Geschiedenis

Episodes uit de Joodse geschiedenis en herinneringen aan personen en gebeurtenissen die ons beeld van het verleden completer maken.

portret Bloeme Evers
Herdenken

Bloeme Evers, Gedreven Joods (2) Een drieluik over Bloeme Evers-Emden

1 juli 2026 Ruben Vis 2

Bloeme Evers heeft Amsterdam zien veranderen, zoals ook haar eigen leven drastisch zou veranderen. De tragische dood van zoon Sem werd naast haar eigen oorlogservaringen een tweede rode draad in haar leven. Zoon Raph zegt daarover in Bloeme’s raadsel (documentaire van Erga Netz, uitgezonden op 14 december 2017, anderhalf jaar na haar overlijden): het overlijden van Sem was een trigger waardoor ze eindelijk het rouwproces over de Tweede Wereldoorlog kon beginnen. Na de oorlog moest iedereen … [Lees verder]

kandelaar met zes kaarjes in de kleuren geel en blauw
Israël div

Mincha kan overal in Jeruzalem, zelfs in de elektriciteitswinkel

30 juni 2026 Jair Eisenmann 0

Vaak loop ik ’s middags over straat en word ik aangesproken met de vraag of ik al mincha heb gedawend. Mincha is het middaggebed met een minjan: een quorum van tien mannen. Het bijzondere van mincha is dat je het eigenlijk overal kunt bidden. Het ochtend- en avondgebed worden meestal in je eigen sjoel gezegd, maar ’s middags ben je aan het werk en heb je vaak geen tijd om naar de sjoel te gaan. … [Lees verder]

Geschiedenis

Chacham Tsvi, de wereldberoemde Amsterdamse opperrabbijn

30 juni 2026 Jaap Colthof 0

Van 1710 tot 1714 was de Chacham Tsvi (de ‘Geleerde Tsvi’) opperrabbijn van Amsterdam. Hij was een van de belangrijkste rabbijnse autoriteiten van Europa. Tsvi Hirsch Asjkenazi kreeg deze eervolle bijnaam van de Geleerde Tsvi naar zijn gelijknamige en invloedrijke Responsa (rabbijnse commentaren). Aanvankelijk was rabbijn Asjkenazi zeer geliefd in Amsterdam, niet alleen in de Asjkenazische maar ook in de invloedrijke Sefardisch-Portugese gemeenschap. De rabbijnen van deze laatste gemeenschap waren zeer geïmponeerd door de Responsa … [Lees verder]

Geschiedenis

Etty Hillesum in spijkerbroek op omafiets, maar de oorlog dreigt met zwartgeüniformeerde gestalten 

25 juni 2026 Klaas Smelik 0

Aanstaande zaterdagavond laat, uitgaande sjabbat, is alweer het vierde deel te zien van de serie ‘Etty’ op NPO2.  In de vorige afleveringen maakten we kennis met hoofdpersoon Etty Hillesum, schrijver Klaas Smelik (mijn vader) en psychochiroloog Julius Spier. Daarnaast zagen we de fictieve vriendin Lizzie (een combinatie van Etty’s hartsvriendinnen Liesl Levie en Leonie Snatager) en huisbaas/minnaar Pa Han.  Daarmee zijn de kaarten geschud en vragen we ons af: hoe gaat het nu aflopen tussen … [Lees verder]