Carole King: She Made the Earth Move

deel 2

En toen? King volgde Tapestry op met een derde kind (geboren in de keuken) en een nieuw album Music dat ook op nummer één kwam.

Maar in de twee dozijn soloalbums die volgden, bereikte ze nooit meer de hoogten van Tapestry. En hoewel ze regelmatig optrad, in de Verenigde Staten en daarbuiten, wilde ze geen ster zijn en kwam het podium haar niet aanwaaien.

Ze gaf yogales, werd volgeling van Swami Satchidananda, kreeg nog een baby, leefde in de keuken van een nieuw huis in Laurel Canyon, en scheidde opnieuw. Het waren tenslotte de jaren zeventig.

Carole King, geboren als Carol Klein in een Joods gezin in Brooklyn, werd als tiener samen met haar man Gerry Goffin een van de succesvolste Amerikaanse hitschrijvers. Nadat haar huwelijk strandde, verhuisde ze naar Laurel Canyon, waar ze in 1971 doorbrak met Tapestry*, zie deel 1 Carole King schreef het songboek van de tweede feministische golf.
In dit deel: wat daarna kwam, en of Jane Eisners biografie King recht doet, ook als joods muziekicoon.

Maar de componiste van Where You Lead, I Will Follow was, zoals ze in Californië zeggen, nog ‘in ontwikkeling’. Haar derde echtgenoot was een beeldschone, dakloze ex-gedetineerde uit Idaho die zijn middelbare school nooit afmaakte.

Het huwelijk was moeilijk en gewelddadig (King betreurde het uiteindelijk dat ze He Hit Me (And It Felt Like a Kiss) had geschreven), maar toch vestigde ze zich met hem en haar kinderen in Idaho. Want, nogmaals, het waren immers nog steeds de jaren zeventig.

Op haar zesendertigste werd ze weduwe nadat haar man aan een overdosis was overleden. Ze vond een nieuwe partner, een survivalist die met haar zich vestigde in landelijk Idaho in een eenkamerhuis zonder stromend water, elektriciteit of telefoon.

Ze trouwden in 1982 en trokken nog dieper de Rocky Mountains in, waar ze het grootste deel van hun tijd besteedden aan ruzies met de federale overheid over landkwesties. Maar King bleef muziek maken en raakte steeds meer betrokken bij progressieve politiek, vooral het milieu.

Bar mitswa

Na hun scheiding in 1989 verhuisde ze terug naar Zuid-Californië, vooral om haar zoon voor te bereiden op zijn bar mitswa. Dat deed ze met Stanley Levy, rabbijn, advocaat en directeur van een platenmaatschappij die een onconventionele Joodse gemeenschap had opgericht, B’nai Horin (‘Kinderen van de Vrijheid’). Het proces was minder een terugkeer naar haar Joodse wortels dan een eerste kennismaking ermee.

zingende vrouw met blonde krullen tegen donkere achtergrond
Carole King in het Kennedy Center Honors, 2015 screenshot Bloom uit video

Grace of My Heart

In de decennia daarna bleef ze zichtbaar. Ze acteerde in de tv-serie Gilmore Girls en begon een website waar je naast muziek ook Carole King-T-shirts en een Tapestry-beker kunt kopen. Het waren tenslotte de jaren negentig! Daarna kwam de Broadwaymusical Beautiful, die het verhaal van haar leven in muziek vertelde, de rampzalige huwelijken naar de achtergrond schoof en de hits en de kinderen vooropstelde (de gefictionaliseerde versie is te zien in de prachtige film Grace of My Heart uit 1996). Ze werd door Barack Obama in het Witte Huis geëerd, publiceerde een bestsellermemoir en blijft vanuit haar huis in Idaho toegewijd aan progressieve politiek.

Dit was duidelijk een loopbaan vol primeurs en records, maar Eisners onderzoek is soms nogal lichtgewicht, vaak gebaseerd op populaire internetsites of, erger nog, YouTube-reacties.

Hoewel het boek Kings betekenis weet uit te leggen, slaagt het er niet in haar essentie te vangen.

Ze deed wel genoeg speurwerk om te ontdekken dat het huis dat King en Goffin kochten in West Orange, New Jersey, nog altijd een deurbel heeft die de melodie van Will You Still Love Me Tomorrow? laat klinken. Hoewel het boek Kings betekenis weet uit te leggen, slaagt het er niet in haar essentie te vangen. Misschien omdat King zo’n unieke persoonlijkheid is, zowel muzikaal als persoonlijk. Eisner, de voormalige hoofdredacteur van de Forward, is journalist, geen wetenschapper, en dat is te merken.

