Geschiedenis

Episodes uit de Joodse geschiedenis en herinneringen aan personen en gebeurtenissen die ons beeld van het verleden completer maken.

Geschiedenis

Polemische pamfletten in de Amsterdamse kille, 1797-1798

24 juni 2025 Jaap Colthof 1

Er ontbrandde een ongekend fel conflict tussen de Alte Kille en de van haar in 1797 afgescheiden Neie Kille. Kort daarna werd het nog extremer in de vorm van Diskoersen, het wekelijkse satirische periodiek gepubliceerd door de Neie Kille. Het betrof schuitpraatjes* tussen drie fictieve personen: Anjel, representant van de Neie Kille, Gumpel, die de Alte Kille vertegenwoordigde en Yankev die tot geen van beide gemeenschappen behoorde. De satirische periodiek werd de Diskoersen fon die … [Lees verder]

kandelaar met zes kaarjes in de kleuren geel en blauw
Verhalen

Zelfreflectie tussen sirenes en stilte

19 juni 2025 Jair Eisenmann 0

In de anderhalf jaar dat ik nu stukjes schrijf, heb ik mezelf één stelregel opgelegd: ik reageer niet.  Iedereen mag vrij zijn of haar opmerkingen maken over mijn teksten. Slechts één keer heb ik een reactie verwijderd – omdat die een ander beledigde. Gisteren werd ik echter terechtgewezen door twee oma’s. Ze spraken me aan op mijn opmerking dat zelfs een oorlog went. Voor mij was dat een persoonlijke observatie, een gevoel, maar zij gaven, … [Lees verder]
Geschiedenis

Tweespalt in de Amsterdamse Kille

17 juni 2025 Jaap Colthof 2

In 1795 werd de Bataafse Republiek uitgeroepen, een vazalstaat van Frankrijk. Spoedig daarna werd de Verklaring van de Rechten van de Mens uitgeroepen, in navolging van Frankrijk. Op 2 september 1796 verleende de Republiek volledige politieke emancipatie aan de Nederlandse Joden. Echter, de overweldigende meerderheid van de Nederlandse Joden onttrok zich aan deze nieuwe ontwikkelingen en bleef trouw aan het Oranjehuis dat door de Fransen uit Nederland was gejaagd. De zeven parnassijns (bestuurders) verzetten zich tegen … [Lees verder]
Geschiedenis

De kabbalistische Prins uit Alkmaar 

10 juni 2025 Jaap Colthof 0

Abraham Prins (1768-1850) was jarenlang een van de kleurrijkste parnassiem (leiders) van de Amsterdamse kehilla. Abraham Prins, kabbalist, Joods geleerde en medeoprichter van Pekiediem & Amarkaliem was dermate geliefd bij zijn gemeenteleden dat er in 1877, dus tientallen jaren na zijn dood, nog een sleutelroman verscheen van de hand van Leendert B. Perel: Uit het leven van R. Awroom Prins. Deze roman genoot een grote populariteit.  Het volgende fragment uit deze biografische roman vormt een illustratie van … [Lees verder]