vernielde brug over de Waal WOII
Geschiedenis

Hoe in één razzia Nijmegen van zijn Joden werd ontdaan

Geert Mak schreef vijfentwintig jaar geleden het boek Hoe God verdween uit Jorwerd, een biografie in 432 pagina’s van een dorp tijdens de stille revolutie tussen 1945 en 1995. In Boekhouding van een ondergang* beschrijven Leo van den Munkhof en Willem Oosterbaan hoe de Joden verdwenen uit Nijmegen. In een boekje van nog geen tachtig bladzijden, waarvan een derde wordt ingenomen door noten en de lijst van de 196 Joodse inwoners die op de avond … [Lees verder]

portet Hannah Arendt achter haar bureau
Geschiedenis

Hoe heeft het zover kunnen komen? Column over Hannah Arendt

Deze zomer bezocht ik enkele dagen Portbou, het Catalaanse dorpje op de grens met het Franse Perpignan waar Walter Benjamin in september 1940 een einde maakte aan zijn leven. Tachtig jaar later leek het dorp één groot bedevaartsoord voor de verdwenen filosoof. Op gedenktekens verspreid over het dorp viel te lezen hoe Hannah Arendt het plaatsje beschreef: ‘een van de mooiste plekken die ze ooit had gezien’. Een kwestie van trots waarschijnlijk voor de bewoners … [Lees verder]

jong meisje schilderij
Verhalen

Clari de Lieme, ze had geen idee wat de toekomst zou brengen

Joram Baruch beschrijft en schildert zijn moeder Clari de Lieme als start van een nieuw project waarin hij Joodse kinderen uit de jaren dertig wil vereeuwigen.  Claartje was een nogal klein meisje voor haar leeftijd met gitzwart haar, donkere huid en mediterraan uiterlijk. Daar werd ze wel eens om gepest door haar klasgenootjes.Opmerkingen over haar Joods zijn begreep ze toen nog niet, maar op latere leeftijd kwam dat toch wel weer naar boven. Zij was … [Lees verder]

Geschiedenis

Footprints: de reizen van een oude sidoer op de voet gevolgd

Op de avond van 9 november j.l. bracht Leopold Hertzberger mij een doosje boeken, dat hij aan De Mokumse Geniza wilde doneren, waaronder de machzoriem van zijn grootvader Maurits Hertzberger z”l (1882-1940). Het trof mij dat deze boeken op weg naar mijn huis de omweg hadden gemaakt langs het Jonas Daniel Meijerplein, waar de gever de jaarlijkse Kristallnacht-herdenking had bijgewoond. Boeken volgen hun eigenaars noodgedwongen overal naartoe, en omdat ze heel vaak ook nog meermalen … [Lees verder]