Geschiedenis

Episodes uit de Joodse geschiedenis en herinneringen aan personen en gebeurtenissen die ons beeld van het verleden completer maken.

Verhalen

Weinreb in de Haagse sjoel veroorzaakt traumatische episode

16 december 2025 Jaap Colthof 3

Toen de deportaties vanuit Nederland begonnen, slaagde Friedrich Weinreb er aanvankelijk in om de Duitsers om de tuin te leiden. Hij stelde een lijst op om tijdelijke vrijstelling van deportatie te verkrijgen. Die lijst werd bekend als ‘de Weinreblijst’. Uiteindelijk verloren deze vrijstellingen hun waarde en probeerde de SD om Weinreb te gebruiken als informant om Joodse onderduikers ‘op te sporen’.  Weinreb werd in 1910 geboren in Lemberg (het huidige Lviv) in een chassidische familie … [Lees verder]

kandelaar met zes kaarjes in de kleuren geel en blauw
Verhalen

Chicago: vrouwen leggen tefillien en een droeve rastaman

16 december 2025 Jair Eisenmann 0

Terwijl men in Nederland een sjabbes avonddiner heeft en de volgende ochtend gewoon naar sjoel gaat, is het hier in Chicago min negentien graden.  Zó koud dat ik vanochtend niet eens naar sjoel ben gegaan. Een beetje een slappeling voel ik me wel. Ik moest denken aan de Russische refuseniks die in Siberië met gevaar voor eigen leven hun Jodendom in stand hielden. En ik? Ik blijf thuis vanwege de kou… De sjoel waar ik … [Lees verder]

Geschiedenis

Chanoeka in bevrijd gebied 1944 / 5705 

11 december 2025 Chaya Brasz 1

De stad Breda werd op 29 oktober 1944 bevrijd. Het waren Poolse troepen die de Duitse bezetting beëindigden.  Enkele Joden hadden de oorlog in de onderduik overleefd. Een van hen, Izaak van Bueren, organiseerde op 10 december 1944 (25 Kislev 5705) een Chanoeka-bijeenkomst in wat er was overgebleven van de lokale synagoge. Het was de eerste Chanoeka viering in bevrijd Nederland. Hij deed dat samen met een Poolse legerrabbijn met de achternaam Klepfisch. Van deze Chanoekaviering … [Lees verder]

Herdenken

Amsterdam 1940: de dertien ontslagen raadsleden verdienen permanente herinnering

11 december 2025 Itay Garmy 5

“Wie de notulen uit 1940 leest, ziet vooral wat er niet staat. Die stilte is geen toevallige leegte, maar een keuze. En het is een stilte die hier, in deze zaal, nog altijd voelbaar is. Niet als rust, maar als een echo van woorden die hadden moeten klinken en nooit zijn uitgesproken.” Op zondag 30 november 2025 zei ik dit in Hotel The Grand, in de statige raadszaal van het voormalige stadhuis van Amsterdam. Daar … [Lees verder]