Kunst en Cultuur

Het paradijs? ‘Blijf er niet’!

Poëzie is het vergaren, het bijeensprokkelen van ‘paradijs’, een zoektocht naar ruimte, hoogte en diepte, naar leefruimte. Daar schreef Emily Dickinson (1830-1886) een mooi gedicht over. Mensen zijn er altijd naar op zoek: letterlijk, naar paradijselijk leven en wonen, naar all inclusive vakantieparadijzen, of met woorden, in taal, in literatuur en poëzie.  Twee andere dichteressen – die we in deze rubriek eerder leerden kennen – hebben daar hun geheel eigen kijk op: de een zoekt … [Lees verder]

Kunst en Cultuur

Marcel Worms ontfermt zich over pianowerken van Joodse componisten

Marcel Worms kunnen we rustig de ambassadeur van vervolgde en vergeten componisten noemen. Voor zijn nieuwste cd heeft hij pianowerken opgenomen van componisten uit verschillende Europese landen: Nederland, Polen, Hongarije, Tsjechoslowakije, Frankrijk en Oostenrijk. Niet alleen de landen van afkomst zijn verschillend, hun composities geschreven tussen 1922 en 1943 zijn het ook. Van jazzy en swingend via romantisch, virtuoos en ingetogen tot een poging tot serialisme. Er is één verbindingssector: allemaal waren ze Joods en … [Lees verder]

Kunst en Cultuur

Jascha Nemtsov, ambassadeur van de Joodse Muziek

Het was Nikolaj Rimski-Korsakoff die in St. Petersburg aan het begin van de vorige eeuw zijn Joodse leerlingen aanspoorde om wat meer interesse te tonen voor hun nationale cultuur. Het was niet tegen dovemansoren gezegd: men begon met het verzamelen van synagogale- en volksmuziek, en algauw verwerkten zij het in hun eigen composities. Zo ontstond het Gezelschap  voor de Joodse Muziek, dat in 1929 door Stalin werd verboden. Sommige van de componisten werden naar de … [Lees verder]

Kunst en Cultuur

Een vochtig gedicht

Alle gedichten vragen om inleving en die van Paul Celan (1920-1970) zijn wellicht de meest veeleisende van de twintigste eeuw. Celan probeert een werkelijkheid onder woorden te brengen die zich daartegen verzet, omdat zij ‘onuitstaanbaar’ is.  Zoals van heel de poëzie van Celan, is de Shoah ook in dit gedicht de ‘onuitsprekelijke’ context, de moord op zijn volk en directer op zijn moeder en vader. Zelf ontsnapte hij toen ternauwernood, maar bleef sindsdien permanent op … [Lees verder]