Verhalen

Chanoeka in de trein op weg naar Bad Gastein

Met onze kinderen staan we op het Centraal Station. We gaan met de nachttrein van Amsterdam naar Bad Hofgastein, een klein plaatsje in Oostenrijk.  Hofgastein grenst aan de beroemde plaats Bad Gastein. Voor de oorlog was dat een mondain vakantieoord in Oostenrijk. Veel Joodse families genoten daar van hun vakanties, zowel in de zomer als in de winter. Ook veel chassidim met hun rebbes kwamen daarnaartoe. Er waren verschillende koosjere hotels en restaurants en natuurlijk … [Lees verder]

Verhalen

Chanoeklaas, symbool van een Nederlands-Joodse traditie

De donkere weken voorafgaand aan midwinter vormen in Nederland traditioneel een periode van huiselijkheid en culturele symboliek zoals Sinterklaas.  Voor de Joodse gemeenschap valt deze fase altijd samen met de maand Kislev, de maand waarin Chanoeka wordt voorbereid en begint. Het samenvallen van beide tradities zegt veel over de manier waarop Joods leven zich in Nederland historisch heeft verankerd: naast, met en soms door de nationale cultuur heen. Gedeelde traditie Dat een aanzienlijk deel van … [Lees verder]

Verhalen

Weinreb in de Haagse sjoel veroorzaakt traumatische episode

Toen de deportaties vanuit Nederland begonnen, slaagde Friedrich Weinreb er aanvankelijk in om de Duitsers om de tuin te leiden. Hij stelde een lijst op om tijdelijke vrijstelling van deportatie te verkrijgen. Die lijst werd bekend als ‘de Weinreblijst’. Uiteindelijk verloren deze vrijstellingen hun waarde en probeerde de SD om Weinreb te gebruiken als informant om Joodse onderduikers ‘op te sporen’.  Weinreb werd in 1910 geboren in Lemberg (het huidige Lviv) in een chassidische familie … [Lees verder]

Verhalen

Chicago: vrouwen leggen tefillien en een droeve rastaman

Terwijl men in Nederland een sjabbes avonddiner heeft en de volgende ochtend gewoon naar sjoel gaat, is het hier in Chicago min negentien graden.  Zó koud dat ik vanochtend niet eens naar sjoel ben gegaan. Een beetje een slappeling voel ik me wel. Ik moest denken aan de Russische refuseniks die in Siberië met gevaar voor eigen leven hun Jodendom in stand hielden. En ik? Ik blijf thuis vanwege de kou… De sjoel waar ik … [Lees verder]