Wetenschap

portret Spinoza tweemaal in de stijl van Rembrandt
Religie en filosofie

Spinoza wil onafhankelijke meningsvorming de pas afsnijden, aldus filosoof Victor Kal

12 oktober 2023 Victor Kal 0

Ooit (in De Vrijdagavond, jaargang 5, 1928) legde Benzion J. Hirsch omstandig uit hoe het begonnen is met de verering van Spinoza, eerst onder vrijzinnige christenen, later ook onder verlichte joden.  Hirsch is verontwaardigd: men zou toch eens ernst moeten maken met het feit dat Spinoza het jodendom in zijn Theologisch-politiek tractaat (1670) ‘aanvalt, ironiseert en beledigt’, en vervolgens juist het christendom inzet met het oog op de totstandkoming van een stabiele samenleving.  Spinoza-sekte  Onder … [Lees verder]

Pirké Avot met hebreeuwse letters
IM Leo Mock

Joodse Wijsheid voor de mensheid ofwel Pirké Avot volgens Leo Mock en Marcel Poorthuis

5 september 2023 Marcel Poorthuis 1

In verband met het overlijden van historicus en Talmoedist dr. Leo Mock neemt De Vrijdagavond het voorwoord over van deze vertaling van Pirké Avot, meestal vertaald als Wijsheid der Vaderen. Vertalers Marcel Poorthuis en Leo Mock wilden wijsheid benadrukken en de aartsmoeders insluiten en kwamen tot Spreuken over de Fundamenten, Joodse Wijsheid voor de mensheid. Wijsheid is van allen en van niemand. Ze ontstijgt de categorieën van volk, religie, sekse of cultuur. Vrouwen, mannen, en … [Lees verder]

illustratie door Primo Gill
Opinie

“There where I live, there is my homeland”

12 juli 2023 Jonathan Gill 1

What is more Jewish than the figure of the Jewish heretic? Are we not named after someone who wrestled with the divine? Then why do we vilify and not celebrate those who doubt, resist, defy, and question?  Perhaps because Jewish heretics tend to come in two deliciously forbidden flavors, the charlatan (Sabbati Tzvi) and the saint (Spinoza), and the authorities would have us believe that they are the same, or at least equally suspect.  Both … [Lees verder]

cover Joachimsthal
Geschiedenis

Joachim Lazarus Joachimsthal strijkt neer in het boekeneldorado Amsterdam

22 juni 2023 Talma Joachimsthal 0

Op het moment dat Joachim Lazarus Joachimsthal in 1823 Amsterdam neerstreek, kon de stad bogen op een bijna legendarische reputatie als Joods boekeneldorado. Amsterdam, dat was de stad waar in de zeventiende en achttiende eeuw het overgrote deel van de Hebreeuwse en Jiddische boeken werd gedrukt voor de hele Joodse wereld. De kwaliteit van het papier, de inkt en de fraai gesneden Hebreeuwse letters stond buiten kijf. Overal vandaan kwamen rabbijnen en intellectuelen naar de … [Lees verder]