zwart-wit schilderij van een joodse bruilof begin vorige eeuw in Oost-Europa
Verhalen

Een Rabbinale misser (gebaseerd op een ware geschiedenis)

Arnhem, medio 2000 Mirjam, oorspronkelijk uit Groningen meldt zich bij de Joodse Gemeente. Ik wil lid worden van de Joodse Gemeente. Ben je Joods? Ja, zegt Mirjam, ik heb gioer gedaan en ben Joods geworden in Israël. Maar dan moet je toch eerst een afspraak maken met het Rabbinaat. Mirjam maakt een afspraak met Rabbijn Grüssgott* van het Rabbinaat. Zo Mirjam, ik heb begrepen dat je gioer hebt gedaan in Israël. Dat klopt helemaal, ik … [Lees verder]

jonge bezoekers in de Italiaanse synagoge in Jeruzalem
Geschiedenis

Erfgoed en religie raken elkaar in Italiaans kleinood in Jeruzalem

Paul Ariese, onderzoeker religieus erfgoed, ontdekt in Jeruzalem het interieur van een synagoge die eind zestiende eeuw werd gebouwd in het Noorden van Italië. Tot zijn verrassing worden er in deze sjoel nog altijd diensten gehouden door de Italiaans-Joodse gemeenschap. Deze verbinding tussen erfgoed en actuele religie intrigeert en roept vragen op. Onverwachts stap ik een andere wereld en een andere tijd binnen. De levendigheid van Hillel Street in West-Jeruzalem achter me latend, klim ik … [Lees verder]

Verhalen

Gewichten die zorgen dat de geschiedenis niet wegwaait in de wind, als papier

Een van de goede dingen die de pandemie mij heeft gebracht, is dat ik me ben gaan inzetten voor Het Stenen Archief. Op een eenzaam lockdownfietstochtje raakte ik op de oude begraafplaats Zeeburg verzeild en sindsdien vertaal en documenteer ik de grafschriften van de zerken die daar aan de oppervlakte komen, bij de strijd tegen de woekering van bramen. Die vertalingen en verdere onderzoeksresultaten worden, met een foto van de zerk, gepubliceerd op de website … [Lees verder]

Literatuur

Meer over Menneke’s boekje

Door mijn stukjes over het boekje met witzen van Paul Horowitz, dat bij toeval zijn weg vond naar De Mokumse Geniza, kwam ik al snel in contact met twee kleindochters van de auteur: Myriam Mater en Hannah Yakin. Beiden hebben nog levendige herinneringen aan hun grootvader, wat uiteraard betekent dat zij ‘op leeftijd’ zijn. Dat weerhoudt hen er geenszins van om actief te blijven op het terrein van ’tikoen olam’. Myriam, in Nederland woonachtig, zet … [Lees verder]