Nieuws

Architectuur

Wijsheid heeft begin noch einde: de nieuwe Nationale Bibliotheek in Jeruzalem 

17 juli 2025 Salomon Bouman 0

Terwijl het raketgevaar in Jeruzalem nog dreigend was, kwam ik in de Israëlische hoofdstad in de nieuwe Nationale Bibliotheek voor een verrassing te staan.  Door een glazen vitrine keek ik naar het handschrift van de bedankbrief die stadhouder Willem de vijfde en zijn vrouw Wilhelmina van Pruissen in 1768 aan de Joodse gemeenschap in Amsterdam stuurde. Dat was naar aanleiding van een ontvangst in de synagoge.  Dit bijzondere document staat voor de historische verbondenheid van … [Lees verder]

stadsgezicht, oude prentbriefkaart met laan, water en hoge gebouwen
Kijk- en Luistertips

Rapenburg en De Plantage als sprankelende joodse buurten

16 juli 2025 Bloom 0

“Waar ik woon, is boven de vierde Eik en Linde”, aldus Paul Verberne, de huidige bewoner van de ruimte boven het roemruchte café. De vorige locaties waren in Artis en op de Plantage Middenlaan nummer 23.  Sinds begin jaren zeventig, toen Verberne het pand met een compagnon kocht, bevindt het café zich op nummer 22. Dat is direct naast de Hollandsche Schouwburg en tegenover het recent geopende Nationale Holocaust Museum.  “Toen ik hier kwam wonen … [Lees verder]

Nieuws

Grootse plannen van Beth HaMifgash op het herdenkingsplein in Kleef

15 juli 2025 Ron Manheim 1

Tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog werd de binnenstad van Kleef (vlakbij Nijmegen) vrijwel volledig veranderd in een puinhoop.  Weggebombardeerd werd ook de Joodse school, gebouwd in 1821.  De net zo oude synagoge was al in de nacht van 9 op 10 november 1938 tot op de grond toe afgebrand. Die nacht, de ‘Kristalnacht’, was qua misdadigheid een niet mis te verstane opmaat in de richting van de Holocaust.  Na de oorlog werd er … [Lees verder]

Nieuws

A.C. Wertheim: ‘In de kerk zijn zij Israëlieten, daarbuiten medeburgers’

15 juli 2025 Jaap Colthof 0

Met bovenstaande woorden gaf Abraham Carel Wertheim uitdrukking aan zijn positie als ‘de sterk in de Nederlandse samenleving geïntegreerde en verregaand geseculariseerde Jood’. Wertheim (1832-1897, meestal kortweg aangeduid als A.C.) was bankier, politicus, filantroop, promotor van kunst en cultuur en invloedrijk bestuurder van de Joodse gemeenschap. Door zijn huwelijk met zijn nicht Rosalie Wertheim, dochter van de oprichter van de investeringsbank Wertheim & Gompertz, werd A.C. partner in deze firma. Al gauw speelde hij een … [Lees verder]