Een ingelijste brief aan Jettie van Thijn was de aanleiding voor een zoektocht door journalist Tom Egbers naar deze onbekende Rotterdams-joodse vrouw die op 25-jarige leeftijd werd vermoord in Auschwitz.
Die brief uit 1935 hangt in het kantoor van theatermaker Ruud de Graaf, wiens moeder de brief aan haar hartsvriendin Jettie schreef.
Ruuds moeder bleef haar hele leven over Jettie spreken, maar er is niets tastbaars van haar vriendin overgebleven, zelfs geen foto.
Wie was deze hartsvriendin van zijn moeder, deze vrouw zonder gezicht die, zoals hij wist uit de verhalen, de oorlog niet overleefde? Het bleef De Graaf intrigeren. Hij nodigde journalist Tom Egbers, bekend als presentator van Studio Sport, om het uit te zoeken. Zou het deze ervaren documentairemaker lukken om een foto te vinden van Henriette van Thijn, roepnaam Jettie of Jetty, om haar levensverhaal te reconstrueren?
Intensieve zoektocht
In de documentaire De Brief gaat Egbers op zoek naar het levensverhaal van deze jonge joodse vrouw uit Rotterdam, geboren op 9 augustus 1918.
Het werd een intensieve zoektocht langs archieven, persoonskaarten en vergeten documenten. Van Rotterdam naar Deventer en Twente en tot ver over de grens: naar Knoxville, Tennessee in de Verenigde Staten. Langzaam ontstaat er een beeld van een jonge vrouw die haar leven nog voor zich had: net getrouwd, werkzaam als apothekersassistent en actief als medewerker voor een Joods jongerenblad.
Zij vond in de Hongaarse Paul Glasel haar geliefde en trouwde met hem kort voordat het stel moest onderduiken. Zij werden opgepakt en op 3 september 1943 vermoord in de gaskamers van Auschwitz.
Gezien en erkend
Tom Egbers: “Het bijzondere van het werken aan deze documentaire is dat je stuit op verhalen over mensen die vergeten zijn. Ze hebben bestaan, maar niemand heeft nog een herinnering aan ze. Door deze documentaire wordt hun bestaan toch gezien en erkend. Het is eervol om aan te werken.”
Tom Egbers vond twee nabestaanden van Jettie: Mark en Frits Spetter. Zij delen een overgrootvader met Van Thijn.
Beide broers legden op 7 april jl. Stolpersteine in Boekelo, Overijssel. Boekelo was de laatste woonplaats van Henriette van Thijn en haar echtgenoot Paul Glasel, geboren als Andor Pál Glasel op 5 oktober 1918 in Boedapest.
De EO omschrijft het als een spannend, persoonlijk en ontroerend detectiveverhaal, als een journalistieke speurtocht naar het levensverhaal van één jong kapotgemaakt leven.
‘De brief’ is donderdag 30 april om 22.45 uur te zien bij de EO op NPO 2
Uit het Digitaal Joods Monument
cover: uit De Brief, beeld courtesy EO
BDE