‘Nou dag kind, en Israël is een sof’ van Truus Cahen is een boek waarvan mijn vrienden zeggen dat ik het MOET lezen. Het gaat immers over Joden, holocaust, tweede generatie en Israël.
Kortom, een boek waar ik doorgaans geen zin in heb, ze liggen me te zwaar op de maag. Echter: het boek van Truus Cahen had ik binnen een paar dagen uit, ik genoot ervan. De schrijfster is beeldend kunstenaar en therapeut, dat herken je in haar schrijfstijl. Neem alleen al de eerste zin. ‘Het licht in mijn kindertijd was getemperd. De zon scheen, nooit helemaal voluit, maar genoeg om mij te verwarmen’’.
En niet te vergeten: het boek heeft humor en is geen klaagzang. Kortom: ik vond het een ontroerend boek dat in iedere Joodse boekenkast thuishoort. Zoals Arnoud-Jan Bijsterveld schreef in De Vrijdagavond van 10 juli 2026: “Haar verhaal behelst een levenslange zoektocht om erbij te horen, zonder stigmatisering. En hoe doe je dat als Jood, met dat beladen verleden”?
Universeel: ‘zoektocht om er bij te horen’
Ik kom voor u met een andere leestip: geef dit boek aan je vrienden. Ze lezen dat Jodendom meer inhoudt dan religie, holocaust en Israël. Het onderwerp ‘zoektocht om er bij te horen’ is universeel en dus herkenbaar. Drie vriendinnen kregen van mij het boek, alle drie goede lezers. Over één zaak waren ze het roerend eens: het is een prachtig boek. Ze stelden mij vragen en zo ontstonden goede gesprekken. Drie voorbeelden.
Agaat verhuisde als kind van Zuid-Limburg naar Amsterdam, waar ze met haar zachte G geen aansluiting vond bij andere kinderen. Ze is nu psycholoog.
Agaat: “Heel herkenbaar en ik heb er vaak om moeten lachen” zegt ze aarzelend, “terwijl het toch erg dramatisch is. Ik heb me trouwens nooit gerealiseerd hoe raar het katholieke geloof in de ogen van een Joods kind is. Vooral het biechten en je schone zieltje is onvoorstelbaar. Keek jij als kind daar ook zo tegen aan?
Henny was maatschappelijk werkster. Dit boek sprak haar enorm aan. “Niet zo zeer om de humor, maar om de nauwkeurigheid en eerlijkheid waarmee ze schrijft. De ouders zijn door de oorlog beschadigd, de situatie in het gezin is niet veilig, bedplassen is een signaal. Maar ze doen erg hun best om er voor de kinderen wat van te maken. Verder heb ik me nooit zo gerealiseerd dat Jodendom behoorlijk verschilt van de christelijke godsdienst en cultuur. Heb jij dat ook zo ervaren?”
En ondanks je schaamte, als je bent geland op Ben Gurion maakt je hart toch weer dat vreugdesprongetje.
Simone is actief liberaal Joods. Zij had eigenlijk geen zin in een problematisch Joods verhaal, wat dat betreft lijkt ze een beetje op mij. Zij vond met name de verhalen over Truus haar tijd in Israël heel herkenbaar. Hoe je in het Beloofde Land toch als een ‘sabon’ (zeepje) benaderd wordt. En vooral: hoe ambivalent je gevoelens zijn in de huidige tijd als het over Israël gaat. Hoeveel verdriet je hebt omdat het land waar je zo rotsvast in geloofde zo misdadig kan zijn.. Hoe gesprekken daarover relaties verstoort. En ondanks je schaamte, als je geland bent op Ben Gurion maakt je hart toch weer dat vreugde sprongetje ….
Helaas wil mijn koosjere tak het boek niet lezen. Vanwege de titel, hoe durft een jood te beweren dat Israël een sof is!
In Israël horen ze er helemaal bij en dus willen ze er geen kwaad woord over horen.
De dochters van mijn zus groeiden, net als Truus, op in een katholiek dorp. En ze moesten een heel eind lopen naar Joodse les terwijl andere kinderen in het zwembad lagen. Direct na het halen van hun beroepsopleiding vertrokken ze naar Israël. Ze hadden daar een moeilijke start. De hitte, de taal, de lompe omgangsvormen, heimwee. Maar ze kregen direct werk en – ook niet onbelangrijk – een ruime keus aan leuke Joodse mannen. Ze trouwden en kregen kinderen die echte ‘sabres’ zijn.
Kortom, in Israël horen ze er helemaal bij dus willen ze er geen kwaad woord over horen: “Truus en jij wonen hier niet, jullie kinderen hoeven niet in het leger dus kunnen jullie ook geen kritiek op Israël hebben.” En daaropvolgend: “Wil je alsjeblieft weer van die leuke filmpjes van Brigitte Kaandorp sturen? Want die zijn voor ons zoooo herkenbaar!”
Truus Cahen
‘Nou, dag kind, en Israël is een sof’
Aldus Uitgevers, ’s-Hertogenbosch, 2026
404 p. plus illustraties
ISBN 978-90-70545-51-2
€ 25,00
cover: boekenkast, foto auteur
Geef als eerste een reactie