Actrice en theatermaker Gonny Gaakeer kruipt in Stuk Stoppelman in de huid van Marie Stoppelman. Deze Joodse kinderarts werd gedwongen assistent te zijn van de beruchte nazi-arts Mengele in Auschwitz-Birkenau. Gaakeer deed onderzoek, schreef zelf het scenario en speelt de solo, begeleid door Floris van der Vlugt.
Stuk Stoppelman te zien op historische plekken
interview met Gonny Gaakeer
Hoe is het voor jou om op historische locaties te spelen?
Gonny: “Ieder mens in oorlog is een kras die op een lijst geturfd staat, als je op de lijst staat. Hun verhaal, zowel dat van de gedoodden als dat van de overlevenden, is van belang om te vertellen.”
Ze vervolgt: “De historische plekken waar wij Stuk Stoppelman mogen spelen zijn onlosmakelijk verbonden met de ervaringen van Marie Stoppelman. Zo bijzonder en trots om dat te doen.
Waarom wilde je dit verhaal over Marie Stoppelman vertellen?
“Met die periode, de Tweede Wereldoorlog, ben ik al heel lang verbonden, al van kinds af aan. Bij dit verhaal over Marie Stoppelman voelde ik: dit wil ik vertellen. Het gaat over oorlog, dwang, onrechtvaardigheid, maar vooral over onverschilligheid.”
“Ik zie onverschilligheid als de bron van het kwaad. Als je geen compassie hebt, dan kun je de ander afslachten. Dat is een van de oorzaken van de gruwelijkheden. En het verhaal gaat over overleven. Hoe overleef je zoiets? Dat denk ik ook van de mensen in Gaza, Oekraïne, andere oorlogen. Hoe overleven zij dat?”
“Verwerking kost vele generaties. En ik stel mezelf natuurlijk de vraag: zou ik het overleven, zou ik die mentale kracht hebben? Laat staan dat je het lichamelijk volhoudt.”
Russische roulette
Hoe heeft Marie het overleefd?
”Marie had in het kamp als kapo een opdracht. Dan kreeg je net iets meer privileges, je had iets meer eten. Voor haar was het een Russische roulette. Als ze een misstap beging, dan was de gaskamer haar lot. Ze kreeg tyfus en was toen het kamp bevrijd werd eigenlijk bijna dood.”
“Na de oorlog heeft ze het overleefd door heel hard te werken in het ziekenhuis en het allemaal weg te stoppen. Het er niet over te hebben. Ze werkte soms 16 uur per dag. Ze wilde zoveel mogelijk kinderen beter maken, de kinderen die ze in het kamp niet heeft kunnen helpen.”
“Toen ze 65 werd in 1979 moest ze met pensioen. Toen kwam het zwarte gat en kwamen alle herinneringen naar boven. In het begin van het stuk zit Marie in de auto. De verandering van het tijdstip van de Dodenherdenking in 1988 doet bij haar iets. Zij rijdt naar een Joodse oud-collega en voelt de drang om eindelijk haar kampverhaal te vertellen. Met hem voelt zij zich verwant in de misère die haar leven bepaalt.”
Actrice Gonny Gaakeer
Als actrice speelde Gonny Gaakeer onder andere in het Duits, Fries en Engels. Vanaf 2 mei 2024 is zij te zien als Naomi Hoffmanova in de Engelse serie ‘The Tattooist of Auschwitz’ naar het gelijknamige boek van Heather Morris.
Een greep uit films en series waarin zij speelde: De Joodse Raad, De Ring, Het verloren Transport, Het boek van alle dingen, Moffenmeid, All Stars, Nynke en de Duitse producties Mord mit Aussicht, Rentnercops. Bij Theaterproductiehuis Zeelandia initieerde Gaakeer het succesvolle Zeeuwse Vrouwen naar het boek van Kees Slager in regie van Dic van Duin.
Stuk Stoppelman op locatie
De voorstelling Stuk Stoppelman was al te zien in 2024 en 2025.
In 2026 wordt deze solo gespeeld op historische locaties die direct verbonden zijn met het leven van Marie Stoppelman.
In Oranjehotel en Kamp Westerbork, waar Marie gevangen heeft gezeten; in Wageningen waar Marie was ondergedoken en in het Amsterdamse Theater Perdu. Dit kleine binnenstadtheater ligt vlak bij het Binnengasthuis waar Marie chef de clinique kindergeneeskunde was.
Speeldata en plaatsen Stuk Stoppelman 2026
28 april Herinneringscentrum Kamp Westerbork, Hooghalen
30 april Nationaal Monument Oranjehotel, Den Haag
01 mei Theater Junushoff, Wageningen
02 mei Theater Perdu, Amsterdam
04 mei Domkerk, Utrecht
Meer info en tickets
cover: Gonny Gaakeer in Stuk Stoppelman, foto Bart Grietens
Geef als eerste een reactie