Over Sjemini Atseret, Simchat Tora en waarom een einde ook een nieuw begin is.
“Op de achtste dag moet het een feestelijke slotbijeenkomst voor jullie zijn.”
(Bemidbar 29:35)
Hoe toepasselijk zijn deze woorden voor Sjemini Atseret in Israël. Buiten Israël worden Sjemini Atseret en Simchat Torah op twee dagen gevierd; in Israël vallen ze samen op één dag. Een dag die volledig in het teken staat van de Tora: dansen met de Torarollen, zingen, kinderen die snoep krijgen en vooral heel veel vreugde.
Sjemini Atseret betekent letterlijk een feestelijke samenkomst. Na de zeven dagen van Soekot komt er nog één dag waarop we als het ware worden gevraagd: blijf nog even bij Mij. Geen nieuw groot ritueel, maar eenvoudigweg samen zijn.
En juist dat maakt deze dag zo bijzonder. Na alle geboden en gebruiken van de feestdagen draait het uiteindelijk om de relatie zelf: samenkomen, samen vieren en dicht bij God blijven.
Meer spiraal dan cirkel
We zijn nog maar kort geleden begonnen aan een nieuw Joods jaar met Rosj Hasjana. Ook daarin zit een mooie gedachte in het Hebreeuwse woord sjana, jaar. Het Joodse jaar bestaat uit een voortdurende combinatie van herhaling en vernieuwing. Ieder jaar keren we terug naar dezelfde feestdagen, dezelfde gebeden en dezelfde woorden uit de Torah. Maar wijzelf zijn in de tussentijd veranderd.
Misschien is de Joodse tijd daarom beter te zien als een spiraal dan als een cirkel. We komen steeds terug op hetzelfde punt, maar hopelijk iedere keer iets hoger.
Die gedachte sluit mooi aan bij de Sfat Emet (R. Yehudah Aryeh Leib Alte). Hij spreekt over Rosj Hasjana als een moment van hitchadsjoet, vernieuwing, juist verbonden met het terugkeren naar onze oorsprong. We keren terug naar de bron, maar doen dat als mensen die inmiddels een jaar verder zijn.
En precies dat gebeurt met Simchat Tora.
Met deze feestdag sluiten we de jaarlijkse cyclus van de Toralezing af. We lezen de laatste verzen van Dewariem, rollen de Sefer Tora helemaal terug en beginnen onmiddellijk opnieuw bij Bereesjiet.
De Joodse traditie kent hiervoor een prachtige gedachte: נעוץ סופו בתחילתו — het einde is verankerd in het begin.
De Torah eindigt met de woorden לעיני כל ישראל (voor de ogen van heel Israël) en vrijwel onmiddellijk daarna beginnen we opnieuw met “בראשית ברא אלוקים” (In het begin schiep God) etcetera.
Het einde en het begin worden zo letterlijk met elkaar verbonden.
De Tora is daarmee nooit werkelijk ‘af’. We keren terug naar het begin, maar niet als dezelfde mensen. We hebben een jaar geleefd, geleerd, ervaren, geworsteld en gegroeid. De woorden van de Tora zijn onveranderd, maar wij zijn veranderd met meer levenservaring en lezen ze met andere ogen.
Het einde is het begin
En misschien is dat wel de diepere boodschap van Simchat Tora: we beginnen opnieuw, maar nooit vanaf nul.
Daarom dansen we met de Tora. We zingen. We vieren. Met volwassenen én kinderen.
Een feestelijke slotbijeenkomst en tegelijkertijd een nieuw begin.
Sjabbat sjalom en Gut jomtev / chag sameach
cover: Simchat Tora, illustratie met dank aan Chabad dot org
Geef als eerste een reactie