Ineens staat een Israëlische zanger op het Eurovisiepodium die vloeiend Frans zingt.
En onmiddellijk begint ergens diep in mijn hoofd een kleine Sefardische archivaris nerveus met oude scheepslijsten, genealogieën en havenschema’s te gooien richting Bayonne, Bordeaux, Amsterdam en Curaçao.
De Israëlische deelnemer dit jaar heet Noam Bettan. Hij vertegenwoordigt Israël met het nummer Michelle — gezongen in het Hebreeuws, Engels én Frans.
En nee, ik zeg niet dat hij bewezen Sefardische roots heeft. Dat weten we simpelweg niet.
Maar… Hij komt wel uit een Frans-Joodse familie uit Grenoble, en juist dát is historisch interessant.
Want veel Frans-Joodse families dragen eeuwenoude sporen van die gigantische diaspora die begon na 1492 — toen Sefardische Joden uit Spanje en Portugal vluchtten naar plaatsen als Bayonne, Bordeaux, Livorno, Amsterdam, Londen, Recife en later Curaçao.
Sterker nog: Als je in de zeventiende eeuw een haven binnenliep van Amsterdam tot Barbados, hoorde je soms op dezelfde kade:
• Portugees
• Spaans
• Hebreeuws
• Frans
• Ladino
en waarschijnlijk ook iemand die klaagde over de prijs van gezouten kabeljauw.
Echo van de oude Atlantische diaspora
Sommige van die families kwamen uiteindelijk terecht in de Portugese Synagoge van Amsterdam. Of vormden de eerste Joodse gemeenschappen van Londen of zelfs de Cariben.
En precies daarom vind ik het zó fascinerend dat een moderne Israëlische artiest nu weer Frans zingt op een Europees podium.
Alsof ergens tussen Wenen, Amsterdam en Tel Aviv nog heel even een echo hoorbaar wordt van die oude Atlantische diaspora.
Mijn innerlijke geschiedenisnerd denkt dan meteen:
“Geef me 48 uur… en ik verbind dit nog aan Bayonne, de Esnoga, Cromwell, Barbados én een recept met kaneel en kabeljauw.”
De grote Eurovisie-finale is zaterdag 16 mei om 21:00 uur vanuit Wenen.
Ik vermoed dat half Europa dan naar glitter kijkt … terwijl ik ondertussen oude Sefardische handelsroutes zit te googelen.
Voor wie van dit soort vergeten geschiedenis houdt: mijn boeken, een triologie, over de Sefardische diaspora zijn als e-book en als geïllustreerde paperback te verkrijgen via Amazon. Aan tafel bij de Casseres
At the Table with the Casseres
A la mesa con los Casseres
À table avec les Casseres
cover: promofoto van Noam Bettan, in de finale van Eurovisie 2026
Geef als eerste een reactie