Mirjam van Dam eert haar Joodse heldinnen in Five Stars

23 mei try-out

Mirjam van Dam zingend met fel blauw licht op de achtergrond

Na Jewish Jazz en Luister Eens is het tijd voor een nieuw project: een eerbetoon aan Barbra Streisand, Bette Midler, Carole King, Janis Ian en Amy Winehouse.

Eén keer raden wat de overeenkomst is tussen deze wereldberoemde zangeressen… Inderdaad, allen zijn joods. Valt het op? Voor de meeste mensen niet. Doet het er toe? Voor mij wel. 

Hun joodse thema’s en spirit is onmiskenbaar aanwezig in hun werk. Ik herken het in hun scheppingsdrang, hun maatschappelijke engagement, humor, liedteksten. En in hun dramatiek. Waarmee ik niet wil zeggen dat niet-joodse artiesten deze eigenschappen niet kunnen bezitten. Maar ik herken mezelf in hen. Alsof we familie zijn. Ik kom niet in de buurt van deze wereldsterren, maar ik kan ze wel eren in mijn programma.

Barbra Streisand

Barbra Streisand (Barbara Joan Streisand) heeft een uitgesproken gevoel voor rechtvaardigheid dat ontstond nadat ze het dagboek van Anne Frank had gelezen. Ze was de eerste vrouw die een film zowel produceerde, als regisseerde als de hoofdrol erin speelde: Yentl, over een vrouw die zich emancipeert in een tijd dat het verboden was voor vrouwen om te studeren. 

Bette Midler

Bette’s joodse ouders vernoemden haar naar de actrice Bette Davis. Haar eerste rol op Broadway was in Fiddler on the Roof, het verhaal over de melkboer in Anatevka, een kleine Russische sjtetl begin vorige eeuw. Daarna brak ze door als de Divine Miss M mede dankzij optredens in een badhuis voor homo’s in New York. 

Haar zelfspot is nog altijd meesterlijk en in haar shows gaf ze blijk van bewustzijn van de joodse diva die haar voorging: Sophie Tucker, het type uitgesproken grappige, grofgebekte artiest: The last of the Red hot mama’s. Het was haar alter ego toen ze vieze moppen vertelde.

Janis Ian

Janis Ian (Janis Eddy Fink) brak door op haar veertiende met een nummer dat racisme aan de kaak stelde. In Society’s Child, over een gemengd stelletje, hield de liefde onder druk van de maatschappij niet stand. Componist en dirigent Leonard Bernstein was onder de indruk en gaf haar een podium in zijn show. 

De meeste mensen kennen haar van haar hit At Seventeen waarin ze het lot van de minder populaire jongere beschrijft. Janis neemt het altijd op voor de underdog.

Pas jaren later durfde ze ook een lied te schrijven over haar joodse achtergrond en de Holocaust: Tattoo.

Carole King

Carole King (Carole Joan Klein), opgegroeid in (Joods) Brooklyn, schreef vele hits voor andere artiesten, bijvoorbeeld het bekende Natural Woman voor Aretha Franklin. Pas later in haar carrière durfde ze zelf te zingen. Ze probeerde de wereld beter te maken met haar teksten. Haar succesvolle LP Tapestry was bijzonder door de persoonlijke ontboezemingen in de liedjes.

Amy Winehouse

Amy Winehouse uit Londen, nam geen blad voor de mond en was uitgesproken joods. Nu vraag ik me wel eens af of ze in deze tijd van openlijk antisemitisme ook zo onverbloemd joods had durven zijn. En of ze dan ook zo beroemd had kunnen worden. Helaas is ze er niet meer. Ze stierf op 27-jarige leeftijd en  kreeg een joodse begrafenis.

Waarom dit project?

Eigenlijk wilde ik dit programma ‘Joodse Heldinnen’ noemen. Maar de tijdgeest hield mij tegen. Is dat zwak? Misschien, maar ik heb dit nieuwe project bedacht uit de behoefte iets moois joods te stellen tegenover het lelijke antisemitisme van vandaag. Dat merkte ik met mijn programma Jewish Jazz. Dat werd steeds minder geboekt na 7 oktober 2023. 

Aan de titel Five Stars is niet te zien dat het over joodse sterren gaat. Dat hoeft ook niet. Dat merk je vanzelf als ik hun repertoire zing en over hen vertel. 


Five Stars *****
Tribute to Barbra Streisand, Bette Midler, Carole King, Janis Ian & Amy Winehouse

Zang en piano: Mirjam van Dam
Gitaar: Bastiaan Mulder
Bas: Mark Haanstra
Zaterdagavond 23 mei eerste try-out in Belcampo, De Hallen, Amsterdam, Aanvang 20:30 uur.
Tickets via Belcampo


cover: collage Bloom, 2026

Over Mirjam van Dam 14 Artikelen
Mirjam Davida van Dam (Amsterdam, 22 april 1970) is jazzzangeres, koordirigent en zangdocent. Zij is vaste zangeres bij The Happy Feet Orchestra en The Jewish Jazz Band, en zingt met vocal group FourVoices. Zij maakte vele voorstellingen waaronder How to get rid of Bette Midler, Ella (over het leven van Ella Fitzgerald) en Dead Singers Society (over het leven van Billie Holiday, Etta James, Judy Garland, Janis Joplin, Whitney Houston en Amy Winehouse). Zij co-produceerde twee voorstellingen over muziek tijdens de Tweede Wereldoorlog: Door de nacht klinkt een lied (over Conny Stuart, Jetty Paerl en Jetty Cantor) en Hoor de vrouwen zingen (over Gisela Söhnlein, Hetty Voûte, Lotty Huffener-Veffer en David Koker). Mirjam van Dam is de dochter van Rozette Kats (1942, vakgroepsecretaresse bij de UvA), oud-bestuurslid van de Stichting Sobibor en gastspreker voor Herinneringscentrum Westerbork. In 2023 sprak Kats names de Holocaust-overlevenden in de Bondsdag in Berlijn, waarover Mirjam in deze krant verslag deed. Mirjams vader was Alfred Raoul van Dam (1928-1990), leraar Nederlands en voordrachtskunstenaar.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*