Is het Jodendom een boetiekreligie?

Afgelopen week was ik een paar dagen in Amsterdam. Soms roept de plicht. 

Het blijft altijd fijn om collega’s en vrienden weer te zien. Wat meteen opvalt is hoe zacht het weer er is, zeker in vergelijking met Chicago, waar ik nu weer zit. 

Ja, het is in Amsterdam grijs en lijkt het wel twintig uur per dag te regenen, maar koud is het niet. Wat ik uiteindelijk prettiger vind: kou of regen weet ik eigenlijk niet.

We hadden in Amsterdam een afspraak met een bedrijf dat ons wil adviseren. Het was een prettig gesprek, maar vooral hun sales pitch bleef in mijn hoofd hangen: “Wij zijn een boetiekbedrijf.”

Ik begreep meteen wat ze bedoelden. Het moet verhullen dat ze geen multinational zijn met kantoren in alle continenten, maar dat ze wel dezelfde kwaliteit en aandacht kunnen bieden. 

Ze positioneren zich als exclusief, kleinschalig, persoonlijk. 

Voor een bedrijf als de onze is dat juist geruststellend: je verdwijnt niet in de massa van een enorm bedrijf waar vooral wordt gedacht aan de rekening die ze kunnen sturen.

Boetiekbedrijven

Onderweg terug dacht ik verder: wat zijn eigenlijk nog meer boetiekbedrijven? Mensen verkiezen vaak een boetiekhotel boven een groot hotel.
Een privékliniek boven een academisch ziekenhuis. Het klinkt exclusief, persoonlijk: ‘voor de happy few’.

En ’s ochtends, op weg naar sjoel, kwam opeens de gedachte op:
Is het Jodendom misschien ook een boetiekreligie?

Als je erover nadenkt, zou het zomaar kunnen.
We zijn over de hele wereld verspreid; we bieden een religie aan, maar nooit in grote aantallen. Het jodendom is bovendien niet bijzonder outgoing; we staan niet bekend om het luid verkondigen van onze religie aan de buitenwereld. In dat opzicht zou het inderdaad best in dat boetiekkader passen.

Niet exclusief

Maar na wat langer nadenken viel het idee toch om. Want het exclusieve deel van het verhaal gaat niet op. Jodendom ís niet exclusief. Als je Joods bent of Joods wilt worden dan ben je welkom. Zo hoort het tenminste.

Wat wél klopt: we zijn een internationale religie. Waar ik ook kom in de wereld, in vrijwel ieder land is een gemeenschap te vinden. En als je er binnenstapt, heb je maar een paar blikken nodig en je voelt meteen: het is heimisch. Geen boetiekreligie dus gewoon klein, maar fijn.

En misschien is dat wel beter dan exclusief. Het is waarachtiger, warmer, menselijker.

cover: Talma Joachimsthal