Kunst en Cultuur

Een vochtig gedicht

Alle gedichten vragen om inleving en die van Paul Celan (1920-1970) zijn wellicht de meest veeleisende van de twintigste eeuw. Celan probeert een werkelijkheid onder woorden te brengen die zich daartegen verzet, omdat zij ‘onuitstaanbaar’ is.  Zoals van heel de poëzie van Celan, is de Shoah ook in dit gedicht de ‘onuitsprekelijke’ context, de moord op zijn volk en directer op zijn moeder en vader. Zelf ontsnapte hij toen ternauwernood, maar bleef sindsdien permanent op … [Lees verder]

Kunst en Cultuur

Kijktip: het kunstenaarsduo Gil & Moti in het Joods Historisch Museum

Op een wat vage aquarel vliegt een bootje boven een haventje. Bij nader inzien is het bootje geschilderd op het glas voor de prent. Dankzij dat vliegende bootje is het brave amateurwerkje een intrigerend schilderij geworden. Maar we zijn er nog niet. Het ingelijste aquarelletje wordt vastgehouden door twee mannen geschilderd op de grote bruine achtergrond van het schilderij. Een schilderij op een schilderij in een schilderij, je blijft kijken. Op een ander beeld zien … [Lees verder]

Kunst en Cultuur

Uw Joodse boeken – gelezen én ongelezen – en uw Joodse identiteit

Bij De Mokumse Geniza worden momenteel regelmatig delen van Joodse huisbibliotheken ingebracht, omdat oudere mensen kleiner gaan wonen of komen te overlijden. Als de gelegenheid er is, probeer ik tijdens de overdracht tenminste iets van de verhalen rond die kleine collecties op te vangen.  “Dit zijn nog boeken die ik voor mijn bar mitswa heb gekregen.” Meteen zie ik een boeiend tijdsbeeld opdoemen, van een internationaal (vooral op Israël!) georiënteerde Joodse gemeenschap, die tegelijk met … [Lees verder]

Literatuur

Rainer Maria Rilke: ‘Maar voor de eerste dode kwam de moord’

Joodse poëzie van de twintigste eeuwWeinig bekende Europees-Joodse dichters uit de vorige eeuw Ingeleid en geannoteerd door vertaler Kees Kok Waar is Kaïn? Ik wil op hem af. Heb jij de zoete vogels doodgeslagen in jouw broeders aangezicht? Zo dichtte Else Lasker-Schüler in ‘Abel’. Deze aflevering gaat over de broederstrijd tussen Abel en Kaïn. Daar hebben bijna alle dichters die ik eerder besprak wel iets mee gedaan: naast Lasker-Schüler, Rose Ausländer, Hilde Domin, elk op … [Lees verder]