De ijzeren greep van Hamas op het bestand. Over de uitwisseling van gevangenen in fasen

illustratie bij Salomon analyseert: Françoise Nick

Het grote militaire offensief tegen Hamas in de Gazastrook is uitgelopen op een bijzonder gecompliceerd bestand van vier dagen.  

Kan de vernietigingsoorlog tegen Hamas worden hervat als over een periode van enkele maanden alle 240 gegijzelden worden uitgewisseld tegen duizenden Palestijnse terroristen?

Het donderdag om 10.00 uur plaatselijke tijd ingegane bestand stipuleert de vrijlating door Hamas in vier fasen van vijftig vrouwen en kinderen tegen 350 Palestijnse terroristen uit Israëls gevangenissen.

Niet eerder in de geschiedenis is tussen strijdende partijen een bestand gesloten waarvan de duur wordt bepaald door het tempo waarin gevangenen worden uitgewisseld.

Hamas heeft de gegijzelde Israëli’s in tactische winst omgezet. Hoe dan? 

Als de eerste uitwisseling heeft plaatsgevonden, wordt er bij handhaving van het bestand verder onderhandeld over uitwisseling van gevangenen in fasen. Hamas heeft dan de vrijheid het tempo en de grootte van de uitwisseling te bepalen. 

Tegen de uitwisseling van tien gijzelaars tegen honderd Palestijnse gevangenen kan Hamas een verlenging van het bestand met vier dagen eisen en dat vele malen herhalen. En dat kan in het voordeel van Hamas dus lang duren, afhankelijk van de aantallen zelfs een half jaar!

Knieval voor Hamas 

Tandenknarsend heeft premier Benjamin Netanyahu onder druk van de families van de gegijzelde Israëli’s en van de Amerikaanse president Joe Biden deze knieval voor Hamas moeten maken.

Klinkt het dan geloofwaardig dat Tsahal, het leger, de oorlog tegen Hamas na het verloop van het bestand zal hervatten?

Dat is wat Netanyahu zijn volk beloofde kort nadat de regering besloot het bestand met Hamas, onder de voorwaarden van Hamas, met bezwaard hart te aanvaarden. Hij houdt vast aan zijn mantra: “Israël zal winnen.” Die zege lijkt verder weg dan Netanyahu zich kon verbeelden toen hij de grondoorlog tegen Hamas lanceerde en vastliep op een humanitair bestand.

Bestand van weken of maanden?

Het is een gecompliceerd broos bestand dat Israël nederig aanvaardt. Als het weken of maanden standhoudt, is het aannemelijk dat Israël deze oorlog tegen Hamas niet zal winnen en er een andere oplossing voor Gaza komt. Maar dat is koffiedik kijken. 

Het is een opmerkelijk feit dat Hamas met circa 240 gegijzelden onder de grond het Israëlische militaire offensief in Gaza tot stilstand heeft weten te brengen. Het is prestigeverlies voor Israël en maakt uiteindelijk een einde aan de politieke carrière van Netanyahu die politiek en strategisch in de maanden die aan de oorlog voorafgingen heeft geblunderd zowel in zijn relatie tot Hamas als met het doordrukken van de ‘juridische coup’ het onthoofden van het Hooggerechtshof.

De ervaring van Betty L. met Hamasleider Yahua Sinwar

Omdat niets zeker is totdat het zeker is, wil ik Betty L. aan het woord laten. Een vrouw uit de hoogste rangen van de Shin-Beth (binnenlandse veiligheidsdienst) die vanaf 1989 tot 2001 toezicht uitoefende op Hamasleider Yahua Sinwar in de Israëlische gevangenis.

Betty L.:

‘Ik ken hem door en door. Ik heb hem opgevoed, en ik heb ervoor gezorgd dat hij in Israël een kankerbehandeling kreeg.’ Naar haar zeggen heeft Yahua Sinwar een scherp inzicht in de Israelische samenleving. Hij weet als geen ander vanuit Gaza de Israëlische publieke opinie te bespelen. Volgens Betty L. zal hij in de komende onderhandelingen Israël tot de laatste druppel uitpersen.

Toen hij in 2001 tijdens een andere gevangenenruil werd vrijgelaten, heeft hij zijn vrienden in de gevangenis beloofd hen eruit te halen. ‘Hij zal die belofte nakomen en de voor ons meeste gevaarlijke terroristen bevrijden,’ aldus Belly L.

Wegens Sinwars onbetrouwbaarheid en listen is volgens deze vrouw uit de Shin-Beth het bestand niet bestands-zeker.


cover illustratie Françoise Nick

Over Salomon Bouman 128 Artikelen
Salomon Bouman studeerde internationale betrekkingen aan Science Po in Parijs en aan de Johns Hopkins University in Baltimore, VS. Hij heeft lang in Israël gewoond en werkte daar 37 jaar als correspondent, onder andere voor NRC-Handelsblad. Zijn zoon en dochter en zijn kleinkinderen wonen nog steeds in Israël. Tegenwoordig schrijft hij columns en boeken. Van zijn hand verschenen Israël tussen hoop en vrees (Amsterdam University Press) en Ontmoeting en misverstand (Amphora Books).

1 Comment

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*