zwart6 wit foto van twee mannen die blad bekijken bij pers
Geschiedenis

Joodse journalisten buiten beeld, niet onzichtbaar

Met de bezetting komt er een einde aan Joodse journalistiek, aan journalistiek van Joden. Gelijktijdig komt er een ondergrondse pers tot ontwikkeling, met de diversiteit en pluriformiteit als de vooroorlogse pers. Dertienhonderd bladen, van amateuristisch tot professioneel, van lokaal tot landelijk, waarin tal van ondergedoken Joden ‘onderdak’ vinden. Niet alleen redacteuren, ook fotografen, vormgevers, illustratoren, drukkers en verspreiders. Onder eigen vlag en onder eigen naam mogen zij geen berichtgeving verzorgen. Onzichtbaar blijft hun werk echter … [Lees verder]

grote gele taxi uit Dusseldorf
Verhalen

Een echte Jiddische taxichauffeur

Drie taxi verhalen Berlijn rond het jaar 2000 In de stromende regen ren ik naar de taxi aan de Kudam, de Kurfürstendamm. Ik spring drijfnat de taxi in. De chauffeur legt zijn boek op zijn bijrijdersstoel op een stapeltje andere boeken. Ik zit achter de chauffeur. Hij vraagt waar ik heen moet. Nikolassee, zeg ik. Ben je aan ’t studeren, vraag ik. Ja, psychologie. Op de taxi vind ik de meeste rust om te studeren. We … [Lees verder]

zwart6 wit foto van twee mannen die blad bekijken bij pers
Geschiedenis

Snelle uitschakeling Joodse journalistiek

De vooroorlogse journalistiek is net zo verzuild als de hele Nederlandse samenleving. Echter, slechts enkele weken na de capitulatie in juni 1940 stelt de bezetter in een Stimmungsbericht tevreden vast dat er geen verschil meer wordt ontdekt in de berichtgeving van De Telegraaf, Het Volk en Het Vaderland. Gelijkgeschakeld dus. Weer een jaar later wordt de journalistiek Judenfrei genoemd.  In de chaotische oorlogsdagen van mei 1940 proberen organisaties en individuele journalisten zich een houding te … [Lees verder]

vernielde brug over de Waal WOII
Geschiedenis

Hoe in één razzia Nijmegen van zijn Joden werd ontdaan

Geert Mak schreef vijfentwintig jaar geleden het boek Hoe God verdween uit Jorwerd, een biografie in 432 pagina’s van een dorp tijdens de stille revolutie tussen 1945 en 1995. In Boekhouding van een ondergang* beschrijven Leo van den Munkhof en Willem Oosterbaan hoe de Joden verdwenen uit Nijmegen. In een boekje van nog geen tachtig bladzijden, waarvan een derde wordt ingenomen door noten en de lijst van de 196 Joodse inwoners die op de avond … [Lees verder]