Mijn Israëlische vriend Oved brieste van woede toen het over de kansen van Benjamin Netanyahu ging om aan de macht te blijven. ‘Bibi heeft ons land kapotgemaakt, onnodige oorlogen gevoerd en het dagelijks leven onmogelijk duur gemaakt. Ik heb altijd Likud gestemd. Nu niet. Ik ken veel mensen die Likud de rug toekeren. Misschien stem ik op Yashar, de nieuwe partij van de ex-chef-staf Eisenkot.’
Terwijl er bij een stembureau in Ramat Hasharon een lange rij stond, sprak ik bij een stand van Likud met Niki. Ik opperde het idee dat het goed voor Israël zou zijn te stoppen met het stichten van nederzettingen op de westelijke oever van de Jordaan. Zou ze kunnen berusten in een Palestijnse staat naast Israël? Nili barstte los. ‘Wij van Likud zijn heel sterk. We zullen winnen. Van de wereld trekken we ons niets aan. We stichten nederzettingen omdat het ons land is. Als de Palestijnen ons er niet willen hebben, is dat hun keus. Dan hoepelen ze maar op. We zullen ze wel een handje helpen.’
De Palestijnse problematiek is via de stembus in een ander jasje krachtig de Israëlische politiek binnengeslopen. De grote historische verrassing van 27 oktober is de massale opkomst van de Israëlische Arabieren. Netanyahu onderkende het ‘gevaar’ en riep de Joodse kiezers op in groten getale te gaan stemmen. Het heeft niet geholpen. Op het moment van schrijven is slechts 66 procent van de stemmen geteld en is het politieke landschap nog niet uitgekristalliseerd. Duidelijk is wel dat de twee Arabische partijen op maximaal 18 zetels in het 120 zetels tellende Israëlische parlement uitkomen. Likud is weliswaar de grootste partij gebleven, maar komt zelfs met steun van enkele religieuze partijen zetels tekort om een parlementaire meerderheid van 61 stemmen te vormen. Aan het hoofd van Yashar staat Eisenkot voor hetzelfde probleem.
Kenmerkend voor de Israëlische politieke cultuur hebben Netanyahu zowel als Eisenkot het aangaan van een coalitie met niet-zionistische partijen uitgesloten. Door deze door angst ingegeven stellingname is er een patstelling ontstaan tussen Yashar en Likud. Eisenkot noch Netanyahu kan een werkzame coalitie vormen. Een minderheidskabinet of nieuwe verkiezingen? Dat zijn de opties, tenzij Eisenkot onder druk van de Democraten in zijn blok de gordiaanse knoop doorhakt en een coalitie aangaat met een of beide Arabische partijen. Yoram Golan, de leider van de Democraten, heeft zich onmiddellijk uitgesproken voor deze optie en eraan toegevoegd voor een Palestijnse staat naast Israël te zijn.
Mansour Abbas en Yosuf Jabareen, leiders van de twee Arabische partijen, zeggen dat de Israëlische Arabieren nooit als zionisten kunnen worden beschouwd. Zij staan op gelijke rechten voor de Israëlische Arabier in de Israëlische maatschappij en bepleiten de stichting van een Palestijnse staat naast Israël. De Israëlische Arabieren (Palestijnen) protesteerden in de stembus tegen allerlei vormen van discriminatie, tegen het religieus gemotiveerde zionistische geweld tegen de Palestijnen op de westelijke oever van de Jordaan en in Gaza. Ze gingen massaal naar de stembus om zich samen met Joodse partijen te bevrijden van de gesels van Netanyahu en geestverwanten. Missie geslaagd? Hangt af van de politieke moed van Eisenkot en consorten en natuurlijk ook van de definitieve uitslag van de verkiezingen donderdag laat.
Geef als eerste een reactie