Op zoek naar nieuw graan in Rehovot en Nablus

Graanveld Wheatmax project

WheatMAX is een project van de Nederlandse Vrienden van de Hebreeuwse Universiteit in Jeruzalem (NVHU). In een unieke samenwerking tussen Israëlische en Palestijnse biologen wordt gezocht naar nieuwe graansoorten die beter bestand zijn tegen de huidige klimaatveranderingen. Onderzoek dat hopelijk niet alleen Palestijnen en Israëli’s dichter bij elkaar brengt, maar ook een bijdrage levert aan de voedselzekerheid in de regio. Onlangs trokken NVHU-voorzitter Boris Dittrich en penningmeester Ilan Roos naar Rehovot en Nablus om de voortgang van het project te bespreken. Een reisverslag van twee niet-biologen.

Sinaasappel metropool

Op de eerste dag na aankomst rijden we naar de Faculty of Agriculture in Rehovot. In de jaren ‘20 van de vorige eeuw was deze stad de sinaasappel en grapefruit metropool van de wereld. Op een enkel veldje na hebben de boomgaarden plaatsgemaakt voor kantoren van hightech agriculture startups. Vanuit de Hebreeuwse Universiteit ontstaan aan de lopende band zulke startups. De een nog innovatiever dan de ander: een bedrijf dat van champignons een vegetarisch alternatief voor kippenvlees maakt of een startup die met de sensoren uit de neus van een mug kan vertellen wanneer appels rijp zijn.

Boris Dittrich (links) en Ilan Roos krijgen uitleg over het graan bij Rehovot

Wij komen echter voor het graan. Tussen de glazen torens zien we in de verte een paar groene weiden. Dichterbij gekomen blijkt het gras toch hoger te staan dan het eerder leek. Hier groeit ons graan. Professor Zvi Peleg toont ons trots de tweemaal driehonderd graansoorten keurig gerangschikt in veldjes van een halve vierkante meter. De helft van de veldjes kan door middel van een verrijdbare tent worden afgesloten. Daarmee kan de professor en zijn team het graan onder stress brengen door het regen te onthouden en te zien welke graansoorten zich ondanks deze moeilijke omstandigheden weten te ontwikkelen.

Proefvelden in Rehovot

De andere set van driehonderd veldjes mag in normale condities groeien. We zien meteen het verschil. Het beregende veld ziet er groen en fris uit en is enorm gegroeid door de enorme regenval van dit jaar. We krijgen bijna medelijden met het veld dat overdekt kan worden. De professor en zijn team leggen uit dat juist het veld dat er armoedig uitziet, de kennis gaat geven die we nodig hebben. Het wordt steeds warmer in het Midden-Oosten en de regen die er valt, komt niet regelmatig, maar juist met bakken uit de hemel in een zeer korte tijd. In grofweg twee maanden valt er dezelfde hoeveelheid neerslag als vroeger in vijf jaar. Als je goed kijkt, zie je een aantal veldjes waar het graan ondanks de ontberingen goed is gegroeid. Dat zijn bij uitstek de veelbelovende soorten.

Na inspectie van het graan krijgen we uitleg over de analyse-methode. We doen alsof we alles gelijk snappen als de studenten ons uitleg geven over fotosynthese, gaswisselingen en chlorofyl-gehaltes. Met behulp van drones meet het team zowel de groei van de graanhalmen als de hoogte van de stengels. Zeer indrukwekkend. Een van de resultaten van het onderzoek is de ontwikkeling van een eenvoudige app waarmee boeren met de camera van hun mobiel kunnen zien hoe de groei zich ontwikkelt. Dat kunnen boeren in dit gebied trouwens al vijfduizend jaar met het blote oog, maar de app vertelt ze net even meer. Een lowtech uitkomst van dit hightech onderzoek.

Breeding Center voor de Palestijnse gebieden

De volgende dag staat een bezoek aan het Palestijnse onderzoeksteam op het programma. We spreken af met twee diplomaten van de Nederlandse vertegenwoordiging in Ramallah. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken biedt financiële steun aan dit programma en vandaar dat zij ons vergezellen naar de Palestijnse gebieden. Het Palestijnse onderzoeksinstituut ligt vlakbij Nablus en we worden ontvangen bij het Biodiversity and Environmental Research Center (BERC). Het onderzoeksteam heeft vrijwel dezelfde apparatuur voor de metingen ontvangen en is door technici uit Rehovot getraind om deze in te zetten. Er zullen nog enkele instrumenten volgen en dan heeft de Palestijnse Autoriteit een eigen ‘breeding center’. Het team dat uit circa vijftien personen bestaat, is blij met onze komst en leidt ons enthousiast rond.

proefveld bij het BERC instituut in Nablus

Planten smachten naar meer

Tijdens de uitleg over het lopende onderzoek, horen we dat de onderzoekers dezelfde problemen ondervinden die boeren ook hebben. Door sterke regenval in het zaaiseizoen is het zaaigoed later de grond ingegaan. Dat heeft weer gezorgd voor een late ontwikkeling. We gaan direct naar het proefveld en zien daar ook een weide onderverdeeld in driehonderd veldjes. Deze velden lijken zich ook prima te ontwikkelen, maar de groene planten zijn aanzienlijk kleiner dan in Rehovot. Dat zou in Nederland geen probleem zijn, omdat het ook in april en mei nog wel regent, maar die kans wordt in het Midden-Oosten steeds kleiner. De planten hebben in korte tijd veel regen gehad, maar smachten nu naar meer. Dit is een tegenslag voor het Palestijnse team, maar het hoort bij het experiment. Ook hier zullen ze zien welke graansoorten de droge omstandigheden zullen overleven. En hopelijk vinden ze de juiste soorten die zowel voor veevoer als het dagelijks brood uitkomst gaan bieden voor een grotere voedselzekerheid in het Midden-Oosten.


Meer info over de Nederlandse Vrienden van de Hebrew University

foto’s WheatMax project, courtesy Hebrew University en NVHU

foto’s: auteur

Over Ilan Roos 17 Artikelen
Ilan Roos (Tel Aviv, 1965) is managementconsultant op het gebied van branding en marketing. Hij studeerde economie en communicatiewetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. Ilan is sportfanaat en zelfbenoemd challekoning van de Amsterdamse Pijp, waar hij met vrouw en zonen woont.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*