Verklaringen van premier Netanyahu dat Iran binnen enkele weken een ballistische raket kan uitrusten met een kernbom zijn ongegrond.
Die loze waarschuwing roept herinneringen op aan het tekenfilmpje waarmee de Amerikaanse minister van defensie Colin Powell in 2003 wilde aantonen dat Irak chemische wapens produceert en bezit. Nooit bewezen.
Als Netanyahu naar Amos Yadlin, oud-hoofd van de Israelische Mossad zou hebben geluisterd, zou hij hebben geweten dat Iran nog ver van een kernwapen is verwijderd.
Amerikaans en Israelisch overwicht
In een interview met een Amerikaans tv-station legde Yadlin uit dat Iran wel verrijkt uranium tot zestig procent heeft. Dat kan worden omgezet in negentig procent voor het maken van een kernwapen. Iran heeft volgens deze Israelische insider maximaal achttien maanden nodig om een op maat gemaakte kernkop te ontwikkelen die op een ballistische raket kan worden gemonteerd.
Amerikaans en Israelisch overwicht boven Iran en spionage staan er volgens hem voor garant dat het Iraanse regime, als het de oorlog overleeft, niet ongemerkt een kernwapen kan maken.
Dan is een Israelische preventieve oorlog tegen Iran – dan met of zonder Amerikaanse ondersteuning – onvermijdelijk. Tijdens een driedaagse top in Mar-a-Lago op 29.12.25 moeten Netanyahu en Trump hebben geweten dat er voor Israël geen acute existentiële atoomdreiging bestond.
Daarentegen hamert Netanyahu er in het openbaar op dat de versnelde uitrusting van Iran met ballistische raketten met ladingen tot driehonderd kg springstof zeer bedreigend voor zijn land is en een oorlog rechtvaardigt.
Atoombom en raket scheert hij over een kam.
Dagelijks leven verzuurd en ontredderd
Iraanse raketten en drones hebben het dagelijks leven van de Israëli’s verzuurd en ontredderd. De sirenes brullen met korte en grotere tussenpozen dag en nacht.
‘Om de twee uur rende ik naar de veiligheidskamer. Ik ben bekaf. Rustig slapen is er niet meer bij,’ vertelde een vriend in Tel-Aviv. Dat geldt natuurlijk ook voor de Iraniërs en Libanezen die met de inslagen van zware Israelische en Amerikaanse bommen moeten leven.
Israël en de VS hebben de militaire weerstand en taaiheid van het Iraanse regime onderschat. Na ruim twee weken intensieve bombardementen op strategische doelen in Iran zijn Netanyahu en Trump tot het inzicht gekomen dat het Ayatollah regime in Teheran ondanks zware persoonlijke verliezen nog stevig in het zadel zit.
Gehoopt wordt in Jeruzalem en Washington dat het effect van de zware industriële en economische schade op den duur de kiemen zal zaaien voor een anti-Ayatollah revolutie, een Iraanse lente. Dat is niet alleen de droom van Netanyahu, maar ook de olie-ambitie van Trump.
Nieuw-Midden-Oosten
Als Netanyahoe het heeft over een ‘Nieuw-Midden-Oosten’ bedoelt hij: ontdaan van Iraanse invloed. En dat hij zonder Iraanse tegendruk de Westelijke oever van de Jordaan kan annexeren, in Gaza kan afrekenen met Hamas en in Libanon Hezbollah kan neutraliseren.
Voor hem is dat het einde van de Palestijnse onafhankelijkheidsdroom in ‘het Beloofde land.’
Trump krijgt in zo’n Nieuw Midden-Oosten een nog steviger strategische greep op de olie en daardoor ook een sterke onderhandelingspositie ten opzichte van China. Olie uit Iran en andere Arabische landen voedt de economische groei van het Chinese rijk, dat ook heeft moeten toezien dat Venezuela als olievriend met geweld in handen van Trump is gevallen. Met Trump als mondiale olieregisseur zal China zich tweemaal bedenken om zich meester te maken van Taiwan.
‘Redder en vader van het Land van Israël’
Van dit grote denkbeeldige scenario, dat misschien sneller dan verwacht realiteit kan worden, kan Netanyahu wellicht in Israël de politieke vruchten plukken. De blunder op 7 oktober verdwijnt naar de achtergrond. Netanyahu zal zich tijdens de verkiezingen in het najaar aan het doodvermoeide volk presenteren als de redder en vader van het Land van Israël.
