Wordt de ethische code van het leger onderworpen aan de halacha?

bouman analyseert

Salomon Bouman, illustratie Françoise Nick

Mijn seculiere zoon is strafrechter in Israël. Dat is op zichzelf geen opzienbarend feit. 

Behalve dat er een strenge selectie aan zijn benoeming vooraf is gegaan. Niemand heeft hem daarbij gevraagd of hij zich aan de halachische sjabbatwetten houdt of voor of tegen een Palestijnse staat is. 

Hij is een onafhankelijke rechter die, zoals hij zijn functie ziet, pal staat voor de democratische waarden van zijn land. Er komt een moment, dat hij tot districtsrechter zal worden benoemd, gepromoveerd wordt dus.

De Knesset zal tegen die tijd onder druk van de sterke religieuze lobby een wet hebben aangenomen die zijn promotie afhankelijk stelt van het slagen voor een examen over rechtspraak in de halacha, de van de Tenach afgeleide religieuze wetten en traditie.

Tenach als grondwet

Het lijkt een onbeduidende ontwikkeling, maar dat is het niet. Het is een van de vele speerpunten om de Israelische democratie om te buigen tot een halachische staat. Een staat – om het scherp te stellen – met de Tenach als grondwet. Zover is het nog niet. Maar de richtingaanwijzer is duidelijk en wijst naar een ander Israël. In de Israelische samenleving, ook in het leger, neemt de invloed van religieus zionisme zienderogen toe. Op het tv-scherm verschijnen regelmatig mannen met keppeltjes en vrouwen met om het hoofd gedrapeerde doeken. Een halve eeuw geleden was dat een taboe.  

Religieuze zionisten, vaak uit nederzettingen op de bezette westelijke oever van de Jordaan, dringen reeds geruime tijd door tot in de hoogste rangen van de politiek, het leger, de politie en veiligheidsdiensten.

Nieuwe ethische code voor de IDF

Ik vind het even belangwekkend als verontrustend dat er sterke nationalistische, religieuze politieke krachten aansturen op een nieuwe ethische code voor de IDF, het Israelische leger.

Een boek met de titel ‘Herstel van de spirit’ werd volgens Haaretz onlangs in aanwezigheid van rabbijnen en nationalistische religieuze politici in Jeruzalem gelanceerd.

Simcha Rothman, een religieuze zionist en voorzitter van de Knesset zei het zo: ‘dit is het begin van een campagne om de ethische code van het leger te onderwerpen aan de halacha, de Joodse religieuze wet.’

“Oorlog is een gebod, het is een goddelijke missie”

Waarom? De huidige code ziet oorlog volgens Rothman als een noodzakelijk kwaad, dat soldaten morele beperkingen oplegt en bang maakt. In het boek ‘Herstel van de spirit’ leggen twee gezaghebbende rabbijnen uit, dat een nieuwe ethische code zich moet baseren op de Tenach. “Oorlog is een gebod, het is een goddelijke missie, het is onze weg naar Tikkun Olam, het repareren van de wereld.”

De nieuwe ethische code, die de oude uit 1994 moet vervangen moet volgens de rabbijnen iedere soldaat ervan doordringen dat hij de weg van koning David en van de Maccabeeën voortzet en dat hij strijdt in de naam van God en in naam van het Volk van Israël.

In de nog geldende ethische code voor de IDF staat niet dat een oorlog moet worden gewonnen. De initiatiefnemers voor een nieuwe code zijn van mening dat het van het allergrootste belang is het begrip ‘overwinning’ als hoogste ideaal in de nieuw te formuleren code op te nemen: Israëls militaire zege is een absolute voorwaarde om het instorten van het land te voorkomen.

Diepe wortels

Deze bijdrage is slechts een summiere afspiegeling van de ontwikkelingen in de Israelische samenleving van een seculiere staat in 1948, zonder grondwet, naar een staat gefundeerd op de wetten van de Tenach. Het is een langzaam proces dat wordt gestuurd vanuit de nederzettingen in Judea en Samaria, de westelijke oever van de Jordaan en het heeft al diepe wortels in de samenleving.

De uitslag van de verkiezingen op 27 oktober 2026 kan een duidelijke vingerwijzing zijn welke weg Israël zal inslaan.


cover: illustratie Françoise Nick

Over Salomon Bouman 232 Artikelen
Salomon Bouman studeerde internationale betrekkingen aan Science Po in Parijs en aan de Johns Hopkins University in Baltimore, VS. Hij heeft lang in Israël gewoond en werkte daar 37 jaar als correspondent, onder andere voor NRC-Handelsblad. Zijn zoon en dochter en zijn kleinkinderen wonen nog steeds in Israël. Tegenwoordig schrijft hij columns en boeken. Van zijn hand verschenen Israël tussen hoop en vrees (Amsterdam University Press) en Ontmoeting en misverstand (Amphora Books).

