“Het is aanlokkelijk om je voor te stellen hoe de muziek zich had ontwikkeld als ze waren blijven leven. Ze waren zo vrij, zo bevlogen, zulke gepassioneerde musici en componisten.”
In muziekcentrum Splendor, midden in de oude Jodenbuurt van Amsterdam, vond maandag 5 oktober jl. een pianorecital plaats met muziek van de ‘vergeten’ componist Daniël Belinfante.
Belinfante werd in 1893 in Amsterdam geboren in een muzikaal gezin. Hij studeerde viool en piano, vermoedelijk bij zijn grootvader, de muziekmeester en koordirigent Ary Belinfante. In 1915 richtte hij in de Amsterdamse Watergraafsmeer een muziekschool op. Naast uitvoerend musicus was hij ook componist. Hij trouwde met de zangpedagoge en componiste Martha Dekker (1900-1989). Onder de docenten van de muziekschool bevonden zich veel leden van het Concertgebouworkest.
Het concert werd gegeven door de jonge Roemeens-Franse pianist Dimitri Malignan.
Missing Voices
Net als fluitiste Eleonore Pameijer, voormalig voorzitter van de Leo Smit Stichting, zet Malignan zich in voor de promotie van musici die door de Shoa in vergetelheid zijn geraakt. In 2020 startte hij het project Missing Voices, gewijd aan Joodse componisten.
Tijdens zijn onderzoek stuitte Malignan tot zijn verbazing op een groot aantal Nederlandse Joodse musici die, mede dankzij het onderzoekswerk van Eleonore Pameijer, uit de vergetelheid waren opgedoken: “Een stuk of tien, waarschijnlijk waren het er nog meer.”
Daniël en Frieda Belinfante
Daniël Belinfante is een relatief recente ontdekking. De meer bekende dirigente en celliste Frieda Belinfante en Daniël waren verre neef en nicht, van dezelfde generatie. Beiden waren uitvoerende musici en tijdens de bezetting actief in het verzet.
Het is dan ook verleidelijk om te denken dat zij elkaar kenden en misschien zelfs samen hebben gespeeld: Frieda op de cello, Daniël aan de piano.
In Splendor speelde Malignan verschillende composities van Belinfante, omlijst door werk van componisten uit diens tijd met wie hij zich verwant voelde: Darius Milhaud, Schumann, Debussy en Bach.
Net als bij Joodse beeldend kunstenaars zijn bij Joodse componisten doorgaans ook weinig of geen specifieke Joodse kenmerken in hun muziek aan te wijzen. De bekendste compositie met een uitgesproken Joodse verwijzing is misschien wel Ravels Kaddish, al was Ravel zelf niet Joods. Volgens Malignan componeerde Ravel het werk ‘om erbij te horen’.
Opnieuw tot leven
Daniël Belinfante overleefde de Shoa niet. Zijn vrouw Martha nam de directie en leiding van de muziekschool over. Zijn composities, die veelal als studiemateriaal voor zijn leerlingen waren geschreven, werden na zijn dood niet meer gespeeld.
Dimitri Malignan brengt deze muziek opnieuw tot leven. Daarmee geeft hij niet alleen een componist een stem terug, maar brengt hij ook een klein, vrijwel verdwenen hoofdstuk uit de rijke Joodse muziekgeschiedenis van Amsterdam, weer tot leven. Daarmee krijgt ook de componist achter die muziek weer een gezicht.
Meer informatie over Daniël Belinfante: Leo Smit Foundation – Daniël Belinfante
Op 29 november vindt in Splendor Pale Thoughts plaats, met composities van David Belinfante: Splendor – Pale Thoughts
cover: Dimitri Malignan en concertaankondiging.
Geef als eerste een reactie