Gevaar (of niet) in Griekenland 

Salomon Bouman, illustratie Françoise Nick

Zondagmiddag luister ik, zoals gewoonlijk, naar een Israëlisch nieuwsprogramma op Reshet Beth. 

Een Israëlische correspondent in Saloniki werd stevig aan de tand gevoeld over het gevaar dat Israëlische toeristen in deze Griekse stad lopen. 

De interviewster herinnerde de correspondent eraan dat het ministerie van Buitenlandse Zaken een waarschuwing had laten uitgaan voor Israëlische toeristen in Saloniki. Voor zondag was daar een anti-Israëlische protestmars aangekondigd. ‘Wegblijven’, was het advies uit Jeruzalem.

De Israëlische correspondent liet zich in dit radio-interview niet overtuigen dat Israëli’s in Saloniki en andere delen van Griekenland gevaar lopen. ‘Het protest betekent weinig’, zei hij. Israëli’s worden volgens hem hartelijk ontvangen in Saloniki en andere Griekse steden. ‘Ik woon al lang in Griekenland en ik weet waar ik het over heb.’

De interviewster hield aan: ‘Vorige week werd een Israëliër in de buurt van Athene mishandeld.’ ‘Ja’, zei de correspondent. ‘Dat klopt. Maar niet door Grieken, maar tijdens een gevecht met andere Israëli’s op het strand.’ 

Hij vertelde dat Israëli’s die Joodse kenmerken dragen, bijvoorbeeld een keppel of Magen David, in Griekenland niet worden lastiggevallen. Ook liet hij de luisteraars weten dat de Griekse regering pro-Israël is en een defensiepact heeft met Israël.

Ik hoop dat de correspondent in Saloniki erin is geslaagd de in Jeruzalem opgeroepen angst voor een bezoek aan Griekenland te kalmeren.

Ophitsende rol

Angst voor Arabieren en Palestijnen speelt een ophitsende rol in de verkiezingscampagne. Leiders van anti-Netanyahu-partijen die bereid zijn na 27 oktober een regeringscoalitie met Arabische partijen aan te gaan, worden ervan beschuldigd met de Moslimbroederschap in zee te willen gaan. 

Verraders dus van de Israëlische ethos. Dat dit anti-Arabische gevoel extreme vormen kan aannemen, beluisterde ik ook die zondag.

Twee soldaten werden vorige week in Zuid-Libanon gedood en vier anderen zwaar gewond toen een explosieve lading in hun nabijheid ontplofte. De zwaargewonden werden naar het Rambam-ziekenhuis in Haifa vervoerd en daar behandeld. Een broer van een zwaargewonde plaatste op sociale media een bericht dat Arabische dokters ruw met zijn broer waren omgegaan. Het Rambam-ziekenhuis heeft die ernstige beschuldiging met klem ontkend.

Het kwaad is echter al geschied. Zo’n bericht op sociale media jaagt de haat jegens Arabieren aan, ook tegen Arabische artsen en chirurgen. Proportioneel zijn er veel Arabische artsen en verplegers in alle Israëlische ziekenhuizen. Ik weet dat uit ervaring, toen mijn dochter twee jaar voor kanker werd behandeld in het Hadassah-ziekenhuis.

Verschuiving in het Midden-Oosten

Ik kan natuurlijk niet voorbijgaan aan een belangrijke strategische verschuiving in het Midden-Oosten. Turkije, Pakistan en Saoedi-Arabië hebben een defensiepact tegen Iran gesloten waar Egypte zich bij zou willen aansluiten. De vraag is of deze ontwikkeling Saoedi-Arabië ervan zal weerhouden diplomatieke betrekkingen met Israël aan te knopen.

Op verzoek van Netanyahu dringt Trump daar bij kroonprins Mohammed bin Salman op aan. De prins piekert er niet over deze stap te zetten als die niet gepaard gaat met de stichting van een Palestijnse staat. Saoedi-Arabië stond op 5 oktober 2023 op het punt diplomatieke betrekkingen met Israël aan te knopen. Die historische beslissing werd door Netanyahoe verwelkomd met de woorden: ‘Er hangt geen Palestijns prijskaartje aan.’

Twee dagen later verstoorde Hamas met de wrede aanval op Zuid-Israël deze idyllische ontknoping: het begin van een lokale oorlog die is uitgegroeid tot een regionaal conflict.

Turkse invloed

De Israëlische premier ziet met lede ogen aan dat de Turkse invloed op het Midden-Oosten snel toeneemt. Ook in Gaza, waar Turkije een belangrijke rol gaat spelen in het vredesplan voor Gaza van Trump, dat als eindpunt de stichting van een Palestijnse staat voor ogen heeft.

Netanyahu heeft er tevergeefs bij Trump op aangedrongen af te zien van de levering van F-35-straaljagers aan Ankara. ‘Israël verliest dan op den duur zijn luchtoverwicht in het Midden-Oosten’, heeft Netanyahu gezegd. Trump was doof voor dit en andere argumenten van Netanyahu.

Er is een barst gekomen in de verhouding tussen Trump en Netanyahu.

Zonder er in dit kader dieper op in te gaan, stel ik vast dat er een barst is gekomen in de verhouding tussen Trump en Netanyahu. Diplomatiek staat Israël in de huidige ontwikkelingen buiten spel, in die zin dat Netanyahu steeds vaker moet buigen voor Amerikaanse druk om vredesplannen in Gaza en Libanon niet te frustreren.

Maar zijn vriend in Jeruzalem vatte moed en heeft Trumps vredesplan voor Gaza verworpen. Volledige ontwapening van Hamas is Netanyahu’s harde voorwaarde. Dat is, gezien de machtsverhoudingen, niet het einde van dit plan. Er volgt ongetwijfeld Amerikaanse druk op Israël om naar een compromis te zoeken dat Trump welgevallig is.

Trump heeft een paar successen in het Midden-Oosten nodig om na zijn echec tegen Iran in eigen land goede sier te maken, ook al is dat in Israëls nadeel. 


cover: Françoise Nick

Over Salomon Bouman 240 Artikelen
Salomon Bouman studeerde internationale betrekkingen aan Science Po in Parijs en aan de Johns Hopkins University in Baltimore, VS. Hij heeft lang in Israël gewoond en werkte daar 37 jaar als correspondent, onder andere voor NRC-Handelsblad. Zijn zoon en dochter en zijn kleinkinderen wonen nog steeds in Israël. Tegenwoordig schrijft hij columns en boeken. Van zijn hand verschenen Israël tussen hoop en vrees (Amsterdam University Press) en Ontmoeting en misverstand (Amphora Books).

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*