9 Comments

  1. Thanks Salomon for sharing this information which is not shocking realizing the free hand the settler youth have in the West Bank and Netanyahu’s further capitulation to any “religious party’ that will keep his government going and thus out of jail. Let’s hope and work for a new Israeli government that will choose for peace and a democratic state for all its various citizens.

  2. Beste Salomon,

    Het komt niet vaak voor dat jij een foutje maakt. Ik hoop dat ik je mag corrigeren want Simcha Rothman is niet de voorzitter van de Knesset maar de “the chair of the Knesset’s Constitution, Law and Justice Committee.” Geeft niets hoor, we zijn allemaal maar mensen tenslotte.
    Betreffende de opkomst van de religieuze zionisten, dat is zuiver een kwestie van democratie. De niet-religieuze bevolking van Israel heeft andere prioriteiten dan het krijgen van kinderen en hebben zo ongeveer 1 tot 2 kinderen in het algemeen.De religieuze bevolking heeft veel meer kinderen en dus brengt dat over de jaren tot een vergroting van het religieuze deel van de Israëlische bevolking. De oplossing is dus meer niet-religieuze kinderen. Het is ook een feit dat er meer religieuze soldaten een officiers opleiding doen dan niet-religieuzen die het liefst zo snel mogelijk klaar zijn met het leger om andere “meer belangrijke” dingen met hun leven te doen. Hierdoor komen er dus inderdaad meer religieuze officieren en wordt het leger langzaam richting religie getrokken. Heb jij ooit een artikel geschreven over het niet in het leger dienen van niet-religieuzen, hoeveel dat er zijn en waarom ze niet dienen ? Dit wordt door de media in Israel, die nog steeds anti-religie zijn, verzwegen, alsmede ook door de linkse en centrale politieke partijen. Ik zie jouw artikel hierover met interesse tegemoet.

    • Itamar, u bedoelt waarschijnlijk demografie in plaats van: “een kwestie van democratie”, toch?

      • Je mag het ook demografie noemen maar die demografie beïnvloed uiteindelijk de democratie ook.

  3. Dear Itmar,
    Are you suggesting that so called secular Israelis should have more children? Have you heard that life in Israel is quite expensive and that without subsidies from the government and American philanthropists who support the Talmud Torah schools, having large families is financially a problem? Is Israel faced with the danger of “democracy” that 51% may ignore the other 49% and push their will on the loser of the elections? Ben-Gvir and Smotrich percentage wise do not represent a majority of Israelis, yet there will is being carried out in the West Bank with the settler youth attacking Palestinians, burning their cars and houses . . . Is this how the Torah instructs us to act against “the stranger in our land”? By the way who is the stranger in the land? Many Palestinian families have lived hundreds of years on their land. Recently, Dutch television aired a documentary about Palestinians who are actually Jews who had to convert to the Islam like Marranos in Spain and Portugal. So, what is your solution? A continued division of our people that can only be solved by who has the majority? Does Salomon need to write a new column as you suggest about secular refusers to military service? The conscientious objectors to military service are dedicated to the existence of the state of Israel, but reject the injustices government policies carry out in the name of the state of Israel. Not an easy decision to take in Israel socially seen, yet thus the more brave to undertake. Do not take my words wrong, neither can every Israeli claim CO status, yet Netanyahu’s government just fell since the Ultra Orthodox neither wish to serve in the IDF. Simple solutions to be proposed as having more “secular” babies or perhaps we need to live and communicate better with one another?