Geen Joodse opvoeding

Het grotere probleem is de vraag of King wel thuishoort in de reeks Yale Jewish Lives. Je zou kunnen denken dat King een vollediger, diepgravender en slimmere biografie verdient, een die serieus ingaat op haar Joodse erfgoed. Maar welke band of betekenis heeft zij voor het jodendom, of omgekeerd, afgezien van het toeval van haar geboorte en een verbintenis op latere leeftijd met Stanley Levy?

Haar grootouders spraken eenvoudigweg niet over het Oude Land. Haar ouders gaven haar geen Joodse opvoeding en waren evenmin bijzonder betrokken bij het zionisme, bij sociaal-progressieve zaken of bij de Joodse cultuur die het stamverband kunnen voeden.

King lijkt tot de eerste generatie Amerikaanse Joden te hebben behoord die opgroeide met enige ervaring van antisemitisme, al vermoed ik dat Eisner daar een verfijndere kijk op had kunnen loslaten. De golven van anticommunisme die in de jaren vijftig over het Amerikaanse landschap rolden, werden mede aangedreven door haat jegens Joden wier progressieve politiek als onvoldoende patriottisch werd beschouwd.

Er is in elk geval weinig Joodse identificatie te bekennen, seculier of anderszins, in de manier waarop ze haar leven leefde, althans tot voor kort. Ook het jodendom lijkt, expliciet of impliciet, niet in haar werk voor te komen, zoals bij Bob Dylan of Leonard Cohen wel het geval is. Dat is natuurlijk geen punt. Het is immers de prijs, of de beloning, van leven in de galoet. Toch is het schokkend om de aflevering uit 2014 van Henry Louis Gates’ Finding Your Roots op te zoeken, minder omdat we zien hoe weinig King van haar Joodse achtergrond wist dan hoe weinig ze erover te zeggen heeft. Zelfs enig verzet à la Lou Reed, zou helpen. Maar waarom zouden we erop staan dat zij die last draagt?

Wel of geen derde bedrijf

Misschien had Eisner terug moeten gaan naar Freuds voorwoord bij de Hebreeuwse editie van zijn werken, waarin Sigmund stelt dat hij zich niet in praktijk of kennis, maar in wezen als Jood identificeert. Echter, als het feminisme ons iets heeft geleerd, is het wel het gevaar van essenties. Het is tenslotte Kings minnaar die haar het gevoel geeft een natuurlijke vrouw te zijn. Haar dochters kunnen dat, hopelijk, zelf. Of nog beter: zij maken zich helemaal niet druk over wat een ‘natuurlijke vrouw’ is. En laten we niet vergeten dat zowel de titel als de tekst door mannen is bedacht.

Dat King zo vroeg haar hoogtepunt bereikte, nodigt misschien uit om je af te vragen waarom sommige werkelijk briljante muzikanten van haar generatie, denk aan Stevie Wonder of Brian Wilson, geen derde bedrijf hadden, zoals wel het geval was bij andere genieën van haar generatie zoals haar oude schoolvriend Paul Simon of haar vriendin en collega Joni Mitchell.

Mooi en onvolmaakt

Tapestry was de soundtrack van de tweede feministische golf in al haar tegenstrijdigheden: mooi en onvolmaakt, alleen en verbonden, veeleisend en behoeftig. Maar de tegenstellingen hadden een houdbaarheidsdatum, en na meer dan honderd hits te hebben geschreven, verflauwde Kings relevantie, net toen de beweging verderging. 

Of misschien is er nog tijd voor dat derde bedrijf. Luister naar Rick Rubin, die op late leeftijd magie bewerkstelligde met Johnny Cash en Neil Diamond.

Carole King: She Made the Earth Move
By Jane Eisner
Published September 16, 2025
280 pages; $28.00

vrouw met lang haar op boekomslag

cover: vijf albums Carole King

Over Jonathan Gill 19 Artikelen
Jonathan Gill received his PhD from Columbia University in American literature and has taught literature, history, and writing at Columbia University, Barnard College, the Manhattan School of Music, Fordham University, the City College of New York, and Amsterdam University College. He specialises in post-World War II art, film and literature, African-American history and culture, experimental and vernacular musics, the counterculture of the 1960s, the literature of immigration and the cultures of intolerance. He has also taught Yiddish at the University of Amsterdam, and has written and lectured widely on Judaism and Jewish culture. His book "Harlem: The Four Hundred Year History, From Dutch Village to Capital of Black America" (Grove/Atlantic 2011), has been a New York Times best-seller. In 2020 he published "Hollywood Double Agent" (Abrams, hardcover 9781419740091) on espionage in Hollywood during the Cold War.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*