logo Ephraim vertelt, met twee diamantjes op de i
Geschiedenis

De Sjoa is nog steeds actueel

Onlangs ontving ik – via de redactie van De Vrijdagavond – een mailtje van Kelvin Wilson. Hij is een onderzoeker uit Ridderkerk en zocht contact met familie van Janka Kleinberger. Janka was de in 1945 in Bergen-Belsen overleden zuster van mijn moeder. Dankzij een verhaal dat ik schreef voor De Vrijdagavond over mijn grootvader Aron Kleinberger z’l en zijn zwarte Sjofar, kwam Kelvin mij op het spoor.* Ik nam meteen contact met hem op. De … [Lees verder]

Geschiedenis

Sally’s List. De Nederlandse Oskar Schindler blijkt een Joodse textielhandelaar uit Zutphen 

Het was Salomon Jacob Noach (Zutphen, 1909 – Amsterdam, 1980), roepnaam Sally. Sally Noach hielp honderden vluchtelingen in 1941 en 1942 te ontkomen aan de concentratiekampen door zijn werk op het consulaat in Lyon.  Hij zorgde voor vervalste uitreisvisa waarmee de in Vichy Frankrijk gestrande joden konden ontkomen over de Spaanse grens en vandaaruit naar Lissabon. Daar konden zij inschepen naar Engeland, zoals Sally Noach later zelf deed, of naar verre bestemmingen als Jamaica en … [Lees verder]

Architectuur

‘Haute juiverie’ in het burgerlijke Oud-Zuid

De nieuwe wijk naast het Amsterdamse Vondelpark werd rond 1900 het toevluchtsoord voor de nieuwe joodse en katholieke middenklassen, van kunstenaars en musici tot directeuren van warenhuizen. Het gebied tussen Stadhouderskade en Amstelveenseweg werd tot de zuidwaartse uitbreiding van Amsterdam vanaf 1860 gekenmerkt door moestuinen en zomerverblijven. Aansluitend op de bouw van het Rijksmuseum werd in de jaren 1880 een ‘deftige’ wijk bedacht met woonhuizen, winkels en instituties ter lering en vermaak van de bourgeoisie. … [Lees verder]

Geschiedenis

Sally Noach durfde angst te overwinnen als redder van vluchtelingen

“Als Sally Noach ergens komt, haalt hij iedereen uit de bak.” Zo verklaart Jaap Hinderink in 1943 tijdens zijn verhoor door een officier van de Nederlandse Veiligheidsdienst bij aankomst in Londen. Hinderink zit van 6 november tot 24 december 1941 met twee vrienden in de gevangenis van Mâcon. In het Zuid-Franse Mâcon “kwamen wij direct vrij”, zo verklaart hij, “want als Sally Noach ergens komt, haalt hij iedereen uit de bak.” Een andere getuigenis komt … [Lees verder]