Er waren tijden dat een bestand betekende dat vechtende partijen tijdelijk de wapens neerlegden op weg naar een vredesverdrag.
Die tijden zijn voorbij waardoor een staakt-het-vuren in het Midden-Oosten zijn betekenis zienderogen verliest. De Verenigde Staten en Iran hebben een virtueel bestand gesloten dat dagelijks door beide partijen wordt geschonden.
Er zijn geen handtekeningen gezet, er zijn geen handen geschud. Het is een ‘lekkend bestand,’ een nieuw begrip in de diplomatieke geschiedenis. Libanon en Israël hebben via Amerikaanse bemiddeling een bestand aanvaard met vrede als verre horizon. Hezbollah, de sterke shia-militie in Libanon, werd uitgesloten van de onderhandelingen.
Vanuit Libanees grondgebied zet Hezbollah de oorlog tegen Israël onverminderd voort. Voor Israël aanleiding Hezbollah in Libanon aan te vallen, hetgeen feitelijk een schending is van het met Libanon gesloten bestand. De Israëlische veiligheidsdoctrine houdt daar geen rekening mee.
Aanvallen op West-Gaza
Tussen Israël en Hamas in Gaza is ook een bestand van kracht. Israël behoudt zich echter het recht voor Hamas-terroristen te vermoorden die betrokken waren bij de overval op 7 oktober 2023. Dat is een van de redenen dat Israël regelmatig aanvallen uitvoert op het westelijke deel van de strook van Gaza, waar twee miljoen Palestijnen zijn samengedreven.
Deze schets van de bedrieglijke impressie dat bestanden in het Midden-Oosten hoop bieden op betere tijden kunnen de hardheid van het oorlogsgeweld en de pijn van veel doden niet verbloemen.
Trump en Netanyahu lanceerden de oorlog tegen Iran in de verwachting dat daaruit een nieuw vredelievend Midden-Oosten zou opstaan, bevrijd van het duivelse Iraanse Ayatollah-regime en de Iraans nucleaire ambities. Die opzet is op de realiteit in het Midden-Oosten vastgelopen.
Israels territoriale wil
‘Er gaat iets groots gebeuren,’ zei Netanyahu na driedaagse besprekingen met Trump in Florida. Hij moet hebben gedacht aan een nieuw democratisch gezind bestuur in Teheran, ontmanteling van Iran’s proxy Hezbollah in Libanon en onderwerping van de Palestijnen aan Israëls territoriale wil.
In zo’n scenario zouden landen als Saoedi-Arabië de betrekkingen met Israël kunnen normaliseren. Dat zou de hoofdprijs voor Netanyahu zijn. Israël loopt echter vast in de Libanese oorlog, er is geen uitweg uit de Palestijnse problematiek en Israëls internationale positie wordt penibel. Bovendien is Netanyahu over de oorlog tegen Hezbollah in een openlijk conflict terechtgekomen met president Trump met als pijnlijk bijproduct de hervatting van de oorlog tegen Iran.
Trump is tot de conclusie gekomen dat de Israelische luchtaanvallen op het zuidelijke deel van Beiroet, waar Hezbollah zich volgens Netanyahu heeft verschanst, zijn onderhandelingen met Iran over beëindiging van de oorlog torpedeert.
De Amerikaan wil met de wereldkampioenschappen voetbal voor de deur en snel dalende populariteit rust in de tent. Netanyahu negeerde Trumps belangen en stuurde twee keer de Israelische luchtmacht af op doelen van Hezbollah in de wijk Dacia in Beiroet. De in woede ontstoken Trump noemde zijn bondgenoot Netanyahu fucking crazy en zou hem het liefst in de gevangenis zien.
Netanyahu heeft niet begrepen dat het schofferen van Trump en de aanvallen op Beirut tot hervatting van de oorlog met Iran tot gevolg zou hebben. Of was dat de valstrik die hij voor Iran uitzette? In de Israelische media lieten hooggeplaatste militaire kringen doorschemeren dat Trump te vroeg een bestand van zestig dagen met Iran aan was gegaan.
Gordiaanse knoop
‘De job was nog niet klaar,’ oordeelden deze hoge militairen. Kan Israël dat wel op eigen kracht? Met algemene verkiezingen in het vooruitzicht ‘bewijst’ Netanyahu dat hij geen vazal van Trump is maar soeverein handelt in het belang van Israëls veiligheid en zijn politieke overleving.
Van een bestand tussen Israël en Iran is geen sprake, maar wel hebben beide partijen op dringend verzoek van Trump besloten de vijandelijkheden te staken.
Geen Iraanse raketten richting Israël – geen Israelische luchtaanvallen op strategische doelen in Iran. Zal Iran weer raketten lanceren als Israël Hezbollah doelen in Beiroet aanvalt? Als Iran zich blijft opwerpen als de verdediger van Hezbollah en dus Libanon in zijn invloedssfeer wil houden, zal de oorlog weer oplaaien. Als Iran Hezbollah laat vallen dan kan worden geconcludeerd dat Israël erin is geslaagd de Gordiaanse knoop tussen Iran en Hezbollah te ontwarren met mogelijk serieus vredesoverleg tussen Jeruzalem en Beiroet in het verschiet.
cover: Françoise Nick
Geef als eerste een reactie