logo Vrijdag vooraf
Vrijdag Vooraf

Lijnen naar het onvoltooide verleden 

Kunsthistorica Renée Simons ontdekt een kanten kraagje. Een bijna onzichtbaar kraagje dat een diep decolleté en blote schouders omhult waar een (joodse) vrouw van 59 zichzelf nooit mee zou afbeelden. Dit sprekende detail vinden we in het tweede deel van Simons’ zoektocht naar de herontdekte kunstenaar Hendrika van Gelder (1870-1943). De Duitsers vermoordden deze onvermoeibare schilderes en vernietigden niet alleen levens, ook werd een artistieke ontwikkeling bruut afgebroken. De schilderijen werden ‘gepulst’ of verdwenen, samen … [Lees verder]

logo Vrijdag vooraf
Vrijdag Vooraf

Land vol machloukes met de diaspora in haar ziel 

We beginnen vrolijk deze week. Als iemand aanbelt en door de intercom de naam noemt van een wereldberoemde Amerikaanse filmster, dan denkt iedereen ‘geintje’, nietwaar? Gelukkig neemt Ephraïm Goldstoff de gok en laat het gezelschap boven komen.  Channa Kistemaker haalt Hegel erbij om het verschil te laten zien tussen een geschiedschrijving gebaseerd op strijd – wie wint heeft de macht – en een geschiedschrijving die laat zien hoe iets goeds tot stand komt. In een … [Lees verder]

logo Vrijdag vooraf
Vrijdag Vooraf

De plek voedt verlangens, maar scherpt ook onderlinge spanningen aan

In de week dat Bart Wallet officieel professor werd met een rede over Joodse stadsgeschiedenis, staat De Vrijdagavond er vol mee. Wallet besprak in zijn oratie hoe de joodse gemeenschap een plek veroverde in Mokum (‘de plek’) en eindigde zijn lezing met de emancipatie (of ‘gelijkstelling’) van de Joodse bevolking in 1796.  Ruben Vis dook de stadsgeschiedenis in om de trek te volgen vanuit de armlastige Jodenhoek naar andere delen van de stad, ook westwaarts … [Lees verder]

beeldmerk Vrijdag Vooraf met kaarsen op kleine tafel
Vrijdag Vooraf

Levensvreugde, verlies en gaan we naar Qatar?

Met niemand anders heb ik tachtig Facebook vrienden gemeen. Zoveel kennissen uit de hele joodse gemeenschap deel ik alleen met Sheila Gogol. Deze week werden we opgeschrikt door haar overlijden, op tachtigjarige leeftijd. Voor velen onverwachts. Haar dierbaren wisten dat het sinds begin september niet goed met haar ging, na de kankerdiagnose een jaar eerder. Sheila werd begin oktober opgenomen in het Antonie van Leeuwenhoek ziekenhuis. In Hospice Immanuel nam zij 18 oktober afscheid van … [Lees verder]