Allereerst mijn dank aan Jonathan Gill voor zijn tweedelige artikel over het leven van Carole King.
Mijn belangstelling voor Carole King en Gerry Goffin is ook persoonlijk. Mijn oom werkte met Gerry samen in de laboratoria van Arco Chemical en was goed bevriend met zowel Gerry als Carole. Daarnaast herken ik veel in de wortels van onze familie in Brooklyn, nadat zij in de jaren negentig van de negentiende eeuw Europa hadden verlaten.
zie: Carole King schreef het songboek van de tweede feministische golf en Carole King: She Made the Earth Move
Ook wil ik Jonathan bedanken voor zijn opmerking dat Tapestry weliswaar klinkt als Wonderland Avenue in Laurel Canyon*, maar aanvoelt als Flatbush Avenue in Brooklyn: uitbundig en tegelijk introspectief. Brooklyn en Los Angeles staan immers bekend als twee totaal verschillende werelden.
*(red.) Laurel Canyon is een woonwijk in de Hollywood Hills in het noorden van Los Angeles, tussen Hollywood en de San Fernando Valley. Het is vooral bekend als de buurt van muzikanten uit de jaren zestig en zeventig, zoals Joni Mitchell, The Doors en Frank Zappa.
Carole King en Burt Bacharach
Wat mij ertoe bracht dit artikel te schrijven, is Jonathans wens om de Joodse wortels of invloeden in het leven van Carole King te ontdekken.
Tot voor kort beschouwde men DNA als meetbare, erfelijke genetische informatie, zoals de kleur van onze ogen. In recent onderzoek naar intergenerationeel trauma is het begrip DNA echter uitgebreid. Het omvat nu ook de gevoelens, verhalen en emoties van onze voorouders.
Jonathan kon geen concrete Joodse invloeden vinden in de opvoeding van Carole King. Toch wil ik daar iets aan toevoegen. Als leden van minderheden voelden Amerikaanse Joden zich in de jaren vijftig en zestig nauw betrokken bij het lot van zwarte Amerikanen.
The Loco-Motion
Toen Gerry Goffin en Carole King hun nummer The Loco-Motion (zie video hieronder) lieten zingen door hun babysitter Little Eva, en daarnaast liedjes schreven voor The Shirelles, The Drifters en The Chiffons, hielpen zij zwarte muzikanten hun weg te vinden in de overwegend witte muziekwereld.
Iets vergelijkbaars deed Burt Bacharach voor Dionne Warwick met composities als I Say a Little Prayer for You.
Joden in New York liepen voorop in hun steun aan zwarte Amerikanen.
Ik herinner me zelfs dat mijn dementerende grootmoeder tijdens de begrafenis van mijn grootvader nergens anders over sprak dan over Jackie Robinson, de eerste zwarte honkbalspeler die een plek kreeg bij een team dat het aandurfde hem aan te nemen: de Brooklyn Dodgers.
Op 7 maart 1965 liep rabbijn Abraham Joshua Heschel mee met dr. Martin Luther King Jr. tijdens de mars voor burgerrechten in Selma, Alabama.
Wat is er Joodser dan mensen helpen die worden gediscrimineerd?
Of dat nu gebeurt door liedjes te schrijven, mee te lopen tijdens marsen voor burgerrechten of na een wedstrijd in Ebbets Field in Brooklyn Jackie Robinson toe te juichen? En vervolgens, wanneer de zon op vrijdagavond vroeg ondergaat, toch de sjabbat in acht te nemen?
Leonard Cohen zong zowel over Jezus als psalmen van koning David
Jonathan schrijft verder: “Ook het jodendom lijkt, expliciet of impliciet, niet in haar werk voor te komen, zoals bij Bob Dylan of Leonard Cohen wel het geval is. Dat is natuurlijk geen punt. Het is immers de prijs, of de beloning, van het leven in de galoet.”
Bij die uitspraak heb ik enkele vragen. Leonard Cohen groeide inderdaad op in een orthodox-Joods gezin met een rabbijnse afstamming. Maar hoe blij was de Joodse wereld eigenlijk om hem als een van hen te beschouwen toen hij in Suzanne en andere liedjes over Jezus schreef?
Zijn Hallelujah, If It Be Your Will en Hineni zijn prachtige klassiekers die we met recht kunnen beschouwen als voortzettingen van de psalmen van koning David.
Wat mij echter het meest dwarszit, is de verwijzing naar het leven in de diaspora. Alsof er volgens Jonathan maar één manier bestaat om Joods te zijn. Dat brengt mij bij de titel van dit artikel: Wie zijn de Joden?
Gaat het alleen om degenen die de 613 mitswot naleven, met of zonder baard of streimel? Of horen ook politieke activisten als Jerry Rubin, Abbie Hoffman en Noam Chomsky erbij? Songwriters als Carole King en Gerry Goffin?*
*(red.) In een interview met The Jewish Chronicle uit 2016 vertelt zijn dochter Louise Goffin over haar Joodse opvoeding. Ze noemt Jiddische uitdrukkingen in het gezin, het aansteken van chanoekakaarsen en andere tradities die van generatie op generatie werden doorgegeven.
En de activisten van T’ruah, die Palestijnse boeren op de Westelijke Jordaanoever helpen hun olijven te beschermen en te oogsten?Het gaat om Amerikaanse rabbijnen en activisten van T’ruah die onlangs de toegang tot Israël is ontzegd. (Zie: Jewish Currents).*
*(red) Recent, op 29 oktober jl., hielpen rabbijnen en rabbijnen-in-opleiding van de organisatie Rabbis for Ceasefire, waaronder de Nederlandse Lievnath Cohen Faber, de olijfoogst van Palestijnen beschermen nabij Nablus. Zie het item in Bureau Buitenland, waarin Lievnath, zittend op een kistje onder een olijfboom, aan het woord is.
Waar is de galoet?
Na zo’n recente uitzettingsmaatregel kun je je afvragen waar de galoet eigenlijk werkelijk bestaat.
Waarom hebben zoveel Israëli’s de afgelopen tijd hun land verlaten? Omdat zij niet langer willen leven met het openlijke racisme van Ben-Gvir en zich bewust zijn van de kolonistenjongeren op de Westelijke Jordaanoever?
Wat betekent dan de ‘prijs van de galoet’ waar Jonathan Gill het over heeft?
Bestaat er maar één manier om Joods te zijn? Of, zoals Shaul Magid vraagt in zijn boek The Necessity of Exile: waar moeten de Joodse moraal en ethiek hun wortels vinden?
Stof tot nadenken.
Grand Funk Railroad – The Locomotion
cover: Carole King en Gerry Goffin, beeld gebonden op wallpaper dot com
Geef als eerste een reactie