abstracte foto van donker naar licht
Literatuur

Franz Rosenzweig over Jood-zijn: het is iets in de mens, iets onweegbaar kleins en toch onmetelijk groots

Franz Rosenzweig werd op 25 december 1886 geboren in Kassel. In 1913 heeft hij serieus overwogen om zich, net als veel andere geassimileerde Joden – waaronder zijn grote vriend Eugen Rosenstock – te laten dopen, maar daar kwam hij snel van terug. Hij vond het feitelijk overbodig. De Joden waren immers altijd al daar, waar de christenen via Jezus wilden komen: ‘bij de Vader’. Hij bleef Jood en heeft zich de rest van zijn leven … [Lees verder]

foto van het Isaak Babel Monument in Odessa
Literatuur

Isaak Babel (1894-1940) Rus, Oekraïner, Jood. Verlangen naar een Internationale van goede mensen

Isaak Emmanoeïlovitsj Babel werd in 1894 geboren in Odessa, de zonnige stad in het zuidwesten van Oekraïne, aan de Zwarte Zee. Zijn ouders waren er terechtgekomen na een massale exodus uit Rusland. Hij was de zoon van een Joodse handelsman. In zijn twee bladzijden tellende Autobiografie schrijft hij: ‘Zoals mijn vader verlangde, studeerde ik tot mijn zestiende levensjaar Hebreeuws, de Bijbel, de Talmoed. Thuis had ik een zwaar leven, ik moest mij met veel wetenschappen … [Lees verder]

boekomslagen van Amos Oz
Kunst en Cultuur

Joodse continuïteit zit in teksten, volgens Amos Oz en zijn dochter Fania

De Israëlische schrijver Amos Oz (1939-2018) schreef over zijn juf van de tweede klas lagere school: ‘Ik hield van de manier waarop juffrouw Zelda het ene woord naast het andere plaatste: ze zette bijvoorbeeld een heel gewoon, alledaags woord naast een ander woord, dat al even gangbaar en banaal was, en plotseling, gewoon door het feit dat ze naast elkaar stonden, twee hele gewone woorden die gewoonlijk niet naast elkaar stonden, plotseling sprong er een … [Lees verder]

straatbeeld joden in Berlijn 1929
Kunst en Cultuur

Treurige schoonheid; Joseph Roth over ‘Ostjuden’

Joseph Roth (1894-1939) is bekend van zijn romans Job en de Radetzkymars. In 1927 schreef hij Juden auf Wanderschaft, over het ‘Oostjodendom’ en de zionistische dromen van zijn joodse medeburgers. Het werd pas in 2016 in het Nederlands vertaald en wel als Joden op drift. Juden auf Wanderschaft is in de eerste plaats een liefdevolle, ironisch-kritische ode aan het Ostjudentum. Roth beschrijft hoe de Ostjuden door onderdrukking en ellende op de vlucht gedreven werden richting … [Lees verder]