Israël div

Waar ooit een huis was, poëzie na 7 oktober

Poëzie is als muziek: zij vindt haar weg naar ons hart langs ondoorgrondelijke wegen. In poëzie past meer werkelijkheid dan in de meest genuanceerde beschrijving. Poëzie heeft het vermogen om geen kant te kiezen, om meer dan één waarheid tegelijk naast elkaar te laten bestaan. Afgezien daarvan: mensen schrijven gedichten zoals vogels zingen. Niet ergens om, maar omdat het nu eenmaal in hun opwelt, even onweerstaanbaar als tranen of een lach. Genuine poetry can communicate before … [Lees verder]

Geschiedenis

Joseph Beuys en het wegkijk-antisemitisme

Joseph Beuys kwam door toeval mijn leven binnenlopen.  Ik was docent kunstgeschiedenis aan de universiteit in Nijmegen. Daar kwam ik in contact met Hans van der Grinten, een Duitse kunstverzamelaar uit Kranenburg bij Kleef en destijds conservator aan het Nijmeegs Museum Commanderie van Sint Jan.  We raakten bevriend en op zekere dag in 1991 verraste hij me met een telefoontje: Of ik aan de universiteit wilde blijven of zin had om als adjunctdirecteur het nieuwe … [Lees verder]

Beeldende kunst en fotografie

Rembrandts buren en trammelant in kelders

In zeventiende-eeuws Amsterdam speelt het dagelijks leven zich vooral af op straat. Buurtfuncties als wonen, werken en ontspannen lopen meer dan tegenwoordig in elkaar over. Bovendien verplaatst bijna iedereen zich te voet, zodat buurtgenoten, vriend en vijand elkaar voortdurend tegenkomen.  Zo ook op en rond de Sint-Antoniesbreestraat, waar Rembrandt zich als jonge en succesvolle schilder vestigt. Het is een straat met statige panden en een bonte mengeling van bewoners: autochtone Amsterdammers en nieuwkomers waaronder Sefardische en … [Lees verder]

Beeldende kunst en fotografie

Emmy Andriesse, de bekendste oorlogsfotografe van Nederland, hoofdpersoon in overtuigende roman van Brigitte de Swart

Als er een Käthe Kollwitz van de fotografie bestond, dan heette ze Emmy Andriesse. Net als Kollwitz, de Duitse beeldende kunstenares, was sociaal onrecht een kernthema van de joodse Andriesse. Beide kunstenaars werden gecanceld door de nazi’s. Vernieuwend was Emmy Andriesse omdat ze dit socialistisch maatschappijbeeld combineerde met een realistische, niet esthetiserende, blik op de fotografie. Zij werd er wereldberoemd mee, vooral in fotografisch en sociaal-bewogen Nederland. Tegen opkomend fascisme Andriesse (1914 – 1953) deed … [Lees verder]