  4. Beste Sid,
    Ik leef in Israel en weet dus hoe duur het leven hier is. Nee, ik zeg niet dat niet religieuze Israelis meer kinderen “moeten” hebben maar als zij de demografie als een probleem zien is voor HUN de oplossing om meer kinderen te hebben. Het is dus wat je belangrijker vindt in het leven, je economische welvaart of het aantal kinderen. En uiteindelijk is het maar gelukkig dat de religieuze echtparen (veel) meer kinderen krijgen anders zouden er op een dag toch wel eens meer Arabieren dan Joden in Israel wonen. Ik weet niet waar jij vandaan komt maar ik ben oorspronkelijk Nederlander en ben gewend aan coalitie regeringen waarin ook de minderheid een woord krijgt. In Amerika is het alles of niets en in Engeland is het ook min of meer zo. Een partij heeft de macht en de rest, dus ook minderheden, komen niet aan het woord. Ik ben geen socialist en heb hier gewoond in de tachtiger jaren van de vorige eeuw. Toen waren de socialisten aan de macht, vele jaren lang, maar werden door de coalitie partijen in dwang gehouden om het niet al te gek te maken en ook minderheden een zeggenschap te geven. En denk je dat als theoretisch Bennet en Lapid aan de macht komen na de verkiezingen zij niet de halve wereld aan de religieuze partijen gaan bieden om met hun mee te doen ? Je kunt er tegen zijn en ik ben ook bepaald niet charedisch (wel religieus zionistisch) maar in totaal is zo’n 15% van de Israëlische bevolking religieus en velen meer traditioneel en alhoewel we het niet met hun eens zijn hebben zij een democratisch recht op een stem in de regering. Dat is democratie, ook als je het er niet mee eens bent. En het kan mij geen barst schelen of je nu Torah leert of een “conscientious objector” bent, beiden zijn even fout want beiden onttrekken zich aan het leger en laten anderen voor hun veiligheid vechten en sterven. Daar is niets “brave” aan. En voor de juistheid, de regering van Bibi is (nog) niet gevallen, een maand eerder of later verkiezingen maakt natuurlijk in feite niets uit. Tot slot, ik zie niet dat er na de verkiezingen een andere situatie zal zijn, beide blokken zullen hetzij de religieuze hetzij de Arabische partijen nodig hebben om te regeren. Die zitten dus op de wip en kunnen eisen stellen. Nogmaals, dat is de democratie in een democratisch meerdere partijen stelsel.
    Ja, het is zeker dat we veel beter met elkaar moeten communiceren, laten we hopen dat dat ook gebeurd.

    • Thank you for your reaction.Often discussions as in court cases look for minor points to correct and semantic wording. Yes, the elections will now be held earlier due to the reason that the Ultra Orthodox wished Netanyahu before the elections to guarantee their right to not serve in the IDF.The Haredim refusers are a much greater number than Israelis claiming conscientious objectors status, who by the way may also serve the state in alternative service if they are not total refusers. Yes, I know in the three countries I have lived, the U.S. Israel and the Netherlands the dynamics, successes and failings of democracies. I also know what Ben-Gvir and Smotrich have achieved by supporting the settler youth in the West Bank, that their actions are directly opposed to all Jewish ethics and moral rules the Torah teaches us. That you raise the point that only by having more babies can Jews have a majority above the Arab population of Israel is a tragic way of avoiding the the recognition of the Israeli Arab population who many dedicate their lives also to the existence of the state of Israel, for example working in hospitals and medical care. It is time that the taboe of working together with Arab political parties is behind us.When I taught in high schools in Jerusalem I had fine Arab Israeli colleagues who taught Arabic in our schools. When Sadat came to Jerusalem and made peace with Israel, Jerusalem’s teachers were granted a free year Arabic language course. I am not fluent in Arabic as I am in Hebrew, yet it has helped me to open doors when I taught Palestinian youth in the Old City of Jerusalem and here in the Netherlands, teaching Arab students at the International School in Eindhoven and receiving at our centre, http://www.deweyst.nl Syrian refugees. So, yes I end this reaction agreeing with you that we need to continually learn to better communicate with one another, pray and work daily for peace.

  5. Beste Sid,
    Ik wil het publiek hier niet vervelen met een ellenlange discussie tussen ons, we kunnen dat ook prive doen. Zowel de niet- als de religieuzen kunnen ook op andere manieren het land dienen en het is ook een feit dat er langzaam meer charedim het leger ingaan. Niets is statisch in het leven. Betreffende het aantal, kom ajb met cijfers voordat je zo’n statement maakt. Ik ben geen aanhanger van hetzij Ben-Gvir hetzij Smotrich, maar zij hebben hun democratisch recht op hun mening en acties even als alle andere burgers en parlementsleden, waaronder ook een aantal Arabieren die Israel op alle mogelijke manieren aanvallen in de Knesset zelf. In een democratie moet je ook de mening van diegenen waarmee je het niet eens bent kunnen respecteren zolang ze de wet niet overtreden. Het mag jouw mening zijn dat we met Arabische partijen moeten samenwerken, het is niet de mijne. Voor mij gaat het joodse karakter van de staat boven alles. Ze hebben stemrecht en kunnen gekozen worden in de Knesset, maar niemand zegt dat we met ze “moeten” samenwerken. Het zou heel mooi zijn als we elkaar konden vertrouwen en zouden kunnen samenwerken maar vooralsnog zie ik dat niet gebeuren gezien de gehele situatie en dan is het mijn hachje voor de zijne ! Je mag mijn email bij de redactie opvragen, ze mogen het je geven.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*