„Verlaat nu jullie huizen. Arabieren zijn aan het stemmen”, klinkt het dinsdagmiddag door de straten van Jeruzalem.
Een auto van Netanyahu’s Likoedpartij doet een laatste poging om coalitiestemmers naar de stembus te duwen, terwijl de rijen in de Arabische steden in Israël alsmaar langer worden.
Deze laatste oproep vat de voorlopige verkiezingsuitslag goed samen: Netanyahu’s aanhangers hebben hem toch niet volledig in de steek gelaten en Arabische Israëliërs trokken massaal naar de stembus.
Bovendien beschuldigt Netanyahu nu de Arabische partijen van vermeende fraude. Shin Bet kreeg de opdracht mogelijke buitenlandse inmenging te onderzoeken. Het is nog te vroeg om daar iets zinnigs over te zeggen.
Het land heeft niet duidelijk voor een winnaar gestemd. Netanyahu’s huidige coalitiegenoten halen geen meerderheid, maar ook het kamp van rivaal Gadi Eisenkot blijft ver onder de benodigde 61 zetels steken.
Alleen met steun van de Arabische partijen kan de oppositie aan de macht komen. Arabische leiders hebben daar al openlijk op aangedrongen.
Lange rijen
De Arabische partijen danken hun succes aan een ongekend hoge opkomst. Normaal gesproken blijven Arabische Israëliërs bij verkiezingen vaker thuis dan Joodse landgenoten, maar dit keer lijkt dat verschil grotendeels verdwenen. In sommige Arabische steden lag de opkomst zelfs hoger dan in overwegend Joodse plaatsen.
De lange rijen bij stembureaus in bedoeïenensteden spraken boekdelen. Volgens Israëlische media moesten sommige kiezers urenlang wachten. Vooral de wens om de ultrarechtse minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben-Gvir weg te stemmen leefde sterk. Sinds zijn aantreden is het aantal moorden op Arabische inwoners fors gestegen. De aanpak van die geweldsgolf was een belangrijk verkiezingsthema.
Maar ondanks die massale opkomst dreigen de Arabische partijen opnieuw buiten de regering te blijven. Vrijwel alle zionistische oppositiepartijen hebben samenwerking tijdens de campagne uitgesloten.
Angstpolitiek
Vooral Netanyahu heeft die weerstand aangewakkerd. Met zijn verkiezingsslogan ‘rechts of Palestina’, in het Hebreeuws rijmend, stelde hij kiezers voor een simpele keuze: een rechtse regering onder zijn leiding of een oppositie die volgens hem de Palestijnse belangen dient.
Tijdens de campagne waarschuwde Netanyahu herhaaldelijk dat Eisenkot met Arabische partijen zou regeren en daarmee de weg zou vrijmaken voor een Palestijnse staat.
Zelfs op verkiezingsdag hield hij die boodschap vol. „In de bolwerken van de Verenigde Lijst en Ra’am wordt al feestgevierd. Wij moeten ze stoppen!”, schreef hij op X, gevolgd door een oproep om op Likoed te stemmen.
Of deze angstcampagne Netanyahu heeft geholpen, is nog onduidelijk. Wel blijft Eisenkots blok achter bij de meeste peilingen. Tegelijk rijst de vraag of de oppositie zichzelf niet in de voet heeft geschoten door samenwerking met Arabische partijen bij voorbaat uit te sluiten.
Tibi of Bibi
De Arabische gemeenschap heeft massaal haar stem laten horen. Maar of die ongekende opkomst zich ook vertaalt in politieke macht, blijft de grote vraag.
Een van de Arabische partijleiders, Ahmad Tibi van Ta’al, reageerde direct na de eerste exitpolls op dinsdagavond. Hij kaatste Netanyahu’s campagne terug naar de zionistische oppositieleiders, want die hebben nu de keuze tussen ‘Tibi of Bibi.’
Dit is de verkorte versie van de wekelijkse nieuwsbrief Israël Stemt. Abonneer je hier op LinkedIn voor de langere versie die elke vrijdag verschijnt.
cover: foto Gilad Perez door Frank Ruiter; ontwerp Talma Joachimsthal
Geef als eerste een reactie