftoli, jongeman met peijes en pet op tegen de achtergrond van Londen

24 december 2012

‘Chayele, kom beneden, je eten wordt koud!’ Er komt geen antwoord.

’Chayele, Chayele, hoor je niet dat ik je roep?’ Nog steeds geen antwoord. Mammie Breindel loopt zelf maar de trap op om haar dochter te halen. Chayele is niet in haar slaapkamer die ze met Sorele deelt. Breindel loopt verder naar boven. Ook is de kamer van de tweeling leeg.

‘Chayele, waar ben je?’ Nog steeds geen antwoord. Dan is er alleen nog Toli’s kamer. De deur staat op een kier. Dat is vreemd. Na Toli’s plotselinge vertrek heeft ze zelf de kamer nog een keer opgeruimd. Het beddengoed heeft ze verschoond. Wanneer Toli terugkomt, wacht hem in ieder geval een schoon bed. Zijn boekenkast heeft ze afgestoft en de kleren die hij niet heeft meegenomen, heeft ze gewassen en gestreken. Zijn siddoer heeft ze op zijn nachtkastje laten liggen. Klaar voor gebruik.

Nadat ze hiermee klaar was is ze kamer niet meer in geweest. Breindel vindt het ook moeilijk de kamer binnen te gaan. Ze wil het zichzelf niet toegeven, maar ze mist haar oudste kind. Waarom konden we hem toch niet langer thuis houden? Als het aan haar ligt, komt hij morgen weer thuis. Maar ja. Een diepe zucht ontsnapt haar. 

En nu staat de deur op een kier. Wie is er wel binnen geweest? Voorzichtig duwt ze de deur iets verder open.

Chayele zit op het bed. Terwijl ze in Toli’s siddoer bladerde, keek ze Breindel aan. ‘Mammie, ik wil dat Toli thuiskomt! Waarom blijft hij zo lang weg? Hij moet toch terug naar de jesjiewe hier? Niemand leest mij nu ’s avonds voor. Ik wil met hem kletsen!’

Breindel ziet dikke tranen in Chayele’s ogen. Ze gaat naast haar dochtertje op het bed zitten en slaat een arm om haar heen. ‘Lieverd, Toli blijft lang weg. Hij is nu in een andere jesjiewe. In de heilige stad Jeroesjalajim! En weet je wanneer hij weer thuiskomt? Als hij een heel grote Talmied Chochom is. Net als tattie. Maar dat gaat wel een tijd duren.’

Chayele doet de siddoer dicht. ‘Toli is al lang een Talmied Chochom! Hij vertelt me iedere week van de Parsje. En hij vertelt me ook wat hij leert in de Gemore.’ Chayele springt van het bed af, loopt naar de boekenkast en wijst een van de dikke delen van de Gemore aan. ‘Hier deze, daar is hij nu mee bezig in de jesjiewe’. Breindel kijkt haar dochtertje verbaasd aan. ‘Chayele, hoe weet je dat?’ Het meisje wijst met haar vinger naar de letter daled die op de band staat afgedrukt.

‘Dit boek met de daled is in de jesjiewe aan de beurt. Pak het maar. De bladzijde waar het lintje ligt heeft hij mij de laatste keer voorgelezen.’ Breindel drukt Chayele tegen zich aan. ‘Lieverd, geloof je me als ik zeg dat mammie ook graag wil dat Toli gauw weer thuiskomt? Maar, echt waar, hij moet eerst een Talmied Chochom worden.’

Breindel staat op en trekt het bedsprei recht. ‘Kom nu naar beneden. Ik zal je soep weer opwarmen. Morgen na school gaan we samen een brief schrijven naar Toli. Ja? En ik zal Sorele vragen om jou in de avond voor te lezen voordat je gaat slapen. Zal ik dat doen?’ Chayele knikt. Ze pakt Breindels hand. Samen lopen ze de trap af.

De slaapzaal deel ik met zeven andere jongens.

Ik zit op de rand van mijn bed. De lage zon schijnt mijn kamer binnen. De slaapzaal deel ik met zeven andere jongens. Dat is wel wat anders dan thuis slapen. De eerste paar dagen miste ik dat heel erg. Maar langzamerhand begint de nieuwe routine een beetje te wennen. Wonen in Jeroesjalajim is natuurlijk wel een heel spannend avontuur. Zo kijk ik er maar naar. Ik zie het nu niet echt meer als een straf. Sjabbes ben ik met een paar jongens naar de Tisch van de Boyaner Rebbe geweest. En moitse sjabbes was ik heel laat bij de Alexander Rebbe. 

Er zijn momenten waarop ik ineens aan huis moet denken. Zou Chayele me missen? Zou ze wel eens stiekem mijn kamer binnenlopen? Misschien pakt ze de Gemore wel van de boekenplank waaruit ik zogenaamd voorlees maar eigenlijk gewoon verhaaltjes aan haar vertel. Ik ben er niet goed in maar misschien moet ik tattie, mammie, Chayele en de anderen een brief gaan schrijven over hoe het hier is. Een mailtje sturen is moeilijk. Thuis is de computer nog steeds uit den boze. En zelf heb ik hier ook geen. Alhoewel…

Op weg terug van de Boyaner Rebbe op moitse sjabbes kwamen we langs een internetwinkel. Daar staan allemaal computers die je tegen betaling mag gebruiken. Het was al heel laat, na enen. Maar er zaten nog steeds mensen achter het scherm te typen. Ik herkende meteen twee jongens van de jesjiewe en vroeg me eerst af hoe dat nou kan. Jongens uit mijn nieuwe jesjiewe achter de computer? Maar die vraag in m’n hoofd werd meteen verdrongen door een andere gedachte. Wat zij kunnen, kan ik ook. Vanavond na de laatste sjioer ga ik daar een kijkje nemen. Misschien kan ik dan wel een mailtje sturen naar Gedalje van de computercursus. En naar Jaffa.

Boyaner Rebbe, Lighting 45 Candles
Courtesy: theyeshivaworld

Talmied Chochom: Talmoed-geleerde
Parsje: De wekelijkse afdeling uit de Tora
Daled: De vierde letter van het Hebreeuwse alfabet

Over Lody van de Kamp 117 Artikelen
Lody B. van de Kamp is rabbijn, schrijver en publicist. Naast het schrijven van historische romans (thema vooral ‘de Jood in de Tweede Wereldoorlog’) publiceerde hij ‘Over Muren heen’, over de kennismaking tussen de Moslim en de Jood in Nederland. Hij publiceert regelmatig in landelijke dag- en weekbladen en is actief binnen de stichting Said & Lody. Hij is één van de oprichters van Yalla!, een stichting die de beeldvorming in onze samenleving wil doorbreken.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*