Geschiedenis

Episodes uit de Joodse geschiedenis en herinneringen aan personen en gebeurtenissen die ons beeld van het verleden completer maken.

Herdenken

Schilder Moos Cohen overwoog rabbijn te worden

27 april 2026 Michel Didier 2

Slagerszoon Moos Cohen (Tiel, 1901 – 1942 Auschwitz) volgde de Rijksacademie in Amsterdam in plaats van de opleiding tot rabbijn. Cohens eerste adres in Mokum was van 1921-22 de Karel du Jardinstraat 48, aan de zuidzijde van De Pijp. Moos had rabbinaal onderricht ontvangen en had zelfs overwogen rabbijn te worden, maar ging in 1921 toch naar de Rijksakademie, om die pas zeven jaar later te verlaten. Studerend aan de Rijksacademie op de Stadhouderskade 86 tekende hij … [Lees verder]

Geschiedenis

Jiddisch, een bijna vergeten taal en toch bijzonder veerkrachtig

23 april 2026 David Wertheim 1

Het Jiddisch is doorgaans omgeven met een zweem van nostalgie.  De teloorgang van de taal wordt vaak beschouwd als symbool van de teloorgang van het bruisende joodse leven voor de Sjoa. En daar zit veel in. Voor de Tweede Wereldoorlog spraken naar schatting elf miljoen mensen Jiddisch, en in Oost-Europa bestonden er steden waar vrijwel de gehele bevolking Jiddisch sprak.  De taal kende een uitgebreide literatuur en een enorm grote pers met schoolboeken, kranten en … [Lees verder]

Geschiedenis

De Brief, ofwel: lukt het Tom Egbers om een foto te vinden van Jettie van Thijn? 

22 april 2026 Bloom 1

Een ingelijste brief aan Jettie van Thijn was de aanleiding voor een zoektocht door journalist Tom Egbers naar deze onbekende Rotterdams-joodse vrouw die op 25-jarige leeftijd werd vermoord in Auschwitz.  Die brief uit 1935 hangt in het kantoor van theatermaker Ruud de Graaf, wiens moeder de brief aan haar hartsvriendin Jettie schreef.  Ruuds moeder bleef haar hele leven over Jettie spreken, maar er is niets tastbaars van haar vriendin overgebleven, zelfs geen foto.  Wie was … [Lees verder]

Herdenken

Sonja Barend en Ellen Blazer: twee joodse vrouwen die het televisielandschap veranderden

16 april 2026 Bloom 1

In memoriam Sonja Barend (Amsterdam, 29 februari 1940 – aldaar, 11 april 2026) Ze vormden, in de woorden van oud-redacteur Cees Grimbergen, “een onverbrekelijke twee-eenheid”. Barend & Blazer zaten tegenover elkaar aan een groot bureau in de serre van het VARA-kantoor, vlak bij de redactie, aldus Grimbergen*. Daar ontstond televisie die zijn tijd ver vooruit was. Esther Clara Blazer, roepnaam Ellen, was de creatieve motor achter de spraakmakende programma’s die het publieke debat mede vormgaven in een tijd waarin Nederland … [Lees verder]