Zal hij worden geloofd? Of verguisd? Het antwoord ligt in de stembus in het najaar en hangt af van de vraag of Netanyahu zonder kleerscheuren uit de oorlog tegen Hezbollah en Iran komt.
Op moment van schrijven blijven raketten uit Libanon en Iran het Israelische luchtruim binnendringen. Israëliërs rennen dag en nacht naar de veiligheidskamers en snakken naar een nacht slaaprust.
cover: Françoise Nick
Opnieuw een mooi en reeel stuk van Salomon Bouman. Alleen ben ik het niet eens met het standpunt dat Iran nog niet zover is dat ze een bom klaar hebben. Het is niet zo belangrijk of ze dat nu al zijn, over een jaar of over twee jaar. Israel kan niet wachten tot ze het hebben voordat ze Iran aanvallen, dan is het te laat.
Verder ben ik het volledig eens met zijn vriend dat het volk moe is van deze oorlog en ik hoop met hem dat het volk in het najaar de juiste keuze zal maken. Niet omdat ik zo tegen Bibi ben, hij heeft heel veel goeds gedaan voor Israel. Wel omdat het niet goed is voor een democratie als een leider zo lang aan de macht is. Het regime verstart, er komen geen nieuwe ideeen, mensen zitten vastgelijmd op hun stoel en corruptie gaat hoogtij vieren. Israel heeft verandering en vernieuwing nodig, laat jongere politici het nu over nemen.
De gevoelens van de heer Bouman zijn zonder meer invoelbaar. Maar wie de situatie rond Iran wil begrijpen, moet voorbij de emoties kijken en de strategische realiteit onder ogen zien. Het Midden-Oosten is geen toneel van morele helderheid, maar van botsende belangen, historische trauma’s en machtscalculaties.
De rol van Benjamin Netanyahu en Donald Trump past in dat patroon. Hun overwegingen zijn niet louter ideologisch, maar ook politiek en strategisch ingegeven. Dat maakt ze niet per definitie irrationeel, maar wel vatbaar voor kritiek—zeker wanneer binnenlandse belangen en internationale veiligheid door elkaar gaan lopen.
Iran vormt in dit geheel een structurele factor van instabiliteit. Het regime combineert ideologische ambitie met geopolitieke assertiviteit, en maakt daarbij gebruik van netwerken die in de regio als ontwrichtend worden ervaren. Tegelijkertijd brengt elke poging om dat in te dammen het risico van escalatie met zich mee. Dat is de kern van het dilemma: niets doen is riskant, maar ingrijpen evenzeer.
Wat vaak onderbelicht blijft, is de bredere impact van dergelijke spanningen. Escalatie in het Midden-Oosten heeft vrijwel altijd repercussies daarbuiten—politiek, economisch en sociaal. De toename van antisemitisme in tijden van conflict is daar een pijnlijk voorbeeld van. Dat fenomeen staat niet op zichzelf, maar is verweven met bredere maatschappelijke spanningen en moet consequent en ondubbelzinnig worden bestreden.
Binnen Israël zelf zien we bovendien een complex politiek landschap. De samenwerking van Netanyahu met figuren als Itamar Ben-Gvir en Bezalel Smotrich onderstreept de interne spanningen tussen ideologische stromingen. Voor waarnemers is dat geen detail, maar een essentieel onderdeel van de analyse: het beïnvloedt zowel het beleid als de perceptie ervan in het buitenland.
De huidige crisis illustreert vooral hoe fragiel de balans is. De kans op verdere escalatie is reëel, en hoewel niemand gebaat is bij een grootschalig conflict, kan een keten van gebeurtenissen snel buiten controle raken. Tegelijkertijd speelt er een economische dimensie die de situatie verder compliceert en de druk op beleidsmakers vergroot.
Wat nodig is, is geen simplificatie, maar nuchterheid: inzicht in de belangen van alle betrokken actoren, erkenning van de risico’s, en de bereidheid om impopulaire maar noodzakelijke keuzes te maken. Zonder dat blijft de regio gevangen in een cyclus van actie en reactie, met steeds grotere gevolgen—ook buiten het Midden-Oosten.
Amos Yadlin was geen hoofd van de Mossad. Wel van de militaire inlichtingendienst. Beschikt hij over actuele informatie? Ik betwijfel het.