Geschiedenis

Episodes uit de Joodse geschiedenis en herinneringen aan personen en gebeurtenissen die ons beeld van het verleden completer maken.

kandelaar met zes kaarjes in de kleuren geel en blauw
Verhalen

Kritiek en liefde: hoe steun je Israël in moeilijke tijden?

10 juni 2025 Jair Eisenmann 2

“Ik wou je al een tijd bellen”, zei een vriend van de VVD tegen me. “Maar ik durfde niet”, ging hij verder. Zolang ik al bij de VVD ben, kennen we elkaar, en er is groot wederzijds respect. Hij is een totale atheïst, zo ook opgevoed, terwijl ik probeer religieus te leven – dat maakt even niet uit welk geloof ik heb. Als we uit eten gingen, was dat altijd in een koosjer restaurant. Aan … [Lees verder]
film

Langverwachte première van documentaire over ‘het raadsel Spinoza’

4 juni 2025 Esha Guy Hadjadj 5

Ik herinner me het nog goed. Professor Yitzhak Y. Melamed vroeg een aantal jaar geleden toestemming van de Portugese synagoge om opnames te maken voor een film over Spinoza, de beroemdste filosoof die Nederland heeft voortgebracht. Het antwoord was niet alleen een ferme ‘nee’, maar Melamed werd ook nog eens een persona non grata verklaard.* Het was wereldnieuws, een vreemde eigentijdse echo van wat Spinoza vier eeuwen geleden overkwam. Waar de Snoge ditmaal duidelijk naar … [Lees verder]
Geschiedenis

Huissynagoge in het Rembrandthuis 

4 juni 2025 Jaap Colthof 0

In het indrukwekkende koopmanshuis aan de Jodenbreestraat in Amsterdam waar Rembrandt ooit woonde en werkte, vestigde in 1862 Jochem Izak Aron Spitz zich met zijn gezin. Op de bovenverdieping richtte hij een huissynagoge in. Na zijn dood werd de synagoge door zijn familie voortgezet tot het jaar 1906. In dat jaar, het driehonderdste geboortejaar van Rembrandt, werd het gebouw, na een grondige verbouwing, door de gemeente Amsterdam aangekocht en in 1911 door koningin Wilhelmina als … [Lees verder]
Geschiedenis

Werd De Vrijdagavond door Joachimsthal gedrukt? Een grote vondst Joodse clichés en stereotypen

29 mei 2025 Talma Joachimsthal 0

Dankzij de digitale snelweg delen we gretig allerlei beelden, met of zonder tekst. Eind negentiende eeuw ging dat verspreiden van beeld behoorlijk anders en vaak een stuk eenzijdiger.  Boekdrukkers gebruikten hiervoor zogenaamde clichés en stereotypen. Dat zijn metalen platen waar beeld en/of tekst in gegraveerd staat. Drukkers konden van één afbeelding tientallen clichés maken en verkopen, waardoor datzelfde beeld in verschillende boeken en bladen in oplages van duizenden exemplaren werd gedrukt. Iedereen die de boeken … [Lees verder]